Əməyin odönilməsinin təskili və idarəedilməsi

Hüquqi kateqoriya kimi əmək haqqı nədir?

• Əməyin qiymətinin çevrilmiş foması, kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulmuş müntəzəm alınan pul vəsaitidir.

• İcra olunan işin müəyyən kəmiyyət və keyfiyyətinə görə müxtəlif formada verilən vəsaitdir

• İşçinin, onunla bağlanmış əmək müqaviləsinin şərtlərinə uyğun olaraq öz vəzifəsini icra etdiyinə görə aldığı haqdır.

• İşçi qüvvəsinin və onun ailəsinin yaşaması üçün lazım olan həyat vəsaitlərinin dəyəridir

İqtisadi kateqoriya kimi əmək haqqının həcmi aşağıdakılarla müəyyən olunur:

• istehlak mallarının qiyməti və göstərilə biləjək xidmətlərin hcjmi ilə

• işçi qüvvəsinin təkrar istehsalını təmin edən həyatı nemətlərin dəyəri ilə

• əmək bazarında tələb və təklifin qarşılıqlı əlaqəsilə

• işçi və onun ailəsinin minimum fizioloji tələbatı ilə

• iqtisadiyyatda işçi qüvvəsinin fəaliyyətinin nəticəsi ilə

Əmək haqqının təşkili prinsiplərinə aid deyildir:

• ​əməyin keyfiyyəti və kəmiyyəti

• əmək şəraiti

• əməyin uçotu və plnlaşdırılması

• əmək məhsuldarlığı ilə əmək haqqı arasındakı nisbət

• bərabər əməyə bərabər haqqın verilməsi

Əməyin ödənilməsinin (əmək haqqının) əsas funksiyaları:

• təkrar istehsal,

• stimullaşdırma

• qiymətləndirmə

• mövqe

• planlaşdırma

Əmək haqqının təşkili ünsürləri:

• əməyin təşkili, əməyin stimullaşdırılması, tarif sistemi

• əmək haqqının forma və sistemləri, əməyin normalaşdırılması, tarif sistemi

• mükafatlandırma, tarif sistemi, əməyin qiymətləndirilməsi

• əməyin motivləşdirilməsi, əməyin normalaşdırılması, əmək haqqı fondu

• əməyin ödənilməsi fondu, tarif sistemi, əməyin təşkili

Tarif sisteminin əsas ünsürləridir:

• tarif cədvəli, əmək haqqı, əməyin normalaşdırılması

• tarif maaşları, mükafat, əməyin təşkili

• tarif-ixtisas sorğu kitabçaları, əmək haqqı, əməyin reduksiyası

• tarif cədvəli, tarif maaşları, tarif-ixtisas sorğu kitabçaları

• əmək normaları, mükafat, tarif cədvəli

Tarif sisteminin başlıca məqsədidir:

• əməyi səmərəli təşkil etmək

• əməyin kəmiyyətini nəzərə almaq

• əmək fəaliyyətini motivləşdirmək

• əhalinin həyat səviyyəsini yüksəltmək

• müxtəlif əmək növləri üçün əsaslandırılmış tarif maaşlarını tətbiq etmək

Tarif-ixtisas sorğu kitabçaları neçə bölmədən ibarətdir?

• 2

• 3

• 4

• 5

• 6

Azərbaycan Respublikasında vahid tarif şəbəkəsi neçə dərəcədən ibarətdir?

• 17

• 19

• 20

• 23

• 24

Müəssisədə əməyin ödənilməsi vahid fondunu hesablamaq üçün əvvəlcə nəyi müəyyən etmək lazımdır?

• minimum istehlak səbətini

• təsərrüfat hesablı gəlirii

• orta aylıq əmək haqqını

• fondlara və əmək ehtiyatlarına görə ödəmələri

• məhsul satışından, xidmətlərdən əldə edilən məbləği