Font size
Worksheetsэкон 2-денг 1/65
Total questions: 65
Worksheet time: 49mins
Қазіргі нарықтық экономиканың қоғамдағы пайдалылық рөлі:
Өндірушілер мен тұтынушылар арасындағы байланыс
Жеке меншік сауда саясатының дамуы
Шағын орта бизнестің ұлғаюы
Өндірушілердің өндірген өнімінің жетістігі
Тұтынушы егемендік құқығын бұзуы
ҚР мемлекетінің аралас экономикадағы рөлі:
Мәнді
Жоғары
Экономикалық өсуі
Шектеулі
Жеке меншік сауда саясаты
Экономикалық теория зерттейді:
Адамдардың шексіз қажеттілігін қанағаттандыру үшін қоғамдағы шектеулі ресурстарды
Адамның табиғатқа және затқа қатынасын
Қоғамдық өндірістегі адамдар арасындағы қатынасты
Адамдардың өзара қарым-қатынасын
Өндіргіш күштердің қатынасын
Индукция ұғымы:
Жеке фактілерден жалпы қорытынды шығару
Жалпы әдістер бойынша жекеден жалпыға
Бір адамның қоғамға ұсынуы
Жалпыдан жекеге, бүтіннен бөлшекке көшу
Экономикалық теорияны абстракциялық қарастыру
Экономикалық игіліктер дегеніміз:
Қажеттіліктерді қанағаттандыру мақсатындағы заттар
Адамға қажетті шексіз ресурстар
Адамдардың қажетіліктерін қанағаттандыратын тауарлар мен қызметтер
Қоғамдағы адамдардың материалдық жағдайын қамтамасыз ету
Ресурстар шығындарымен өндірілген тауар мен қызмет қатынасы
Экономикалық теорияның зерттеу әдістері:
Жалпы және жеке әдістер
Айрықша немесе ерекше әдістер
Индукция және дедукция әдістері
Сұраныс теориясының әдістері
Әлеуметтiк-құқықтық әдістері
Экономикалық заңдылықтарға:
Айрықша экономикалық заңдар
Жалпы экономикалық заңдар
Ерекше экономикалық заңдар
Айқын экономикалық заңдар
Мемлекеттік экономикалық заңдар
Экономиканың негізгі ұғымы:
Шаруашылық процестерін жүргізуде шектеулі ресурстарды пайдаланатын өндірістік қатынастар жиынтығы
Экономиканы басқарудың шаруашылық субьектісін бақылау жиынтығы
Адамдардың шексіз қажеттілігін қанағаттандыру және ресурстарды тиімді пайдалану
Адамдардың материалдық жағдайын толығымен қамтамасыз ету үшін шектелген ресурстарды тиімді пайдалану
Қоғамдық өндірістегі адамдар арасындағы қатынастар
Экономикалық теория дегеніміз:
Қоғамдағы адамдардың материалдық жағдайын қамтамасыз ету үшін шектелген ресурстарды тиімді пайдалану
Ресурстар шығындарымен өндірілген тауар мен қызмет қатынасы
Адамдардың қажетіліктерін тікелей қанағаттандыратын тауарлар мен қызметтер
Техникалар және тауар қызметтерін өндірудің тәсілдері
Экономиканы басқарудың шаралық жиынтығы
Экономикалық ілімі «Меркантелизм» ұғымы дегеніміз:
«Мерканте» - саудагер-көпес, сауда, пайда
«Мерканте» - сату және тауарға қызмет қатынасы
«Мерканте» - адамдар арасындағы сауда қатынасы
«Мерканте» - айрықша табыс көзі.
«Мерканте» - өндіргіш күштердің қатынасы
Экономикалық теория бірнеше қызметтер атқарады:
Танып білу қызметі.
Ғылыми болжам қызметі
Дүниетанымдылық көзқарас қызметі
Материалдық шектелген ресурстар қызметі.
Экономиканы басқару қызметі
К.Маркстің экономикалық теорияда ашқан басты жаңалығы:
Қосымша құн теориясы
Капитализмнің даму заңдылықтары
Экономикалық дағдарыс теориясы
Қоғамдағы ақшалай табыстар
Табысы шектелген нақты тұтынушыға көмек беру
Дедукция:
Жалпыдан жекеге, бүтіннен бөлшекке көшу
Фактілерден теорияны бөліп құрастыру
Жалпы функциональды бөлшектеу әдістері
Жеке фактілерден жалпы қорытынды шығару
Экономикалық теорияны абстракциялық қарастыру
Экономикалық теорияның зерттеу әдістерінің бірі жеке әдістер:
Экстраполяция (болжау)
Экономика математикалық модельдер
Баланстық, функционалдық.
Экономикалық теорияны абстракциялық қарастыру
Айналым, төлем, қор жинау
Экономикалық теория қоғамдық ғылым ретінде үш сұраққа жауап беруі тиіс, олар:
Не өндіру керек?
Қалай өндіру керек?
Кім үшін өндіру керек?
Қандай технологияны пайдалану қажет?
Мен үшін өндіру керек пе?
Жеке меншіктің он бір құқығының бірі:
Сыртқы ортаға зиян келтіретін әдістерді қолдануға тыйым салу құқығы
Өндіріп алуға жауапкершілік құқығы, яғни қарыз үшін игіліктерді өндіріп алу құқығы
Иелік ету құқығы
Мемлекеттің шаруашылық құқығы
Қызмет ету құқығы
Меншік субъектісіне жатады:
Адам
Мемлекет
Басқару орындары
Өндіріс құрал-жабдықтары
Табиғи ресурстар
Меншік объектісіне жатады:
Ғимараттар
Жер
Өндіріс құрал-жабдықтары
Мемлекет
Басқару орындары
Өз еңбегімен өндірілген өнімге меншік мынадай еңбек түрлерімен байланысты:
Жеке еңбекпен
Жеке шаруашылық еңбекпен
Жеке өнімдерді өндіру
Жалдамалы еңбекпен
Абстрактылы еңбекпен
Тауарлы шаруашылықтың пайда болу шарттарына:
Нақты бір өнім өндірушілердің мамандануын білдіретін қоғамдық еңбек бөлінісі, шаруашылық өндірілген өнімнің айырбасқа (сатуға) түсуі
Жеке меншіктің болуы
Тауар өндірушілердің экономикалық оқшаулануы
Адамдардың материалдық жағдайын толығымен қамтамасыз ету үшін шектелген ресурстарды тиімді пайдалануы
Шаруашылық процестерін жүргізу арқылы шектеулі ресурстарды пайдаланатын өндірістік қатынастары
Тауарлы өндіріс - бұл:
Еңбек өнімдерін нарыққа түсетін айырбас үшін өндіру
Ресурстар шығындарымен сол арқылы өндірілген тауар мен қызметтердің қатынасы
Нарыққа шығаруға адамдардың айырбасқа немесе жеке бас қажеттіліктерін өтеу үшін өндірілетін өнім
Еңбек өнімдері өз қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қолдану
Өндірілген еңбек өнімдерін өндіріс құралдарының иесі
Егер ақшаның номиналды құны өзгермей, ал тауарлар мен қызметтер 2 есе өссе, онда ақшаның сатып алу қабілеті:
2 есеге төмендейді
Төмендейді
Азаяды
4 есе төмендейді
Өзгермейді
Аралас экономикалық үлгілерін ата:
Американдық үлгі
Жапондық үлгі
Шведтік үлгі
Кубалық үлгі
Солтүстік Кореялық үлгі
Нарықтың мәні бұл:
Өндірушілердің сатуға ұсынатын тауарларын ақша көмегімен айырбастау процесінде туындайтын экономикалық қарым-қатынастардың жиынтығы
Өндіріс, бөлу, айырбас, тұтыну және сатумен сатып алу арқылы жүзеге асырылатын ұйымдық-экономикалық қатынастардың жүйесі
Белгілі бір тауарлар мен қызметтерді сатушылар мен сатып алушыларды бірге қосатын орын
Айырбас айналыс категорияларға өзара тығыз байланысты және тұрмыстық деңгейде жай теңестіріледі
Сұраныс пен ұсыныс бағаны қалай анықтайтыны туралы түсінік
Мемлекеттік меншікке, орталықтан жоспарлауға негізделген экономикалық жүйе:
Басқарушылық-әкімшілік
Барлық ресурстар мен өндіріс факторлар мемлеекеттің қолында
Әкімшілік-әміршілік
Индустриялды
Аралас
Нарықтық экономикадағы меншіктің түрлері:
Жеке, ұжымдық, қоғамдық
Акционерлік, шетелдік, біріккен
Кәсіпорындық, муниципалдық
Жеке, мемлекеттік, нарықтық
Социалистік, капиталистік
Меншік:
Тауар өндірушілердің экономикалық оқшаулығы
Адамдардың затты иелікке алуына байланысты бір-бірімен қатынасы
Өнім өндіруге жалдалмалы еңбеккерлерді пайдалану
Өндірушілердің тұйықтылығы
Адамның затқа қатынасы
Тауар категориясына дұрыс анықтама:
Тұтыну құнына ие зат
Айырбас құнына ие тауар
Қоғамның қажеттілігін қанағаттандыру қасиеті бар зат
Өндірушінің өзі тұтынатын еңбек өнімі
Ұлттық өнім, табыс, сауда
Айырбас құны:
Тауардың басқа тауарларға айырбасталу қабілеттілігі
Табыс көзі
Төлем құралы
Тауардың пайдалылығы, адамның белгілі бір қажеттілігін қанағаттандыру қасиеті
Өндіруге жұмсалған еңбектің өнімі
Егерде баға деңгейі жоғарыласа, ал өндіріс төмендесе:
Жиынтық сұраныс қисығы солға жылжиды
Сұраныс пен ұсыныс қисығы бірге жылжиды
Жиынтық ұсыныс қисығы солға жылжиды
Сұраныс қисығы жылжиды
Жиынтық ұсыныс қисығы оңға жылжиды
Сұраныс:
Сатып алушылардың белгілі уақыт аралығында бағасы анықталған тауарларды сатып алу қабілеттілігі
Сұраныс ақшалай қамтамасыз етілген тұтынушының қажеттілігі мен сұраныс төлем қабілеттілігі
Тауарға баға төмендегенде тұтынушы оны көп мөлшерде сатып алу
Сату мен сатып алу арасындағы тепе-теңдікті қалыптастыратын бағалар
Белгілі уақыт аралығында бағасы анықталған тауарларды нарыққа сатуға ұсыну
Сұранысқа бағадан басқа қандай бағасыз факторлар әсерін тигізеді:
Тұтынушылардың талғамы: ұнатуы, ұнатпауы, жаңа үлгідегі тауарлар
Тұтынушылардың саны. Тұтынушылар саны молайған сайын сұраныс та өседі
Тұтынушылардың табысы. Табыс өскен сайын тұтынушылардың сұранысы да өседі
Белгілі уақыт аралығында бағасы анықталған тауарларды нарыққа сатуға ұсынуы
Құндық тұрғыдан сұраныс осы қажетті тауарлардың санасын құрайды
Ұдайы өндіріс типтері:
Жай және ұлғаймалы өндіріс
Өндіріс процесінің көлемі мен масштабының еселене үзіліссіз қайталануын
Өндіріс процесінің көлемі мен ауқымы үзіліссіз өзгермеген жайын
Материалдық өндіріс саласы өмір сүру, жұмыс істеу үшін қажетті игіліктер
Кооперативтік және ұжымдық
Негізгі капитал:
Бірнеше өндіріс процесіне қатысатын және өз құнын жаңа өнімге бөлшектеп ауыстыру
Натуралық түрі толығымен тұратын капитал
Өндіріс процесінде өз құнын өзгертпейтін капитал
Өндіріс процесінде өз құнын толық жоятын және оны жаңа құнға толық аударатын капитал
Құнды қағаз түріндегі капитал
Жер бағасы жүзеге асады:
Жерге сұраныс арқылы
Ссудалық пайыз ставкасы арқылы
Бөлу және рента өдшемі арқылы
Осы еңбекпен өндірілген өнім ұсынысы арқылы
Жерге ұсыныс арқылы
Әлеуметтік жағдай деңгейінің экономикалық көрсеткіші:
Ұлттық табыс
ЖҰӨ
Жалпы ішкі өнім
Жан басына шаққандағы ұлттық табыс
Қоғамдық жиынтық өнім
Нарықтық экономикада мына мәселелерді жартылай нарық, жартылай үкімет шешкен кездегі экономика:
Аралас
Өтпелі
Нарықтық
Өндірістің ұлғаюы мен экономикалық өсуді қамтамасыз ету
Жұмыссыздық пен инфляция
Жиынтық ұсыныс қисығындағы кейсиандық бөлік:
Оңды сызықпен берілген
Горизонталды сызықпен берілген
Бағаның өзгеруінен ұсыныстың көлемінің өзгеруі
Ұсыныс қисығының өз бойымен жылжуынан көрінеді
Вертикалды сызықпен берілген
Нарықтық экономика кемшілігі:
Әлеуметтік теңсіздік
Жоғары жұмыссыздық
Іскерліктің адам мен табиғатқа әкелетін шығынын ескермеуі
Тиімді емес өндірілістің ығыстырылуы
Табысты еңбекке қарай шынайы бөлуі
Экономикалық циклдардың типтері Дж.Китчиннің «қысқа мерзімді» толқындарының ұзақтылығы (Китчин циклы):
4 жылға дейін
2-4 жыл
Екі-төрт жыл
25-40-қа дейін
Төрт-бес жыл
Экономикалық цикл фазаларында:
Тоқырау
Өрлеу
Дағдарыс
Күйзеліс
Инфляция
Инфляция келесі себептермен байланысты, ең маңыздысы:
Өндіріс шығындарының өсуі,яғни шикізат, материалдар, жалақы шығындарының өсуі
Тауарлар мен қызмет өндіру көлемінің қысқаруы, тауар тапшылығы
ЖҰӨ-ң төмендеуіне мемлекеттік бюджетінің тапшылығын
ЖҰӨ-ң төмендеуіне немесе жоғарылауына
Кейбір өндірушілердің монополиялық жағдайда болуы, яғни олардың өзінің өніміне жоғары баға қою
Экономикалық өсуді төмендегідей түрде көрсетуге болады:
Еңбек ресурстарының саны мен сапасының өсуі
Өндірісті ұйымдастырумен қатар технологияның жетілдірілуі
Негізгі капитал көлемінің өсуі және сапалық құрамының жақсаруы
Өндіріс мүмкіндік қисығының бойындағы бір нүктеден екінші нүктеге жылжуымен
Еңбек ресурстарының бағасының өсуімен
Экономикалық өсудің қайнар көзі:
Өндіріс факторлары
Экономикалық ресурстар
Шикізат пен материалдар
Рухани игіліктерді қамтамасыз ету
Экономикалық белгісі
Капиталдың түріне негізгі және айнымалы болып бөлінуіне тән:
Тауарлы ақша
Тауарлы
Өндірістік
Ақшалай
Акционерлік меншік
Тауар категориясына дұрыс анықтама беріңіз:
Айырбас құнына ие тауар
Тұтыну құнына ие зат
Қоғамның қажеттілігін қанағаттандыру қасиеті бар зат
Ұлттық өнiм, табыс, сауда
Еңбек құралы
ҚР-да 1991-1992 ж. мемлекет меншігінің реформасы қалай жүргізілді:
Өндірістік қатынастардың жаңа түрін қалыптастыру, меншік иелерінің жаңа тобын құру
Мемлекеттік меншікті мемлекет иелігінен алу және жекешелендіру
Нарықтық экономикаға көшуге жағдай жасау үшін
Нақты бір өнім өндірушілердің мамандануын білдіретін қоғамдық еңбек бөлінісі, шаруашылық өндірілген өнімнің айырбасқа (сатуға) түсуі
Шаруашылық процестерін жүргізу арқылы шектеулі ресурстарды пайдаланатын өндірістік қатынастары
Мемлекеттің «кім үшін өндіру керек?» мәселесін шешудегі рөлі:
Қоғамдағы тепе-теңдікті күшейтуге жағдай жасау
Экономикалық тұрақтылыққа ықпалын тигізу
Экономикалық дағдарысты жоюға әрекет жасау
Кәсіпкерлер арасында пайданы бөлу
Экономика тиімділігінің өсуін ынталандыру
Нарықтағы тауар ұсынысы тәуелді:
Өндірілетін тауар ресурстарының бағасына
Сұраныс көлеміне
Сатушылардың санына
Сапа, сұраныс және ұсынысқа
Өзара алмастырылатын тауар бағаларының өсуіне
Тепе-теңдік баға графигі көрсетеді:
Нарықтық баға теңдік бағадан жоғары болса, ұсыныс көлемі сұраныс көлемінен артады
Нарықтық баға теңдік бағадан төмен болса, сұраныс көлемі ұсыныс көлемінен артады
Баға мен сату көлемінің арасындағы тікелей тәуелділікті көрсетеді
Сұраныс көлемі мен ұсыныс көлемінің теңдігін
Сұраныс пен ұсыныс нүктесін
Айналымдағы капиталдың формуласы:
Т-А1-Т,,,Ө,,,Т11
Тауарлы ақша
А-Т-А
Ақша
Өнеркәсіптік
Жиынтық (жалпы) табыс тең:
Өндірушілердің пайда ретінде алатын теңгелерінің сомасына
Капитал иелерінің жинаған ренталық төлемдерінің сомасына
Жұмысшылардың тапқан теңгелерінің жалпы сомасына
Экономикалық өнімдердің жиынтығына
Қаражат қор жинақтау жиынтығына
Егер экономика біртұтас жүйе ретінде талданса, онда ол жатады:
Нормативтік
Позитивтік
Макроэкономикаға
Микроэкономикаға
Халықаралық экономикаға
Қалыптасқан дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар негізінде құрылатын, көпукладтық экономиканы қарастыратын экономикалық жүйе типін атаңдар:
Дәстүрлі
Ұрпақтан ұрпаққа жалғасып отырған дәстүр
Салт-дәстүр
Мемлекеттің нарық механизмдеріне араласуы
Нарықтық
Капитал айналысы:
Капиталдың шеңбер айналымының үнемі қайталануы және жаңаруы
Капиталдың өндіріс және айналыс саласындағы қозғалысы
Капиталдың айналыс саласына өтуі
Капиталдың ұдайы өндірісте болуы
Капиталдың 3-сатыдағы кезекті түрде өтуі өзгермелі түрде 3-түріне ауысуы
Өндірістік капитал пайдаланатын сфера:
Өндірісте
Өнеркәсіпте
Кәсіпорында
Қызметте
Мәденииетте
ҚР мемлекетінің аралас экономикалық рөлі:
Жеке меншік сауда саясаты
Шаруашылық секторы
Шағын және орта бизнес
Өндірісте
Шектеулі
Экономикалық жүйенің жандануына байланысты ұзақ мерзімді басымдық:
Ұлттық қауіпсіздік, энергетика ресурстары
Ішкі саяси тұрақтылық пен қоғамның топтасуы
Инфрақұрылым, көлік және байланыс
Ұрпақтан ұрпаққа жалғасып отырған дәстүр
Мемлекеттің нарық механизмдеріне араласуы
Нарықтың құрылымдық түрлері:
Өндіріс құралдарының нарығы
Ғылыми-техникалық құралдар нарығы
Өндіріс факторының нарығы
Игіліктер мен қызметтер нарығы
Тауарлар мен қызметтер нарығы
Игіліктерді пайдалану нәтижелеріне иелік ету құқығы:
Иелік ету құқығы
Табысты алу құқығы
Пайдалану құқығы
Мұрагерлікке қалдыру құқығы
Қалдық сипатты құқық
Егер экономикалық билік орталықтанған және негізгі экономикалық субъект мемлекет болса, онда бұл:
Әміршіл-әкімшілдік
Жоспарлы экономика
Орталықтан басқарылатын экономика
Нарықтық реттеуші экономика
Еркін бәсекелі экономика
Нарықтық экономикалық жүйеде негізделеді:
Өнімді сұранысқа сай сату және өткізу
Еркін кәсіпкерлік қызмет
Меншікке, бәсекеге
Өндірушілердің экономикалық тәуелділігі
Орталықтан жоспарлау
Нарықтық экономикада мемлекет айналысады:
Бар ресурстарды қанша өндіру керектігін анықтаумен
Рентабельді, бірақ шығынды кәсіпорындарға көмек берумен
Қоғамдағы тепе-теңдікті күшейтуге жағдай жасаумен
Табысы шектелген нақты тұтынушыға көмек берумен
Экономика тиімділігінің өсуін ынталандырумен
Барлық экономикалық жүйелерді қалыптастырудың негізгі мәселесі - ол:
Өндірісті ұлғайту
Тұтынушының ұсынысы
Тауарлы шаруашылықты күшейту
Натуралды шаруашылықты күшейту
Инвестиция құю
Жабық экономика дегеніміз:
Барлық шаруашылық әрекеттер тек мемлекет шеңберінде жүргізілуі
Ішкі тұтынумен шектеледі және шетелдермен қатынас болмауы
Ішкі экономика тиімділігін ынталандыру
Жүйеде негізгі ресурс ретінде ақпарат саналады, экономиканың бастаушы саласы – материалдық емес сала
Халықаралық экономикалық қатынастар жүйесінде экономиканың белсенді түрде қатысуы
