2.3 PILIHAN RAYA DI MALAYSIA

01
SISTEM PILIHAN RAYA
DI MALAYSIA

PENGAJIAN AM MATRIKULASI, KOLEJ MATRIKULASI KEDAH

1

Objektif Pembelajaran

Pelajar dapat

a) Menjelaskan proses pilihan raya di
Malaysia

2

SPR – Suruhanjaya Pilihan Raya

Pilihan Raya

Mengikut Perlembagaan Persekutuan
tanggunggjawab mengadakan pilihan

raya untuk Dewan Rakyat (DR) & Dewan
Undangan Negeri (DUN) terletak pada

SPR

3

02
SURUHANJAYA PILIHAN
RAYA(SPR)
(Bahagian 8 Perlembagaan Persekutuan)

PENGAJIAN AM MATRIKULASI, KOLEJ MATRIKULASI KEDAH

4

LOKASI BANGUNAN SURUHANJAYA PILIHAN RAYA
MALAYSIA

Lokasi bangunan SPR
di Putrajaya

November 2000 -
kini : W.P Putrajaya

5

PERKARA 114 PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN

Sumber pada 30 Disember 2022

KEANGGOTAAN

DIANGGOTAI

Seorang Pengerusi.

Seorang Timbalan Pengerusi
dan 5 Orang Ahli termasuk 2
daripada Sabah dan Sarawak

DILANTIK OLEH

YDPA selepas berunding

dengan MRR

6

PERKARA 114 PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN

KEANGGOTAAN

Anggotanya memegang

jawatan sehingga

berumur 66 tahun (Pindaan

2007)
Tidak boleh dipecat

kecuali atas syor

tribunal

Boleh meletak jawatan
pada bila2 masa dengan

menulis surat kepada

YDPA

7

PERKARA 114 PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN

KEANGGOTAAN

Saraan dibawah peruntukan

Parlimen dan

dipertanggungjawabkan pada

Kumpulan Wang Disatukan

Parlimen juga membuat
peruntukan bagi terma

jawatan

Secara Konsepsualnya, Kumpulan Wang Disatukan didefinisikan di bawah
Perkara 97, Perlembagaan Persekutuan seperti berikut ;

"Segala hasil dan Wang yang didapatkan dan diterima oleh Persekutuan hendaklah
dibayar masuk ke dalam satu Kumpulan wang iaitu KUMPULAN WANG DISATUKAN
Kecuali Kutipan Wang Zakat, Fitrah, Baitulmal atau Hasil-hasil Agama Islam yang
seumpamanya."

8

PERKARA 114 PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN

KEANGGOTAAN

Tidak muflis

Bukan mana-mana ahli
politik (Parlimen atau

DUN)

9

PENGAJIAN AM MATRIKULASI, KOLEJ MATRIKULASI KEDAH

FUNGSI UTAMA SPR

i.

Membuat Kajian Persempadanan
semula

•Bahagian Pilihan Raya Parlimen dan

Negeri tidak kurang 8 tahun dari tarikh
persempadanan semula yang terdahulu

•Syor awal persempadanan hendaklah

dimaklumkan kepada YDP DR dan PM

10

FUNGSI UTAMA SPR

ii.

Menjalankan urusan pendaftaran pemilih dan
semakan daftar pemilih

Layak untuk mendaftar, jika :

•

Warganegara Malaysia

•

Berumur tidak kurang 18 tahun pada tarikh kelayakan

•

Merupakan penduduk di mana-mana bahagian pilihan
raya di Malaysia

•

Tidak hilang kelayakan

11

FUNGSI UTAMA SPR

iii.

Menjalankan urusan PRU (DR & DUN)

PRK ( sekiranya berlaku kekosongan)

•Kematian
•Perletakan Jawatan
•Hilang Kelayakan
•Pembatalan keputusan pilihan raya oleh

Mahkamah Pilihan Raya

SEBAB

12

HILANG KELAYAKAN PEMILIH

Pada tarikh kelayakan,

• Ditahan kerana tidak

siuman
• Sedang menjalani

hukuman penjara

Sebelum tarikh kelayakan,

• Telah didapati bersalah

@ dihukum mati
• Dipenjara melebihi 12

bulan & masih

menjalani hukuman

13

HILANG KELAYAKAN PEMILIH

Telah didapati bersalah

di bawah Akta
Keselamatan Pilihan

Raya 1954

Telah memperolehi

kerakyatan asing

14

KELAYAKAN CALON

Warganegara
Malaysia dan

bermastautin di

negara ini

Kerusi Parlimen
Berumur tidak
kurang 18 tahun

Kerusi Parlimen
bermastautin di

Persekutuan

Kerusi DUN

berumur tidak
kurang 21 tahun

Kerusi DUN mesti
bermastautin di
negeri di mana ia
ingin bertanding

15

KELAYAKAN CALON

Calon Akan Hilang Kelayakan, Jika

❖ Didapati tidak siuman

❖ Didapati muflis yang belum dilepaskan

❖ Memegang jawatan berpendapatan (bekerja sebagai

penjawat awam)

16

KELAYAKAN CALON

Calon Akan Hilang Kelayakan, Jika

❖ Gagal mengemukakan laporan perbelanjaan pilihan raya

❖ Telah didapati bersalah oleh mahkamah dan dijatuhi

hukuman penjara melebihi 1 tahun @ denda melebihi RM
2000 & belum mendapat pengampunan

❖ Telah memperoleh Kewarganegaraan asing

17

Pilihan Raya untuk DR & DUN diadakan 5 tahun sekali kecuali jika

dewan dibubarkan lebih awal

TEMPOH PILIHAN RAYA

PRU

60 hari selepas

tarikh Pembubaran

PRK

60 hari selepas

tarikh Kekosongan

18

19

Proses Pilihan Raya

Sejak ditubuhkan SPR telah

melaksanakan sebanyak 15 kali
PRU, 11 kali PRU Negeri, lebih
daripada 150 kali PRK. 60 tahun

penubuhannya, SPR kekal relevan

dan sentiasa berusaha

menambahbaik proses dan

prosedur pilihan raya demi untuk

rakyat dan negara.

20

PROSES PILIHAN RAYA

1. Pembubaran Dewan Rakyat / Dewan
Undangan Negeri

Dewan Rakyat atau Dewan

Undangan Negeri seperti yang

diperuntukkan oleh undang-
undang akan terbubar dengan
sendirinya setelah 5 tahun

bermula daripada persidangan

pertama Dewan Rakyat atau

Dewan Undangan Negeri masing-

masing, kecuali sekiranya

dewan dibubarkan lebih awal.

21

PROSES PILIHAN RAYA

2. SPR Terima Pemakluman Rasmi Daripada
Speaker

Setelah pembubaran dewan

rakyat, SPR akan

menunggu pemakluman

rasmi daripada speaker
menyatakan dewan rakyat

telah dibubarkan maka

tidak kurang 4 hari dan
tidak lebih 10 hari SPR

akan mengadakan
mesyuarat khas.

22

PROSES PILIHAN RAYA

3. Mesyuarat Khas SPR

Mesyuarat Khas SPR adalah
bertujuan untuk menentukan
tarikh-tarikh penting Pilihan
Raya yang telah ditetapkan
seperti:
❖Tarikh Hari Penamaan Calon;
❖Tarikh Hari Undi Awal; dan
❖Tarikh Hari Mengundi.

23

PROSES PILIHAN RAYA

4. Pegawai Pengurus Terima Writ Daripada SPR

Setelah mengadakan mesyuarat
khas dan menentukan tarikh-

tarikh. SPR akan melantik

Pegawai Pengurus melalui Writ.
Writ Pilihan Raya adalah surat

kuasa yang dikeluarkan oleh
SPR kepada Pegawai Pengurus
untuk melaksanakan pilihan
raya umum atau pilihan raya

kecil apabila berlaku

kekosongan di bahagian pilihan

raya berkenaan.

24

PROSES PILIHAN RAYA

5. Pegawai Pengurus Keluar Notis

Setelah dilantik Pegawai
Pengurus akan mengeluarkan
suatu NOTIS PEMBERITAHUAN
kepada orang ramai tentang
kekosongan Dewan Rakyat/DUN
dan pelawaan untuk penamaan
calon bagi mengisi kerusi
tersebut. Notis mengandungi
butiran masa dan tempat
penamaan calon. Notis perlu
ditampal di tempat-tempat
awam yang mudah dilihat.

25

PROSES PILIHAN RAYA

6. Penamaan Calon

Penamaan Calon adalah
suatu hari yang
ditetapkan bagi
membolehkan mana-mana
rakyat yang layak dan
ingin menjadi Calon untuk
bertanding Hadir bersama
Pencadang dan Penyokong
bagi menyerahkan kertas
penamaan kepada Pegawai
Pengurus antara jam 9.00
pagi hingga 10.00 pagi.

26

PROSES PILIHAN RAYA

7. Kempen

Setelah diumumkan suatu
bahagian pilihan raya
itu dipertandingkan
calon-calon boleh mula
berkempen dan berakhir
pada jam 12 tengah malam
sebelum hari mengundi.
Kempen dipantau oleh
pasukan penguat kuasa
kempen pilihan raya.

27

PROSES PILIHAN RAYA

8. Pengundian Awal

Pengundian awal akan dijalankan

tidak kurang daripada 3 hari
sebelum hari mengundi.
Pengundian awal melibatkan :

❖ Polis
❖ Tentera dan pasangan
❖ PGA dan pasangan

Mana-mana orang yang tidak dapat

hari pengundian awal kerana
bertugas pada hari mengundi
boleh memohon untuk mengundi
secara pos

28

PROSES PILIHAN RAYA

9. Pengundian

Hari mengundi adalah hari
yang telah ditetapkan
oleh SPR untuk pemilih
yang berdaftar di
bahagian pilihan raya
yang telah ditetapkan
untuk mengundi dijalankan
dan berakhir apabila
keputusan pilihan raya
diisytiharkan oleh
pegawai pengurus

29

PROSES PILIHAN RAYA

10. Penjumlahan Rasmi Undi / Keputusan

❖

Pegawai Pengurus bagi sesuatu bahagian
pilihan raya akan mengisytiharkan calon
yang mendapat undi majoriti dan
mengesahkannya sebagai wakil yang
terpilih bagi bahagian yang berkenaan

❖

Keputusannya tidak boleh dipertikaikan

❖

Mana-mana pihak yang tidak berpuas hati
dengan keputusan pilihan raya boleh
mengemukakan petisyen pilihan raya di
Mahkamah Pilihan Raya

30

Kempen Pilihan Raya

-

Tempoh berkempen bermula setelah hari penamaan calon
hingga sebelum hari mengundi.

-

Kaedah berkempen - antaranya ialah risalah, poster,
ceramah, kempen dari rumah ke rumah

-

Semasa berkempen, calon perlu mematuhi beberapa
perkara antaranya :

i)
tidak menyentuh peribadi seseorang sebagai
bahan berkempen

ii)
bahan bercetak perlu mengandungi alamat
pencetak dan penerbit

iii) memberi rasuah dengan niat mempengaruhi

undi

31

Hari Mengundi

❖ Hanya pengundi

berdaftar yang
layak mengundi

❖ Tempat mengundi
❖ Diberi kertas undi
❖ Memangkah calon

yang dipilih

❖ Kertas undi

dimasukkan ke dalam
peti undi

32

Cara Penandaan Kertas Undi

Tak payah pening-pening nak memikir bagaimana nak menanda kertas
undi, memadai pengundi menanda hanya kepada satu calon dengan
tandaan ``X`` diruang yang disediakan sebelah logo parti seperti
contoh di atas. Tanda ``X`` itu penuh ruang ke, separuh penuh ke atau
kecil sahaja di dalam kotak itu tidak menjadi masalah, yang penting,
PENGUNDI MENANDA HANYA SATU CALON. Elakkan menulis dengan
perkataan atau nombor atau melukis di atas kertas undi kerana ia
boleh menyebabkan kertas undi anda DITOLAK.

33

34

Keputusan Pilihan Raya

- Calon diisytiharkan menang apabila

mendapat undian terbanyak

- Parti yang menang dengan kelebihan kerusi

majoriti akan membentuk kerajaan

35

36