10. SINIF FELSEFE HAZIRBULUNUŞLUK

Bütün sıvılar akıcıdır.

Zeytinyağı sıvıdır.

O halde…………………………....

Yukarıda verilen boşluğa gelecek mantığa uygun olacak şekilde tamamlayınız.

• bütün sıvılar zeytinyağıdır.

• zeytinyağı sıvıdır.

• zeytinyağı akıcıdır.

• bütün akıcı olanlar sıvıdır.

Masal bu ya, yoksul bir köylü kızı padişahın oğluyla evlenir. Evlendikleri gün, eşi sarayın kırk odası olduğunu söyler. Odaların anahtarlarını ona vererek “Otuz dokuz odayı aç; ama kırkıncı odayı açma.” der. Yeni gelin hemen ertesi gün, izin verilen odaların kapılarını açıp bakar; kiminde para, kiminde mücevher, kiminde yiyecekler vardır. Yani, bildik şeyler… Dayanamaz kırkıncı odayı da açar. Filozoflar da bu gelin gibidir, tüm kapıları açmak isterler.

Parçadaki benzetmeye göre, filozofu kapıları açmaya iten aşağıdakilerden hangisi olamaz?

• Merak etme

• Bilinenle yetinmeme

• Sınırları zorlama

• Yeni öğrenmelere istekli olma

• Sorunları çözme

Öğretmen öğrencilerine sorar: Farz edin ki, maden ocağından iki insan çıkıyor. Birisinin üzeri tertemiz, diğerininki ise kömür karası içinde… Bunlardan hangisi yıkanmalıdır?

Öğrenciler: “Elbette kirli olan!” diye cevap verir.

Öğretmen tekrar sorar: Peki mantığa göre bu sorudan daha önce sorulması gereken soru hangisidir?

• Hangisi daha çok çalışmış olabilir?

• Bir maden ocağından çıkan iki kişiden birinin üzeri tertemiz iken diğerininki nasıl kirli olabiliyor?

• Hangisi kazandığı parayı daha daha çok haketmiştir?

• Bu kişilerin madendeki görevi nedir?

Temel komşusuna misafirliğe gider. Ancak aniden çok şiddetli bir yağmur başlar. Komşusu “Temelciğim sen bizde kal, yağmur çok yağıyor.” der. Temel kabul eder. Beş dakika sonra komşu Temel’in ortadan yok olduğunu fark eder. Ardından kapı çalınır ve Temel gelir. Komşusu hayretle “Temel, neredeydin?” diye sorar. Temel’in yanıtı “Evden pijamalarımı almaya gittim.” olur.

Bu fıkradaki anlaşmazlık nereden kaynaklanmaktadır?

• Aynı dili konuşmamalarından.

• Mantık hatasından.

• Temel'in utangaçlığından.

• Komşuluk ilişkilerinin kötü olmasından.

Sizce aşağıdaki sorulardan hangisi yada hangileri felsefe ile ilgili olabilir?

• Su kaç derecede kaynar?

• Hayatın anlamı nedir?

• 2x2=?

  Bitkiler nasıl beslenir?

• Evreni kim/ne var etti?

Aşağıdaki cümlelerin hangisi doğru ya da yanlış bir yargı içermektedir?

• Deniz neden mavidir?

• Şu anda tatilde olmayı dilerdim.

• Keşke gökyüzü hep mavi olsa.

• Gün ağarınca akşam olur.

• Ey hayat, ne güzelsin!

Aşağıdakilerden hangisi soyut kavrama örnektir?

• Çiçek

• Masa

• Ağaç

• İnsanlık

• Deniz

“Tüm insanlar ölümlüdür,

Sokrates bir insandır,

Öyleyse ............................

Yukarıda verilen boşluğa gelecek mantığa uygun olacak şekilde tamamlayınız.

• İnsanlar ölümsüzdür.

• Sokrates ölümlüdür.

• Bazı insanlar ölümlüdür.

• Sokrates hariç tüm insanlar ölümlüdür.

Aşağıdaki sorulardan hangisi ya da hangileri felsefe ile ilgili olabilir?

• Türkiye’nin başkenti neresidir?

• Özgürlük nedir?

• Herkesin kabul edebileceği bir ahlak ilkesi var mıdır?

• Zamanda yolculuk mümkün müdür?

• Semizotu astıma iyi gelir mi?

Şu an sizin için önemli olan nedir? diye sorulsa açlığın sınırında olan bir kişi “yiyecek” der. Sıcaktan bunalan bir kişi “serinlik” der. Kendisini yalnız hisseden birisi, “başka insanlarla beraber olmak” der. Acaba tüm bu ihtiyaçlar karşılansa, yine de tüm insanları ilgilendiren başka şeyler var mıdır? Evet, her şeyin ötesinde, insanların ihtiyaç duyduğu başka bir şey vardır: “İnsanlar, kim olduklarını ve neden yaşadıklarını bilmek” isterler. Bu isteklerini karşılamak için de felsefeye ihtiyaç duyarlar.

Bu parçaya göre felsefeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• Sorduğu sorularla bilimin ufkunu açar.

• İnsanların kendi yaşamını anlamlandırmasına yardımcı olur.

• Yaşamın sınırlı alanlarında insanlığa ışık tutan bir disiplindir.

• Binlerce yıldan beri ortaya konan fikir ve düşünceleri tanıma olanağı sağlar.

• Pratik yaşamda akıl yürütebilmek için gerekli temelleri oluşturur.