wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

вiктарына па гiсторыi мовы

Total questions: 55

Worksheet time: 28mins

Name
Class
Date
1.

Дыялект, з якога развiлася беларуская мова, узнiк на пачатку нашай эры ў нетрах:

a)

праславянскай мовы

b)

індаеўрапейскай мовы

c)

балцкай мовы

2.

Аўтар гіпотэзы ўзнікнення прабеларускага дыялекту ў межах І – V стст.:

a)

Сцяпан Некрашэвіч

b)

Вацлаў Ластоўскі

c)

Янка Станкевіч

3.

У … славяне запазычылі грэцкае пісьмо, на базе якога склалася сваё, што пазней было толькі перапрацаванае асветнікам Кірылам:

a)

VІІ – VІІІ стст.

b)

ІХ ст.

c)

Х – ХІ стст.

4.

Тутэйшыя пісьмовыя помнікі дахрысціянскага часу былі:

a)

вынішчаныя першымі хрысціянамі

b)

перакладзеныя першамі хрысціянамі

c)

перавыдадзеныя першымі хрысціянамі

5.

Тры асноўныя стылi лiтаратурнай мовы Х – ХIV стст.:

a)

гутарковы, царкоўна-кнiжны, свецка-мастацкi

b)

навуковы, свецка-мастацкi, справавы

c)

царкоўна-кнiжны, свецка-мастацкi, справавы

6.

У агульнаславянскі пісьмовы перыяд не існавала мовы:

a)

старажытнарускай

b)

стараславянскай

c)

царкоўнаславянскай

7.

Першы вядомы помнік беларускага пісьменства:

a)

“Дамоўная грамата смаленскага князя Мсціслава Давыдовіча з Рыгай і Гоцкім берагам” 1229 г.

b)

надпіс “горухшча” на глінянай пасудзіне з крывіцкіх курганоў 1 чвэрці Х ст.

c)

“Слова пра паход Ігара” канца ХІІ ст.

8.

Літаратурная беларуская мова канчаткова сфарміравалася ў:

a)

актавай пісьменнасці ВКЛ

b)

беларускім летапісанні

c)

перакладах Францыска Скарыны

9.

Беларуская мова як адна з найстаражытнейшых дзяржаўных нацыянальных моваў Еўропы ўпершыню набыла афіцыйны статус у:

a)

1529 г.

b)

1566 г.

c)

1588 г.

10.

Старабеларускую мову, што ў ВКЛ была мовай міжэтнічных дачыненняў і дыпламатычнага ліставання, ЦЯПЕР у размоўі часам называюць:

a)

“проста мова”

b)

“ліцьвінка”

c)

лацінка

11.

Унікальная энцыклапедыя беларускай мінуўшчыны, вялікі гістарычны архіў, напісаны на старабеларускай мове, называецца (і налічвае):

a)

Беларуская метрыка (каля 20 тамоў)

b)

Літоўская метрыка (каля 600 тамоў)

c)

Крывіцкая метрыка (каля 250 тамоў)

12.

Прадмову да Статута 1588 г., якая да сёння лічыцца ўзорам юрыдычнага красамоўства, напісаў:

a)

Астап Валовіч

b)

Леў Сапега

c)

Мікола Гусоўскі

13.

Аўтар першай навуковай граматыкі ўласна беларускай мовы “Граматыка славенская”, напісанай на латыні (рукапіс 1643 г., Парыж):

a)

Лаўрэнцiй Зiзанiй

b)

Мялецiй Сматрыцкi

c)

Іван Ужэвіч

14.

Назва і аўтар (выпускнік і віцэ-рэктар Віленскага ўніверсітэта) славутага падручніка па рыторыцы, што цягам XVII – XVIII стст. дзясяткі разоў перавыдаваўся ў Еўропе:

a)

“Гіпіка…” Крыштапа Мікалая Дарагастайскага

b)

“Вялікае мастацтва артылерыі” Казіміра Семяновіча

c)

“Практычнае красамоўства…” Сігізмунда Лаўксміна

15.

Віленскі ўніверсітэт, найстарэйшая навучальная ўстанова Усходняй Еўропы, быў заснаваны ў:

a)

1570 г.

b)

1696 г.

c)

1832 г.

16.

Гісторык Ё. Первольф сведчыў, што ў рэнесансавай Еўропе веданне … моваў было азнакай найвышэйшага тону:

a)

беларускай і польскай

b)

беларускай і чэшскай

c)

беларускай і рускай

17.

Пераклады вартасных рэлігійных і свецкіх тэкстаў найперш на чэшскую і беларускую мовы – … – сведчаць пра абазнанасць у гэтых мовах рэнесансавай Еўропы:

a)

“Катэхізіс” 1562 г. Сымона Буднага і “Атыля” XVI ст.

b)

Пражская Біблія 1488 г. / Біблія Францыска Скарыны 1517 г.

c)

чэшскі “Трыстан” XIV ст. / беларускі “Трышчан ды Іжота” XVI ст.

18.

Пастанова Варшаўскага Сойму наконт вядзення справаводства толькі па-польску:

a)

1696 г.

b)

1569 г.

c)

1596 г

19.

У XVIІ – XVIІІ стст. беларуская мова захоўваецца ў:

a)

гутарковым маўленні сялян

b)

у інтэрмедыях кшталту “Камедыя” Каятана Марашэўскага

c)

фальклорных зборніках кшталту “Аршанскі зборнік”

20.

Нацыянальны герой Беларусі, Польшчы, ЗША і ганаровы грамадзянін Францыі – узначаліў паўстанне 1794 г.:

a)

Антоні Тызенгаўз

b)

Тадэвуш Рэйтан

c)

Тадэвуш Касцюшка

21.

Фармiраванне новабеларускай лiтаратурнай мовы адбывалася на грунце:

a)

кніжна-пісьмовай традыцыі ВКЛ

b)

народна-размоўным

c)

царкоўнаславянскай пісьменнасці

22.

Паланэз “Развітанне з Радзімай напісаў:

a)

Напалеон Орда

b)

Міхал Клеафас Агінскі

c)

Станіслаў Манюшка

23.

“Не возьмем мы хцiвасць ва ўжытак – Прэч сквапнасцi, пыхi насенне! Наш самы высокi набытак: Айчына, навука, сумленне!” – гэта дэвіз:

a)

філаматаў

b)

нашаніўцаў

c)

талакоўцаў

24.

Віленскі ўніверсітэт як рассаднік вальнадумства быў зачынены царскімі ўладамі па здушэнні Лістападаўскага паўстання ў:

a)

1794 г.

b)

1832 г.

c)

1863 г.

25.

Загад Мікалая І весці справаводства толькі па-руску, скасаванне дзеяння Статута ВКЛ і забарона назвы “Беларусь” быў прыняты ў:

a)

1839 г.

b)

1840 г.

c)

1841 г.

26.

Нацыянальны герой Чылі, выбітны даследчык-геолаг, прапрапраўнук якога ў нашыя дні прыяжджаў у Беларусь з падзякаю па-беларуску:

a)

Мікалай Судзілоўскі

b)

Зыгмунт Мінейка

c)

Ігнат Дамейка

27.

Яська-гаспадар з-пад Вільні – гэты псеўданім меў:

a)

Якуб Ясінскі

b)

Кастусь Каліноўскі

c)

Зыгмунт Серакоўскі

28.

“Каго любіш? – “Люблю Беларусь!” – “Дык узаемна!” – гэта дэвіз паўстанцаў:

a)

1794 г.

b)

1831 г.

c)

1863 г.

29.

Увесь друк на беларускай мове быў забаронены ў:

a)

1865 г.

b)

1866 г.

c)

1867 г.

30.

“Что не доделал здесь штык, доделает русская школа” – сказаў:

a)

М. Мураўёў (вешальнік)

b)

А. Сувораў

c)

П. Сталыпін

31.

Газета Кастуся Каліноўскага называлася:

a)

“Мужыцкая доля”

b)

“Мужыцкая праўда”

c)

“Мужчынская слава”

32.

“Беларуская мова – мацi славянскай сям’i i моваў” – гэтую думку выказвалі:

a)

У. Ігнатоўскі

b)

Я. Карскі

c)

М. Доўнар-Запольскі

33.

лумачальна-перакладны “Слоўнiк беларускай мовы” ў 1870 г. стварыў:

a)

I. Насовiч

b)

А. Багдановіч

c)

А. Сержпутоўскі

34.

Фундаментальную працу “Беларусы”, у якой упершыню навукова абгрунтоўваецца нацыянальная самабытнасць беларусаў як самастойнага славянскага народа, стварыў:

a)

I. Насовiч

b)

Я. Карскi

c)

Е. Раманаў

35.

Адна з першых беларускіх газет, што адыграла выключную ролю ў нацыянальным абуджэнні і станаўленні літаратурнай мовы:

a)

“Мужыцкая праўда”

b)

“Наша нiва”

c)

“Беларусь”

36.

25 сакавiка 1918 г. была абвешчаная:

a)

БНР

b)

БССР

c)

Літоўска-Беларуская ССР

37.

Аўтар “Беларускай граматыкі для школ” 1918 г., з выхадам якой пачаўся працэс стабілізацыі правапісных нормаў літаратурнай мовы:

a)

Янка Станкевіч

b)

Браніслаў Тарашкевіч

c)

Язэп Лёсік

38.

У 1918 г. беларуская мова набыла афіцыйны статус:

a)

у першы раз

b)

у другі раз

c)

у трэці раз

39.

У 1921 – 1922 гг. на хвалі палітыкі беларусізацыі былі створаныя:

a)

БДУ і БДЭУ

b)

Інбелкульт і Акадэмія навук

c)

БДУ і Інбелкульт

40.

Акадэмiчная канферэнцыя па рэформе беларускага правапiсу i азбукi адбылася ў:

a)

1924 г.

b)

1926 г.

c)

1928 г.

41.

Выбітны беларускі лінгвіст, працы якога па граматыцы адыгралі выключную ролю ў працэсе стабілізацыі правапісных нормаў у 1920-я гг. (дзядзька Якуба Коласа):

a)

Язэп Лёсік

b)

Сцяпан Некрашэвіч

c)

Янка Станкевіч

42.

Аўтары слоўнікаў 1920-х гг.:

a)

браты Максім і Гаўрыла Гарэцкія

b)

Вацлаў Ластоўскі

c)

Сцяпан Некрашэвіч і Мікола Байкоў

43.

Першую Правапісную камісію ўзначальваў:

a)

Браніслаў Тарашкевіч

b)

Сцяпан Некрашэвіч

c)

Язэп Лёсік

44.

Рэформа правапісу 1933 г. называлася (і была праектам):

a)

“Аб зьменах і спрашчэньні беларускага правапісу” (трэці прект)

b)

“Аб зьменах і ўдасканаленьні беларускага правапісу” (другі праект)

c)

“Аб зьменах і ўдакладненьні беларускага правапісу” (першы праект)

45.

Рэформу правапісу 1933 г. рыхтавалі:

a)

зорная плеяда беларускіх лінгвістаў

b)

нефілолагі і небеларусы

c)

Янка Купала і Якуб Колас

46.

Правапіс, які быў штучна створаны ў 1933 г., цяпер красамоўна называюць:

a)

рэпрэсаваны правапіс

b)

“харакіры беларускай мовы”

c)

“наркамаўка” (зацверджаны наркамам)

47.

Пастанова “Аб абавязковым вывучэнні рускай мовы ў школе…” была прынятая ў:

a)

1939 г.

b)

1938 г.

c)

1940 г.

48.

Праект “Аб удасканаленні і частковых зменах існуючага беларускага правапісу” ў 1957 г. быў падрыхтаваны пад кіраўніцтвам:

a)

Янкі Купалы і Якуба Коласа

b)

Якуба Коласа і Кандрата Крапівы

c)

Якуба Коласа і Петруся Броўкі

49.

Законам “Аб мовах у Беларускай ССР” надаваўся афіцыйны статус беларускай мове ў:

a)

1989 г.

b)

1990 г.

c)

1988 г.

50.

Акадэмічная канферэнцыя 1992 г., праведзеная пад эгідай Міністэрства адукацыі прыняла пастанову, у якой рэформа 1933 г. характарызавалася як:

a)

факт русіфікацыі беларускай мовы

b)

факт палітычнага ўмяшання ў моўны працэс

c)

факт беларусізацыі беларускай мовы

51.

Паводле рэферэндуму … рускай мове быў нададзены статус другой дзяржаўнай мовы:

a)

1994 г.

b)

1995 г.

c)

1996 г.

52.

Моўны дуалізм сучаснай Беларусі вызначаецца наяўнасцю:

a)

аднаго правапісу

b)

двух правапісаў

c)

трох правапісаў

53.

Беларускі класічны правапіс (нармалізацыя 2005 г.) у размоўі называецца:

a)

“тарашкевіца” (на гонар Браніслава Тарашкевіча)

b)

“станкевічанка” (на гонар Янкі Станкевіча)

c)

“ліцьвінка” (на гонар ліцьвінскай спадчыны ВКЛ)

54.

Беларускі афіцыйны (школьны) правапіс (нармалізацыя 2008 г.) у размоўі называецца:

a)

“бээсэсэраўка”

b)

“іўчанкоўка”

c)

“наркамаўка” (бо быў прыняты наркамам, саветам народных камісараў)

55.

Старабеларуская мова была зафіксаваная ў трох тыпах графік, з якіх захаваліся толькі:

a)

кірыліца

b)

лацінка

c)

арабская вязь