Font size
WorksheetsPenilaian I Materi Tembang Dhandhanggula Serat Tripama
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Serat Tripama dianggit dening pujangga mumpuni, kang aran ....
KGPAA Mangkubumi IV
KGPAA Mangkunegara IV
Sri Sultan Hamengku Buwana IX
Sri Paku Alam IX
R. Ng. Ranggawarsito
Cacahe tembang Dhandhanggula ing Pupuh Tripama, yaiku …. pada.
10
9
8
7
6
Tegese Tripama yaiku ….
Tuladha kang utama
Patuladhan kang utama
Telung patuladhan kang utama
Tuladha Bela Negara
Lakon Wayang Bab Bela Negara
Telung tokoh kang dadi patuladhan utama ing Serat Tripama, yaiku ….
Arjuna Sasra, Mahabharata, Ramayana
Patih Suwanda, Kumbakarna, Adipati Karna
Bambang Sumantri, Adipati Karna, Arjuna Sasrabau
Sukrasana, Bambang Sumantri, Arjuna Sasra
Rahwana, Kumbakarna, Dewi Shinta
Pada 1 lan 2 Serat Tripama nyeritakake lakon Wayang ….
Bambang Sumantri
Kumbakarna
Adipati Karna
Sukrasana
Rahwana
Pada 3 lan 4 Serat Tripama nyeritakake lakon Wayang ….
Bambang Sumantri
Kumbakarna
Adipati Karna
Sukrasana
Rahwana
Pada 5 lan 6 Serat Tripama nyeritakake lakon Wayang ….
Bambang Sumantri
Kumbakarna
Adipati Karna
Sukrasana
Rahwana
Lakon Kumbakarna Gugur dijupuk saka cerita ing Kitab ….
Mahabharata
Ramayana
Arjuna Sasra
Minak JIngga
Babad Tanah Jawa
Lakon Adipati Karna Gugur dijupuk saka cerita ing Kitab .…
Mahabharata
Ramayana
Arjuna Sasra
Minak Jingga
Babad Tanah Jawa
Ing piwilange Lakon Sumantri Ngenger, Patih Suwanda asung piwulang menawa satriya iku kudu duwe sipat guna, kaya, purun. Guna tegese ….
ahli, pinter, mumpuni, trampil, lan tansah ngabdi marang negara
kasil nglakoni dhawuh lan tansah aweh untung marang negara
kendel, tangguh, wani mati kanggo negara
mbelani pemimpin, mbelani sedulur, mbelani andhahan
tresna marang keluarga, negara lan bangsa
Ing piwilange Lakon Sumantri Ngenger, Patih Suwanda asung piwulang menawa satriya iku kudu duwe sipat guna, kaya, purun. Kaya tegese ….
ahli, pinter, mumpuni, trampil, lan tansah ngabdi marang negara
kasil nglakoni dhawuh lan tansah aweh untung marang negara
kendel, tangguh, wani mati kanggo negara
mbelani pemimpin, mbelani sedulur, mbaleni andhahan
tresna marang keluarga, negara lan bangsa
Ing piwilange Lakon Sumantri Ngenger, Patih Suwanda asung piwulang menawa satriya iku kudu duwe sipat guna, kaya, purun. Purun tegese ….
ahli, pinter, mumpuni, trampil, lan tansah ngabdi marang negara
kasil nglakoni dhawuh lan tansah aweh untung marang negara
kendel, tangguh, wani mati kanggo negara
mbelani pemimpin, mbelani sedulur, mbaleni andhahan
tresna marang keluarga, negara lan bangsa
Dhandhanggula duwe guru gatra cacahe ....
10
9
8
7
6
Ing cerita Lakon, ngandharake anane sawijining satriya kang siap perang tandhing, ditohi nyawa dibelani pati, nalika negarane diserang dening bala wanara. Sang Satriya maju perang tanding dudu mbelani Sang Prabu angkara murka, ananging merga ora lila negarane diabul-abul dening bala wanara. Satriya iku aran ….
Bambang Sumantri
Patih Suwanda
Kumbakarna
Adipati Karna
Arjuna Sasrabau
Ing cerita lakon, ngandharake anane sawijining satriya kang perang tandhing nglawan sedulure nunggal ibu. Bab kuwi, dudu amarga Sang Satriya ora bekti marang ibune utawa ora tresna marang sedulure. Sang Satriya tetep mbelani negarane kang nerima dheweke, uga negara kang ngangkat drajade. Satriya iku aran ….
Bambang Sumantri
Patih Suwanda
Kumbakarna
Adipati Karna
Arjuna Sasrabau
Telung Sipat Kaprajuritane Patih Suwanda kang pantes ditiru yaiku ….
guna, kaya, purun
guna, karya, purun
wani, mati, purun
gagah, tangguh, kendel
trampil, sugih, ngabdi
Satria kang ngawula marang Raden Arjuna Sasrabahu kang dadi tuladha ing SeratTripama yaiku
Patih Suwanda
Basukarna
Dasamuka
Gunawan Wibisana
Kumbakarna
Menika tokoh sinten?
Karno
Suryaputra
Patih Suwanda
Kumbakarna
Dasamuka
Adipati Karna ingkang pundi?
Menika tokoh sinten?
Bambang Sumantri
Kumbakarna
Rahwana
Duryudana
Bathara Surya
Watake tembang Dhandhanggula ....
nyenengake
sedhih
welas asih
guyonan
Satria kang ngawula marang Raden Arjuna Sasrabahu kang dadi tuladha ing SeratTripama yaiku
Patih Suwanda
Basukarna
Dasamuka
Gunawan Wibisana
Kumbakarna
Paugerane tembang Dhandhanggula yaiku ....
8u, 8i, 8a, 8i, 8a, 8i
10i, 6o, 10e, 10i, 6i, 6u
8a, 11i, 8u, 7a, 12u, 8a, 8i
8a, 8i,8a, 8i, 7i, 8u, 7a, 8i, 12a
10i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a
Dipundamel mawi sekar punapa Serat Tripama?
Pangkur
Sinom
Dhandhanggula
Kinanthi
Gambuh
Bambang Sumantri menika saking pundi?
Alengka
Awangga
Maespati
Astina
Mandura
Rayi saking Rahwana ingkang awujud buta utawi diyu nun inggih...
Sarpakenaka
Wibisana
Subali
Kumbakarna
Sugriwa
Aprang tandhing lan ditya Ngalengka nagri.
Saking pethikan tembang ing nginggil, ingkang dipunmaksud ditya Ngalengka nagri inggih menika...
Kumbakarna.
Sarpakenaka.
Rahwana.
Kumba.
Arimbi.
Aywa kongsi buang palupi,
Manawa tibeng nista.
Saking pethikan tembang ing nginggil, ingkang saged dipundudut nun inggih...
Senadyan kagungan watek ingkang awon, ananging ugi ampun kesupen menawi tiyang menika ugi anggadhahi watek ingkang sae.
Piyambakipun boten anggadhahi watek palupi ugi kagungan watek nista.
Tiyang menika namung gadhah watek nista.
Tiyang menika namung gadhah watek palupi.
Tiyang menika watekipun seimbang.
Ing serat tripama pupuh dhandhanggula rong bait kapisan nyariosaken Bambang Sumantri kang jejuluk Patih Suwanda. Patih Suwanda minangka patihe Prabu Arjunasasrabahu raja sekang maespati. Dheweke minangka tetuladhan abdi kang bangeting setya lan teguh anggone ngleksanakaken kuwajiban kang dijibahaken marang dheweke kanggo mboyong putri (citrangada) lan 800 pengiring.
Saka katrangan kasebut kita bisa nemokaken telung sifat kaprajuritan patih suwanda yaiku ….
Guna, bisa, unggul
Guna, kaya, purun
Guna, unggul, pinter
Guna, pinter, kendel
Guna, setya, kendel
Paugerane tembang Dhandhanggula yaiku ….
8u, 8i, 8a, 8i, 8a, 8i
10i, 6o, 10e, 10i, 6i, 6u
8a, 11i, 8u, 7a, 12u, 8a, 8i
8a, 8i,8a, 8i, 7i, 8u, 7a, 8i, 12a
10i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a
Yogyanira kang para prajurit, Lamun bisa samya anulada, Kadya nguni caritane, Andelira sang Prabu, Sasrabau ing Maespati, Aran Patih Suwanda, Lalabuhanipun, Kang ginelung tri prakara, Guna kaya purune kang den antepi, Nuhoni trah utama
Raja ing Maespati yaiku.. . .
Suwanda
Senapati
Kumbakarna
Sasrabau
Setitekna serat tripama pupuh dhandhanggula ing ngisor iki!
Yogya malih kinarya palupi, Suryaputra Narpati Ngawangga, Lan Pandhawa tur kadange, Len yayah tunggil ibu, Suwita mring Sri Kurupati, Aneng nagri Ngastina, Kinarya gul-agul, Manggala golonganing prang, Bratayuda ingadegken senapati, Ngalaga ing Korawa.
Guru wilangan gatra kaping 6 yaiku. . . .
8
9
6
7
10
Urutaken serat tripama pupuh dhandhanggula iki!
1. pantes lamun sagung pra prawira,
2. Katri mangka sudarsaneng Jawi,
3. aja kongsi mbuwang palupi,
4. amirita sakadare,
5. ing lalabuhanipun,
6. tan prabeda budi panduming dumadi,
7. ina esthinipun,
8. sanadyan tekading buta,
9. manawa tibeng nistha,
10. marsudi ing kotaman.
2, 1, 4, 5, 3, 9, 7, 8, 6, 10
1, 2, 5, 4, 3, 7, 9, 8, 10, 6
3, 5, 6, 8, 4, 2, 1, 7, 10, 9
4, 3, 2, 1, 5, 7, 8, 10, 9, 6
5, 4, 3, 7, 6, 1, 9, 10, 8, 2
Yogyanira kang para prajurit, Lamun bisa samya anulada, Kadya nguni caritane, Andelira sang Prabu, Sasrabau ing Maespati, Aran Patih Suwanda, Lalabuhanipun, Kang ginelung tri prakara, Guna kaya purunne kang denantepi, Nuhoni trah utama,
yogyanira kang para prajurit ateges. . .
Becike kang ditindakake para prajurit
Prabu Sasrabau ing Maespati
Lelabuhan kaperang telung perkara
guna, kaya, purun kang diantepi
Setya marang rajane
Yogyanira kang para prajurit, Lamun bisa samya anulada, Kadya nguni caritane, Andelira sang Prabu, Sasrabau ing Maespati, Aran Patih Suwanda, Lalabuhanipun, Kang ginelung tri prakara, Guna kaya purunne kang denantepi, Nuhoni trah utama,
kang ginelung tri prakara ateges
Becike kang ditindakake para prajurit
Prabu Sasrabau ing Maespati
Lelabuhan kaperang telung perkara
guna, kaya, purun kang diantepi
Setya marang rajane
Katri mangka sudarsaneng Jawi,pantes lamun sagung pra prawira,amirita sakadare,ing lalabuhanipun,aja kongsi mbuwang palupi,manawa tibeng nistha,ina esthinipun,sanadyan tekading buta,tan prabeda budi panduming dumadi,marsudi ing kotaman.
Tembung sudarsaneng minangka tembung garba sudarsana + ing. Sudarsana tegese. . .
slamet
maungsa
tuladha
tanah
patih
Yogyanira kang para prajurit,
Lamun bisa samya anuladha,
Kadya nguni caritane,
Andelira sang Prabu,
Sasrabau ing Maespati,
Aran Patih Suwanda,
Lalabuhanipun,
Kang ginelung tri prakara,
Guna kaya purune kang den antepi,
Nuhoni trah utama
Guru wilangan lan guru lagu gatra kaping sedasa yaiku.. . .
7a
8a
10i
10a
7i
Lire lalabuhan tri prakawis,
guna bisa saniskareng karya,
binudi dadi unggule,
kaya sayektinipun,
duk bantu prang Manggada nagri,
amboyong putri domas,
katur ratunipun,
purune sampun tetela,
aprang tandhing lan ditya Ngalengka aji,
Suwanda mati ngrana.
Apa tegese gatra guna bisa saniskareng karya...
bisa nindake dhawuh dadi senapati
bisa mrantasi pagaweyane minangka patih
bisa biyantu perang ing negara Manggada
bisa kasil mboyong putri dhomas diaturke marang ratune
kekendale wis nyata nalika perang tandhing karo Dasamuka,
Lire lalabuhan tri prakawis,
guna bisa saniskareng karya,
binudi dadi unggule,
kaya sayektinipun,
duk bantu prang Manggada nagri,
amboyong putri domas,
katur ratunipun,
purune sampun tetela,
aprang tandhing lan ditya Ngalengka aji,
Suwanda mati ngrana.
Apa tegese tembung ditya ,...
satriya
raseksa
prajurit
ratu
senapati
Wonten malih tuladhan prayogi,
satriya gung nagari Ngalengka,
sang Kumbakarna namane,
tur iku warna diyu,
suprandene nggayuh utami,
duk awit prang Ngalengka,
dennya darbe atur,
mring raka amrih raharja,
Dasamuka tan keguh ing atur yekti,
de mung mungsuh wanara.
Apa tegese gatra suprandene nggayuh utami,, ,...
senajan ratu ananging duwe jiwa tetulung
senajan titahe manungsa kasektene ngedab-edabi
senajan gedhe nanging ora umuk
Senajan awujud buta ananging tekade luhur
senajan pageran nanging ora gumedhe
Yogyanira kang para prajurit
Lamun bisa sira anuladha
Duk ing nguni caritane
Andelira sang prabu
Sasrabahu ing Maespati
Aran Patih Suwanda
Lelabuhanipun
Kang ginelung triprakara
Guna kaya purune kang den antepi
Nuhoni Trah utama
Ing pada kasebut ngemot piwulang apa...
sawijining satriya kudu kendel mbelani negarane supaya subur makmur
satriya kang njunjung bebener lan nyirnakae durangkara lan nyingkirake bebaya
Satriya agung kang gelem ngorbanake jiwa raga marang negarane tanpa ngarep2 pamrih
satriya kang tansah ngumbar kasektene kanggo numpes durangkara
satriya luhur kang urmat marang pangarsa negarane lan ngudi kautaman
Yogyanira kang para prajurit
Lamun bisa sira anuladha
Duk ing nguni caritane
Andelira sang prabu
Sasrabahu ing Maespati
Aran Patih Suwanda
Lelabuhanipun
Kang ginelung triprakara
Guna kaya purune kang den antepi
Nuhoni Trah utama
Apa tegese tembung Andelira
kang dadi agul agule sang prabu
kang ngawula marang sang prabu
kang dadi abdine sang prabu
kang dadi senapatine sang prabu
kang mbiyantu sang prabu
Wonten malih tuladhan prayogi,
satriya gung nagari Ngalengka,
sang Kumbakarna namane,
tur iku warna diyu,
suprandene nggayuh utami,
duk awit prang Ngalengka,
dennya darbe atur,
mring raka amrih raharja,
Dasamuka tan keguh ing atur yekti,
de mung mungsuh wanara.
Apa tegese gatra Wonten malih tuladhan prayogi,, ,...
ana maneh satriya kang becik
ana maneh conto kang utama
ana maneh conto praurit
ana maneh conto kang wigati
ana maneh conto kang nyata
Wonten malih tuladhan prayogi,
satriya gung nagari Ngalengka,
sang Kumbakarna namane,
tur iku warna diyu,
suprandene nggayuh utami,
duk awit prang Ngalengka,
dennya darbe atur,
mring raka amrih raharja,
Dasamuka tan keguh ing atur yekti,
de mung mungsuh wanara.
sapa kang dikarepake dening gatra Wonten malih tuladhan prayogi,, ,...
Begawan Wisrawa
Raden Gunawan Wibisana
Raden Kumbakarna
Prabu Dasamuka
Patih Suwanda
Wonten malih tuladhan prayogi,
satriya gung nagari Ngalengka,
sang Kumbakarna namane,
tur iku warna diyu,
suprandene nggayuh utami,
duk awit prang Ngalengka,
dennya darbe atur,
mring raka amrih raharja,
Dasamuka tan keguh ing atur yekti,
de mung mungsuh wanara.
Apa tegese gatra suprandene nggayuh utami,, ,...
senajan ratu ananging duwe jiwa tetulung
senajan titahe manungsa kasektene ngedab-edabi
senajan gedhe nanging ora umuk
Senajan awujud buta ananging tekade luhur
senajan pageran nanging ora gumedhe
Wonten malih tuladhan prayogi,
satriya gung nagari Ngalengka,
sang Kumbakarna namane,
tur iku warna diyu,
suprandene nggayuh utami,
duk awit prang Ngalengka,
dennya darbe atur,
mring raka amrih raharja,
Dasamuka tan keguh ing atur yekti,
de mung mungsuh wanara.
Apa kang diaturke kumbakarna marang kangmase ,...
supaya nyelametake negara lan bangsane
supaya ora duwe watak gumedhe
kanggo nylametake para kawulane
kanggo mbelani para wanara
supaya mbrasta para mungsuh
Wonten malih tuladhan prayogi,
satriya gung nagari Ngalengka,
sang Kumbakarna namane,
tur iku warna diyu,
suprandene nggayuh utami,
duk awit prang Ngalengka,
dennya darbe atur,
mring raka amrih raharja,
Dasamuka tan keguh ing atur yekti,
de mung mungsuh wanara.
Apa tegese gatra kasebut Dasamuka tan keguh ing atur yekti,
de mung mungsuh wanara. ,...
Dasamuka nagdhepi para wanara kanthi ngetokake sakabehing kasektene
Dasamuka mrintahake Kumbakarna supaya mungsuh para Wanara
Dasamuka sarujuk marang Kumbakarna wis ngelingake supaya ora awatak gumedhe
Dasamuka ora nggugu guneme Kumbakarna jalaran mung mungsuh bala kethek
Dasamuka tansah mbelani marang negarane suoaya ayem tentrem
Kumbakarna kinen mangsah jurit,
mring kang raka sira tan lenggana,
nglungguhi kasatriyane,
ing tekad datan purun,
amung cipta labuh nagari,
lan nolih yayah rena,
myang leluhuripun,
wus mukti aneng Ngalengka,
mangke arsa rinusak ing bala kapi,
punagi mati ngrana.
Patuladhan apa kang bisa kapethik saka Kumbakarna ing pada kasebut...
Minangka adhine Dasamuka dheweke mbelani kangmasekang wis mulyakne Ngalengka
Minangka satriya negara ngalengka Kumbakarna gugur merga mbelani negarane
Kumbakarna duweni watak satriya bisa numpes para wanara
Kumbakarna ora nggugu marang dhawuhe kangmase merga bela ing bebener
Kumbakarna tansah nuduhake jiwa kasatriya kabukten nalika madeg dadipatih
Yogya malih kinarya palupi,
Suryaputra Narpati Ngawangga,
lan Pandhawa tur kadange,
len yayah tunggil ibu,
suwita mring Sri Kurupati,
aneng nagri Ngastina,
kinarya gul-agul,
manggala golonganing prang,
Bratayuda ingadegken senapati,
ngalaga ing Korawa.
apa tegese pada Suryaputra Narpati Ngawangga,...
Adipati Basukarna asmane liya yaiku surya putra
Adipati Basukarna minagka senapati ing Astina
Adipati Basukarna Raja ing Ngawangga
Adipati karna mbelani marang para Kurawa
Adipati Karna ngabdi marang Duryudana
Yogya malih kinarya palupi,
Suryaputra Narpati Ngawangga,
lan Pandhawa tur kadange,
len yayah tunggil ibu,
suwita mring Sri Kurupati,
aneng nagri Ngastina,
kinarya gul-agul,
manggala golonganing prang,
Bratayuda ingadegken senapati,
ngalaga ing Korawa.
apa tegese pada aneng nagri Ngastina,
kinarya gul-agul,,...
Adipati Basukarna dadi piandele negara Ngastina
Adipati Basukarna Dadi senapatining negara Ngastina
Adipati Basukarna Raja ing Ngawangga
Adipati karna mbelani marang para Kurawa
Adipati Karna ngabdi marang Duryudana
