Laghukaumudi - Part 1 Recap

पदं नाम किम् ?

• सुबन्ताः

• तिङन्ताः

• सुबन्ताः तिङन्ताः च

• सुबन्ताः तिङन्ताः कृत्तद्धितान्ताः च

Answer explanation

सुप्तिङन्तं पदम् १.४.१४

इत्संज्ञा कस्य भवितुमर्हति ?

• उपदेशे आदौ विद्यमानस्य अचः

• उपदेशे अन्ते विद्यमानस्य अलः

• उपदेशे अनुनासिकस्य हलः

• उपदेशे अनुनासिकस्य अचः

Answer explanation

उपदेशेऽजनुनासिक इत् १.३.२

यय् प्रत्याहारे के वर्णाः न अन्तर्भवन्ति ?

• अन्तस्थाः

• ऊष्माणः

• अनुनासिकाः

• कर्कशव्यञ्जनानि

Answer explanation

यय् प्रत्याहारे ऊष्मवर्णान् (श्, ष्, स्, ह्) विहाय सर्वाणि व्यञ्जनानि अन्तर्भवन्ति ।

"अत्" इत्युक्ते किम् ?

• अकारस्य सर्वे प्रभेदाः

• ह्रस्वः अकारः

• इत्संज्ञकः अकारः

• तकारभिन्नः वर्णः

Answer explanation

तपरस्तत्कालस्य १.१.७० - तः परो यस्मात् सः तात्परश्च उच्चार्यमाणसमकालस्यैव संज्ञा स्यात्

एतेषु कुत्र पदान्ते संयोगः अस्ति?

• नियम्य

• कृत्स्नम्

• ऊर्क्

• प्राप्तिः

Answer explanation

ऊर्क् - हलोऽनन्तरः संयोगः । अत्र रेफककारयोः संयोगः

विसर्गलोपः केन सूत्रेण विधीयते ?

• एतत्तदोः सुलोपोऽकोरनञ्समासे हलि

• लोपः शाकल्यस्य

• रो रि

• न केनापि सूत्रेण

Answer explanation

पाणिनीयक्रमे विसर्गस्य लोपः क्वापि नास्ति । स बन्धुः इत्यत्र एतत्तदोरिति सुलोपः, देवा अत्र इत्यत्र लोपः शाकल्यस्येति यकारलोपः, बाला रुदन्ति इत्यत्र रो रीति रेफलोपः ।

स्वात्मा - इत्यत्र द्वेधा सन्धिच्छेदः भवितुमर्हति । कथम् ?

• इको यणचि, अकः सवर्णे दीर्घः

• एचोऽयवायावः, अकः सवर्णे दीर्घः

• इको यणचि, एङः पदान्तादति

• इको यणचि, शि तुक्

Answer explanation

सु + आत्मा (इको यणचि), स्व + आत्मा (अकः सवर्णे दीर्घः)

श्रद्धावाल्ँलभते ज्ञानम् - अत्र सन्धिविधायकं सूत्रं किम्?

• अनुस्वारस्य ययि परसवर्णः

• तोर्लि

• वा पदान्तस्य

• नश्च

Answer explanation

श्रद्धावान् + लभते - तोर्लि इति परसवर्णः

येन धौता गिरᳶपुंसां विमलैः शब्दवारिभिः - अत्र किं सूत्रं न प्रयुक्तमस्ति?

• हलि सर्वेषाम्

• कुप्वोः कᳶपौ च

• वा शरि

• विसर्जनीयस्य सः

• खरवसानयोर्विसर्जनीयः

Answer explanation

विसर्गस्य सकारादेशः अत्र क्वापि न कृतः

एत्येधत्यूठ्सु इति सूत्रं केषाम् अपवादः ?

• आद्गुणः, वृद्धिरेचि

• वृद्धिरेचि, एङि पररूपम्

• आद्गुणः, एङि पररूपम्

• एङि पररूपम्

Answer explanation

ऊठ्-अंशे गुणस्य, एत्येधत्योर्विषये एङि पररूपम् इत्यस्य च अपवादः