NEW
Font size
Worksheetsтест таза 1-20 сұрақтар
Total questions: 34
Worksheet time: 17mins
Жаңа технологиялар :
Еңбек нарығын өзгертуде, жаңа мамандықтар тез пайда болуда, дәстүрлі мамандықтардың мән-мазмұны өзгеруде.
Мамандардың дағдылары дамып келе жатқан экономиканың қажеттіліктеріне сәйкес келмейді.
Зерттеушілер еңбек нарығының қалай өзгеретіні туралы әртүрлі тұжырымдар жасауда.
Жұмыс көлемі/мазмұны мен жалақысы поляризациялануда
Еңбек мобильділігі мен бәсекелестік:
Елдердің шекарасымен шектелмейді. Көптеген жұмыс түрлерін қашықтықтан орындауға болады.
Технологиялардың дамуы еңбек нарығындағы күрт және жедел ықпал ететін факторлар
Төртінші өнеркәсіптік революция адамдардың әлеуеті мен ұмтылыстарын жүзеге асыруда.
Технологиялық өзгерістерге байланысты еңбек нарығында өзгерістер көбеюде.
Соңғы бес жылда Дүниежүзілік экономикалық форум (ДЭФ) нені анықтады?
Қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді үрдістерді және технологияларды енгізудің еңбек нарығына әсерін бағалайтын бірегей құрал болып табылмайды.
Жаңа мамандықтардың пайда болуын қадағалап, технологиялық автоматтандырудың артуына байланысты , жаңа жұмыс орындарынаның мүмкіндіктерін арттырудың тиімді стратегияларын айқындады.
Жұмысшылардың орын ауыстыруының ауқымын және жұмысшылардың қысқарған жұмыс орынын айқындамайды.
Күнделікті қайталанатын жұмысты, оның ішінде бірлескен іс-әрекеттер мен күрделі қарым-қатынасты қажет етпейді.
Компаниялардың 75%-дан астамы алдағы бес жылда осы технологияларды енгізуді жоспарлап отыр.
Ең көп қысқартулар әкімшілік лауазымдар мен қауіпсіздік, өндіріс және сату саласындағы дәстүрлі лауазымдарда күтілуде
Білім беру, ауыл шаруашылығы және цифрлық коммерция саласындағы жұмыс орындарының кең ауқымда өсуі күтілуде.
Мегатрендтерді біріктіру және технологияны енгізу белгілі бір салалардағы жұмыс орындарының өсуіне және қысқаруына ықпал етеді.
Үлкен деректер, бұлттық есептеу және жасанды интеллект зерттелетін ұйымдарға енгізудің негізгі бағыттары болып табылады.
Ең жылдам дамып келе жатқан жұмыс орындарының (лауазымдар) көпшілігі технологиямен байланысты. Қарқынды дамып келе жатқан мамандықтар тізімінде бірінші орында:
Бизнес-аналитика және ақпараттық қауіпсіздік талдаушылар мамандары.
Жасанды интеллект және машиналық оқыту мамандары
Жаңартылатын энергия көздері бойынша инженерлері
Ауылшаруашылығы мамандарының, әсіресе ауылшаруашылығы техникасының операторлары.
2023жылы жұмысшылар үшін ең мағызды бірінші орында болатын дағдылар;
Аналитикалық ойлау, Шығармашылық ойлау
Қол ептілігі, төзімділік және дәлдік
Оқыту және тәлімгерлік
Қоршаған ортаны қорғау.
Когнитивтік дағдылар :
Технологиялық сауаттылық, Жасанды интеллект және үлкен деректер,
Қоршаған ортаны қорғау, Жаһандық азаматтық
Сенсорлық өңдеу қабілеттері, Қол ептілігі, төзімділік және дәлдік,
Аналитикалық ойлау, Шығармашылық ойлау Оқу, жазу және математика, Көптілділік
Қарым-қатынас дағдылары:
Маркетинг және БАҚ, Қызмет көрсету және тұтынушыларға қызмет көрсетуге бағытталу
Сапаны бақылау, Таланттарды басқару, Ресурстарды басқару және операциялар
Оқыту және тәлімгерлік, Эмпатия және белсенді түрде тыңдау
Көшбасшылық және әлеуметтік ықпал
Өмірге төзімділік, икемділік және ептілік, Мотивация (ынталандыру) және өзіндік сана-сезім, Қызығушылық және өмір бойы білім алу
Өмірге төзімділік, икемділік және ептілік, Мотивация (ынталандыру) және өзіндік сана-сезім, Қызығушылық және өмір бойы білім алу – қандай дағдыға жатады?
. Басқалармен жұмыс істеу
. Этика
Қарым-қатынас дағдылары
Д. Өзіне сенімділік
Өзіне сенімділік
2023жылы мамандардың 26 негізгі дағдылары неше топқа біріктірілді:
9
26
8
11
11.Қазақстанда мектеп түлектеріне көмекші құрал ретінде сарапшылар :
Жаңа мамандықтар мен құзыреттіліктер атласын;
аңа мамандықтардың тізімін;
Мектептердегі кәсіптік бағдарлау әдістемелерін;
Қазақстан Республикасындағы құзыреттіліктер атласын;
5-10 жылдан кейін қандай мамандықтар өзекті болатынын анықтау үшін қандай әдістемені қолданылатын болады?
М.Е.Т.А. стилінде білім беру;
Foresight (Форсайт);
UNESCO
CCR
Форсайт әдістемесі ұсынатын мүмкіндіктерге жатпайды:
Болашақты кепілдікті түрде болжауға немесе алын ала болжам жасауға болмайды.
Болашақ біздің қазіргі сәттегі іс-әрекетіміз бен күш-жігерімізге байланысты.
Болашақты дамытудың көптеген нұсқалары бар, біз өзіміз үшін оңтайлы сценарийді таңдай аламыз.
Болашақты болжай аламыз, болашақ біздің қазіргі іс-әрекетімізге байланысты.
Жаңа мамандықтар мен құзыреттіліктер атласының міндетіне жатпайды:
Жаңа мамандықтардың сипаттамасын зерделеу;
Болашақта қандай мамандықтар мен қызметкерлер сұранысқа ие болатынын;
Түлектерге болашақтағы еңбек қызметі үшін қажетті білім мен құзыреттіліктерді таңдауға және түсіну бағытын анықтауға көмектесу;
Мектептерде кәсіптік бағдар бойынша жұмыстарды ұйымдастыру;
15. Жаңа мамандықтар мен құзыреттіліктер атласы неше саланы қамтиды?
15
9
7
10
Мамандықтар атласының міндеті:
Түлектерге болашақтағы еңбек қызметі үшін қажетті білім мен құзыреттіліктерді таңдау және түсіну бағытын анықтауға көмектесу.
Сұранысқа ие мамадықтар мен кәсіп түрлерінің жинағы арқылы түлектерге көмектесу;
Сыни ойлау және талдау, сондай ақ жылдан жылға алдынғы орыннан түспей келе жатқан проблемаларды шешеу;
Қызметкерлердің ұзақ мерзімді жұмыс өнімділігі олардың негізгі құзыреттерді меңгеру деңгейіне қарай айқындау;
Мамандықтар атласы бойынша нені білуге болады?
Деректер және жасануды интеллекті өнім әзірлеу робототехниканың жетістік тері;
Әрбір сала бойынша саланың трендтері мен болашақ бейнесін зерделуге,
өзгеретін жойылып бара жатқан мамандықтар тізімін біледі;
Деректер туралы ғылым,табиғи тілді өңдеу автоматтандыру;
Білім, дағдылар тұлғалық қасиеттер мета-оқуды;
Жаңа кәсіптер мен мамандықтар атласында 3 мамандық тобы сипатталған?
Деректер және жасанды интеллект,өнім әзірлеу, инжинеринг
Мұнай-газ,көлік жөлік логистика,робототехника
Жаңа мамандықтар трансформацияланатын мамандықтар жойлып бара жатқан
мамандықтар
Ақпараттық технологиялар,құрылыс,ауыл шаруашық техникалары.
Жаңа кәсіптер мен мамандықтар атласында сипатталған 3 мамандық тобына жатпайды:
Жаңа мамандықтар – әлі ресми түрде жоқ, бірақ жақын арада пайда болу ықтималдығы жоғары мамандықтар;
Трансформацияланатын мамандықтар – бұрыннан бар және өзгеру ықтималдығы жоғары мамандықтар мен кәсіп түрлері;
Ықтималдығы жоғары, бұрыннан бар, жақын арада сұранысұа ие болмайтын кәсіп түрлері;
Жойылып бара жатқан мамандықтар – жақын арада сұранысқа ие болмау ықтималдығы жоғары мамандықтар мен кәсіп түрлері.
Жаңа мамандықтар мен құзыреттіліктер атласы қамтымайтын саланы табыңыз;:
Тау-кен-металлургия кешені, Мұнай-газ, Энергетика
Ауыл шаруашылығы, Ақпараттық технологиялар. Туризм
Көлік және логистика, Машина жасау, Құрылыс
Денсаулық сақтау, журналистика, білім.
BANI – әлемі
тұрақсыз, белгісіз, күрделі, түсініксіз
нәзік, мазасыз, сызықты емес, түсініксіз
тұрақты, болжамды, қарапайым, белгілі
креативті, сын тұрғыдан ойлау, қарым-қатынас, коллобрация
VUCA-әлемі
тұрақсыз, белгісіз, күрделі, түсініксіз
нәзік, мазасыз, сызықты емес, түсініксіз
тұрақты, болжамды, қарапайым, белгілі
креативті, сын тұрғыдан ойлау, қарым-қатынас, коллобрация
SPOD– әлемі
тұрақсыз, белгісіз, күрделі, түсініксіз
нәзік, мазасыз, сызықты емес, түсініксіз
тұрақты, болжамды, қарапайым, белгілі
креативті, сын тұрғыдан ойлау, қарым-қатынас, коллобрация
Мазасыздық пен үрей – ХХІ ғасырдағы созылмалы түрге айналған ең көп таралған «аурулардың» бірінің белгілері деп, қай әлемге қатысты айтылды.
SPOD– әлемі
VUCA-әлемі
BANI – әлемі
SHIVA- әлемі
Volatility (өзгергіштік, тұрақсыздық, орнықсыздық, құбылмалылық) –
көптеген өзгермелі және белгісіз өлшемдер: түсіну қиын көптеген фактілер
негізгі жойқын өзгерістер орын алатын «орын»
жағдай тез және күтпеген түрде өзгереді
«кім, не, қашан және неге» деген сұрақтарға жауап беру қиын «орын»
Ambiguity (тұрақсыздық, түсініксіздік, екіұштылық, белгісіздік) –
көптеген өзгермелі және белгісіз өлшемдер: түсіну қиын көптеген фактілер
негізгі жойқын өзгерістер орын алатын «орын»
жағдай тез және күтпеген түрде өзгереді
«кім, не, қашан және неге» деген сұрақтарға жауап беру қиын «орын»
«Деректердің үлкен көлемі, тіпті үлкен деректер де кері әсер етуі мүмкін, бұл біздің әлемді түсіну қабілетімізді тежейді», –деген футуролог қай әлем туралы айтты?
SPOD– әлемі
VUCA-әлемі
BANI – әлемі
SHIVA- әлемі
VUCA аббревиатурасының мәні мынада: Uncertainty (белгісіздік) –
көптеген өзгермелі және белгісіз өлшемдер: түсіну қиын көптеген фактілер
негізгі жойқын өзгерістер орын алатын «орын»
жағдай тез және күтпеген түрде өзгереді
«кім, не, қашан және неге» деген сұрақтарға жауап беру қиын «орын»
Түсініксіздік ашықтық пен интуитивті түсіну қажеттілігін күшейтеді (қазір бұл қабілет «трансцензуралық ойлау» терминінде көрініс тапты), қай әлемнің аббревиатурасы?
SPOD– әлемі
VUCA-әлемі
BANI – әлемі
SHIVA- әлемі
SHIVA- әлемі
ыдыраған, қорқынышты, болжау мүмкін емес, қайта жаңғыру
нәзік, мазасыз, сызықты емес, түсініксіз
тұрақты, болжамды, қарапайым, белгілі
креативті, сын тұрғыдан ойлау, қарым-қатынас, коллобрация
Маңызды келіссөздердегі сәттіліктің 40%-ы неге байланысты?
Киім үлгісі
Сөйлеу
Қаржы
Өзін-өзі ұстауына
Лекторға аудиторияға жағымсыз болуына әсер ететін фактор
Нашар киім
Нашар шаш үлгісі
Нашар дикция
Нашар қарым-қатынас
Сөйлеудің айқындылығына кедергі келтіреді:
Жалқау мимика
Жалқау қалың тіл
Жалқау қимыл
Жалқау сөзлог саптау
Дикцияның жақсы болып қаоыптасуына көмектеседі:
Логопедиялық гимнастика
Дефектологиялық гимнастика
Артикулярлық гимнастика
Эхолоттық гимнастика
