Rozpoznawanie roślin jednorocznych wysiewanych wprost do gruntu

Rozpoznawanie roślin jednorocznych wysiewanych wprost do gruntu

by Monika Kacprowska

​Rośliny jednoroczne uprawiane z siewu wprost na miejsce stałe

​Rośliny jednoroczne wysiewane bezpośrednio do gruntu przechodzą cały swój cykl rozwojowy ( kiełkują, tworzą organy wegetatywne, kwitną owocują i wydają nasiona) w ciągu jednego okresu wegetacyjnego. Są dekoracyjne mają zwykle niewielkie wymagania glebowe i nawozowe. Ich uprawa jest stosunkowo prosta i tania dlatego bardzo chętnie są wykorzystywane jako rośliny ozdobne w ogródkach przydomowych, na balkonach, a także do obsadzania rabat i kwietników.

​Ponieważ gatunki należące do tej grupy mają krótki czas rozwoju musimy zadbać o przygotowanie dobrych warunków pod ich uprawę. Wymagają one na ogół słonecznego stanowiska, czasem znoszą zacienienie.

​Rośliny jednoroczne uprawiane z siewu wprost na miejsce stałe

​Gleba powinna być starannie uprawiona, mieć strukturę gruzełkowatą, odczyn obojętny i właściwe stosunki powietrzno - wodne. Zasobność gleby nie musi być bardzo duża ale pożądane jest podłoże próchniczne i przepuszczalne. Nawozy mineralne stosujemy przedsiewnie, jedynie dla roślin rosnących intensywnie - także pogłównie. Rośliny jednoroczne bardzo źle znoszą zachwaszczenie, konieczne jest staranne oczyszczenie stanowiska.

​Termin wysiewu roślin jednorocznych przypada na koniec kwietnia i pierwszą połowę maja. Przy sprzyjającej pogodzie gatunki bardziej wytrzymałe na niskie temperatury wysiewamy w ostatnich dniach marca. Niektóre rośliny (np. maciejka, groszek pachnący) wymagają kilkukrotnego dosiewania.

​Rośliny jednoroczne uprawiane z siewu wprost na miejsce stałe

• ​Nasiona wysiewamy najczęściej rzędowo, bezpośrednio na miejsce stałe. Rośliny nie powinny być przesadzane, bo na ogół słabo regenerują uszkodzony system korzeniowy. Głębokość siewu jest równa 3- 4 krotnej średnicy nasion. Rozstawa zależy od siły wzrostu roślin oraz ich zastosowania. Kiełkowanie trwa od kilku dni do 2-3 tygodni. Podczas wegetacji roślin wykonujemy następujące zabiegi pielęgnacyjne:

• ​przerywamy zbyt gęste wschody

• ​spulchniamy i odchwaszczamy podłoże,

• ​podpieramy lub podwiązujemy rośliny o pędach pnących,

​Rośliny jednoroczne uprawiane z siewu wprost na miejsce stałe

• ​podlewamy lub zasilamy nawozami w miarę potrzeby,

• ​przycinamy niektóre gatunki roślin aby powtórzyły kwitnienie (smagliczka nadmorska);

• ​usuwamy przekwitnięte kwiaty i kwiatostany,

• ​kontrolujemy zdrowotność roślin i wykonujemy zabiegi ochronne,

• ​kontrolujemy czystość odmianową.

​Rośliny jednoroczne uprawiane z siewu wprost na miejsce stałe

Rośliny jednoroczne kwitną - w zależności od gatunku oraz terminu wysiewu - od późnej wiosny do przymrozków jesiennych. Stosujemy je na kwietnikach i rabatach, bardzo często w ogródkach przydomowych do dekoracji balkonów tarasów również na kwiaty cięte. Łatwość, z jaką w tej grupie uzyskuje się znakomity efekt dekoracyjny powoduje że są lubiane i bardzo często stosowane, zwłaszcza przez ogrodników amatorów.

Królestwo: rośliny

Gromada: rośliny okrytozalążkowe

rodzina: Amaranthaceae - szarłatowate

Rodzaj: Amaranthus - szarłat

Szarłat zwisły- Amaranthus caudatus L.

Wysokość: od 80 do100cm

Liście: na długich ogonkach, jajowate, zaostrzone

Kwiaty: drobne albo bardzo drobne, zebrane w długie kwiatostany w postaci kłosa. Kłosy zwisają najdłuższe są na wierzchołku łodygi. Kwiaty barwy purpurowej są o barwie zielonej i czerwono zabarwionych liściach.

Kwitnienie: od lipca do września niekiedy do października.

Zastosowanie: rabaty i kwietniki jako trzecie obsadzenie​,do tworzenia grup lub sadzenia pojedynczego. Nadają się do suszenia.

​Wysokość: do 150 cm odmiany niskie 30-50 cm

​Liście: na długich ogonkach jajowate, zaostrzone.

​Kwiaty: drobne liczne zebrane w kwiatostany w postaci kłosa wznoszą się do góry. Kwiaty barwy purpurowej zielonkawej ale także i żółte.

​Kwitnienie: od lipca do września

Rozstawa rzędów​: 40X60 (rozstawa rzędów) x 30X40cm (w rzędzie)

​Zastosowanie: rabaty, kwietniki do tworzenia grup lub sadzenia pojedynczego.

​Szarłat wiechowaty - Amaranthus paniculatus L.

​Kosmos podwójnie pierzasty- Cosmos bipinnatus

​Wysokość: 80- 120 cm

​Liście: ulistnienie delikatne, skąpe, liście podwójnie pierzastosieczne

​Kwiaty: o żółtych rurkowatych w środku koszyczka oraz języczkowatych w odcieniach różu, purpury i bieli

Kwitnienie: lipca do jesieni

​Rozstawa 20x40 cm

​Zastosowanie: na rabaty, kwiat cięty, osłonowe do tworzenia grup

​Wymagania miejsca słoneczne, osłonięte od wiatru, gleby przepuszczalne

​Kosmos żółty- Cosmos sulphureus

​Wysokość: do 90cm

​Liście: podwójnie pierzaste

​Kwiaty: talerzykowate, żółte lub pomarańczowe mniejsze od kosmosu podwójnie pierzastego. Kwiaty rurkowate są stosunkowo długie i lekko wystają

Rozstawa: 30 x 40 cm

Kwitnienie: od lipca do października

​Zastosowanie: wysokie rabaty, osłony, kwiat cięty.

​Wymagania: stanowisko słoneczne ciepłe i osłonięte gleby średnio żyzne przepuszczalne

Chrysanthemum carinatum - złocień trójbarwny​

​Wysokość: do 90 cm

​Kwiaty: kwiaty osadzone pojedynczo na rozgałęzionych łodygach o dużych trójbarwnych kwiatach

​Kwitnienie: czerwiec - sierpień

​Rozstawa: 30 cm w rzędzie i 30 między roślinami

​Zastosowanie: na rabaty, kwietniki, do ozdoby ogrodów, do grup ogrodowych na kwiat cięty.

​Wymagania: stanowisko słoneczne, żyzne, umiarkowanie wilgotne, gleby piaszczysto - gliniaste.

​Eschscholtzia californica Cham.- maczek kalifornijski

​Wysokość: 20 -40 cm

​Liście: pierzasto dzielne o barwie szaroniebieskiej, drobne liczne

​Kwiaty: pojedyncze lub pełne o średnicy 6-8 cm, kwiaty jednobarwne lub dwubarwne, białe kremowe, żółte, złociste, pomarańczowe do ciemnoczerwonych.

​Kwitnienie: od końca czerwica do późnej jesieni.

Rozstawa: 25- 30 cm x 10- 15 cm​

​Zastosowanie: na rabaty, roślina okrywowa do ogródków skalnych.

​Wymagania: miejsca słoneczne, gleby lekkie, wapienne

​Matthiola bikornis - maciejka, lewkonia dwurożna

​Wysokość: 30- 40 cm

​Liście: lancetowate, niewielkie

​Pędy: rozgałęzione częściowo płożące

​Kwiaty : drobne, purpurofioletowe, zebrane w luźne grona

​Kwitnienie: od czerwca do wczesnej jesieni

​Rozstawa: 20-30 x 5-10cm

​Zastosowanie: w pobliżu ławek parkowych, skrzynek balkonowych, ogródków przydomowych

​Wymagania: może być uprawiana na każdym stanowisku.

​Tropaeolum majus - nasturcja większa

​Wysokość: jej pędy pnące lub płożące dorastają do 3 m długości karłowe do 30 cm.

​Liście: kształtu tarczowatego, gładkie

​Kwiaty: Kwiaty o charakterystycznej, nieregularnej budowie i symetrii grzbiecistej. Dwa górne płatki wyraźnie od trzech dolnych odmienne. Barwy intensywnie- pomarańczowe, purpurowe, czerwone w różnych odcieniach aż do brązowych z ciemnymi plamkami.

​Rozstawa 30-35 X 15-20 cm

​Kwitnienie: od lipca do jesieni,

​Zastosowanie: do obsadzenia ogrodzeń murków tarasów, skrzynek balkonowych na rabaty,

Lathyrus odoratus- groszek pachnący

​Wysokość: Pędy groszku mają długość 1-2 m są wiotkie i spłaszczone. Owijają się wokół podpór

​Liście: złożone dwulistkowe o kształcie eliptycznym zakończone wąsami, miękko owłosione.

​Kwiaty: duże zebrane w grona po 4-9 sztuk osadzone na długich szypułkach, wyrastających z kątów liści

Kwitnienie: od czerwca kwitnienie jednej rośliny 3-4 tygodnie

​Rozstawa: 15-20 cm x 15- 20 cm

​Zastosowanie: okrywanie ogrodzeń, krat, pergoli a także nasadzeń na tarasach i pergolach

​Wymagania: stanowiska słoneczne, umiarkowanie wilgotne, żyzne i zasobne gleby.

​Lobularia maritima- smagliczka nadmorska

​Wysokość: szybko rosnąca o łodydze płożącej i niskim wzroście

​Liście: lancetowate, barwy szarozielonej

Kwiaty: białe, różowe fioletowe, pachnące miododajne

​Kwitnienie: rozpoczyna się od czerwca . Przycięta po pierwszym kwitnieniu zakwita ponownie i kwitnie do późnej jesieni

​Rozstawa: 15-20 X 10-15 cm

​Zastosowanie: rabaty obwódki, kwietniki dywanowe, ogródki skalne

​Wymagania: stanowisko słoneczne, wymagania glebowe niewielkie, gleby przepuszczalne i lekko wilgotne

Iberys umbellata - ubiorek tarczowy, (ubiorek okółkowy)

​Wysokość: 30-40 cm odm niskie 15-20 cm

​Liście: lancetowate

​Kwiaty: zebrane w szerokie kwiatostany - baldachogrona o barwach purpurowych, Kwiaty są również białe, jasno i ciemno różowe, czerwone, fioletowe. Mają przyjemny zapach

​Kwitnienie: od maja do sierpnia

​Rozstawa: 25 X 25 cm

​Zastosowanie: rośliny rabatowe, stosowane w ogródkach skalnych, do obsadzenia pojemników i balkonów.

​Wymagania: stanowiska słoneczne, wymagania glebowe niewielkie

​Nagietek lekarski - Calendula oficinalis

​Wysokość: 50-70 cm karłowe do 30cm

​Liście: lancetowate zmniejszające się w górnej części łodygi

​Kwiaty: zebrane w kwiatostan typu koszyczek

​Kwiaty zewnętrzne mają najczęściej barwy pomarańczowe lub żółte w różnych odcieniach. Kwiaty środkowe są na ogół ciemniejsze i tworzą na ogół ciemniejsze oczko.

​Kwitnienie: od połowy czerwca do późnej jesieni.

​Rozstawa: 25-30 X 20-25 cm

​Zastosowanie: na kwiat cięty i rabaty

​Wymagania glebowe: stanowisko słoneczne, średnio wilgotne, zasobne w składniki pokarmowe

​

Wysokość: 20- 35 cm

​Liście: skórzaste, lśniące, srebnoszare

​Pędy: się pokładają

​Kwiaty : białe, kremowe, żółte, pomarańczowe, czerwone.

​Kwitnienie: od czerwca do lipca

​Rozstawa: 30 x 30 cm

​Zastosowanie: na rabatach i w pojemnikach

​Wymagania: słoneczne, gleba średnio wilgotna

Gazania lśniąca​ - Gazania rigens

​

Słonecznik zwyczajny - Halianthus annuus

​Wysokość: 1-3 m

​Liście: Szorstko owłosione, lepkie w dotyku. Liście sercowate o brzegach piłkowanych.

Łodygi: grube , sztywne, nierozgałęzione

​Kwiaty: zebrane w koszyczki o średnicy 20- 40 cm barwa pomarańczowo- złocista, ciemnobrązowej.

​Kwitnienie: od lipca do października

​Zastosowanie: na rabaty i do tworzenia osłon

Rozstawa 50 x 75 cm

​Wymagania: stanowisko słoneczne i zasobne w składniki pokarmowe

Kochia scoparia - kochia cyprysik letni

​Wysokość: 80- 100 cm

​Liście: bardzo wąskie lancetowate, zielone przez cały okres wegetacji, przebarwiające się na czerwono. Liście i łodygi pokryte króciutkimi srebrzystymi włoskami

​Kwiaty: drobne zebrane w kłosy, bez wartości dekoracyjnej

​Rozstawa: 40-50 cm

​Zastosowanie: niskie, gęste żywopłoty, stosowane pojedynczo

​Godetia grandiflora, Clarkia - godecja ,wielokwiatowa, azalia letnia, marszawa,klarkia

​Wysokość: 20-80 cm

​Liście: owalne

​Kwiaty: duże, zebrane w krótki szczytowy kłos. Barwa kwiatów od białej przez różową, czerwoną do ciemnofiloetowej z ciemną plamką u nasady płatków

​Kwitnienie: od .czerwca do października.

​Rozstawa 20-30 x 15-20cm

​Zastosowanie: na rabaty, obwódki

​Wymagania: stanowisko słoneczne, osłonięte od wiatru, gleby ciepłe próchniczne

​Ipomea purpurea Roth - wilec purpurowy

​Wysokość: pędów dochodzi do 3 metrów. Pędy silnie rozgałęzione.

Liście: o kształcie sercowatym całobrzegie, delikatnie owłosione

​Kwiaty: mają kształt kielichowaty osadzone w kątach liści na długich szypułkach. Kwiaty o barwie purpurowej, białej, różowej, niebieskiej, różnobarwne

​Kwitnienie: od lipca do września

​Rozstawa 45 X 45 cm

​Zastosowanie: roślina osłonowa do przykrywania altan, pergoli, dekoracji tarasów i balkonów

​Wymagania: miejsca słoneczne, żyzne, zasobne, niezbyt wilgotne

​Phaseolus coccineus - fasola wielokwiatowa

​Wysokość: 3-4 m pędy

​Liście: bardzo liczne, złożone, trójlistkowe,

Kwiaty: typowe dla roślin bobowatych zebrane w grona o barwie czerwonej, białej i dwubarwne

​Kwitnienie: od końca czerwca do września a nawet do poł. października w sprzyjających warunkach

​Rozstawa 50 x 60 cm

​Zastosowanie: roślina osłonowa do obsadzenia ogrodzeń, altan, tarasów i balkonów

Wymagania: słoneczne, osłonięte od wiatru, gleby ciepłe przepuszczalne i żyzne