cc nguyên liệu cho qtr biến đổi các chất trong cơ thể

chỉ cung cấp năng lượng cho quá trình biến đổi chất và nl

cỉ giúp cơ thể thải các chất không cần thiết

cc các chất thải cho cơ thể

quá trình biến đổi nl mà kh biến đổi các chất trong tế bào

thải các chất vào mtr

tiếp nhận các chất từ mtr và vẫn chuyển

biến đổi các chất kèm theo nl tb

1

2

3

4

Thực vật tiêu thụ chất khoáng,nước,năng lượng ánh sáng, CO2 để tổng hợp các CHH cần cho cơ thể

TV lấy chất dd từ hệ tiêu hoá và O2 từ hệ hô hấp

Thực vật tiêu thụ chất khoáng,nước,năng lượng ánh sáng,O2 để tổng hợp vô cơ

tiêu thụ CHH và CO2 để tổng hợp các chất hữu cơ cần thiết cho cơ thể

tiêu thụ chất khoáng,nước,năng lượng ánh sáng,CO2 để tổng hợp các chất HH cần thiết cho cơ thể

lấy chất dd từ hệ tiêu hoá và lấy O2 từ hệ hô hấp

tiêu thụ chất khoáng,nước,năng lượng ánh sáng,O2 để tổng hợp các chất vô cơ

tiêu thụ CHC và CO2 để tổng hợp các chất vô cơ

O2 và nước

chất hấp thụ cảm ứng từ rễ

năng lượng ánh sáng,nước và co2

o2 từ hệ hô hấp

tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất phức tạp

tổng hợp chất khí

phân giải chất hữu cơ thành các chất tương đồng nhau

tổng hợp chất hữu cơ và tích luỹ năng lượng

tổng hợp các chất hữu cơ từ các chất vô cơ đơn giản

tổng hợp chất khí

phân giải các chất hữu cơ thành các chất tưởng đồng nhau

phân giải chất hữu cơ và giải phóng năng lượng

tổng hợp->phân giải->huy động năng lượng

Tổng hợp-> huy động năng lượng-> phân giải

phân giải-> tổng hợp -> hđnl

hđnl-> phân giải-> tổng hợp

Qtr tổng hợp chất hữu cơ

qtr dự trữ năng lượng

qtr TĐC và chuyển hoá NL của cơ thể sv

qtr loại bỏ chất thải

chuyển tới tb khác sử dụng lại

giữ lại trong tb để dự trữ năng lượng

thải ra ngoài mtr

chuyển về gan để tiếp tục qtr TĐC

Thực vật

Động vật

Nấm

vi khuẩn ladtic

Đóng góp vào sự cân bằng sinh thái, sự đa dạng của sinh giới.

Là mắt xích quan trọng trong chuỗi, lưới thức ăn.

bdjPhân hủy chất hữu cơ và tái tạo các chất dinh dưỡng

Cung cấp O₂, đảm bảo cho hoạt động sống của hầu hết sinh vật.

hPhân hủy chất hữu cơ và tái tạo các chất dinh dưỡng trong đất, trả lại vật chất cho môi trường

cc O2 đảm bảo cho hđ sống của hầu hết sv

cc thức ăn nơi ở và nơi sinh sản cho đv

điều hoà khí hậu tạo nhiệt độ ,...

1

2

3

4

1

2

3

4

1

2

3

4

I. Giai đoạn tổng hợp từ năng lượng ánh sáng, thực vật quang hợp để chuyển hoá quang năng thành hoá năng chứa trong các học của các hợp chất hữu cơ.

II. Huy động năng lượng: ATP được huy động tham gia vào các quá trình quang hợp, hô hấp.

vIII. Năng lượng ATP tạo ra trong tế bào sẽ được giải phóng ra môi trường.

IV. Giai đoạn phân giải: Các hợp chất hữu cơ phức tạp được phân giải thành các hợp chất đơn giản và giải phóng tích luỹ trong ATP.

tI. Ở sinh vật đơn bào. quá trình trao đổi chất, chuyển hoá năng lượng chi diễn ra ở cấp độ tế bào (giữa tế bào với môi trường và trong tế bào )

II. Ở sinh vật đa bào quá trình trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng diễn ra ở cả cấp độ cơ thể và cấp độ tế bào

.III. Ba giai đoạn của quá trình trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng diễn ra ở cả cấp độ cơ thể và cấp độ tế bào: giữa môi trường ngoài và cơ thể →  giữa môi trường trong cơ thể và tế bào →) trong từng tế bào.

IV. Có quá trình phân giải chất phức tạp để thu năng lượng

I. Có sự tổng hợp chất hữu cơ từ chất vô cơ

II. Có sự  phân giải chất phức tạp thành chất đơn giản để giải phóng năng lượng.

III. Có Quá trình lấy  năng lượng trong ATP cung cấp cho các hoạt động.

IV. Phân giải chất hữu cơ  thành năng lượng tích lũy trong ATP.

I. Thực vật lấy H₂O, CO₂  để cung cấp cho đồng hóa.

II. Thực vật qua dị hóa thải ra H₂O, O₂

III. Động vật lấy dinh dưỡng trong thức ăn để cung cấp cho đồng hóa.

IV. Thực vật qua dị hóa thải ra CO₂, chất thải, …

I. Khi quá trình trao đổi chất bị rối loạn, các hoạt động sống trong cơ thể sẽ không được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng.

II. Cơ thể bị rối loạn, gặp phải các triệu chứng bất thường và ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của chúng ta.

III. Khi quá trình trao đổi chất bị rối loạn, các hoạt động sống trong cơ thể được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng.

IV. Cơ thể bị rối loạn sẽ không ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe của chúng ta.

I. Chúng cung cấp O2

II. Động vật dị dưỡng, vì chúng lấy các chất hữu cơ từ các sinh vật tự dưỡng hoặc từ những động vật khác, chúng hấp thụ, tiêu hóa các chất này để tích lũy năng lượng và nuôi cơ thể.

III. Thực vật là tự dưỡng vì chúng không di động và tự biến đổi thức ăn.

IV. Động vật là dị dưỡng vì chúng có khả nằng di động và tự biến đổi thức ăn.

A. Nước tham gia vào thành phần cấu tạo của tế bào.

Tham gia cấu tạo nên các đại phân tử hữu cơ quan trọng của tế bào thực vật.

Là nguyên liệu, môi trường của các phản ứng sinh hoá.

Điều hòa nhiệt độ của cơ thể thực vật.

Thụ động, không cần năng lượng.

thụ động,cần năng lượng

chủ động,không cần năng lượng

biến dạng màng

Là sự chênh lệch áp suất thẩm thấu giữa cơ quan nguồn (lá) và các cơ quan chứa.

Lực đảy áp suất rễ

lực lk giữa các phân tử nước với nhau và với thành mạch gỗ

lực kéo do thoát hơi nước ở lá

NO3- và NH4+

N2 và NH4+

NO2 và NH4

NO2 và NO3-

vi khuẩn cố điijnh Nitrogen

vi khuẩn nitrate hoá

vk kí sinh

vk phản nitrate

ck cố định nitrogen

vk nitrate e hoá

vk kí sinh

ck phản nitrate e

. Quá trình chuyển hóa NO₃^- thành N₂ do vi sinh vật kị khí thực hiện

Quá trình cố định nitrogen là quá trình N₂ liên kết với H₂ thành NH₃.  

Nhờ enzyme nitrogenase mà vi sinh vật cố định nitrogen có khả năng chuyển N₂ thành NH₃.

Thực vật có khả năng hấp thụ nitrogen hữu cơ trong xác sinh vật.

gieo trồng đúng mật độ

ủ ấm gốc cây bằng rơm rạ

hạn chế cây ngập úng

tưới tiêu hợp lí

tăng năng suất cây trồng

cây còi cọc và chậm lớn

tăng sv có lợi trong đất

ô nhiễm đất và nước ngầm

Thiếu khoáng và giảm năng suất cây trồng

tiêu diệt vsv có lợi trong đất

làm ô nhiễm đất và nước ngầm

tăng sức khoẻ con người và vật nuôi

thu nhận các chất từ mtr

lắng đọng các chất

tổng hợp chất và tích luỹ nl

phân giải các chất

nước và ion khoáng

cytokinin và ethelene

amino acid và vitamin

amino acid và hormone

nước

saccarose và amino acid

ipn khoáng

nước và ion khoáng

dòng mạch rây

dòng mạch gỗ

mạch rây và mạch gỗ

hệ thống lông hút

quá trình lục lạp hấp thụ và sử dụng năng lượng ánh sáng tổng hợp chất hữu cơ từ nước và CO₂ đồng thời giải phóng O₂.

tổng hợp chất hữu cơ phức tạp từ những chất vô cơ đơn giản, nhờ có ty thể hấp thụ năng lượng ánh sáng mặt trời.

tổng hợp vô cơ đơn giản từ những chất hữu cơ phức tạp, nhờ có diệp lục hấp thụ năng lượng ánh sáng mặt trời.

quá trình diệp lục hấp thụ ánh sáng mặt trời để tổng hợp chất hữu cơ phức tạp từ các chất hữu cơ đơn giản.

Quang hợp tổng hợp chất hữu cơ cung cấp cho toàn bộ sinh vật sống trên trái đất.

Quang hợp hấp thu oxygen và thải CO₂ nhằm cân bằng lượng khí trong môi trường.  

Biến đổi hợp chất hữu cơ thành nguồn năng lượng cung cấp cho mọi sinh vật trên trái đất.

Biến đổi hợp chất glucose thành năng lượng dưới dạng ATP cung cấp cho mọi sinh vật trên trái đất.

chuyển hoá nl ở dạng hoá năng thành quang năng

tổng hợp glucose

hấp thụ năng lượng ánh sáng

tiếp nhận CO2

phân giải các chất hữu cơ  thành các chất vô cơ (CO₂và H₂O), đồng thời giải phóng năng lượng dưới dạng ATP và nhiệt.

tổng hợp các chất hữu cơ  thành các chất vô cơ (CO₂ và H₂O), đồng thời giải phóng năng lượng dưới dạng ATP và nhiệt.

phân giải các chất vô cơ (CO₂ và H₂O) thành các chất hữu cơ, đồng thời giải phóng năng lượng dưới dạng ATP và nhiệt.

tổng hợp các chất vô cơ đơn giản thành các chất hữu cơ phức tạp, đồng thời giải phóng năng lượng dưới dạng ATP và nhiệt.

tâm thất phải

tâm nhĩ trái

tâm thất trái

tâm nhĩ phải

Tác nhân sinh học: vi khuẩn, virus, vi nấm, giun sán,

Tác nhân vật lí: cơ học, nhiệt độ, dòng điện, ánh sáng mạnh, …

Độ biến gene, đột biến nhiễm sắc thể

Tác nhân hóa học: acid, kiềm, chất cyanide trong nấm, măng, …

tạo ra chất dinh dưỡng cho cơ thể

loại bỏ các chất độc hại ra khỏi cơ thể

tăng cường quá trình chuyển hoá thể

làm tăng cân bằng nội môi trong cơ thể

thích ứng với sự thay đổi của môi trường để tồn tại và phát triển.

biến đổi nhanh cơ thể của mình để thích nghi với mọi điều kiện.

sinh sản nhanh chóng để duy trì nòi giống.

hoàn thành chu trình sống một cách nhanh chóng.

(1). Lực đẩy (áp suất rễ) và lực hút do thoát hơi nước ở lá.​

(2). Lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau và với thành mạch gỗ.

(3). Sự chênh lệch áp suất thẩm thấu giữa cơ quan nguồn (lá) và cơ quan chứa (quả, củ...)

(4). Sự chênh lệch áp suất thẩm thấu giữa môi trường rễ và môi trường đất.

1,3,2

1,2,3

1,4,3,2

2,3,4,1

Năng lượng được tích luỹ trong ATP được dùng phân giải các chất hữu cơ tế bào.

Năng lượng sinh ra từ hô hấp được tích lũy trong ATP được sử dụng cho nhiều hoạt động sống.

Hô hấp tạo ra chất trung gian cung cấp cho các quá trình tổng hợp các chất hữu cơ khác trong cơ thể.

Năng lượng thải ra dạng nhiệt là cần thiết để duy trì nhiệt độ thuận lợi cho các hoạt động sống của cơ thể.

vk cố định nitrogen

vk nitrate hoá

vk kí sinh

vk phản nitrate

2,3,4

1,3,4

1,2,3

1,2,4

1,2,3,4

1,4,2,3

1,4,3,2

3,4,1,2

quá trình cố định nitrogen

qtr amon hoá

qtr phản nitrate

qtr đồng hoá nitrogen

phản nitrate

nitrate hoá

cố định nitrogen

amon hoá

I. Vi sinh vật cộng sinh là nhóm vi khuẩn cố định nitrogen để tạo ra NH₄⁺

II. Thực vật hấp thụ nitrogen chủ yếu ở hai dạng N₂ và nitrogen gen vô cơ.

III.Nhóm vi khuẩn nitrate e hóa làm nhiệm vụ chuyển hóa NH₄⁺ thành NO₃^-.

IV. Nhóm vi khuẩn phản nitrate e làm nhiệm vụ chuyển hóa NO₃^- thành N₂ trả lại cho bầu khí quyển nhờ đó góp phần tạo ra chu trình tuần hoàn nitrogen.

Thực vật trên cạn, nước thoát chủ yếu qua khí khổng

. Thực vật trên cạn, nước được hấp thụ chủ yếu qua lông hút.

Vận chuyển nước trong thân từ dưới rễ lên lá nhờ mạch gỗ.

Rễ có nhiều lông hút và khí khổng, nhờ đó giúp hấp thụ được rất nhiều nước.