Skutki niedoboru: choroba beri- beri, objawiająca się zaburzeniami w funkcjonowaniu układów nerwowego i mięśniowego, w konsekwencji utrata pamięci, porażenia ruchowe, zaburzenia pracy serca

(a)  

Skutki niedoboru: Zajady w kącikach ust, łojotok, zapalenie języka, choroby oczu m. in. zaćma, trudna do przedawkowania, nadmiar usuwany w moczu

(a)  

Funkcje: Uczestniczy w oddychaniu tlenowym, jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania oczu oraz układu nerwowego i odpornościowego, bierze udział w syntezie hemoglobiny, pochodna wchodzi w skład FAD

(a)  

Funkcje: Uczestniczy w oddychaniu tlenowym oraz przemianie białek, tłuszczów i węglowodanów. Odpowiada za właściwy stan skóry oraz prawidłowe funkcjonowanie układów nerwowego i pokarmowego, pochodna wchodzi w skład NAD

(a)  

Skutki niedoboru: pelagra, objawiająca się zapaleniem skóry, zaburzeniami psychicznymi i biegunką, zaczerwienienie

(a)  

Funkcje: uczestniczy w przemianach białek, tłuszczów oraz węglowodanów. Jest niezbędna do syntezy niektórych hormonów i neuroprzekaźników, np. serotoniny, adrenaliny i prostaglandyn.

(a)  

Skutki niedoboru: nadpobudliwość nerwowa, zmiany skórne, wypadanie włosów, drętwienie kończyn, niedokrwistość

(a)  

Funkcje: Bierze udział w tworzeniu erytrocytów i leukocytów. Uczestniczy w syntezie kwasów nukleinowych, aminokwasów i białek. Wpływa na prawidłowe działanie układów nerwowego i pokarmowego, reguluje procesy krwiotwórcze

(a)  

Skutki niedoboru: niedokrwistość, zaburzenia czynności układu pokarmowego, zwyrodnienia rdzenia kręgowego i nerwów obwodowych, anemia

(a)  

Funkcje: Uczestniczy w przemianach węglowodanów i tłuszczów, jest składnikiem koenzymu A, który bierze udział w wielu procesach metabolicznych, m. in. w oddychaniu tlenowym

(a)  

Skutki niedoboru: uszkodzenia kory nadnerczy, zaburzenia w funkcjonowaniu układów mięśniowego i nerwowego, zmiany skórne, wypadanie włosów

(a)  

Funkcje: uczestniczy w syntezie nukleotydów i kwasów nukleinowych oraz przemianach aminokwasów i białek, jest niezbędny do prawidłowego rozwoju komórek, wytwarzania składników krwi oraz prawidłowego rozwoju cewki nerwowej płodu (zalecany kobietom w ciąży)

(a)  

Skutki niedoboru: niedokrwistość, zaburzenia w działaniu układu pokarmowego i nerwowego, zaburzenia rozwoju płodu

(a)  

Funkcje: uczestniczy w syntezie nukleotydów i kwasów nukleinowych, bierze udział w przemianach białek i węglowodanów, jest niezbędna do prawidłowego rozwoju płodu

(a)  

Skutki niedoboru: zmiany skórne, bóle mięśniowe, brak łaknienia, depresja, niedokrwistość

(a)  

Funkcje: Uczestniczy w przemianach aminokwasów, wchłanianiu żelaza, syntezie hormonów steroidowym i melanin, bierze udział w syntezie tkanki łącznej (niezbędny do produkcji kolagenu), dzięki czemu wzmacnia zęby, naczynia krwionośne, kości i chrząstki, pobudza mechanizmy odpornościowe organizmu oraz chroni przed działaniem substancji toksycznych m. in. wolnych rodników, jest przeciwutleniaczem

(a)  

Skutki niedoboru: szybkie męczenie się, brak łaknienia, bóle stawowo-mięśniowe, kruchość naczyń krwionośnych, krwawienie dziąseł, niedokrwistość, spadek odporności oraz szkorbut- choroba objawiająca się wypadaniem zębów, krwawieniem i zapaleniem dziąseł

(a)  

Funkcje: jest niezbędna do prawidłowego widzenia (składnik barwników wzrokowych) oraz funkcjonalnie nabłonków. Wpływa na wzrost i rozwój organizmu.

(a)  

Skutki niedoboru: kurza ślepota (niedowidzenie o zmierzchu i przy słabym oświetleniu), łuszczenie się nabłonków, zaburzenia wzrostu

(a)  

Funkcje: nasila w ulatniania wapni i fosforu z przewodu pokarmowego, powoduje odkładanie się tych pierwiastków w kościach i zębach

(a)  

Skutki niedoboru: krzywica u dzieci, osteoporoza (demineralizacja kości) u dorosłych

(a)  

Funkcje: zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwory, chroni ściany naczyń krwionośnych ( błony komórkowe) np. krwinek czerwonych chroniąc je przed przedwczesnym rozpadem i przeciwutleniacz, zapewnia prawidłową prace mięśni, wpływa na płodność

(a)  

Skutki niedoboru: wczesne starzenie się skóry, zaburzenia płodności, niedokrwistość, osłabienie i zanik mięśni

(a)  

Funkcje: bierze udział w procesie krzepnięcia krwi (udział

w powstawaniu protrombiny w wątrobie)

(a)  

Skutki niedoboru: krwawienia np. z dziąseł, z nosa i jelit

(a)  

Funkcje: buduje kości i zęby, jest potrzebny do skurczów mięśni, przewodzenia impulsów nerwowych i krzepnięcia krwi

(a)  

Skutki niedoboru: próchnica zębów, krzywica, osteoporoza, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia pracy układów mięśniowego i nerwowego

(a)  

Funkcje: jest niezbędny do prawidłowego działania komórek nerwowych i mięśniowych, jest aktywatorem wielu enzymów.

(a)  

Skutki niedoboru: zaburzenia pracy serca, mięśni i układu nerwowego

(a)  

Funkcja: bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych, wpływa na stopień uwodnienia tkanek, ciśnienie krwi i prace serca

(a)  

Skutki niedoboru: zaparcia, utrata apetytu, zmęczenie, skurcze jelit i mięśni szkieletowych, zaburzenia pracy serca

(a)  

Funkcje: uczestniczą w regulowaniu stopnia uwodnienia tkanek oraz ciśnienie krwi, biorą udział w przewodzeniu impulsów nerwowych. ***** występuje w soku żołądkowym (2)

(a)  

Skutki niedoboru: niedobór zwykle niewystępujące (2)

(a)  

Główny składnik organizmów żywych, jego atomy tworzą między sobą wiązania tworząc rożnej długości łańcuchy proste i rozgałęzione, jak również pierścienie

(a)  

Na ziemi występuje w postaci związków, bo atomy są bardzo reaktywne i łatwo tworzą wiązania chemiczne (powstają np. węglowodory)

(a)  

Pierwiastek bardzo aktywny chemicznie (w temperaturze pokojowej mało aktywny, a podgrzany reaguje prawie ze wszystkimi pierwiastkami), składnik związków organicznych i nieorganicznych

(a)  

Występuje w kwasach nukleinowych, fosfolipidy, ATP, fosforan wapnia, fosforan magnezu

(a)  

Składnik aminokwasów: cysteiny i metioniny umożliwia tworzenie mostów disiarczkowych, występuje w białkach budujących wytwory naskórka (poprawia ich właściwości mechaniczne)

(a)  

Wchodzi w skład ważnych biologicznie związków (białek i kwasów nukleinowych, koenzymów, witamin, hormonów roślinnych)

(a)  

Funkcje: jest składnikiem hemoglobiny i wielu enzymów

(a)  

Skutki niedoboru: anemia, osłabienie, zawroty głowy

(a)  

Funkcje: jest potrzebny do produkcji hormonów tarczycy

(a)  

Skutki niedoboru: zaburzenia funkcjonowania tarczycy

(a)  

Funkcje: buduje kości i zęby, chroni zęby przed próchnicą

(a)  

Skutki niedoboru: zwiekszona podatność zębów na próchnicę

(a)  

Funkcje: składnik witami B12

(a)  

Funkcje: składnik wielu enzymów, udział w transporcie żelaza, udział w syntezie kreatyny i noradrenaliny

(a)