พระไตรปิฏก 3 สัปดาห์ 2

ข้อใดกล่าวนิยามและองค์ประกอบของพระไตรปิกฎผิด

• ก. ปิฎก หมายถึง คัมภีร์ หรือตำรา ดังบาลีว่า มา ปิฎก-สมฺปทาเนนฯ แปลว่า อย่าเชื่อโดยการอ้างต่าง ๆ

• ข. ปิฎก หมายถึง ภาชนะ (เช่น ตะกร้า) ดังประโยคบาลีว่า อถ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย กุทฺทลปิฎกมาทายฯ ครั้งนั้น บุรุษคนหนึ่งถือจอบและตะกร้าเดินมา

• ค. “คัมภีร์หรือตำราที่บรรจุคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า (และพระสาวกองค์สำคัญ) ไว้เป็นหมวดหมู่ ดุจดังภาชนะรองรับสิ่งของต่าง ๆ ให้สวยงาม”

• ง. คำว่า “ไตรปิฎก” ตามรูปศัพท์ มาจากภาษาบาลีว่า “ติปิฏกํ” หรือ เตปิฎกํ”

ข้อใดกล่าวความหมายของพระไตรปิกฎผิด

• ก.     เตปิฎกํ” แยกออกเป็น 2 ศัพท์ คือ ไตร หรือ ติ (แปลว่า สาม) + ปิฏก

• ข.     ปิฎก หมายถึง ภาชนะ (เช่น ตะกร้า)

• ค.     พระไตรปิกฎหมายถึง คัมภีร์ 3 ตะกร้า

• ง.      พระไตรปิกฎหมายถึง หอไตรที่บรรจุคัมภีร์ 3 คัมภีร์

พระไตรปิกฏพระอรรถกถาจารย์กล่าวเอาไว้กี่นัย

 

• ก.     2 นัย

• ข.     3 นัย

• ค.     4 นัย

• ง.      5 นัย

ข้อใดกล่าวความสำคัญของพระไตรปิกฎผิด

• ก.     พระไตรปิฎกเป็นที่รวมไว้ซึ่งพระพุทธพจน์ อันเป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าที่พระองค์ไม่ได้ตรัสไว้เอง

• ข.     พระไตรปิฎกเป็นแหล่งต้นเดิมของคำสอนในพระพุทธศาสนา คำสอน คำอธิบาย คัมภีร์ หนังสือ ตำรา

• ค.     พระไตรปิฎกเป็นมาตรฐานตรวจสอบคำสอนในพระพุทธศาสนา

• ง.      เป็นที่บันทึกหลักฐานเกี่ยวกับลัทธิ ความเชื่อถือ ศาสนา ปรัชญา ขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรม เรื่องราว เหตุการณ์ และถิ่นฐาน

การศึกษาค้นคว้าพระไตรปิฎกมีคุณค่าสำคัญทางด้านใดกล่าวผิดบ้าง

• ก.     ภาษาไทย ภูมิศาสตร์ เทคโนโลยี

• ข.     สัมคมวิทยา มานุษยวิทยา

• ค.     โบราณคดี รัฐศาสตร์ จิตวิทยา

• ง.      ศึกษาศาสตร์ ศาสนา ปรัชญา

องค์ประกอบของศาสนาแบ่งออกเป็นกี่ประการ

• ก.     4 ประการ

• ข.     5 ประการ

• ค.     6 ประการ

• ง.      7 ประการ

ข้อใดกล่าวผิดกับข้อคิดเห็นของฝ่ายที่ปฏิเสธพระอภิธรรมปิฏก

• ก.    ธมฺโม จ วินโย จ หมายถึงพระธรรมกับพระ วินัยเท่านั้น มิได้หมายถึงพระอภิธรรมเลย

• ข.    คำว่า วุตฺตญฺเจตํ ภควตา แปล ว่า พระผู้มีพระภาคได้ตรัสไว้ดังนี้ สำนวนเช่นนี้เป็นของพระสังคีติกาจารย์ มิใช่เป็น พุทธวจนะ

• ค.    แม้คำว่า “อภิธมฺเม” ที่ปรากฏในพระสูตรบางแห่ง ก็มิได้หมายถึง พระอภิธรรมปิฎก เช่น ในกินติสูตร มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ คำว่า “อภิธมฺ เม” พระอถรรกถาจารย์กล่าวว่า หมายถึง โพธิปักขิยธรรม ๓๗ ประการ

• ง.     คำว่า ธมฺโม จ วินโย จ ซึ่งแปลว่า พระธรรมและพระวินัยนั้น คำว่า ธรรม มิได้หมายเพียงพระสุตตันติปิฎกเท่านั้น แต่หมายรวมถึงพระอภิธรรมปิฎกด้วย

   ข้อใดกล่าวถูกต้องกับข้อคิดเห็นของฝ่ายที่เห็นด้วยว่ามีพระอภิธรรมปิฏก

 

• ก.    เรื่องพระพุทธเจ้าเสด็จไปเทศนาพระอภิธรรมโปรดพุทธมารดา มี หลักฐานปรากฏชัดในปรมัตถทีปนี และธัมมปทัฏฐกถา

• ข.    ยอมรับว่าในอภิธรรมปิฎก มีภาษิตของพระเถระอยู่คัมภีร์หนึ่ง คือ กถาวัตถุ ซึ่งแต่งโดยพระโมคคัลลีบุตรติสสเถระ แต่พระโมคคัลลีบุตร ก็แต่งตาม พุทธาธิบาย

• ค.    ถ้าปฏิเสธพระอภิธรรมปิฎก เพราะเหตุเพียงคำว่า วุตฺตญฺเหตํ ภคว ตา เป็นต้น พระสูตรกับพระวินัยก็ควรปฏิเสธด้วย เพราะทั้งพระสูตรและพระ
วินัย ล้วนฟังมาจากพระพุทธเจ้าทั้งนั้น

• ง.     ภาษาในอภิธรรมปิฎกเป็นสำนวนภาษารุ่นหลัง เป็นภาษาที่เรียบ เรียงเป็นลักษณะวิชาการ จัดอยู่ในประเภท “เวยยากรณะ” ไม่ใช่ภาษาพูดหรือ สนทนาแบบภาษาในพระสูตรและพระวินัย

“อภิธรรมปิฎกนี้ไม่ใช่พระพุทธภาษิตทั้งหมด จะเป็นพระพุทธภาษิตก็ เฉพาะแต่บทมาติกาและข้ออธิบายบางแห่ง นอกนั้นเป็นอาจริยภาษิต ซึ่งอรรถกถาธิ บายมาติกาอย่างพิสดารตามพุทธมติ จึงไม่ควรถือว่าเมื่อไม่ใช่เป็นพระพุทธภาษิต ทั้งหมด แล้วก็เฉยไม่นิยมนับถือ ความจริงพระอภิธรรมนั้นมิใช่อื่นไกลที่ไหน เนื้อแท้ ก็เป็นธรรมะในพระสูตรนั่นเอง” เป็นการแสดงมติของนักปราชญ์ท่านใด

• ก.     เสถียร โพธินันทะ

• ข.     พุทธทาสภิกขุ

• ค.     พระธรรมปิฏก (ป.อ.ปยุตฺโต)

• ง.     พระพุทธโฆสาจารย์

“อภิธรรม” หมายถึงส่วนที่ ยิ่งใหญ่ก็ได้ ส่วนที่เกินก็ได้ ที่ว่าส่วนที่ยิ่งใหญ่นั้น อภิธรรมยิ่งใหญ่ไปในทาง สำหรับโต้เถียงกันไม่ใช่ยิ่งใหญ่ในทางปฏิบัติ ที่ว่าเกินนั้น หมายความว่าเกินความ จำเป็นที่มนุษย์จะต้องรู้หรือจะต้องปฏิบัติ มนุษย์เราจำเป็นต้องรู้แต่เรื่องที่ปฏิบัติเพื่อ ดับทุกข์ เป็นแนวคิดของนักปราชญ์ท่านใด

 

• ก.     เสถียร โพธินันทะ

• ข.     พุทธทาสภิกขุ

• ค.     พระธรรมปิฏก (ป.อ.ปยุตฺโต)

• ง.     พระพุทธโฆสาจารย์