Sanskrit Grammar & Composition - Class 10 sthaana, prayatna

कवर्गस्य उच्चारणस्थानं किम्?

• कण्ठः
• तालु
• मूर्धा
• दन्ताः
• ओष्ठौ

Answer explanation

अ-कवर्ग-ह-विसर्गाणां कण्ठः स्थानम्

षकारस्य उच्चारणस्थानं किम्?

• कण्ठः
• तालु
• मूर्धा
• दन्ताः
• ओष्ठौ

Answer explanation

ऋ-टवर्ग-र-षाणां मूर्धा स्थानम्

एतेषु दन्त्यः कः?

• अकारः
• इकारः
• उकारः
• ऋकारः
• ऌकारः

Answer explanation

ऌ-तवर्ग-ल-सानां दन्ताः स्थानम्

ओकार-औकारयोः किं स्थानम्?

• कण्ठतालु
• कण्ठोष्ठम्
• दन्तोष्ठम्
• जिह्वामूलम्

Answer explanation

ओदौतोः कण्ठोष्ठम्

ञकारस्य किं स्थानम्?

• तालु
• नासिका
• तालु + नासिका

Answer explanation

वर्गपञ्चमानां तत्तद्वर्गस्य स्थानम् + नासिका

अन्तःस्थानां कः प्रयत्नः?

• स्पृष्टम्
• ईषत्स्पृष्टम्
• ईषद्विवृतम्
• विवृतम्

Answer explanation

ईषत्स्पृष्टम् अन्तःस्थानाम् (य्, र्, ल्, व्)

विवृताः के?

• स्वराः
• अन्तःस्थाः
• ऊष्माणः
• कादयो मावसानाः

Answer explanation

स्वराणाम् उच्चारणे विवृतप्रयत्नः

सवर्णः नाम कः?

• Letters which look like each other
• Letters which belong to the same family
• Letters which have the same sthāna AND prayatna
• Letters which have the same sthāna

Answer explanation

समानस्थानप्रयत्नाः वर्णाः परस्परं सवर्णसंज्ञकाः भवन्ति ।

एतेषु के वर्णाः सर्वे परस्परं सवर्णाः

• अ, इ, उ, ऋ, ऌ
• क्, ख्, ग्, घ्, ङ्
• इ, च्, छ्, ज्, झ्, ञ्, श्
• ए, ऐ, ओ, औ

Answer explanation

कवर्गस्य सर्वेषां वर्णानां स्थानं कण्ठः, स्पृष्टप्रयत्नः, अतः ते सवर्णाः

सन्धिः नाम कः?

• पदानां योजनम्
• एकस्य वर्णस्य स्थाने अपरस्य वर्णस्य प्रयोगः
• वर्णव्यत्ययः
• वर्णोत्पत्तिः

Answer explanation

वर्णव्यत्ययः (Modification of sounds) सन्धिः