WorksheetsWulangan 2 "Tembang Macapat" Kelas 6 Semester Ganjil
Total questions: 30
Worksheet time: 22mins
samengko ingsun tutur,
sembah catur supaya lumuntur,
dhingin raga cipta jiwa rasa kaki,
ing kana lamun tinemu,
tandha nugrahaning Manon.
tembang ing dhuwur kalebu jenis tembang macapat apa?
sinom
pangkur
gambuh
durma
titikane tembang gambuh, yaiku ...
7u, 11o, 12i, 8o, 8u
7u, 10u, 12i, 8u, 8o
7u, 10u, 11i, 8u, 8o
7u, 12u, 11i, 8u, 8u
watak tembang gambuh, yaiku ...
gandrung, prihatos
wantah
radi sereng
asih asuh
tembang macapat cacahe ana ...
10
11
12
14
tembang kang nggambarake wong isih ana ing kandhutan ibune yaiku ...
dhandhanggula
kinanthi
sinom
maskumambang
tembang kang nggambarake pisahing antarane jiwa lan raga ...
megatruh
durma
dhandhanggula
pocung
tembang kang nggambarake wong kang seneng aweh marang liyane diarani ...
asmradana
durma
gambuh
sinom
Guru gatra yaiku .....
Tibane swara ing pungkasane gatra
Cacahe gatra saben sapada
Cacahe wanda saben sagatra
Tibane swara saben sawanda
Tembang macapat sing gatrane mung papat yaiku .....
Pangkur
Gambuh
Pocung
Dhandhanggula
PUCUNG
Urip bareng iku kudu guyub rukun
Ora nggolek perkara
Ngomong ya sing ati-ati
Aja nganti bubar gegara perkara
Tembang kasebut kedadean saka ... pada
1
4
5
6
PUCUNG
Urip bareng iku kudu guyub rukun
Ora nggolek perkara
Ngomong ya sing ati-ati
Aja nganti bubar gegara perkara
Pesen sing bisa dijupuk saka tembang kasebut yaiku ...
Yen urip kudu ngati-ati
Dadi wong kudu seneng tulung-tinulung
Dadi wong kudu seneng golek gegara
Yen urip iku kudu guyub rukun
Asil karya sastra Jawa kang kaiket ing aturan guru gatra, guru wilangan, lan guru lagu diarani...
Tembang macapat
Tembang dolanan
Geguritan
Gancaran
Tembang sing paugerane 12i, 6a, 8i, 8a yaiku....
Nadyan silih bapa biyung kaki nini…
dulur mayang sanak…
Kalamun muruk tan becik…
Nora pantes yen den nuta…
Nadyan silih bapa biyung kaki…
Sedulur mayang…
Kalamun muruk tan becik…
Nora pantes yen den nuta…
Nadyan silih bapa biyung kaki nini…
Sedulur mayang sanak…
Kalamun muruk tan…
Nora pantes yen den…
Nadyan silih bapa biyung kaki nini…
Sedulur mayang…
Kalamun muruk tan becik…
Nora pantes yen den nuta…
Tembang sing nyritakake nalika bayi lair utawa muncul saka gua garba sang ibu yaiku....
Maskumambang
Mijil
Gambuh
Kinanthi
Jinejer neng Wedhatama
Mrih tan kemba kakembeng ing pambudi
Mangka nadyan tuwa pikun
Yen tan mikani rasa
Yekti sepi asepa lir sepah samun
Samangsane pakumpulan
Gonyak-ganyuk nglelingsemi
Tembang macapat ing ndhuwur tuladhane tembang...
Dhandhanggula
Pangkur
Sinom
Kinanthi
Pathokan sajroning tembang macapat kang ngemot cacahing larik saben sapada yaiku......
guru sastra
guru lagu
guru wilangan
guru gatra
Serat Wedhatama iku salah sawijining Serat Basa Jawa anggitan ( karangan ) ….
KGPH Mangkunagara IV
KGPH Mangkunagara V
KGPH Mangkunagara VI
KGPH Mangkunagara VII
KGPH Mangkunagara VIII
Gatra “Mingkar-mingkuring angkara” duweni teges ngendhaleni dhiri pribadhi saka tumindak angkara. Amanat kang kamot saka gatra kasebut yaiku ….
Agama pinangka cagaking urip kang luhur
Becik banget menawa nguri-uri budaya Jawa
Manungsa prayogane tansah tumindak becik
Manungsa kudu seneng weweh marang liyan
Ora gugu karepe dewe kudu eling lan waspada
Pitutur luhur kang kandhut ana ing gatra kaping 7 “agama ageming aji”, yaiku . . . .
Agama pinangka cagaking urip kang luhur
Becik banget menawa nguri-uri budaya Jawa
Manungsa prayogane tansah tumindak becik
Manungsa kudu seneng weweh marang liyan
Ora gugu karepe dewe kudu eling lan waspada
Paugeran ing tembang Pangkur iku nduweni pathokan guru wilangan….
8, 12, 8, 7, 11, 8, 8
8, 11, 7, 8, 11, 8, 8
8, 11, 8, 7, 12, 8, 8
7, 11, 8, 7, 12, 8, 8
7, 12, 8, 7. 11, 8, 8
Wondene pathokan guru lagu ing tembang Pangkur….
a, i, g, a, u, a, i
a, i, u, a, g, a, i
a, i, ng, a, u, a, i
a, i, ng, a, ng, a, i
a, i, u, a, u, a, i
Tembang Pangkur miturut paugeran ( aturan ) nduweni watak….
Asih, prihatin, wetuning rasa, gandrung
Sereng, kejem, nantang, nepsu, gandrung, trengginas
Seneng, tresna, asih, kasmaran
ethes, prasaja, canthas, grapyak, renyah lan luwes
nelangsa, ngeres-ngeresi, sedhih
Miturut Paugeran ing Tembang Pangkur , panganggone tembang….
Kanggo medharake pitutur kanthi sereng
Kanggo mbabar rasa prihatin lan sedhih
Kanngo nggambarake rasa kasmaran
Kanggo makili sipat prasaja,canthas,grapyak
Kanggo paring asih,wetune rasa,gandrung
Makna Filosofi Tembang Pangkur , yaiku :
Nggambarake nalika isih enom kudu nggugu pituture wong tua
Nggambarake nalika wis dewasa lan kudu isoh milah-milahake rasa
Nggambarake nalika wis sepuh, udzur, saha ngungkurake kadonyan
Nggambarake nalika isih kanak-kanak kang kudu oleh katresnane wong tua
Nggambarake nalika nandang kasmaran sing ora kanyana-nyana
Wondene Pralambang kang diduweni Tembang Pangkur , yaiku….
Nggambarake manungsa yen isih enom tumindake mung sakarepe dewe ora tau nganggo petungan
Nggambarake manungsa wis bisa ngadohi tumindak kang ora becik lan kang dipikirake amung kaslametan akhirat
Nggambarake manungsa sing isih bocah tumindake grusa-grusu
Nggambarake manungsa sing wis wiwit kasengsem marang para muda liyane kang ditindakake supaya bisa narik kawigatene liyan
Nggambarake nalika arep nglairake anak pramila among duwe rasa was-was lan tansah kuwatir
Tembung kemba iku tegese ....
isin
pinter
kulina
gela
luwih
Tembung mingkar mingkur tegese ....
ngedohi, endha
amarga
seneng
mulang
tembang
Tembung kidung nduwe teges ....
ngedohi, endha
seneng
tembang
amarga
mulang
Tembung akarana nduwe teges ....
ngedohi, endha
seneng
tembang
amarga
mulang
Tembung mardi nduwe teges ....
ngedohi, endha
seneng
tembang
amarga
mulang
