GUM-5a

Ünite 5: Uluslararası Ticarette Kullanılan Ödeme Şekilleri

LOJ304U-DIŞ TİCARET İŞLEMLERİ VE BELGELERİ (Anadolu Universitesi Yayınları)

​Mal Mukabili Ödeme (Açık Hesap/Open Account)
İhraç edilen malın bedelinin, malın ithalatçı tarafından teslim alınmasından sonra ödenmesi şeklinde yapılan bir ödeme biçimidir. Mal mukabili ödeme türünde belgeler ihracat konusu mallar ile birlikte ithalatçıya gönderilmekte ve bu belgeleri alan ithalatçı bu belgeleri yetkili birimlere ibraz etmek suretiyle malları teslim alabilmektedir.

​Ödeme Şekilleri

Multiple Choice

Mal Mukabili Ödeme nedir?

• İthalatçının önceden ödeme yapması

• İhracatçının önceden ödeme yapması

• Malın teslim alındıktan sonra ödeme yapılması

• Hiçbirisi

Multiple Choice

Mal mukabili ödeme türünde belgeler ihracat konusu mallar ile birlikte ithalatçıya gönderilmekte ve bu belgeleri alan ithalatçı bu belgeleri

yetkili birimlere ibraz etmek suretiyle malları teslim alabilmektedir.

• doğru

• yanlış

​İthalatçının gelen malı teslim almasıyla bu malın mülkiyeti değil, ancak zilyetliği kendisine geçer. Malların mülkiyetinin devri ise ancak bu malların devir ve teslimine ilişkin belgelerin ithalatçıya teslim edilmesi ile mümkündür. Alıcı ve satıcının uzun zamandan beri birbirleriyle iş yaptıkları ve birbirlerine tam güven duydukları durumlarda uygulanabilen bir yöntemdir. İthalatçı için ideal bir ödeme yöntemdir fakat ihracatçı için en riskli ödeme biçimidir. Bir başka ifade ile ihracatçı gönderdiği malın parasını alamama ya da eksik alma gibi risklerle karşı karşıya kalabilir.

Multiple Choice

Metinde belirtilen açıklamalara göre, İthalatçı malı teslim aldıktan sonra ne geçer?

• Mülkiyeti

• Zilyetliği

• Sorumluluğu

• nakliyesi

Multiple Choice

Hangisi metinde belirtilen yöntemin avantajlarından biri değildir?

• İthalatçı için ideal bir ödeme yöntemi olması

• Uzun süredir iş yapan ve birbirlerine güvenen taraflar arasında uygulanabilir olması

• İhracatçı için düşük riskli olması

• İthalatçının malı teslim almasıyla mülkiyetin geçmesi

Mal Mukabili Ödeme Tarafları

• İhracatçı: İhracatçı, ihraç konusu malları ithalatçıya iletilmek üzere taşıyıcısına teslim eder. Malların sevkinden sonra, bu sevke ilişkin sevk evraklarını kendi ülkesindeki bankasına (muhabir bankaya) verir.

• Muhabir Banka: İhracatçının seçtiği bir bankadır. İthalatçının bankası aracılığıyla gönderdiği mal bedelini ihracatçıya komisyonu karşılığı veren bankadır.

• İthalatçı: İthalatçı mallarını gümrükten çektikten sonra malların bedelinin transferi için amir bankaya müracaat ederek bedelini öder.

• Tahsil Eden (Amir Banka): Amir banka tarafından tahsil edilen mal bedeli Türk Parası transfer belgesi veya Döviz Satış Belgesi düzenlenerek muhabir bankaya transfer edilir.

Multiple Choice

Mal Mukabili Ödeme sürecinde, ihracatçı hangi aşamada mallara ait belgeleri ithalatçıya teslim eder?

• İthalatçının bankasına bedel transferi yapılması aşamasında

• İthalatçının gümrükten malı çekmesinden sonra

• Malların sevk edilmesinden sonra

• Malların bedelinin tahsil edilmesi aşamasında

Multiple Choice

Muhabir Banka ne yapar?

• İhracatçının bankasından komisyon alır

• İthalatçının bankasından mal bedelini alır ve ihracatçıya aktarır

• İthalatçının bankasından komisyon alır ve ihracatçıya aktarır

• İthalatçının bankasına bedeli öder

Multiple Choice

Tahsil Eden (Amir Banka) ne yapar?

• Mal bedelini Türk Parası'na çevirir

• Mal bedelini ihracatçının bankasına transfer eder

• Malları ithalatçıya teslim eder

• Malların gümrük işlemlerini tamamlar

Peşin Ödeme
İhracatçı tarafından ihraç edilen malların bedellerinin, ithalatçı tarafından malın teslim alınmasından önce gerek bankalar yolu ile ve gerekse alıcının kendisi veya vekili ya da onun adına hareket eden üçüncü bir kişi tarafından satıcıya peşin olarak ödenmesidir. Kısaca ithalatçının mal bedelini ödedikten sonra, ihracatçının malları sevk etmesi şeklidir. Bu ödeme şeklinde tüm risk malın alıcısı tarafından üstlenilmektedir. Bu risk ihracatçının bankasından temin edilecek teminatlar ile garanti altına alınabilir. Bu ödeme şekli kambiyo mevzuatına göre kredi niteliği taşıdığı için bir yıl içinde kapatılması gereklidir.
İthalat bedelinin, Gümrük Beyannamesi ve eklerinin gümrük idaresine onay için ibraz edildiği tarihe kadar ödendiği bu ödeme şeklinde, bankalarca firma talebine istinaden transfer işlemleri gerçekleştirilir.

Multiple Choice

Metinde tanımlanan ödeme şekline göre, mal bedelinin ödenmesi hangi aşamada gerçekleşir?

• İthalatçı malı teslim aldıktan sonra

• İhracatçı malları sevk ettikten sonra

• İthalatçı malın teslim alınmasından önce

• İhracatçı mal bedelini talep ettikten sonra

Multiple Choice

Hangisi bu ödeme şeklinin özelliklerinden biri değildir?

• İthalatçı mal bedelini ödemesinden önce mallar sevk edilir

• Tüm risk ihracatçı tarafından üstlenilir

• Teminatlar ile risk ihracatçının bankasından garanti altına alınabilir

• Ödeme şekli kambiyo mevzuatına göre kredi niteliği taşımaz

Multiple Choice

Bu ödeme şeklinde, bankalar hangi durumda transfer işlemlerini gerçekleştirir?

• Gümrük Beyannamesi ve eklerinin ithalatçı tarafından ibraz edilip ödeme talep edildiği tarihte

• İhracatçı malları teslim ettiği tarihte

• İthalatçı mal bedelini ödediği tarihte

• İthalatçı malı gümrükten çektikten sonra

Belge Karşılığı (Vesaik Mukabili) Ödeme (Documentary Collects/Cad)

İhraç konusu malın ihraç ülkesinden nakliye vasıtasına yüklenerek sevk edilmesinden sonra sevk edildiğini gösteren belgeleri ihracat bedelinin ödenerek bankadan teslim alınması yoluyla yapılan ödeme şeklidir. Bir başka ifade ile bankanın ihraç bedelini tahsil ettikten sonra vesaikleri ithalatçıya teslim ettiği ödeme türüdür. Bu ödeme şekline belge (vesaik) karşılığı ödeme şekli de denir. İthalatçı bu belgeler ile malı gümrükten çekebilecektir. Uluslararası ticarette yaygın olarak kullanılan bir ödeme aracıdır. Tahsil vesaiki ihracatçı için açık hesaba göre daha güvenli bir ödeme yöntemi iken akredit ile karşılaştırıldığında daha az güven verici olduğu görülür.
Bu ödeme şeklinde ithalat hesabı, ithalatçının Gümrük Beyannamesi (GB) ile yapacağı başvuruya istinaden transferi yapan bankaca kapatılır. Vesaik bedelinin kısım kısım ödendiği durumlarda belgeler, ödemenin tamamının yapılmasına müteakip firmaya verilir.

Multiple Choice

Belge Karşılığı Ödeme şeklinde, malın ihraç ülkesinden nakliye vasıtasına yüklenerek sevk edilmesinden sonra ne yapılarak ödeme yapılır?

• İthalatçının bankasına peşin ödeme

• İhracatçının bankasından belgelerin teslimi karşılığında ödeme

• İthalatçının bankasından belgeleri alıp ödeme yapmadan önce malı teslim alması

• Banka transferi yapılmadan önce ihracatçı tarafından malın gönderilmesi

Multiple Choice

Tahsil vesaiki, hangi tarafta açık hesaba göre daha güvenli bir ödeme yöntemi olarak değerlendirilir?

• İhracatçı için

• İthalatçı için

• Banka için

• Taşıyıcı için

Multiple Choice

Belge Karşılığı Ödeme şeklinde, vesaik bedelinin kısmen ödendiği durumlarda ne zaman belgeler teslim edilir?

• Ödemenin tamamının yapılmasından önce

• Ödemenin tamamının yapılmasından sonra

• İthalatçının Gümrük Beyannamesi (GB) ile başvurmasıyla

• Belgeler hiçbir zaman teslim edilmez

Belge Karşılığı Ödeme İşlemi ile İlgili Kurallar
Vesaik mukabili ödeme yöntemi ile ilgili mevcut kuralları Uluslararası Ticaret Odası Tahsiller İçin Yeknesak Kurallar (Uniform Rules for Collect_ons/URC) başlığı altında 522 sayılı broşürde toplamıştır. 522 sayılı broşür vesaik sözcüğünü iki bölümde değerlendirmiştir.
Mali Vesaik: Poliçeler, çekler, ödeme taahhütleri, ödeme makbuzları gibi para tahsilinde kullanılan belgelerdir.
Ticari Vesaik: Faturalar, konşimentolar, FCR, vb. nakliye belgeleri, navlun belgeleri ve mali olmayan herhangi bir senet ticari belgedir. Bu broşürde tahsilat sözcüğünü, aldıkları talimat üzerine bankaların yukarıda belirtilen mali ve ticari belgeleri ödeme veya kabul karşılığında işleme koymaları olarak tanımlanmaktadır.

Multiple Choice

Ticari vesaik hangi belgeleri kapsar?

• Poliçeler, çekler, ödeme taahhütleri

• Faturalar, konşimentolar, navlun belgeleri

• Ödeme makbuzları

• Mali senetler

Multiple Choice

522 sayılı broşür hangi kuralları toplamıştır?

• Uluslararası Ticaret Odası Tahsiller İçin Yeknesak Kurallar

• Uluslararası Ticaret Odası Ticari İşlemler İçin Yeknesak Kurallar

• Uluslararası Ticaret Odası Taşıma İçin Yeknesak Kurallar

• Uluslararası Ticaret Odası Ödeme İçin Yeknesak Kurallar

Multiple Choice

Tahsilat işlemi ne anlama gelmektedir?

• Bankaların belgeleri ödeme veya kabul karşılığında işleme koymaları

• İhracatçının mal bedelini tahsil etmesi

• İthalatçının malı gümrükten çekmesi

• İhracatçının bankasına ödeme yapması

Belge Karşılığı Ödeme İşleminin Tarafları
İhracatçı: Yüklediği mallara ilişkin belgeleri tahsil talimatı ile birlikte bankasına verir. Akreditifte amir, ithalatçı olduğu halde tahsil vesaikinde amir ihracatçıdır.
Tahsile gönderen banka (Muhabir Banka): İhracatçının seçtiği bir bankadır. İhracatçının belgelerini ithalatçının ülkesindeki bankaya göndermektedir. Belgeleri kendi talimat mektubu ekinde gönderir. İhracatçının vereceği talimatları yerine getirir ve ödeme yapılana kadar takip eder.

Tahsil eden veya ibraz eden banka (Amir Banka): Tahsil vesaikini ödeme ya da kabul karşılığında ithalatçıya veren bankadır. Ayrı bir banka olabileceği gibi tahsile gönderen kanın şubesi de olabilir. Banka, tahsil ettiği paraları havale eder. Poliçe bedelinin ödenmemesi durumunda muhabirin talimatına uyar, örneğin protesto eder.
İthalatçı: Kendisine sunulan belgelerin bedelini öder ya da bir poliçeyi kabul eder.

Multiple Choice

Tahsil vesaiki işleminde ithalatçı tarafından ödeme hangisine yapılır?

• Tahsile gönderen banka

• Tasarruf eden banka

• Amir banka

• İthalatçının bankası

Multiple Choice

Tahsil eden veya ibraz eden banka, poliçe bedelinin ödenmemesi durumunda ne yapar?

• Muhabir bankanın talimatına uyar

• Tahsile gönderen bankayı protesto eder

• İhracatçıyı protesto eder

• İhracatçıya bildirimde bulunur

Multiple Choice

Tahsil vesaiki ödeme şeklinde, ihracatçı sadece senetleri bankasına tahsil talimatı ile birlikte vermektedir.

• doğru

• yanlış

Multiple Choice

Amir banka, tahsil ettiği paraları hangi şekilde ihracatçıya teslim eder?

• Nakit olarak

• Banka havalesi ile

• Kredi kartı ile

• Çek olarak

Belge Karşılığı Ödemede İhracatçının Riskleri ve Korunma Yöntemleri
a) İthalatçı Tarafından Malların Kabul Edilmemesi: Bunun nedeni o malın piyasa fiyatının saptanan fiyatın altına düşmesi olabilir. Alıcı malları reddederek yeni ve kendi lehine olan düşük fiyattan yararlanma yoluna gidebilir. Böyle bir tutum karşısında ihracatçı güç bir durumda kalabilmektedir. Malları yabancı bir ülkede beklemekte depolama giderleri artmaktadır. Yeni bir alıcı bulunsa bile mallar daha düşük bir fiyattan satılabilmektedir. İthal konusu malların ithal ülkesinden geri getirilmesi gerekmektedir.

Multiple Choice

İhracatçının risklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

• Malların hızlı bir şekilde kabul edilmesi

• İthalatçının malları reddetmesi ve düşük fiyattan yararlanma yoluna gitmesi

• İhracatçının malları bedelsiz olarak ithalatçıya teslim etmesi

• Malların piyasa fiyatının yükselmesi

b) Poliçenin Vadesinde Ödenmemesi: İhracatçı, görüldüğünde ödemeli bir poliçe karşılığında satış yapmaya göre çok daha dezavantajlı bir durumdadır. Çünkü ithalatçı poliçeyi kabul etmekle belgeleri almaya hak kazanmıştır. Bunun sonucu olarak da malları çekecektir. Görüldüğünde ödemeli bir poliçenin bedelini ödemeyen ithalatçıya belgeler verilmeyecek, malları çekemeyecek, ihracatçı da mallar üzerindeki sahipliğini koruyor olacaktır.
c) Kambiyo Kısıtlamaları: İthalatçı iyi niyetli olduğu halde, ülkesinin döviz tahsisi uygulaması ihracatçının parasını almasını geciktirebilir veya tümüyle engelleyebilir. Ülke riski ihracatçı için düşünülmesi ve değerlendirilmesi gereken bir konudur

Multiple Choice

Görüldüğünde ödemeli bir poliçenin avantajlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

• İthalatçının poliçeyi kabul etmemesi durumunda malların çekilmesinin mümkün olmaması

• İthalatçının poliçeyi kabul etmesi durumunda malların hızlı bir şekilde çekilmesi

• Görüldüğünde ödemeli bir poliçenin bedelini ödemeyen ithalatçıya belgeler verilmeyecek, malları çekemeyecek, ihracatçı da mallar üzerindeki sahipliğini koruyor olacaktır.

• İhracatçının mal bedelini daha sonraki bir tarihte alması durumunda malların geri alınamaması

Multiple Choice

Kambiyo kısıtlamaları hangi tarafta ödeme almayı geciktirebilir veya engelleyebilir?

• İthalatçı

• İhracatçı

• Amir Banka

• Muhabir Banka

d) Alıcının Mali Güçlük İçinde Olması: Alıcı belgeleri almak için gerekli tutarı ödemeyecektir.
e) Alıcının Basiretli Bir Tacir Gibi Davranmaması: Satıcı bilmeden ticari ahlaktan yoksun bir alıcı ile bağlantıya girmiş olabilir. Bu kişi geçerli hiçbir neden bulunmaması durumunda malları almama tehdidinde bulunarak satıcıyı malını düşük fiyattan satmaya zorlayabilir.

Multiple Choice

Alıcının mali güçlük içinde olması ne gibi bir risk oluşturabilir?

• Alıcının daha fazla mal sipariş etmesi

• Alıcının belgeler için gerekli tutarı ödememesi

• Alıcının malı hızlı bir şekilde kabul etmesi

• Alıcının daha yüksek bir fiyat ödemesi

Multiple Choice

Alıcının basiretli bir tacir gibi davranmaması ne gibi bir sonuç doğurabilir?

• Satıcının daha fazla mal satmasını sağlaması

• Satıcının malını daha yüksek bir fiyata satmasını sağlaması

• Satıcının ticari ahlakından ödün vermesine sebep olması

• Satıcının malını düşük fiyata satmaya zorlanması

Poll

ANKET: Bu ders ile ilgili aşağıdakilerden uygun olanları seçiniz (birden fazla seçim yapılabilir)

• Slaytı anladım

• Slayt uzundu

• Dikkatim dağıldı

• Quizizz uygulamasıyla işlenen dersleri daha yararlı buluyorum

• Çok ciddi internet sıkıntısı var