Worksheets8.Sınıf Fen Bilimleri Deneme 02.05.20
Total questions: 45
Worksheet time: 2hrs 30mins
S şehri Ekvator çizgisi üzerinde yer alır.
P ve R şehirleri farklı yarım kürelerde yer alır, dolayısı ile aynı anda aynı mevsimi yaşayamazlar.
21 Aralık tarihinde P şehrinde gündüz süresi 13 saat 34 dakikadan fazladır.
21 Haziran tarihinde P şehri, Güneş ışınlarını R şehrinden daha dik açı ile alır.
S şehri Ekvator çizgisi üzerinde yer alır.
P ve R şehirleri farklı yarım kürelerde yer alır, dolayısı ile aynı anda aynı mevsimi yaşayamazlar.
21 Aralık tarihinde P şehrinde gündüz süresi 13 saat 34 dakikadan fazladır.
21 Haziran tarihinde P şehri, Güneş ışınlarını R şehrinden daha dik açı ile alır.
Bu tarihte Güney Yarım Küre’de sonbahar, Kuzey Yarım Küre’de ilkbahar mevsiminin başladığını göstermek
Bu tarihten sonra Kuzey Yarım Küre’de gündüzlerin uzayacağını göstermek
Bu tarihte eksen eğikliğinin etkisinin ortadan kalktığını göstermek
Bu tarihten sonra Kuzey Yarım Küre’de hava sıcaklığının artacağını göstermek
Sao Paulo şehri hakkında bazı bilgilere yer veren seyahat rehberindeki metnin bir bölümü aşağıdaki gibidir.
Aralık-şubat arasında sıcaklıklar, 20-28°C arasında değişirken kış mevsiminde 8-21°C arasında gidip gelmektedir. Coğrafi konumundan ötürü Sao Paulo’da aşırı soğuklarla karşılaşmazsınız. Kışları kuru geçiren Sao Paulo, en çok yağışı yaz döneminde alır. Seyahat tarihi olarak haziran-aralık aralığını tercih etmek en iyisidir.
Buna göre Sao Paulo ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
Kış ayları haziran, temmuz ve ağustostur.
21 Aralık tarihinde en uzun gündüz yaşanır.
Güney Yarım Küre’de yer alır.
Güneş ışınlarını dik olarak aldığı tarih 21 Haziran’dır.
Güneş’ten çıkan ışınların yeryüzüne düşme açılarındaki farklılıklar hava sıcaklığının farklı olmasını sağlar.
Güneş ışınlarını daha dik açıyla alan yere daha fazla ısı enerjisi aktarılır.
Güneş ışınlarının yerküreye düşme açısı birim yüzeye aktarılan ısı enerjisi miktarını etkilemez.
23 Eylül
21 Aralık
23 Eylül ve 21 Mart
21 Aralık ve 21 Haziran
Aynı hava olayının yaşandığı şehirlerde anlık hava sıcaklığı farklı olabilir.
Aynı iklimin görüldüğü yerleşim yerlerinde farklı hava olayları yaşanabilir.
Farklı iklimlerin yaşandığı bölgelerde aynı hava olayları yaşanabilir.
Dünya genelinde yaşanan küresel ısınmanın beraberinde getireceği iklim değişiklikleri ele alınacaktır.
Büyük amfideki sunumda karbondioksit salınımının artmasının Dünya’nın geleceğine vereceği zararlar açıklanacaktır.
Küçük amfideki sunumda iklim değişikliğini önlemeye yönelik çözüm önerileri sunulacaktır.
A1 amfisinde atmosferdeki sera gazı miktarında artışlar olduğu ancak bunun yerküreyi etkilemediği bildirilecektir.
Galatasaray ile Juventus takımları arasında oynanan ve hava şartları sebebiyle yarıda kalan futbol maçı ile ilgili haber aşağıda verilmiştir.
Galatasaray-Juventus Maçına Kar Engeli Mücadele başlamadan önce hava kapalı ve soğuktu. Karşılaşmanın 15. dakikasında başlayan şiddetli yağmur, 20. dakikada iri taneli doluya, 25. dakikada ise şiddetli kar yağışına dönüştü. Hakem 31. dakikada oyunu durdurdu. Görevliler sahayı temizlemeye çalışsa da yoğun kar yağışının devam etmesi üzerine hakem, sahanın futbolcu sağlığı için tehlike oluşturduğuna kanaat getirerek maçı durdurduktan 20 dakika sonra erteledi. Bu haber metnine göre hava durumu ile ilgili çıkarımlarından hangisi ya da hangileri yapılabilir?
Kısa sürede değişkenlik gösterebilir.
İnsanların faaliyetlerini etkileyebilir.
İklimin genel özelliklerine ters düşebilir.
Çiftçiler, ekinlerini ne zaman gübreleyeceklerini ve ilaçlayacaklarını bilmek zorundadırlar. İlaçlanan bir tarlaya birkaç saat sonra yağmur yağacak olursa bütün kimyasal maddeler yağmurla birlikte toprağa geçer. Dolayısıyla ilaçların, ürünleri koruyucu etkisi kalmaz. İlaçların, ürünleri koruyucu etkisinin kalması için çiftçiler aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
Bölge iklimi hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Hava olaylarını tahmin etmelidir.
Hava tahminlerini takip etmelidir.
İlaçlama olayını gece yapmalıdır.
Covid-19 hastalığına sebep olan yeni tip koronavirüs ile ilgili bir dergide geçen metin aşağıda verilmiştir. İlk Covid-19 vakalarının çoğu, çeşitli hayvanların satıldığı Çin’in Wuhan şehrindeki Huanan deniz ürünleri pazarında çalışan veya pazarı ziyaret eden insanlarda meydana geldi. Virüsün kökeni hakkında daha fazla bilgi edinmek için, yeni tip koronavirüsün gen dizilimi, virüs gen dizilim veri bankasındakilerle karşılaştırıldı ve en benzer gen dizilimlerinin yarasalardan kaynaklanan iki koronavirüste olduğu keşfedildi. Her iki koronavirüsün genetik dizilimi de %88 oranında yeni tip koronavirüsün gen dizilimiyle benzerdi. Bu sonuçlara dayanarak bilim insanları koronavirüsün yarasalardan bulaştığını düşündü. İnsanların hastalanmasını sağlayan bu virüs, uzun zamandır yarasaların vücudunda barınmasına rağmen yarasalar hastalanmıyor. Yarasalar, bu virüslerle yaşamayı bağışıklık sistemleri sayesinde başarıyor. Yarasaların koronavirüs nedeniyle hastalanmaması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Yarasalarda çevre şartları etkisiyle koronavirüsteki bazı genlerin işleyişi değişmiştir.
Koronavirüsün mutasyona uğramasıyla gen diziliminde farklılıklar ortaya çıkmıştır.
Koronavirüsün sadece akciğer solunumu yapan memelilerde hastalık yapıcı etkisi bulunmaktadır.
Yarasalar, koronavirüsün etkilerine karşı kendilerini koruyan bir adaptasyona sahiptir.
DNA’nın tek zincirinde 5 nükleotid bulunur.
DNA molekülü eşlenirse sitoplazmadan hücre çekirdeğine üçer tane adenin ve timin nükleotidi, ikişer tane guanin ve sitozin nükleotidi girer.
DNA zincirlerinden birisi G-G-G-A-A şeklinde nükleotid dizilişine sahip olabilir.
Başlangıçtaki DNA molekülü ile aynı sayıda ve sırada nükleotid içerirler.
Sentezlenen yeni zincirlerin nükleotid sayıları ve dizilişleri birbiriyle aynıdır.
Sahip oldukları nükleotidlerin yarısı çekirdekteki eski DNA’dan gelir, yarısı da sitoplazmadan çekirdeğe giren serbest hâlde bulunan nükleotidlerden oluşur.
Çekirdek içerisindeki genetik materyaller küçükten büyüğe doğru sıralanmıştır.
Tek sayfa nükleotide, fasikül gene benzetebilir çünkü fasikül sayfalardan oluşur, gen ise nükleotid dizilerinden meydana gelir.
Kitabın kılıf ile kaplanması DNA’nın özel bir protein kılıf ile kaplanarak kromozoma dönüşmesine benzetilmek istenmiş ancak DNA’nın kısalıp kalınlaştığı bilgisi benzetimde ihmal edilmiştir.
Düğme boyutlarındaki tercihi ile baskın ve çekinik alelleri doğru bir şekilde modellemiştir.
Genotipi melez (heterozigot) olan iki bireyin çaprazlanması modellenmiştir.
“Ata bireylerden farklı genotip ve fenotipe sahip bir yavru bireyin oluşma ihtimali %25’tir.” çıkarımı yapılabilir.
F1 dölünde birinci karakterle ilgili 3 farklı genotip oluşabilir.
İkinci karakterin F1 dölünde, fenotipleri aynı genotipleri farklı yavru döller oluşabilir.
F1 dölünde üçüncü karakterle ilgili saf (homozigot) ve melez (heterozigot) genotipler oluşabilir.
Melez bireyler, sahip oldukları çekinik aleli yavrularına aktarabilir.
Fenotip olarak etkilenmemiş melez bireyin her iki ebeveyni de etkilenmiş bireydir.
Ailede etkilenmiş birey akraba evliliği sonucu dünyaya gelmiştir, eğer ebeveynler akraba olmasa ve genotipleri melez olsa bu sonuç meydana gelmezdi.
1 ve 2. çaprazlamalarda ata bireylerden bir tanesi melez (heterozigot) bireydir.
3. çaprazlamada her iki ata birey de saf döl (homozigot) genotipe sahiptir.
Saf döl baskın genotipli bir birey hiçbir çaprazlamada kullanılmamıştır.
Bir gazetede koronavirüslerin özelliği aşağıdaki gibi açıklanıyor.
Koronavirüslerin de tıpkı gribe yol açan virüsler gibi kendilerini sık sık yenileyebilme, yapısal değişikliğe gidip başka kılıktan virüsler hâline dönüşebilme yani hızlı değişim yetenekleri var. Bu tatsız yetenek, onları aşıların hatta ilaçların etkisinden uzak tutabiliyor.
Koronavirüslerin sahip olduğu yetenek ile aşağıdakilerden hangisi kastedilmektedir?
Mutasyon
Adaptasyon
Modifikasyon
Yapay seçilim
Bir gazetede koronavirüslerin özelliği aşağıdaki gibi açıklanıyor.
Koronavirüslerin de tıpkı gribe yol açan virüsler gibi kendilerini sık sık yenileyebilme, yapısal değişikliğe gidip başka kılıktan virüsler hâline dönüşebilme yani hızlı değişim yetenekleri var. Bu tatsız yetenek, onları aşıların hatta ilaçların etkisinden uzak tutabiliyor.
Koronavirüslerin sahip olduğu yetenek ile aşağıdakilerden hangisi kastedilmektedir?
Mutasyon
Adaptasyon
Modifikasyon
Yapay seçilim
Modifikasyona neden olan etken ortadan kalkınca canlı eski hâline geri döner.
Çevresel faktörler canlıların dış görünüşlerinde değişiklikler meydana gelebilir.
Canlının yaşadığı ortam değişince sahip olduğu adaptasyonları kaybetmez.
Alp, aşağıdaki örnekleri vererek modifikasyonların sadece sıcaklık faktörüyle ortaya çıktığını iddia ediyor.
*Çekirgeler 16°C’ta yetiştirilirlerse beneksiz, 25°C’ta yetiştirilirlerse benekli olur.
* Çuha bitkisi, 25-35°C’luk sıcaklıkta beyaz çiçek, 15-25°C’luk sıcaklıkta kırmızı çiçek açar.
Oya ise modifikasyonların farklı çevresel faktörler ile de ortaya çıkabileceğini öne sürüyor. Buna göre Oya aşağıdaki örneklerden hangisini verirse düşüncesini destekler?
Down sendromlu insanların vücut hücrelerinde 47, sağlıklı insanların 46 kromozomu bulunur.
Himalaya tavşanının vücudunun soğuk olan kısımlarında siyah kıllar çıkar.
Arılarda arı sütüyle beslenen dişi yavru kraliçe olurken çiçek tozu (polen) ile beslenen dişi yavru işçi arı olmaktadır.
Vücutta var olması gereken renk maddesinin eksikliği nedeniyle bazı canlılarda albinoluk görülür.
Sert derili semender derisinde sinir sisteminin görevini bozan tetrodotoksin denilen güçlü bir zehire sahiptir. Bu zehir diğer canlıların bazı özelliklerini işlevsiz bırakarak sinir ve kasları felç eder. Thamnophis sirtalis yılanları da dâhil olmak üzere çoğu omurgalı, sert derili semenderi yediğinde ölür fakat bu semender ile aynı yaşam alanında bulunan Thamnophis sirtalis popülasyonundaki yılanlar, sert derili semenderi yese bile hayatta kalır ancak yılanlar bu özellik için bedel öderler. Semenderi yedikten sonra birkaç saat için diğer yılanlara oranla daha yavaş bir şekilde hareket ederler ve kendi avcılarına karşı daha savunmasız olurlar.
Verilen durumla ilgili, çıkarımlarından hangisi ya da hangileri yapılabilir?
Sert derili semender, derisinde zehir biriktirme yeteneği ile bazı canlıların avı olmaktan kurtulur.
Bazı Thamnophis sirtalis yılanları tetrodoksin zehirine karşı direnç gösteren adaptasyona sahiptir.
Sert derili semender ile beslenen Thamnophis sirtalis yılanlarının sahip olduğu uyum onları av-avcı ilişkisinde her zaman kazançlı çıkarır.
Bir bilim dergisindeki makale aşağıda verilmiştir.
Akciğer kanserinin büyük bir bölümü sigara kullanan ya da sigara dumanına maruz kalmış kişilerde görülür. Peki sigara bunu nasıl başarır? Sigara dumanında bulunan bileşenlerden biri guanin organik bazına büyük bir kimyasal grup ekleyerek eşlenme sırasında guanini tanınamaz hâle getirir. Eşlenme esnasında bu şekilde değişime uğramış guanin nükleotidinin karşısına herhangi bir nükleotid gelir.
Guaninin karşısına herhangi bir nükleotidin gelmesi aşağıdaki sonuçlardan hangisini doğurur?
Nükleotid dizisi değişikliğe uğrayarak modifikasyon gerçekleşir.
Gelen nükleotidin sadece organik bazı farklı olduğu için gen işleyişi değişir.
Gelen nükleotidin sitozin olmaması durumunda mutasyon ortaya çıkar.
Genlerde değişim meydana gelebilir ancak bu değişim canlıyı etkilemez.
Genlerde meydana gelecek mutasyonu önlemek
Nükleotid dizilerinin işleyişini değiştirerek modifikasyon gerçekleştirmek
Canlıya kalıtsal olmayan adaptasyonlar kazandırmak
Yapay seçilim ile istenilen özellikte genlere kavuşmak
Bir tür bakteri, avı olduğu böcek larvası için zehirli bir protein üretir. Bu proteinin zehirliliği, tipik bir ticari böcek ilacınınkinden 80.000 kat daha fazladır. Bir larva, bu bakteriyi yediğinde zehir aktif hâle gelir ve böceği öldürür. Aynı zehrin insanlar üzerinde bir etkisi yoktur. Böcek larvalarının bitkilere verdiği zararın önüne geçilmek için bu bakteriden alınan zehir üreten gen, mısır, pamuk, soya fasulyesi ve domates gibi bitkilere aktarılarak bitkilerde bu genin işler hâle gelmesi sağlanmıştır.
Bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Böcek larvaları, gen aktarımı yapılan bitkileri yediğinde ölür.
Gen aktarımı yapılan bitkilerin DNA’sı iki ayrı canlıya ait genler içerir.
Çiftçilerin böcek ilacı kullanımlarını azaltmak hedeflerden bir tanesi olabilir.
Ticari böcek ilaçları, bakteriden alınan gen ile üretilmeye başlanmıştır.
Biyoteknolojiden faydalanılarak bazı tarım uygulamaları yapılmaktadır.
Bu uygulamalardan hangisi ya da hangilerinde bitkilerin çevresel adaptasyonlarını geliştirme amaçlıdır?
Domateslerin soğuğa karşı dirençli olmasını sağlamak amacıyla kutuplarda yaşayan bir balıktan alınan genin aktarımı
İnsan vücudunda A vitaminine dönüştürülen pigmentleri üreten genin pirinç bitkisine aktarımı
Mısır bitkisinde daha fazla besin depo edilmesini sağlamak amacıyla gen aktarımı
Katı maddelerin basıncının büyüklüğü, kuvvet uyguladıkları yüzeyin alanı ile ilişkilidir.
Katı maddelerin basıncının büyüklüğü, yüzeye uygulanan dik kuvvete bağlıdır.
Katı maddelerin basıncının büyüklüğü, kuvvet uyguladıkları yüzeyin alanı azaldıkça artar.
Katı maddelerin basıncının büyüklüğü, yüzeye uygulanan dik kuvvet arttıkça artar.
Zemine etki eden dik kuvvet azaldığı için her iki işlemde de cismin zemine uyguladığı basınç azalır.
1. işlemde hem zemine etki eden dik kuvvet hem de yüzey alanı aynı oranda azaldığı için cismin zemine uyguladığı basınç değişmez.
2. işlemde cismin yüzey alanı değişmediği için cismin zemine uyguladığı basınç değişmez.
Uzaklaştırılan parçalar eşit ağırlıkta olduğu için son durumda cisimlerin zemine uyguladığı basınçlar eşittir.
Birinci işlem sonunda tahta blokların kare köpüğe uyguladığı basınç değişmez.
İkinci işlem sonunda tahta blokların kare köpüğe uyguladığı basınç azalır.
Yapılan işlemler kuma etki eden katı basıncını değiştirmez.
Zemine temas eden yüzey alanını azaltır.
Kaymayı önlemek amacıyla zemine etki eden basıncı artırır.
Birim yüzeye etki eden dik kuvvetin artmasını sağlar.
Zemine temas eden yüzey alanını azaltır.
Kaymayı önlemek amacıyla zemine etki eden basıncı artırır.
Birim yüzeye etki eden dik kuvvetin artmasını sağlar.
Kapların tahtaya uyguladığı katı basıncının büyüklükleri birbirinden farklıdır.
Sıvı derinlikleri eşit olduğu için kap tabanındaki sıvı basıncının büyüklükleri eşittir.
Sıvı yoğunlukları farklı olduğu için kap tabanındaki sıvı basıncının büyüklükleri birbirinden farklıdır.
Sıvı basıncı sıvının yoğunluğuna bağlı mıdır?
Sıvı derinliği arttıkça sıvı basıncı nasıl değişir?
Kabın şekli sıvı basıncını etkiler mi?
Hava, sıvılara bir basınç uygular mı?
Tıpanın düşmesini tıpaya etki eden sıvı basıncı sağlamıştır.
Sıvı derinliği arttıkça kap tabanındaki sıvı basıncının büyüklüğünün artacağı çıkarımına ulaşılır.
Yoğunluğu suyun yoğunluğundan küçük olan bir sıvıdan huniye 100 ml doldurulsaydı tıpa yine düşerdi.
Cıvanın, cıva çanağının tabanına sıvı basıncı uygulaması
Deneyin deniz seviyesinde yapılması
Cıva çanağının zemine basınç uygulaması
Havanın, cıva çanağındaki cıvaya basınç uygulaması
Hava, insan vücudunda 1 cm2lik alana 10 N kuvvet uygular. Normal bir insan vücudunun derisinin toplam yüzey alanı yaklaşık 1,5 m2 yani 15000 cm2dir. Dolayısıyla insan vücuduna havanın uyguladığı toplam kuvvet 150000 N’dur. Bu, 15000 kg’lık yani 15 tonluk bir kütleye etki eden kütle çekim kuvvetine eş değerdir.
İnsanların bu yükün karşısında ezilmeden durabilmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Damarlardaki kan basıncı
Vücut ağırlığı ile ortaya çıkan katı basıncı
İnsan derisinin esnek olması
Vücut yüzey alanının geniş olması
P gazının basıncının açık hava basıncından küçük olması
Sıvıların basıncı iletmesi
Kabın tabanına doğru inildikçe sıvı basıncının artması
Öğretmen, buz parçasını elinde tutarak buz parçasında meydana gelen değişimi öğrencilerin gözlemlemesini istiyor. Öğretmen buzdaki değişim tamamlandığında “Bu değişim esnasında maddenin kimliği değişmez.” ifadesini kullanıyor.
Aşağıdaki maddelerdeki değişimlerin hangisinde öğretmenin ifadesini kullanmak uygun olmaz?
Kesilmiş ağaçtan kâğıt elde edilmesi
Buğday taneciklerinin ezilerek un hâline getirilmesi
Hamurdan koparılan küçük hamur parçalarına ekmek şekli verilmesi
Peynirin önce kesilerek dilimlenmesi sonra rendelenmesi
Asitlerin sulu çözeltileri elektriği iletir.
Bazların sulu çözeltileri elektriği iletir.
pH’ı 7 olan çözeltiler elektriği iletmez.
Bir bilim dergisindeki metin aşağıda verilmiştir.
Konutlarda ısınma amaçlı olarak kullanılan fosil yakıtlar, egzoz gazları ve fosil yakıt kullanarak enerji üreten termik santraller havayı kirletir. Bu kirleticiler çevreye, havada 2-7 gün asılı kalabilen kükürtdioksit (SO2), karbondioksit (CO2) ve azotdioksit (NO2) yayar. Bu gazlar havadaki su buharıyla tepkimeye girer. Tepkime sonucunda sülfürik asit (H2SO4), karbonik asit (H2CO3) ve nitrik asit (HNO3) oluşur. Bu asitler yağmurla birleşerek yeryüzüne asit yağmurları olarak iner.
Bu metni okuyan bir öğrenci, verilenlerden hangisi ya da hangileri hakkında bilgi sahibi olur?
Asit yağmurlarına neden olan gazlar
Asit yağmurunun yapısında bulunan asidik bileşikler
Asit yağmurlarının canlı ve cansız varlıklara verdiği zararlar
Asit ve bazların temizlik malzemesi olarak kullanılması esnasında oluşabilecek tehlikeler sonrasında yapılabileceklerle ilgili aşağıdaki metin verilmiştir.
*Asetik asit, hidroklorik asit ve sülfürik asit gibi asitlerin deri ile temasında, temas eden yer hemen bol su ile yıkanmalı ve asit bulaşan giyecekler çıkarılmalıdır.
*Bazların deri ile temasında da bol miktarda suyla deri yıkanmalıdır.
*Asidik ve bazik maddelerin göze sıçraması hâlinde, göz derhâl bol akan su ile gerekirse zorla açarak yıkanmalı ve hemen bir sağlık kuruluşuna gidilmelidir.
Oluşabilecek tehlikeler sonrasında bol su ile yıkama önerisindeki amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Vücuda temas eden maddenin pH değerini değiştirerek zayıf asit ya da baz hâline getirmek
Asidik maddeleri bazik, bazik maddeleri asidik hâle getirmek
Asidik ve bazik maddeleri nötr hâle getirmek
Asidik ve bazik maddelerin tepkimeye girerek nötr maddeye dönüşmesini sağlamak
Asidik olan maddeler gözenekleri tıkayan kireç ile kimyasal tepkimeye girip gözenekleri tıkamayan yeni bir bileşik oluşturmuştur.
Ütünün güvenli kullanımı için firma müşterilere L sıvısını kullanmalarını önermiştir.
Nötr ve bazik maddelerin tortunun temizlenmesinde etkisi yoktur.
