ถอดคำประพันธ์​ขุนช้างถวาย​ฎีกา​ 2

"เจ้าเป็น​ถึงหัวหมื่นมหาดเล็ก

มิใช่เด็กดอกจงฟังคำแม่ว่า

จงเร่งกลับไปคิดกับบิดา

ฟ้องหากราบทูลพระทรงธรรม์

พระองค์​คงจะโปรดประทานให้

จะปรากฏยศไกรเฉิดฉัน

อันจะมาลักพาไม่ว่ากัน

เช่นนั้นใจแม่มิเต็มใจ"

(สะท้อนวิถีชีวิตคนไทยเรื่องใด)​

• สังคมไทยเป็นสังคมศักดินา

• สังคมไทยเ็นระบบเจ้าขุนมูลนาย

• สังคมไทยเป็นสังคมที่มีความเคารพผู้อาวุโส​

• สังคมไทยเป็นสังคมที่ยึดมั่นในพระมหากษัตริย์​

เพราะเหตุใด​นางวันทองจึง​ "กอดผัวร้องดิ้นจนสิ้นเสียง"

• ตื่นพลางทางชำเลืองนัยน์ตามา​ เห็นลูกยานั้นยืนอยู่ริมเตียง

• เจ็บใจดังหัวใจจะพังพอง​ ขยับจ้องดาบง่าอยากฆ่าฟัน

• ได้ยินเสียงฆ้องย่ำประจำวัง​ ลอยลมล่องดังถึงเคหา

• ครานั้นวันทองผ่องโสภา​ เห็นลูกยากัดฟันมันไส้

ข้อใดไม่ได้กล่าวถึงขุนช้าง

• มาอยู่ไยกับอ้ายหินชาติ

• หน้าตาดำเหมือนมินหม้อมอม

• เหมือนแมงวันว่อนเคล้าที่เน่าชั่ว

• มาเกลือกกลั้วปทุมมาลย์ที่หวานหอม

แล้วกลับความถามข้างวันทองพลัน

เออเมื่อมันฉุดคร่าพามึงไป

ก็ช้านานประมาณได้สิบแปดปี

ครั้งนี้ทำไมมึงจึงมาได้

(ใครเป็นคนกล่าวและกล่าวกับใคร)​

• ขุนแผน-พลายงาม

• จมื่นไวย-พลายงาม

• ขุนช้าง-นางวันทอง

• พระพันวษา-นางวันทอง

"แค้นคิดด้วยมิตรไม่รักเลย

ยามมีที่เชยเฉยเสียได้

เสียแรงร่วมทุกข์ยากกันกลางไพร

กินผลไม้ต่างข้าวทุกเพรางาย"

(คำประพันธ์​บทนี้กล่าวถึงใคร)​

• ขุนช้าง

• ขุนแผน

• นางวันทอง

• จมื่นไวยวรนาถ