Quản trị rủi ro

Một cổ phiếu có hệ số Beta = 1.5. Nếu thị trường giảm 10%, dự kiến cổ phiếu này sẽ thay đổi như thế nào (giả định tương quan hoàn hảo*)?
*Tương quan hoàn hảo: Hai biến (ở đây là cổ phiếu và thị trường) luôn biến động cùng chiều, với cùng tỷ lệ phần trăm, theo một mối quan hệ tuyến tính tuyệt đối.

• Tăng 15%

• Giảm 15%

• Giảm 10%

• Không thay đổi

Answer explanation

Beta > 1 nghĩa là cổ phiếu biến động mạnh hơn thị trường, nên khi VN-Index giảm 10%, cổ phiếu có thể giảm khoảng 15%.

Rủi ro hệ thống có thể được kiểm soát bằng việc phân bổ tài sản giữa cổ phiếu, trái phiếu, vàng, và tiền mặt.

• Đúng

• Sai

Answer explanation

Giải thích: Dù không loại bỏ được hoàn toàn, nhưng phân bổ đa loại tài sản (asset allocation) giúp giảm tác động của rủi ro hệ thống lên danh mục tổng thể.

Khi lãi suất thị trường tăng đột ngột, nhóm cổ phiếu nào thường chịu ảnh hưởng tiêu cực nhất?

• Dầu khí

• Bất động sản

• Ngân hàng

• Thép

Answer explanation

Khi lãi suất tăng, chi phí vốn vay của doanh nghiệp bất động sản tăng mạnh, làm giảm lợi nhuận và sức mua nhà ở.

Một danh mục có tỷ trọng 60% cổ phiếu, 40% trái phiếu. Khi thị trường chứng khoán giảm 20% và trái phiếu tăng 5%, danh mục giảm khoảng bao nhiêu?

• 8%

• 12%

• 10%

• 15%

Answer explanation

Tỷ lệ giảm danh mục = (0.6 × -20%) + (0.4 × +5%) = -12% + 2% = -10%.

Trong quản trị rủi ro, “VaR – Value at Risk” thể hiện điều gì?

• Mức lợi nhuận kỳ vọng

• Lợi nhuận tối đa có thể đạt được

• Khả năng phá sản của doanh nghiệp

• Mức lỗ tối đa có thể xảy ra trong điều kiện bình thường với xác suất nhất định

Answer explanation

VaR là chỉ số định lượng rủi ro phổ biến, dùng để đo mức lỗ tối đa có thể xảy ra trong một khoảng thời gian và độ tin cậy nhất định.

Nhà đầu tư F0 thường mắc sai lầm nào nghiêm trọng nhất khi thị trường rơi mạnh?

• Trung bình giá xuống mà không xem xét dòng tiền

• Giữ nguyên danh mục dài hạn

• Giữ tiền mặt và chờ tín hiệu rõ ràng

• Cắt lỗ ở mức hợp lý

Answer explanation

Trung bình giá xuống mà không xem xét dòng tiền" là một chiến lược đầu tư trong đó nhà đầu tư mua thêm cổ phiếu khi giá giảm để hạ giá vốn trung bình, nhưng bỏ qua các tín hiệu của dòng tiền vào/ra thị trường. Chiến lược này có thể tiềm ẩn rủi ro vì nhà đầu tư có thể mua thêm cổ phiếu trong khi dòng tiền thông minh (dòng tiền lớn) đang rút ra, khiến giá tiếp tục giảm sâu. 

Giả sử một doanh nghiệp niêm yết bị kiểm toán “ngoại trừ” báo cáo tài chính. Nhà đầu tư đối mặt với loại rủi ro nào?

• Rủi ro kiểm toán

• Rủi ro thị trường

• Rủi ro hệ thống

• Rủi ro pháp lý

Một doanh nghiệp có hệ số nợ (Debt/Equity) cao sẽ luôn có rủi ro cao hơn doanh nghiệp có nợ thấp.

• Đúng

• Sai

Answer explanation

Thông thường đúng, nhưng không tuyệt đối — nếu doanh nghiệp dùng nợ hiệu quả để mở rộng hoạt động sinh lời cao, rủi ro thực tế có thể vẫn thấp.

Sau giai đoạn giảm sâu đầu 2020 vì COVID, VN-Index bật tăng mạnh nhờ dòng tiền rẻ và nhà đầu tư F0. Tuy nhiên, đến cuối 2021 nhiều cổ phiếu tăng gấp 3–4 lần dù lợi nhuận không đổi. Rủi ro tiềm ẩn lớn nhất ở đây là gì?

• Rủi ro lãi suất

• Rủi ro thanh khoản

• Rủi ro hành vi & bong bóng định giá

• Rủi ro hệ thống

Answer explanation

Dòng tiền đầu cơ và tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) khiến giá vượt xa giá trị → nguy cơ bong bóng.

Giả sử bạn đang quản lý danh mục có 70% cổ phiếu, 20% trái phiếu, 10% tiền mặt. Khi dự báo lạm phát tăng mạnh và tỷ giá USD/VND có xu hướng lên, chiến lược hợp lý nhất là:

• Dùng margin để tăng lợi nhuận

• Giữ nguyên cấu trúc danh mục

• Tăng tỷ trọng tài sản phòng thủ hoặc gắn với USD (như vàng, cổ phiếu xuất khẩu)
  

• Giảm cổ phiếu và chuyển sang trái phiếu nội địa