Sanskrit Grammar & Composition Class 14 - Yan, Ayaadi, Avaadi

दधि + अत्र = दध्यत्र - अत्र स्थानी कः?

• इकारः
• अकारः
• इकार-अकारौ उभावपि

Answer explanation

यणादेशे पूर्ववर्णः एव स्थानी भवति, परवर्णः निमित्तमात्रम् । अतः अत्र इकारः स्थानी ।

पितृ + अंशः =

• पितॄंशः
• पितृअंशः
• पित्रंशः
• पितुरंशः

Answer explanation

पितृ + अंशः = पित्रंशः (ऋकारस्य रेफादेशः - यण् सन्धिः)

नायकः =

• ने + अकः
• नै + अकः
• नो + अकः
• नौ + अकः

Answer explanation

नायकः = नै + अकः (ऐकारस्य आय् आदेशः - अयायादेशसन्धिः)

क्षय्यम् =

• क्षि + यम्
• क्षे + यम्
• क्षै + यम्
• क्षय् + यम्

Answer explanation

क्षे + यम् = क्षय्यम् (अयायादेशसन्धेः विशेषनियमेन एकारस्य अयादेशः)

क्षय्यम् - अस्य कः अर्थः?

• क्षेतुं योग्यम्
• क्षेतुम् इष्टम्
• क्षेतुम् अशक्यम्
• क्षेतुं शक्यम्

Answer explanation

क्षय्यम् = क्षेतुं शक्यम् । शक्यार्थे एव अयादेशः भवति ।

विष्णो + ए =

• विष्णवे
• विष्णावे
• विष्णये
• विष्णोवे

Answer explanation

विष्णो + ए = विष्णवे (ओकारस्य अव् आदेशः - अवावादेशसन्धिः)

तावुभौ =

• तो + उभौ
• ते + उभौ
• तौ + उभौ
• तौ + अभौ

Answer explanation

तावुभौ = तौ + उभौ (औकारस्य आव् आदेशः - अवावादेशसन्धिः)

गव्यूतिः =

• गो + ऊतिः
• गौ + ऊतिः
• गो + यूतिः
• गौ + यूतिः

Answer explanation

गव्यूतिः = गो + यूतिः (ओकारस्य अव् आदेशः - अवावादेशसन्धिः)

कीदृशे प्रत्यये परे ओकार-औकारयोः अवावादेशः भवति?

• वकारादौ
• यकारादौ
• अकारादौ
• अजादौ

Answer explanation

यकारादौ प्रत्यये परे ओकार-औकारयोः अवावादेशः भवति । उदा - गो + यम् = गव्यम् ।

सत्यम् उत मिथ्या? अय्, आय्, अव्, आव् - एते एकादेशाः

• सत्यम्
• मिथ्या

Answer explanation

अय्, आय्, अव्, आव् - एते आदेशाः पूर्ववर्णस्य स्थाने एव भवन्ति, न तु पूर्वपरयोः उभयोः स्थाने ।