Free Printable Сыни ойлау

1.

Қазақта бейтаныс екі адам кездессе, жасы кіші сәлем береді. Жасы үлкені сәлем алады. Жас бала үлкен кісіден «Атың кім?» -деп сұрамайды.

1. Мәтіннің идеясы неде?

a)

дұрыс сәлемдесу

b)

үлкенді құрметтей білу

c)

амандаса білу

d)

қазақтың дәстүрін насихаттау

2.

Балалар сабақтан қайтты. Аспан бұлттаныптұр. Сіркіреп жауын жауа бастады. Жауын басылмастан қатты жел тұрды. Енді не істеу керек? Олар жақын жердегі сарайды паналады. Табиғат қандай қызық! бірдемде алай-түлей болып кетуінің себебі неде?

2. Автор не айтқысы келді?

a)

балалар мен табиғатар асында байланыс бар екенін

b)

балалардың сабақтан қалай қайтқанын

c)

балалардың жауыннан қалай қорғанғанын

d)

табиғаттың тылсым күштерге толы екенін

3.

Африкадаға жайып ұя жасайтын құс бар. Олардың ұясының сыртқы көрінісі шөмеле тәріздес. Қалыңдығы –екі метр, кеңдігі бес метр. Кірер аузында түтіктәрізді жіңішке дәлізі бар. Ол дәлізден жылан балаларға жете алмайды. Дәліз іші тікенекпен қоршалған.

3. Мәтінге қандай тақырып қоюға болады?

a)

Ұяның құрылысы

b)

құрылысшы құс

c)

дәліз

d)

еңбекқор құс

4.

Аулада биік емен ағашы бар. Ағашқа көктемде құстар ұя салатын. Сайран балаларды жақсы көреді. Ол құстарға жемсалып жүрді. Таңертең өткінші жаңбыр жауды. Жел тұрды. Кәрі емен теңселе ырғалды. Ұялардың бірі құлап түскелі тұр. Балапандардың аянышты даусы естіледі. Сайран шыдаптұра алмады. Ол биік еменге өрмелеп шықты. Көйлегінің жыртылғанын да елемеді. Ұяны жайлы орынға көшірді.

4. Мәтінде қандай қасиет көрініс тапты?

a)

Еңбекқорлық

b)

достық

c)

татулық

d)

қамқорлық

5.

Көмір-көріксіз қаратас. Алайда оның пайдасы мол. Көмір мен үй жылытады. Су да көмірмен ысиды. Көмір шаруашылықтың барлық саласында қолданылады. Сондықтан оны халқымыз «қара ...» деп те атайды.

Алғашқы да көмірді адамдар .... тауып алды. Пайдасын кейін түсінді. Біртіндеп оны халықтың игілігіне жаратуды үйренді. Біздің мемлекетіміз де атақты екі көмір кені бар. Олар Қарағанды мен Екібастұз.

5. І абзацтағы көп нүктенің орнына тиісті сөзді қойыңыз?

a)

көмір

b)

тас

c)

алтын

d)

мұнай

6.

ІІ абзацтағы көп нүктенің орнына қай сөзді қоюға болады?

a)

әдейі

b)

қасақана

c)

кездейсоқ

d)

іздепжүріп

7.

Жазда нағашы атамның үйіне бардым. Атамның бақшасында жемістер пісіптұр. Әсіресе мені жаңғақ қызықтырды. Бауды тамашалап қарап тұрдым. Кенет бір сауысқан ұша жөнелді. Аузына жаңғақ тістеп алыпты.

Бір кезде әлгі сауысқан жаңғақты тастап жіберді. Содан соң жаңғақтың түскен жеріне қонды. Сауысқан қайта ұшып кетті. Мен оның орнына барып қарадым. Жаңғақтың ішіндегі дәнін жепкетіпті. Сауысқан жаңғақты осылайшағып жейді екен.

7. ІІ абзацтан нені байқауға болады?

Сауысқанның ....

a)

аңқауекенін

b)

ептіекенін

c)

айлакерекенін

d)

қамқорекенін

8.

Мәтін қандай үлгіде жазылған?

a)

ертегі

b)

естелік

c)

аңыз

d)

мақала

9.

Қарлығаштар әр қандай жерлерде тіршілік етеді. Олар бір - бірінен тұрпаты жағынан ерекшеленеді. Қыстау қарлығашының құйрығы екі айыр болады. Қала қарлығашы мен ін қарлығашының құйрығы он шалықты ойық емес болып келеді. Қарлығаштар жерге жақын жүре алмайды. Оларға жерден ұшып көтерілу де қиын. Сондықтан олар бунақденелерді ұшып жүріп әуеде аулайды. Тіпті суды да ұшып бара жатып тұмсығымен іліп ішеді.

9. Мәтін не жайында?

a)

Қарлығаштар туралы ерекше ақпараттар

b)

Қарлығаштың түрлері

c)

Қарлығаштардың пайдасы

d)

Қарлығаштардың мекенетуі

10.

Қарлығаштар неге әуеде ұшып жүріп бунақ денелерді аулайды?

a)

жерге жақын жүре алмайтындығынан

b)

құйырығы айыр болғандықтан

c)

Басқа құстарда не ерекше болғысы келетіндіктен

d)

олар әр түрлі жерлерде түршілік ететіндіктен

11.

Шәмші Қалдаяқов

Халық ішінде әншілер де, сазгерлер де көп болады. Алайда бір сазгердің әнін бүкіл халық – үлкені де, кішісі де, қарты да, жасы да – сүйіп айтуы сирек құбылыс. Ондай ән шығарғансазгер – ұлысазгер.

Шәмші Қалдаяқов Оңтүстік Қазақстан облысының Қызылқұм ауданында туған. Ол жас кезінен ақ тамаша әндер шығара бастайды. Шәмшінің әндері ерекше жұмсақ, жылы сазымен ел назарын бірден аударды. Оның ән дері қазақ эстрада музыкасын байытты. Әлемдік музыкада Штраус, Шопеннің вальстері қандай орыналса, Шәмшінің вальс ырғақтары да сондай әсем.

Данышпан ғалым-жазушы Мұхтар Әуезов Шәмшісаздарын Ақансері, Біржансалдан кейінгі «үздік құбылыс» деп бағалады.

11.Кіріспе қандай сөздермен аяқталады?

a)

сондай әсем

b)

бағалады

c)

ұлы сазгер

d)

Шәмші Қалдаяқов

12.

Мәтіннен жератауын табыңыз

a)

Штарус

b)

Шопен

c)

Қызылқұм

d)

Солтүстік Қазақстан

13.

Шәмші әндерін «үздік құбылыс» деп бағаберген кім?

a)

Ақан Сері

b)

Біржан сал

c)

Шәмшінің өзі

d)

Мұхтар Әуезов

14.

Еңбекпен тапқан тиын

Біреудің ерке ұлы болыпты, өзі жалқау екен. Әкесі оны бағып-қағып, асырапты. Ақыры кәрілік жеңіп, сырқаты күшейген әке әйеліне айтыпты:

-Ұлыма ештеңе қалдырмаймын. Ол – жалқау. Барды ұқсату, табыс табу бұның қолынан келмейді.

Жаны ашыған анасы ұлына он сомдық алтын береді: «Мынаны еңбегіме алған едім», - деп, әкеңе алтынды сыйлағайсың.

Кешке алтынды әкесіне ұсынады. Алтынды шал лаулап жанып жатқан пешке лақтырып жіберіп:

-Бұл сенің еңбекпен тапқан ақшаң емес, - депті.

Қулықтан ештеңе шықпайтынын білген анасы:

-Біз әкеңді алдай алмайтын көрінеміз, балам. Онан да ақшаны жұмыс істеп тап, - деп ақылайтыпты.

Бала үйінен кетіп, апта бойы жұмыс істейді. Тапқан тиынын әкесіне әкеп береді. Қария алтынды тағы да отқалақтырып жібереді. Бұған ұлы шыдай алмай, жалаңаш қолымен ақшаны суырып алады да:

-Әке! Мен бұл тиынды апта бойы шаршап-шалдығып жүріп таптым. Мұныңыз қалай? – деп айқайсалыпты.

Әкесі тұрып:

-Бұл ақшаны өзеңбегіңмен тапқан екенсің, балам. Көзім енді жетті, депті ұлына.

14. Мәтінде асты сызылған сөзге мәндес сөз табыңыз

a)

өлімі

b)

ауруы

c)

махаббаты

d)

жалқаулығы

15.

Мәтін мазмұнына сай мақал-мәтелді табыңыз

a)

Бірінші байлық – денсаулық

b)

Өтірікке алданба, басың бәлеге душар болар

c)

Қойшыны таяғы асырайды, Қасқырды аяғы асырайды

d)

Бейнетің қатты болса, татқаның тәтті болар.

16.

Cөйлемді мағынасына сай толықтырыңыз

Зерттеу барысында алынған нәтижелер аталған тайпаның (рудың) өткені мен басқа жұрттармен байланысына арқау болатындығы

a)

таныс

b)

мүмкін

c)

сәйкес

d)

ақиқат

e)

танымал

17.

Kелесі тапсырмалар төмендегі мәтін бойынша

ХІХ ғасырдың ІІ жартысында қазақтың байырғы ауызша әдеби тілінің жаңа кезеңі басталды. Бұл кезең ұлттық жазба әдеби тілдің негізін қалады. Қазақтың ұлттық жазба тілі Ыбырай мен Абайдың мол әдеби, педагогикалық, публицистикалық, текстологиялық шығармаларында қолданылды. Жаңа жазба әдеби тіл өзінің әлеуметтік қызметі, стильдерге тарамдалуы жағынан ауызша дамыған байырғы әдеби тілден де, кітаби тілден де өзгешеленіп тұрды. Байырғы ауызша әдеби тіл, негізінен, көркем әдебиетке, оның ішінде көбінесе поэзияға қызмет етіп келсе, жаңа жазба әдеби тіл әдебиеттің өзге салаларында: қоғамдық-публицистикалық, тіпті діни әдебиет үлгілеріне де қызмет етуге бағыт алды. Ауызша әдеби тілдің стильдік тармақтарға бөлінуі жазба тілге мүлде тең келмейді. Алғашқысы, негізінен, көркем поэзия мен шешендік сөздер стилінде ғана өмір сүріп келсе, ұлттық жазба тілдің көркем поэзиядан басқа көркем проза, публицистика, ресми іс қағаздары стильдеріндегі алғашқы үлгілері пайда болды. Жартылай ғылыми стильдің де нышаны байқалды. Қазақтың жазба әдебиетінің қалыптасып, даму барысында ұлттық поэзияның орны ерекше.

«Нышаны» сөзіне мағынасы жақын сөзді табыңыз

a)

белгісі

b)

бояуы

c)

атауы

d)

есімі

e)

түсі

18.

Берілген мәтінге сәйкес тақырыпты таңдаңыз

a)

Жазба тілдің қалыптасу кезеңі

b)

Ресми іс қағаздар стилі

c)

Стиль, оның түрлері

d)

Ауызша әдеби тілдің сипаты

e)

Жартылай ғылыми стиль

19.

Берілген мәтіннің мақсатын анықтаңыз

a)

Стиль түрлеріне тоқталу

b)

Жартылай ғылыми стильдің белгілерін айқындау

c)

Ұлттық жазба әдеби тілдің қалыптасуын саралау

d)

Ресми іс қағаздар стилінің нышанын айқындау

e)

Ауызша әдеби тілдің сипатын анықтау

20.

Kелесі тапсырмалар төмендегі мәтін бойынша

Қазіргі кезде жаратылыстанудағы ғылыми зерттеулер шеңбері айрықша кең. Жаратылыстану ғылымдар жүйесіне негізгі ғылымдар – физика, химия және биологиямен қатар көптеген басқа ғылымдар – география, геология, астрономия, тіпті, жаратылыстану және гуманитарлық ғылымдар шекарасында тұрған ғылымдар да, мысалы, психология енеді. Психологтардың мақсаты адам мен жануарлардың мінез–құлықтарын зерттеу болып табылады

Берілген мәтіннің мақсатын анықтаңыз

a)

Жаратылыстану ғылымдар жүйесі

b)

Адамның мінез-құлқын зерттеу

c)

Жаратылыстанудың зерттелуіне сараптама жасау

d)

Жаңа бағыттағы зерттеулерді таныту

e)

Психологтардың міндетін көрсету

21.

«Айрықша» сөзіне мағынасы жақын сөзді табыңыз

a)

шамалы

b)

айырма

c)

ерекше

d)

басқаша

e)

қысқаша

22.

Берілген мәтінге сәйкес тақырыпты таңдаңыз

a)

Жаратылыстың пайда болуы

b)

Гуманитарлық ғылымдар

c)

Жаратылыстану ғылымдары

d)

Зерттеуші ғалымдар

e)

Ғылымның қалыптасу тарихы

23.

Лабораторияда қандай да бiр сұйықты 200 милилитрлiк құтыға құятын екi өлшеуiш прибор бар. Екi прибордың қаншалықты дәл жұмыс iстеуiн тексеру мақсатында, әрқайсысымен 10 реттен алып өлшегенде нәтиже төмендегiдей болған

a)

А шамасы В шамасынан кіші

b)

А шамасы В шамасына тең

c)

А шамасы В шамасынан үлкен

d)

Екі еселенген А шамасы В шамасына тең

e)

А шамасы мен В шамасын салыстыруға мәлімет жеткіліксіз

24.

Диаграммада мұхиттардың ауданы (млн кв. км) көрсетілген.

Дұрыс тұжырымды табу керек

a)

Мұхит аудандарының қосындысы 370 млн кв. км артық

b)

Солтүстік мұзды мұхит пен Үнді мұхитының аудандарының қосындысы Атлант мұхитының ауданынан кем

c)

Солтүстік мұзды мұхитының ауданы Үнді және Атлант мұхиттарының аудандарының қосындысынан артық

d)

Үнді және Атлант мұхиттарының аудандарының қосындысы Тынық мұхитының ауданынан артық

e)

Солтүстік мұзды мұхит пен Үнді мұхитының аудандарының қосындысы Атлант мұхитының ауданынан артық

25.

Kөлемдері 105 см³және 30 см³қораптың табан аудандары бірдей және барлық өлшемдері жай сандар. Қораптардың биіктіктері қандай

a)

5 см, 3 см

b)

5 см, 2 см

c)

7 см, 2 см

d)

7 см, 3 см

e)

7 см, 5 см

26.

Eгер 3x-4≤5 болса, х – тің ең үлкен бүтін мәні

a)

3

b)

1

c)

2

d)

5

e)

4

27.

Барлық оң a мен b бүтін сандар үшін a o b мынадай өрнекпен $a\ o\ b\ =\ \frac{a-1}{b^a}$ анықталса, a o b мәнін есептеу керек

a)

$\frac{1}{25}$

b)

60,5

c)

8

d)

$\frac{2}{7}$

e)

$\frac{1}{8}$

28.

Eгер 3x-2≤4 болса, х – тің ең үлкен бүтін мәні

a)

4

b)

5

c)

6

d)

2

e)

3

29.

$\sqrt[]{2}$ , 5 , $4\frac{2}{3}$ , $\sqrt[]{9}$ , $25\degree$

a)

$25\degree$

b)

5

c)

$\sqrt[]{2}$

d)

$\sqrt[]{9}$

e)

$4\frac{2}{3}$

30.

$\frac{1+x}{2}+\frac{3+x}{3}=3\frac{1}{6}$ теңдеуінің шешімі

a)

-1

b)

1

c)

2

d)

-2

e)

0

31.

Жапонияда жаңа жылды қарсы алу дәстүрі

Жапондар жаңа жылды түнде қарсы алмайды. Олардың Жаңа жылы бірінші қаңтар күні, таңмен бірге басталады. Таң алдында жапондар үйлерінен шығып, көтеріліп келе жатқан жаңа жылдың алғашқы күнін қарсы алады. Сауық-сайран содан кейін басталады.

Кісіге сыйлық тарту – жапон ұғымында үлкен құрмет. ….Жаңа жыл күні әдемі кимоно киген әйелдер мен барын үстіне киіп, сәнденіп шыққан еркектер біріне-бірі сыйлық таратады. Жапондар Жаңа жыл дәстүрі бойынша, көшеге қолдарына қарағайдың, тал, қарақаттың бұтақтарымен безендірілген бамбук шыбық ұстап шығады. Жапон халқының ырымы бойынша, қолына бұл күні әлгіндей әшекейлі бамбук ұстап шыққан адамға қарағай жасының ұзақтығы, бамбуктың беріктігі, қарақаттың тез қасиеттері дариды-мыс.

14. Мәтінге сәйкес емес ақпаратты таңдаңыз

1. Жапондықтар жаңа жыл күні ұлттық киімдерін киіп шығып, бір-бірлеріне сыйлық таратады

2. Жапондықтар жаңа жылды түнде қарсы алады

a)

біріншісі

b)

екіншісі

c)

екеуі де

d)

дұрыс жауап жоқ

32.

Жапонияда жаңа жылды қарсы алу дәстүрі

Жапондар жаңа жылды түнде қарсы алмайды. Олардың Жаңа жылы бірінші қаңтар күні, таңмен бірге басталады. Таң алдында жапондар үйлерінен шығып, көтеріліп келе жатқан жаңа жылдың алғашқы күнін қарсы алады. Сауық-сайран содан кейін басталады.

Кісіге сыйлық тарту – жапон ұғымында үлкен құрмет. ….Жаңа жыл күні әдемі кимоно киген әйелдер мен барын үстіне киіп, сәнденіп шыққан еркектер біріне-бірі сыйлық таратады. Жапондар Жаңа жыл дәстүрі бойынша, көшеге қолдарына қарағайдың, тал, қарақаттың бұтақтарымен безендірілген бамбук шыбық ұстап шығады. Жапон халқының ырымы бойынша, қолына бұл күні әлгіндей әшекейлі бамбук ұстап шыққан адамға қарағай жасының ұзақтығы, бамбуктың беріктігі, қарақаттың тез қасиеттері дариды-мыс.

Көп нүктенің орнына тиісті сөзді қойыңыз

a)

Өйткені

b)

Себебі

c)

Сондықтан

d)

Алайда

33.

Жапонияда жаңа жылды қарсы алу дәстүрі

Жапондар жаңа жылды түнде қарсы алмайды. Олардың Жаңа жылы бірінші қаңтар күні, таңмен бірге басталады. Таң алдында жапондар үйлерінен шығып, көтеріліп келе жатқан жаңа жылдың алғашқы күнін қарсы алады. Сауық-сайран содан кейін басталады.

Кісіге сыйлық тарту – жапон ұғымында үлкен құрмет. ….Жаңа жыл күні әдемі кимоно киген әйелдер мен барын үстіне киіп, сәнденіп шыққан еркектер біріне-бірі сыйлық таратады. Жапондар Жаңа жыл дәстүрі бойынша, көшеге қолдарына қарағайдың, тал, қарақаттың бұтақтарымен безендірілген бамбук шыбық ұстап шығады. Жапон халқының ырымы бойынша, қолына бұл күні әлгіндей әшекейлі бамбук ұстап шыққан адамға қарағай жасының ұзақтығы, бамбуктың беріктігі, қарақаттың тез қасиеттері дариды-мыс.

Жапондықтар неліктен қолыдарына бамбук шыбығын алып шығады?

a)

Әдемі болу үшін

b)

ұзақ өмір сүру үшін

c)

келесі жылы да тойлау үшін

d)

достасу үшін

34.

Еңбекпен тапқан тиын

Біреудің ерке ұлы болыпты, өзі жалқау екен. Әкесі оны бағып-қағып, асырапты. Ақыры кәрілік жеңіп, сырқаты күшейген әке әйеліне айтыпты:

-Ұлыма ештеңе қалдырмаймын. Ол – жалқау. Барды ұқсату, табыс табу бұның қолынан келмейді.

Жаны ашыған анасы ұлына он сомдық алтын береді: «Мынаны еңбегіме алған едім», - деп, әкеңе алтынды сыйлағайсың.

Кешке алтынды әкесіне ұсынады. Алтынды шал лаулап жанып жатқан пешке лақтырып жіберіп:

-Бұл сенің еңбекпен тапқан ақшаң емес, - депті.

Қулықтан ештеңе шықпайтынын білген анасы:

-Біз әкеңді алдай алмайтын көрінеміз, балам. Онан да ақшаны жұмыс істеп тап, - деп ақыл айтыпты.

Бала үйінен кетіп, апта бойы жұмыс істейді. Тапқан тиынын әкесіне әкеп береді. Қария алтынды тағы да отқа лақтырып жібереді. Бұған ұлы шыдай алмай, жалаңаш қолымен ақшаны суырып алады да:

-Әке! Мен бұл тиынды апта бойы шаршап-шалдығып жүріп таптым. Мұныңыз қалай? – деп айқай салыпты.

Әкесі тұрып:

-Бұл ақшаны өз еңбегіңмен тапқан екенсің, балам. Көзім енді жетті, - депті ұлына.

17. Мәтінде асты сызылған сөзге мәндес сөз табыңыз

a)

өлімі

b)

ауруы

c)

махаббаты

d)

жалқаулығы

35.

Еңбекпен тапқан тиын

Біреудің ерке ұлы болыпты, өзі жалқау екен. Әкесі оны бағып-қағып, асырапты. Ақыры кәрілік жеңіп, сырқаты күшейген әке әйеліне айтыпты:

-Ұлыма ештеңе қалдырмаймын. Ол – жалқау. Барды ұқсату, табыс табу бұның қолынан келмейді.

Жаны ашыған анасы ұлына он сомдық алтын береді: «Мынаны еңбегіме алған едім», - деп, әкеңе алтынды сыйлағайсың.

Кешке алтынды әкесіне ұсынады. Алтынды шал лаулап жанып жатқан пешке лақтырып жіберіп:

-Бұл сенің еңбекпен тапқан ақшаң емес, - депті.

Қулықтан ештеңе шықпайтынын білген анасы:

-Біз әкеңді алдай алмайтын көрінеміз, балам. Онан да ақшаны жұмыс істеп тап, - деп ақыл айтыпты.

Бала үйінен кетіп, апта бойы жұмыс істейді. Тапқан тиынын әкесіне әкеп береді. Қария алтынды тағы да отқа лақтырып жібереді. Бұған ұлы шыдай алмай, жалаңаш қолымен ақшаны суырып алады да:

-Әке! Мен бұл тиынды апта бойы шаршап-шалдығып жүріп таптым. Мұныңыз қалай? – деп айқай салыпты.

Әкесі тұрып:

-Бұл ақшаны өз еңбегіңмен тапқан екенсің, балам. Көзім енді жетті, - депті ұлына.

Мәтіндегі оқиғаларды ретімен орналастырыңыз

1. Сенбеу

2.Еңбекқорлық

3.Кәрілік

4.Жалқаулық

a)

1, 2, 3, 4

b)

2, 4, 1, 3

c)

3, 4, 1, 2

d)

4, 3, 1, 2

36.

Еңбекпен тапқан тиын

Біреудің ерке ұлы болыпты, өзі жалқау екен. Әкесі оны бағып-қағып, асырапты. Ақыры кәрілік жеңіп, сырқаты күшейген әке әйеліне айтыпты:

-Ұлыма ештеңе қалдырмаймын. Ол – жалқау. Барды ұқсату, табыс табу бұның қолынан келмейді.

Жаны ашыған анасы ұлына он сомдық алтын береді: «Мынаны еңбегіме алған едім», - деп, әкеңе алтынды сыйлағайсың.

Кешке алтынды әкесіне ұсынады. Алтынды шал лаулап жанып жатқан пешке лақтырып жіберіп:

-Бұл сенің еңбекпен тапқан ақшаң емес, - депті.

Қулықтан ештеңе шықпайтынын білген анасы:

-Біз әкеңді алдай алмайтын көрінеміз, балам. Онан да ақшаны жұмыс істеп тап, - деп ақыл айтыпты.

Бала үйінен кетіп, апта бойы жұмыс істейді. Тапқан тиынын әкесіне әкеп береді. Қария алтынды тағы да отқа лақтырып жібереді. Бұған ұлы шыдай алмай, жалаңаш қолымен ақшаны суырып алады да:

-Әке! Мен бұл тиынды апта бойы шаршап-шалдығып жүріп таптым. Мұныңыз қалай? – деп айқай салыпты.

Әкесі тұрып:

-Бұл ақшаны өз еңбегіңмен тапқан екенсің, балам. Көзім енді жетті, - депті ұлына

Мәтін мазмұнына сай мақал-мәтелді табыңыз

a)

Бірінші байлық – денсаулық

b)

Өтірікке алданба, басың бәлеге душар болар

c)

Қойшыны таяғы асырайды,

Қасқырды аяғы асырайды

d)

Бейнетің қатты болса,

Татқаның тәтті болар

37.

Еңбекпен тапқан тиын

Біреудің ерке ұлы болыпты, өзі жалқау екен. Әкесі оны бағып-қағып, асырапты. Ақыры кәрілік жеңіп, сырқаты күшейген әке әйеліне айтыпты:

-Ұлыма ештеңе қалдырмаймын. Ол – жалқау. Барды ұқсату, табыс табу бұның қолынан келмейді.

Жаны ашыған анасы ұлына он сомдық алтын береді: «Мынаны еңбегіме алған едім», - деп, әкеңе алтынды сыйлағайсың.

Кешке алтынды әкесіне ұсынады. Алтынды шал лаулап жанып жатқан пешке лақтырып жіберіп:

-Бұл сенің еңбекпен тапқан ақшаң емес, - депті.

Қулықтан ештеңе шықпайтынын білген анасы:

-Біз әкеңді алдай алмайтын көрінеміз, балам. Онан да ақшаны жұмыс істеп тап, - деп ақыл айтыпты.

Бала үйінен кетіп, апта бойы жұмыс істейді. Тапқан тиынын әкесіне әкеп береді. Қария алтынды тағы да отқа лақтырып жібереді. Бұған ұлы шыдай алмай, жалаңаш қолымен ақшаны суырып алады да:

-Әке! Мен бұл тиынды апта бойы шаршап-шалдығып жүріп таптым. Мұныңыз қалай? – деп айқай салыпты.

Әкесі тұрып:

-Бұл ақшаны өз еңбегіңмен тапқан екенсің, балам. Көзім енді жетті, - депті ұлына.

Әкесі неліктен алтынды отқа лақтырып жіберді?

a)

сынамақшы болды

b)

керегі болмады

c)

алтын болмады

d)

мақтанғысы келді

Сыни ойлау

Total questions: 37

Worksheet time: 19mins

Similar Resources on Wayground