เพื่อขับเห่ในกระบวนเรือเสด็จประพาสทางชลมารค

เพื่อขับเห่ในกระบวนเรือเสด็จในเทศกาลลอยพระประทีป

เพื่อขับเห่ในกระบวนเรือเสด็จไปพระราชทานผ้าพระกฐิน

เพื่อขับเห่ในคราวตามเสด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศไปทรงบำเพ็ญพระราชกุศลที่พระพุทธบาท สระบุรี

เพื่อให้เกิดความสนุกสนาน

เพื่อบอกสัญญาณให้พร้อมเพรียงกัน

เพื่อเป็นเครื่องผ่อนแรงมิให้รู้สึกเหน็ดเหนื่อย

เพื่อขับบูชาพระแม่คงคาในโอกาศวันลอยกระทง

นั่งแนบแอบเอวบาง

ห่อนแหห่างว่างเว้นวัน

แต่นางห่างเหินพี่

เห็นปลาเคล้าเศร้าใจจร

การบอกเวลา

การผลัดเปลี่ยนเวรยาม

การบอกเวลาเปลี่ยนเวรยาม

การบอกเวลาออกเวรและเข้ารับเวรใหม่

แก้มช้ำช้ำใครต้อง อันแก้มน้องช้ำเพราะชม

นางนวลนวลน่ารัก ไม่นวลพักตร์เหมือนทรามสงวน

เสียงสรวลระรี่นี้ เสียงแก้วพี่หรือเสียงใคร

คางเบือนเบือนหน้ามา ไมางามเท่าเจ้าเบือนชาย

จำปาหนาแน่นเนื่อง คลี่กลีบเหลืองเรืองอร่าม

คิดคะนึงถึงนงราม ผิวเหลืองกว่าจำปาทอง

ชมดวงพวงนางแย้ม บานแสล้มแย้มเกสร

คิดความยามบังอร แย้มโอษฐ์ยิ้มพริ้มพราย

น้ำเงินคือเงินยวง ขาวพรายช่วงสีสำอาง

ไม่เทียบเปรียบโฉมนาง งามเรืองเรื่อเนื้อสองสี

โนรีสีปานชาด เหมือนช่างฉลาดวาดแต้มลาย

ไม่เท่าเจ้าโฉมฉาย ห่มตาดพรายกรายกรมา

ม่านกรองทองรจนา หลังคาแดงแย่งมังกร

เรียมคะนึงถึงเอวบาง เคยแนบข้างร้างแรมนาน

คะนึงนุชสุดสายสมร มาด้วยพี่จะดีใจ

เนื้ออ่อนอ่อนแต่ชื่อ เนื้อน้องฤาอ่อนทั้งกาย

เล่นคำ

ใช้คำซ้ำ

สัมผัสสระ

สัมผัสอักษร

พิศพรรณปลาว่ายเคล้า คิดถึงเจ้าเศร้าอารมณ์

คิดอนงค์องค์เอวอร ผมประบ่าเอี่ยมไร

รวยรินกลิ่นรำเพย คิดพี่เคยเชยกลิ่นปราง

คิดความยามบังอร แย้มโอษฐ์ยิ้มพริ้มพรายงาม

ชมเรือ ชมปลา ชมไม้ ชมนก บทครวญ

ชมเรือ ชมไม้ ชมนก ชมปลา บทครวญ

ชมเรือ ชมปลา ชมนก ชมไม้ บทครวญ

ชมเรือ ชมนก ชมปลา ชมไม้ บทครวญ

เทศนาโวหาร

สาธกโวหาร

พรรณนาโวหาร

บรรยายโวหาร

พยุหยาตราสถลมารถ

พยุหยาตราชลมารค

พยุหยาตราจักรกลมารค

พยุหยาตราช้างทรงม้าทรง

สัตว์ต่างๆ

ดอกไม้นานาพันธุ์

ครุฑ

ต้นแพร้ว

เพื่อเป็นพุทธบูชา

เพื่อใช้ในพระราชพิธี

เพื่อบูชาเทพเจ้า

เพื่อให้จังหวะฝีพายและให้ความเพลิดเพลิน

มูลเห่

โห่เห่

สวะเห่

ช้าลวะเห่

สองทุ่ม

เที่ยงคืน

ตีสอง

ย่ำค่ำ

เป็นกวีสมัยอยุธยาตอนปลาย

เคยรับหน้าที่ซ่อมสร้างวิหารวัดมงคลบพิตร

ได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าฟ้ากรมขุนสุเรนทรพิทักษ์

ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นพระมหาอุปราช ในรัชกาลสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ

ต้นพิกุล

ต้นประยงค์

ต้นมะม่วง

ต้นพุดจีบ

ได้ทราบถึงความรักระหว่างกวีและนางอันเป็นที่รัก

ได้ความรู้เกี่ยวกับขนบธรรมเนียมประเพณีของคนไทยโบราณ เช่น การแต่งตัว ความเป็นอยู่

ทำให้เกิดความภาคภูมิใจในวัฒนธรรมของไทย

ได้รับความรู้เรื่องการจัดขบวนเรือนเวลาที่มีการเสด็จชลมารค

เป็นการพรรณนาถึงความรู้สึกของกวีในยามค่ำไปจนถึงยามรุ่งเช้า ที่มีแต่ความปรีตียินดี

เป็นการพรรณนาถึงความรู้สึกของกวีในยามเช้าไปจนถึงยามค่ำ ที่มีแต่ความทุกข์

เป็นการพรรณนาถึงความรู้สึกของกวีในยามค่ำไปจนถึงยามรุ่งเช้า ที่มีแต่ความทุกข์

เป็นการพรรณนาถึงความรู้สึกของกวีในยามเช้าไปจนถึงยามค่ำ ที่มีแต่ความปรีติยินดี

เพราะ ทำให้ได้ทราบเกี่ยวกับการแห่เรือ

เพราะ เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรเป็นคนประพันธ์

เพราะ สะท้อนวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทยในสมัยก่อน

เพราะ มีการเลือกสรรถ้อยคำที่อ่านเข้าใจง่าย มีความหมายแจ่มชัดทุกคำ ทำให้ผู้อ่านเข้าถึงอารมณ์

เรือของทหารลำแรก

เรือของพระสงฆ์

เรือของพระมหากษัตริย์

เรือพาย

ไก่ฟ้า

สาลิกา

นกยูง

นกนางนวล

ดวงอาทิตย์

ความทุกข์

สวยงาม

ต้นไม้

พายจังหวะช้า และมีการให้สัญญาณโดยการใช้เสากระทุ้งและการเห่

พายจังหวะจ้ำ ฝีพายจะใช้บทที่ขึ้นใจร้องพร้อมๆกันเป็นสัญญาณ

พายจังหวะปกติ ใช้บทเห่เป็นบทกลอนโดยมีคนร้องเป็นต้นบทขึ้นก่อน

ไม่มีข้อใดถูก

ฃมกระบวนเรือพยุหยาตราในช่วงกลางวัน

ในยามเช้าเป็นการชมนกที่บินออกจากรัง

ฃมปลาและชมไม้ที่พบเห็นรายทางในยามเย็น

หลังจากชมกระบวนเรือพยุหยาตราแล้วจึงชมปลา

ปางเสด็จประเวศด้าว ฃลาลัย

ทรงรัตนพิมานชัย กิ่งแก้ว

สรมุขมุขสี่ด้าน เพียงพิมานผ่านเมฆา

ม่านกรองทองรจนา หลังคาแดงแย่งมังกร

เรือชายชมมิ่งไม้ ริมท่าไสวหลากหลายพรรณ

เพล็ดดอกออกแกมกัน ส่งกลิ่นเกลี้ยงเพียงกลิ่นสมร

ดนตรีมี่อึงอล ก้องกาหลพลแห่โหม

โห่ฮึกครึกครื้นโครม โสมนัสฃื่นริ่นเริงพล