Thông thường gồm bốn yếu tố

Vế A : Đối tượng (sự vật) được so sánh.

Bộ phận hay đặc điểm so sánh (phương diện so sánh).

Từ so sánh.

Vế B : Sự vật làm chuẩn so sánh.

Vế A (sự vật được so sánh

Phương diện so sánh

Từ so sánh

Vế B (sự vật dùng để làm chuẩn so sánh)

Phương diện so sánh

Từ so sánh

Vế A (sự vật được so sánh)

Vế B (sự vật dùng để làm chuẩn so sánh)

Vế A (sự vật được so sánh)

Phương diện so sánh

Từ so sánh

Vế B (sự vật dùng để làm chuẩn so sánh)

Như: sắc thái giả định

Là: sắc thái khẳng định

Tựa: thể hiện mức độ chưa hoàn hảo

hơn, kém: sắc thái so sánh

So sánh ngang bằng

So sánh luận lí

So sánh hơn kém

So sánh nhất

So sánh tu từ

thường được thể hiện bởi các từ so sánh: là, như, y như, tựa như, giống như, bao nhiêu... bấy nhiêu.

nhằm diễn tả một cách hình ảnh một bộ phận hay đặc điểm nào đó của sự vật giúp người nghe, người đọc có cảm giác hiểu biết sự vật một cách cụ thể, sinh động

thường mang tính chất cường điệu (nói quá)

hường được thể hiện bởi các từ so sánh: hơn, hơn là, kém, kém gì.

VD: Đình bao nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu

thường được thể hiện bởi các từ so sánh: là, như, y như, tựa như, giống như hoặc cặp đại từ bao nhiêu... bấy nhiêu

VD: Âm nhạc quyến rũ tôi không hơn những công thức toán học

Thường sử dụng các từ so sánh: hơn, hơn là, kém, kém gì.

Muốn chuyển so sánh hơn, kém sang so sánh ngang bằng, người ta thêm một trong các từ phủ định: không, chưa, chẳng vào trong câu và ngược lại.

VD: Âm nhạc quyến rũ tôi hơn những công thức toán học

Tạo ra những hình ảnh cụ thể, sinh động vì phép so sánh tu từ thường lấy cái cụ thể để so sánh với cái không cụ thể hoặc kém cụ thể hơn, giúp mọi người hình dung được sự vật, sự việc cần nói tới và cần miêu tả

giúp cho câu văn hàm súc, gợi trí tưởng tượng bay bổng vì muốn hiểu được vế A người ta phải tưởng tượng, tư duy từ đặc điểm của vế B

làm cho thế giới đồ vật, cây cối, con vật gần gũi với con người hơn.

làm cho câu văn thêm gợi cảm giúp biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc.

làm cho câu văn thêm giàu hình ảnh và mang tính hàm súc vì nó luôn biểu hiện những hàm ý mà phải suy ra mới hiểu

So sánh các đối tượng cùng loại (người, vật, âm thanh, hình ảnh...)

So sánh cái cụ thể với cái trừu tượng

So sánh cái trừu tượng với cái cụ thể

So sánh khác loại

So sáng ngang bằng và không ngang bằng

Anh trai nặng bằng bố em.

Công cha như núi Thái Sơn.

Trường tôi nhỏ hơn trường bạn.

Tàu dừa chiếc lược chải vào mây xanh

Mẹ già như chuối ba hương /Như xôi nếp một, như đường mía lau.

Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật.

Dùng những từ vốn chỉ hoạt động của người để chỉ hoạt động của vật.

Dùng những từ vốn chỉ tính chất của người để chỉ tính chất của vật.

Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.

Cây dừa sải tay bơi

Cỏ gà rung tai

Kiến hành quân đầy đường

Bố em đi cày về

Trò chuyện với vật như trò chuyện với người.

Dùng từ miêu tả hoạt động của người để miêu tả hoạt động của vật.

Gọi vật như gọi người.

Trò chuyện với vật như trò chuyện với người, dùng từ miêu tả hoạt động của người để miêu tả hoạt động của vật.

Nói với sự vật thân mật như nói với con người.

Gọi sự vật bằng từ dùng để gọi con người.

Tả sự vật bằng những từ dùng để tả người.

Tất cả các ý trên.

Thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn.

Có những anh cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ, chẳng được miếng nào.

Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ.

Cá nước bơi hàng đàn đen trũi như người nhô lên hụp xuống giữa những đầu sóng trắng.

Đối chiếu sự vật này với sự vật kia trên cơ sở tương đồng (giống nhau).

Miêu tả sự vật sống động.

Cách gọi hoặc tả sự vật bằng những từ ngữ được dùng để gọi, tả người,… vốn dành cho con người để miêu tả đồ vật, sự vật, con vật,…

Làm cho sự vật trở nên thần kì, phi thường.

Làm cho các sự vật, con vật trở nên sinh động, gần gũi, đáng yêu hơn.

Làm cho các sự vật, con vật trở nên sinh động, khó gần hơn

Làm cho các sự vật, con vật trở nên sợ hãi hơn.

Làm cho các sự vật, con vật trở nên kì quặc, khó hiểu hơn

Nói với sự vật thân mật như nói với con người.

Tả sự vật bằng những từ dùng để tả người.

Gọi sự vật bằng từ dùng để gọi con người.

Tất cả cá ý trên.

dùng từ ngữ gọi vật như gọi người, tả vật như tả người

nói với vật như nói với người

Vật tự xưng như người.

Cả 3 đáp án trên.

So sánh không cân bằng

So sánh ngang bằng

So sánh không ngang bằng

So sánh cân bằng

Công cha như núi ngất trời.

Mẹ là ánh mặt trời của cuộc đời con.

Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng.

Tàu dừa- chiếc lược chải vào mây xanh.

Đối chiếu được nhiều sự vật với nhau để làm nổi bật đặc điểm của sự vật.

Nhấn mạnh sự vật được nhắc tới trong câu.

Làm thế giới đồ vật trở nên gần gũi

Qua đó, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

Làm thế giới con vật trở nên gần gũi

So sánh

Nhân hóa

Ẩn dụ

Hoán dụ

So sánh

Nhân hóa

Ẩn dụ

Hoán dụ

So sánh

Nhân hóa

Ẩn dụ

Hoán dụ

So sánh

Ẩn dụ

Nhân hóa

Hoán dụ

Dòng sông

Nắng

Gọi vật bằng những từ ngữ để gọi người

Nói chuyện với vật thân mật như nói chuyện với người

Miêu tả hoạt động, đặc điểm của vật bằng những từ ngữ để tả người

a. Gọi sự vật như gọi người

b. Trò chuyện với sự vật thân mật như trò chuyện với con người

Cả hai cách trên

Gọi bằng từ ngữ như gọi với người: Chú.

Tả bằng những từ dùng để tả người: ngồi học bài

Nói chuyện với ếch như đang nói chuyện với bạn

dùng từ ngữ tả vật như tả người

vật tự xưng như người

trò chuyện thân mật với vật như với người

Trò chuyện, tâm sự với vật như đối với người.

Dùng những từ chỉ tính chất của con người được dùng để chỉ tính chất của thiên nhiên

Dùng những từ chỉ hoạt động của con người được dùng để chỉ hoạt động của thiên nhiên

Gọi vật bằng những từ vốn dùng để gọi người.

Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.

Việc vận dụng sự gần âm, đồng âm để tạo ra lối diễn đạt vui nhộn, hài hước

Cả A và B đều đúng

Cả A và B sai

Bàn chân

Nghe

Xao động

mỏi

a. Tạo âm hưởng, tạo ấn tượng.

b. Khiến người đọc dễ nhớ.

c. Làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.

d. Cả A, B và C đều đúng.

Những câu phong mảnh dẻ, dịu dàng cúi đầu trong thung lũng ven dòng suối.

Cơn gió thoảng trong rừng thông nghe mơ màng như bản đàn mới dạo.

Cả hai câu trên.

Mỗi chiếc lá hoa giấy trông như một trái tim màu xanh ngọc dịu dàng.

Từ trong đầm lầy ở đầu hồ, vang lên bài đồng ca vui nhộn của những chú ếch.

Những lá sưa mỏng tang và xanh rờn như một thứ lụa màu xanh ngọc thạch

Qua khe dậu, ló ra mấy quả ớt chót.

Nắng chiếc qua các tầng lá đủ màu sắc, rọi xuống tạo thành một vùng ánh sáng mờ ảo.

Cả hai đáp án trên.

Phảng phất trong không khí mùi hương hoa quỳnh dịu ngọt.

Nắng xuân lọc qua những vòm lá xanh non tạo thành muôn ngàn đốm vàng nhỏ xinh.

Những cây bạch đàn lúc nào cũng không ngớt tiếng xào xạc như đang thầm thì hát ca cùng gió.

Những câu phong mảnh dẻ, dịu dàng cúi đầu trong thung lũng ven dòng suối.

Cơn gió thoảng trong rừng thông nghe mơ màng như bản đàn mới dạo.

Cả hai câu trên.

Mỗi chiếc lá hoa giấy trông như một trái tim màu xanh ngọc dịu dàng.

Từ trong đầm lầy ở đầu hồ, vang lên bài đồng ca vui nhộn của những chú ếch.

Những lá sưa mỏng tang và xanh rờn như một thứ lụa màu xanh ngọc thạch

Trên tán lá xanh thẫm.

Bỗng rực lên.

Những chùm hoa phượng đỏ thắm.

Lan tỏa trong không gian.

Mùi hương hoàng lan.

Mùi hương hoàng lan thơm ngát.

A. Nhằm miêu tả vẻ đẹp của bãi mía bờ dâu.

B. Nhằm nhấn mạnh màu xanh tràn đầy sức sống của bãi mía bờ dâu.

C. Nhằm giúp người đọc hình dung ra màu sắc của bãi mía bờ dâu.

D. Cả A, B, C đều sai.

Đảo trật tự để thể hiện thứ tự trước sau của quan sát

Đảo trật tự để nhấn mạnh vẻ đẹp của người chiến sĩ cách mạng

Đảo trật tự để liên kết 2 câu thơ

Đảo trật tự để đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm

Thể hiện thứ tự hoạt động của bầy ong

Giúp liên kết 2 câu thơ

Thể hiện trình tự quan sát bầy ong của tác giả

nhấn mạnh được ý nghĩa đẹp đẽ: Sự lao động thầm lặng, không mệt mỏi của bầy ong

Diễn tả sự phức tạp, rắc rối của các sự vật, hiện tượng.

Diễn tả sự giống nhau của các sự vật, hiện tượng.

Diễn tả sự tương phản của các sự vật, hiện tượng.

Diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của sự vật, hiện tượng.

Nói lên tính chất khẩn trương của hành động

Nói lên tính chất bề bộn của sự vật, hiện tượng

Nói lên tính chất quyết liệt của hành động

Nói lên sự phong phú của sự vật, hiện tượng

Miêu tả tiếng đàn

Miêu tả tài nghệ chơi đàn của nhạc công với những ngón đàn hết sức phong phú.

Miêu tả hình dáng bên ngoài của người chơi đàn.

Miêu tả sự thán phục của người nghe đàn.

Giúp câu văn hoàn chỉnh về mặt ngữ pháp.

Diễn tả một cách đầy đủ, sâu sắc đời sống giản dị của Bác.

Nói lên sự phong phú trong đời sống của Bác.

Nhấn mạnh niềm vui, phấn khởi của người nông dân khi trời yên, bể lặng.

Diễn tả một cách đầy đủ, sâu sắc sự vất vả, khó nhọc của người nông dân.

Tạo nhịp điệu cho bài ca dao

Diễn tả sự giống nhau của các sự vật, hiện tượng.

Diễn tả sự tương phản của các sự vật, hiện tượng.

Diễn tả sự phức tạp, rắc rối của sự vật hiện tượng.

Diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn, những khía cạnh khác nhau của sự vật hiện tượng.

Miêu tả sự phong phú về màu lông các loài chim

Miêu tả sự đa dạng về tiếng hót của các loài chim

Miêu tả sự đa dạng trong cách kiếm ăn của các loài chim

Diễn tả vẻ linh hoạt, đáng yêu của những chú chim trong khu vườn nhỏ, thể hiện một cách nhìn quan sát hết sức tinh tế của tác giả.

Trong khổ thơ trên tác giả đã sử dụng các từ láy cùng biện pháp nhân hóa và so sánh để vẽ lên bức tranh sông quê hiền hòa và thơ mộng.

Tác giả dùng biện pháp so sánh tu từ, ví “dòng sông” (vế A) với “áo xanh mới may” (vế B).

Biện pháp nhân hóa thể hiện ở việc sử dụng các từ chỉ dáng vẻ và hành động của người như: “điệu, thướt tha, mặc áo”  để miêu tả về dòng sông.

Doạn thơ bồi đắp và khơi dậy trong trái tim chúng ta những xúc cảm yêu thương với cảnh vật quê nhà.

Ngoài ra, tác giả còn sử dụng từ láy “thướt tha”, “bao la”

Khổ thơ đã vẽ lên bức tranh sông quê hiền hòa và thơ mộng với sự thay đổi màu sắc của dòng sông theo thời gian, theo màu trời, màu cỏ cây.... . Màu sắc ở đây cũng thật tươi sáng và đẹp đẽ.

Tác giả dùng biện pháp so sánh tu từ, ví “dòng sông” (vế A) với “áo xanh mới may” (vế B).

Biện pháp nhân hóa thể hiện ở việc sử dụng các từ chỉ dáng vẻ và hành động của người như: “điệu, thướt tha, mặc áo”  để miêu tả về dòng sông.

Doạn thơ bồi đắp và khơi dậy trong trái tim chúng ta những xúc cảm yêu thương với cảnh vật quê nhà.

Khổ thơ thể hiện sự quan sát tinh tế của tác giả. Đó cũng lời ngợi ca và tình yêu thiết tha của tác giả với dòng sông.

B4.Ý 2: Khổ thơ trên bộc lộ cảm xúc chân tình, giản dị của tác giả trước những vẻ đẹp nên thơ của đất nước

B4. Ý 1: Khơ thơ vẽ lên vẻ đẹp vừa hiền hòa, thanh bình, yên ả vừa náo nức, tươi vui, hứa hẹn một cuộc sống ấm no cho những con người lao động trong thời kỳ mới.

B1,2, 3: Tác giả sử dụng điệp ngữ "yêu biết mấy" ( lặp lại 2 lần); từ láy (bát ngát, dào dạt), phép nhân hóa (dòng sông ca hát), và câu cảm thán ở cuối

B4. Ý 3. Người đọc cảm nhận được sự khởi sắc của đất nước Việt Nam giàu và đẹp qua mỗi vẫn thơ. Đứng trước những vẻ đẹp ấy người đọc không nén nổi cảm xúc vui mừng và phấn khởi cùng tác giả.

Khổ thơ vẽ lên hình ảnh một đất nước Việt Nam giàu có và tươi đẹp với những vẻ đẹp vô cùng gần gũi, giản dị.

Đoạn thơ giúp em cảm nhận được tình cảm yêu quý thiết tha và lòng tự hào sâu sắc của tác giả với đất nước thân yêu. Từ đó, đoạn thơ cũng gieo vào lòng người đọc lòng biết ơn, niềm tự hào và tình yêu với cảnh sắc, truyền thống nước nhà.

Tác giả sử dụng câu cảm “Việt Nam đất nước ta ơi !” và cách nói so sánh mang tính khẳng định “đâu trời đẹp hơn” để lộ cảm xúc tự hào, ngợi ca, trân quý  những vẻ đẹp bình dị trên đất nước Việt Nam thân yêu.

Ngoài ra, tác giả còn sử dụng 2 từ láy “mênh mông, dập dờn” cùng hàng loạt các hình ảnh mang tính biểu trưng như: Hình ảnh “biển lúa mênh mông”; “cánh cò bay lả dập dờn; “đỉnh Trường Sơn” hùng vĩ, cao vời vợi,

Dẫu chưa được về quê Bác nhưng đoạn văn đã giúp ta hình dung được quê Người. Một làng quê đã nuôi dưỡng và ấp ủ một tâm hồn lớn, một nghị lực phi thường .

Với sự quan sát tinh tế tác giả đã gợi tả rất đa dạng nhưng cũng rất phù hợp với từng cảnh vật đó là: “xanh pha vàng “của ruộng mía , “xanh rất mượt” của lúa chiêm đương thời con gái , “xanh đậm “ của rặng tre và “xanh biếc “ của hàng phi lao.

Đoạn văn trên trích trong cuốn ‘’Hồi ký Bác Hồ “ của hai nhà văn Hoài Thanh và Thanh Tịnh đã miêu tả cảnh đẹp trên quê Bác thật gợi tả tràn đầy sức sống

Tác giả đã dùng biện pháp nghệ thuật liệt kê cảnh vật nhưng vẫn không gây sự nhàm chán cho người đọc mà đã gợi lên vẻ đẹp nên thơ tràn đầy sức sống của cảnh vật quê Bác .