Nông nghiệp, thủ công nghiệp

Nông nghiệp trồng lúa nước

Chăn nuôi, trồng lúa nước

Buôn bán bằng đường biển

Chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của Nho giáo và Đạo giáo Trung Hoa

Hình thành tập tục ăn trầu, ở nhà sàn và hỏa táng người chết

Có chữ viết riêng bắt nguồi từ chữ Phạn của người Ấn Độ

Nghệ thuật ca múa nhạc đa dạng và phát triển hưng thịnh

Có nhiều vịnh, cảng biển tốt

Khí hậu khô nóng, đất đai cằn cỗi

Địa hình thấp, chủ yếu là đồng bằng

Có dải đồng bằng nhỏ, hẹp dọc ven biển

Kĩ thuật xây dựng tháp đạt đến trình độ cao

Hoạt động ngoại thương đường biển rất phát triển

Chủ yếu làm nghề nông nghiệp trồng lúa nước

Các nghề thủ công khai thác lâm, thổ sản rất phát triển

Dừa và Cau

Hổ và Gấu

Cam và Quýt

Voi và Gấu

Mông - Dao

Thái

Nam Đảo

Mường

Chế độ phụ hệ

Chế độ mẫu hệ

Chế độ vua - tôi

Chế độ quan - dân

Tộc người và tín ngưỡng

Tín ngưỡng và tôn giáo

Lãnh thổ và tộc người

Địa hình và địa bàn cư trú

Văn hóa Đông Sơn

Văn hóa Óc Eo

Văn hóa Sa Huỳnh

Văn hóa Hạ Long

Nông nghiệp trồng lúa phát triển

Thủ công nghiệp phát triển đa dạng

Buôn bán bằng đường biển phát triển

Công nghiệp phát triển mạnh mẽ

Văn minh Ai Cập

Văn minh Ấn Độ

Văn minh Hy Lạp

Văn minh Trung Hoa

thần thoại Ấn Độ

thần thoại Ấn Độ

thần thoại Hy Lạp

sử thi Trung Hoa

Nho giáo

Phật giáo

Ấn Độ giáo

Cơ Đốc giáo

đền tháp

chùa chiền

cung điện

nhà thờ

Chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của Nho giáo và Đạo giáo Trung Hoa

Hình thành tập tục ăn trầu, ở nhà sàn và hỏa táng người chết

Có chữ viết riêng bắt nguồn từ chữ Phạn của người Ấn Độ

Nghệ thuật ca múa nhạc đa dạng và phát triển hưng thịnh

Khai thác lâm thổ sản

Nông nghiệp

Chăn nuôi

Buôn bán đường biển

Hin-đu giáo

Nho giáo

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên

Hồi giáo

Tháp Bánh Ít

Tháp Bà Pô  Na-ga

Thánh địa Mỹ Sơn

Phố cổ Hội An

Ai Cập

Ấn Độ

Hy Lạp

Trung Hoa

Chùa Một Cột

Tháp Bà Pô  Na-ga

Thánh địa Mỹ Sơn

Tháp Bánh Ít

đồng bằng

sa mạc

sông ngòi

đồi núi

Ôn hòa

Khô nóng

Lạnh giá

Ẩm ướt

Đất đai cằn cỗi

Khí hậu khô nóng

Băng tuyết

Địa hình chia cắt

trống đồng

đàn gi-ta

đàn bầu

trống pa-ra-nưng

Nhà Tần

Nhà Hán

Nhà Đường

Nhà Tống

Đại Việt

Lâm Ấp

Âu Lạc

Phù Nam

trống đồng

lưỡi cày đồng

chế tạo thủy tinh

chế tác công cụ đá

Khu Liên

Hùng Vương

Thục Phán

Lý Bí

Chữ Hán

Chữ La-tinh

Chữ Phạn

Chữ Nôm

Đầu thế kỉ I

Cuối thế kỉ II

Đầu thế kỉ III

Cuối thế kỉ IV

Pa-lem-bang

Lâm Ấp

Chân Lạp

Nhật Nam

tín ngưỡng phồn thực

thờ Phật

thờ Thành Hoàng

thờ Thánh A-la

thần thoại Ấn Độ

sử thi Ai Cập

thần thoại Hy Lạp

sử thi Trung Hoa

Trồng lúa nước ở các cánh đồng dọc theo lưu vực những con sông

Nghề khai thác lâm sản (trầm hương, kì nam, ngà voi…) rất phát triển

Có sự giao lưu, buôn bán với nhiều quốc gia, như: Trung Quốc, Ấn Độ…

Nền kinh tế đóng kín, không có sự tiếp xúc, giao lưu với bên ngoài

Vua thường được đồng nhất với một vị thần

Xã hội bao gồm: tăng lữ, quý tộc, dân tự do và nô lệ

Dưới vua là tể tướng và hai quan đại thần: một văn, một võ

Cả nước chia làm 15 bộ, đứng đầu mỗi bộ là Lạc tướng

nhà sàn dựng bằng gỗ

nhà tranh vách đất

nhà trệt xây bằng gạch

nhà mái bằng xây bằng gạch

Mạng lưới sông ngòi dày đặc kết nối với nhau và đều đổ ra biển qua nhiều cửa sông lớn

Trữ lượng nước ngọt dồi dào, nguồn lợi thuỷ sản phong phú, đa dạng

Đất đai giàu phù sa, màu mỡ thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp

Mô hình nhà nước quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền, có nhiều thuộc quốc

Tiền Phù Nam

Tiền Óc Eo

Hương Cảng

Sài Gòn

Vua, hoàng tộc

Giới quý tộc và tu sĩ

Giới thương nhân

Nông dân, thợ thủ công

Nhà nước chuyên chế cổ đại phương Đông

Nhà nước chuyên chế cổ đại phương Tây

Nhà nước quân chủ lập hiến kiểu phương Đông

Nhà nước quân chủ lập hiến kiểu phương Tây

Chữ Hán

Chữ Nôm

Chữ Quốc ngữ

Chữ Phạn

Hin-đu giáo và Phật giáo

Hồi giáo

Công giáo

Nho giáo

Giúp Phù Nam có thể sớm kết nối với nền thương mại biển quốc tế sôi động qua con đường Tơ lụa và con đường Hồ tiêu

Giúp Phù Nam tận hưởng được điều kiện tự nhiên lý tưởng cho phát triển thủ công nghiệp

Khiến cho Phù Nam dễ bị tấn công bằng đường biển bởi các đế quốc quanh khu vực châu Á – Thái Bình Dương

Tạo điều kiện thuận lợi cho nền nông nghiệp trồng lúa nước phát triển

học được cách xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc theo tư tưởng Phật giáo

biết cách tạo dựng một tôn giáo cho riêng mình, dùng tôn giáo làm cơ sở cho cái ăn, cái mặc

tiếp thu nhiều giá trị văn minh Ấn Độ như chữ viết, tư tưởng, tôn giáo, tổ chức nhà nước và chế độ đẳng cấp

thiết lập nhà nước dân chủ tư sản theo mô hình của các nước phương Tây

Cư dân Phù Nam sống trong những ngôi nhà sàn làm bằng gỗ, lợp lá

Phương tiện đi lại chủ yếu là thuyền, phù hợp với môi trường sông, rạch và biển

Trang phục của người Phù Nam khá đơn giản, đàn ông mặc khố dài tới gối, ở trần; phụ nữ dùng một tấm vải quấn lại thành váy và đeo trang sức

Cư dân Phù Nam có tục chôn cất người chết bằng nhiều hình thức: thuỷ táng, hoả táng, địa táng, điểu táng

Đồng bằng châu thổ sông Hồng

Các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên Việt Nam

Khu vực Nam Bộ Việt Nam

Vùng duyên hải Trung Bộ và Bắc Bộ Việt Nam

Thương nhân

Nông dân

Thợ thủ công

Quý tộc

Phù Nam

Chăm pa

Văn Lang

Âu Lạc

Văn hóa Trung Quốc

Văn hóa Sa Huỳnh

Văn hóa Ấn Độ

Văn hóa Đông Sơn

hình thành

rất phát triển

suy yếu

bị thôn tính

Thương mại qua đường biển

Phát triển ngành công nghiệp

Phát triển ngành khai thác lâm sản

Phát triển ngành khai thác khoáng sản

Nông nghiệp phát triển, tạo nhiều sản phẩm dư thừa

Kĩ thuật đóng tàu có bước phát triển mới

Điều kiện tự nhiên, vị trí địa lí thuận lợi

Sự thúc đẩy mạnh mẽ của hoạt động nội thương

Nhiều rừng

Nhiều hải sản

Giáp biển, có nhiều cảng biển

Nhiều khoáng sản có giá trị như vàng

Sản xuất nông nghiệp, kết hợp đánh cá, săn bắn và khai thác hải sản

Nghề nông trồng lúa, thủ công nghiệp, ngoại thương đường biển

Thủ công nghiệp, buôn bán với các nước châu Âu và Nam Á

Thủ công nghiệp, khai thác hải sản, ngoại thương đường biển

Nguồn lợi thủy hải sản dồi dào, phong phú

Đất đai khô cằn, không thể canh tác

Nhiều khu vực có thể thiết lập thành cảng biển

Mạng lưới sông ngòi dày đặc

ở nhà sàn

thờ thần Mặt Trời

thờ thần Sông

thờ cúng tổ tiên

Văn minh Lưỡng Hà

Văn minh Đông Sơn

Văn minh Ấn Độ

Văn minh La Mã

Thương nhân

Thợ thủ công

Thương nhân

Quý tộc

các nhà sư

thương nhân và các nhà truyền giáo

các cuộc chiến tranh xâm lược

các đoàn người di cư

Óc Eo

Chăm-pa

Phù Nam

Lan Xang

Nông dân và nô lệ

Nông dân và thợ thủ công

Vua và nông dân

Quý tộc và tu sĩ

thương cảng

ven sông

thành thị

chợ làng

độ tuổi

giới tính

giai cấp

chủng tộc

Quý tộc, địa chủ, nông dân

Quý tộc, bình dân, nô lệ

Quý tộc, tăng lữ, nông dân, nô tì

Thủ lĩnh quân sự, bình dân, nô tì

Tu sĩ, thợ thủ công và nô lệ

Tu sĩ, thương nhân

Nông dân, quý tộc

Nông dân, thợ thủ công và nô lệ

Đầu thế kỉ II

Đầu thế kỉ III

Đầu thế kỉ IV

Đầu thế kỉ I

thương cảng Hội An

thương cảng Đà Nẵng

thương cảng Vân Đồn

thương cảng Óc Eo

nhà sàn

nhà đất

nhà thuyền

nhà bê tông

xe bò

ngựa

voi

thuyền

tín ngưỡng thờ thánh Ala

tín ngưỡng thờ Chúa

tín ngưỡng thờ Phật

tín ngưỡng phồn thực

Ấn Độ

Đại Việt

Trung Quốc

Triều Tiên

Văn hóa Sa Huỳnh

Văn hóa Phùng Nguyên

Văn hóa Óc Eo

Văn hóa Đông Sơn

dân chủ chủ nô phương Tây

phong kiến phương Đông

chuyên chế cổ đại phương Đông

cộng hòa đại nghị phương Tây

Hồi giáo

Phồn thực

Phật giáo

Ấn Độ giáo

thương mại

nông nghiệp lúa nước

chăn nuôi

làm thủ công

Vua

Hoàng hậu

Đại thần

Quan tư tế

Óc Eo

Hội An

Thị Nại

Vân Đồn

nhà sàn

nhà trệt

nhà rông

nhà vách dất

thuyền

ngựa

lạc đà

voi

quý tộc, tu sĩ

quý tộc, thương nhân

thương nhân, tu sĩ

vua, quan lại

dân bản địa

người Khmer di cư đến

người Chăm di cư đến

người Ấn Độ di cư đến

tôn giáo, tư tưởng

phong tục, tập quán

trang phục, ẩm thực

hội họa, thi ca

Nô lệ

Thợ thủ công

Nông dân

Thương nhân

Thương nhân

Thợ thủ công

Nông dân

Quý tộc

Hồi giáo

Phồn thực

Phật giáo

Ấn Độ giáo

nông nghiệp

dịch vụ

khai mỏ

làm thủ công

Đông Sơn

Đồng Nai

Sa Huỳnh

Óc Eo

Đông Anh (Hà Nội)

Phong Châu (Phú Thọ)

Trà Kiệu (Quảng Nam)

Chà Bàn (Bình Định)

đúc đồng, làm giấy in, đóng tàu, làm gốm

đúc đồng, làm đồ gốm, dệt vải

làm la bàn đi biển, làm mực in, dệt vải

đóng tàu, đánh cá, đồ gốm, dệt vải

đã hoàn chỉnh, do vua Hùng đứng đầu

khá hoàn chỉnh, đứng đầu là vua Hùng

đơn giản, sơ khai, chưa hoàn chỉnh

ra đời sớm nhất ở khu vực Đông Nam Á

ở nhà sàn, nữ mặc áo, váy; nam đóng khố

nhuộm răng đen, ăn trầu

xăm mình, ăn trầu, thích dùng đồ trang sức

làm nhà trên sông nước

thờ thần Mặt Trời, người chết, người có công với cách mạng

thờ thần sông, thần núi, người có công khai phá đất đai

súng bái các hiện tượng tự nhiên, thần sông, thần núi

thờ cúng tổ tiên, các anh hùng dân tộc và những người có công

yêu cầu chống ngoại xâm, bảo vệ kinh tế nông nghiệp và làm thủy lợi

yêu cầu liên minh giữa các bộ lạc với nhau để cùng phát triển kinh tế

thương nghiệp phát triển cần tập trung để hình thành những đội tàu buôn

yêu cầu của các gia đình sống chung với nhau từ thế hệ này sang thế hệ khác

Nhà nước sơ khai, không còn là tổ chức bộ lạc

Là tổ chức nhà nước điều hành một quốc gia

Bộ máy còn đơn giản sơ khai, chưa hoàn chỉnh

Nhà nước ra đời sớm nhất ở khu vực châu Á

tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, biết ơn anh hùng dân tộc

những ảnh hưởng của văn hóa Cham pa, Phù Nam

những ảnh hưởng của Hin đu giáo và Phật giáo

sự phát triển mạnh mẽ của nghệ thuật điêu khắc

Vùng đồng bằng các sông lớn được khai phá

Thúc đẩy sự phát triển của ngành gốm mĩ nghệ

Thúc đẩy phát triển nông nghiệp trồng lúa nước

Phổ biến việc dùng cày với sức kéo của trâu, bò

nền văn hóa phương Tây

văn hóa làng xã

văn hóa Trung Hoa và Ấn Độ

văn minh Văn Lang - Âu Lạc

Gia Long

Hình thư

Hồng Đức

Hình luật

Phật giáo

Đạo giáo

Nho giáo

Công giáo

làm vũ khí, đúc đồng, thuộc da

làm thủy tinh, đồ trang sức, vàng bạc

làm gốm, chế biến thực phẩm, đúc đồng

đúc đồng, rèn sắt, làm gốm, dệt

Triều Lý

Triều Trần

Triều Hồ

Triều Lê sơ

khuyến khích sản xuất nông nghiệp

khuyến khích khai khẩn đất hoang

khuyến khích bảo vệ và tôn tạo đê điều

khuyến khích sản xuất nông, lâm nghiệp

Lý

Trần

Lê sơ

Nguyễn

Đúc tiền, vũ khí, đóng thuyền chiến, may mũ áo cho vua quan

Đúc tiền, làm gốm sứ, đóng thuyền chiến, may mũ áo cho vua quan

Đúc tiền, vũ khí, làm tơ lụa, đồng hồ, may mũ áo cho vua quan

Đúc tiền, vũ khí, đóng thuyền chiến, làm tranh sơn mài để xuất khẩu

Quan tâm, bảo vệ sức kéo cho nông nghiệp

Nhà nước độc quyền trong chăn nuôi trâu bò

Bảo vệ nguồn nguyên liệu cho nghề thủ công

Bảo vệ trâu bò cho các gia đình nghèo

Khẳng định tinh thần quật khởi và sức lao động sáng tạo bền bỉ của nhân dân

Chứng tỏ nền văn hóa ngoại lai hoàn toàn lấn át nền văn hóa truyền thống

Chứng minh sự phát triển vượt bậc trên các lĩnh vực trong các thời kì lịch sử

Tạo nên sức mạnh dân tộc trong những cuộc chiến đấu bảo vệ độc lập dân tộc