WorksheetsТұқымқуалаушылық пен өзгергіштік заңдары 10 сынып 2 бөлім
Total questions: 63
Worksheet time: 32mins
Name
Class
Date
1.
Хромосоманың бір бөлігінің үзіліп түсіп қалуы:
a)
барлығы дұрыс
b)
комбинативтік
c)
инверсия
d)
делеция
2.
Хромосома бөлігінің 180˚-қа бұрылуы :
a)
транслокация
b)
элонгация
c)
дупликация
d)
инверсия
3.
Хромосоманың белгілі бір бөлігінің екі еселенуі:
a)
дұрыс жауап жоқ
b)
элонгация
c)
дупликация
d)
транслокация
4.
Хромосоманың бір бөлігінің оған ұқсас емес басқа бір хромосомамен алмасып кетуі:
a)
репродукция
b)
элонгация
c)
транслокация
d)
дупликация
5.
Таяқша тәрізді хромосоманың сақина тәрізді болып өзгеруі:
a)
дұрыс жауап жоқ
b)
сақина тәрізді хромосомалар
c)
гомологты хромосома
d)
аналогты хромосома
6.
Хромосомалар санының өзгеруінен болатын мутация түрі:
a)
дұрыс жауап жоқ
b)
цитоплазмалық
c)
гендік
d)
геномдық
7.
Гаплоидты хромосомадағы гендердің жиынтығы :
a)
түйіршіктер
b)
локус
c)
фенотип
d)
геном
8.
Геномдық мутация түрлері:
a)
комбинативтілік
b)
полиплоидты
c)
анеуплоидты
d)
мутация
9.
Хромосомалар саны гаплоидті жиынтыққа еселеніп өтетін мутация:
a)
комплементарлық
b)
эпистаз
c)
полиплоидті
d)
анеуплоидті
10.
Хромосомалар саны гаплоидті жиынтыққа еселенбей өтетін мутация:
a)
комплементарлық
b)
эпистаз
c)
полиплоидті
d)
анеуплоидті
11.
Полиплоидті организмдер хромосома санының еселенуіне байланысты бөлінеді;
a)
4n – тетраплоидті
b)
3n – триплоидті
c)
5n – пентаплоидті
d)
барлығы дұрыс
12.
Қарабидайдың тетраплоидті формасын шығарған ғалым:
a)
Мишер
b)
Федеров
c)
Меллер
d)
Стертевант
13.
Полиплоидияның 2 түрі:
a)
аллополиплоидия
b)
Автополиплоидия
c)
эпистаз
d)
эпигенетика
14.
Әртекті түрлердің геномдарының еселеніп көбеюінің нәтижесінде пайда болатын полиплоидты организмдер;
a)
анеуплоидия
b)
Автополиплоидтер
c)
Аллополиплоидтер
d)
гетеротропты
15.
Біртекті түрлердің геномдарының еселеніп көбеюінің нәтижесінде пайда болатын полиплоидты организмдер:
a)
анеуплоидия
b)
Аллополиплоидтер
c)
Автополиплоидтер
d)
дұрыс жауап жоқ
16.
Полиплоидия тән жануарлар:
a)
көбелектер
b)
барлығы дұрыс
c)
аскарида
d)
жер құрттары
17.
Анеурлоидияны (гетероплоидияны) ашқан ғалым:
a)
Бриджес
b)
Лавуер
c)
Бенедикт
d)
Маттеи
18.
Трисомик зигота:
a)
2n+3
b)
2n+1
c)
2n-1
d)
2n+2
19.
Моносомик зигота:
a)
2n+1
b)
2n+3
c)
2n+2
d)
2n-1
20.
Тетрасомик зигота:
a)
2n+1
b)
2n+2
c)
2n+3
d)
2n-1
21.
Пентасомик зигота:
a)
2n+1
b)
2n-1
c)
2n+3
d)
2n+2
22.
Жасуша цитоплазмасында кездесетін плазмогендердің өзгеруіне байланысты мутациялар:
a)
хромосомалық мутация
b)
Цитоплазмалық мутациялар
c)
геномдық мутациялар
d)
гендік мутация
23.
Цитоплазмалық мутацияға мысал:
a)
саңырауқұлақтардың тыныс алуында кемістіктің болуы
b)
хлорофилдік мутация
c)
генотип
d)
локус
24.
Жасуша ядросындағы гендерді тасымалдап , тұқым қуалауға қатысатын органоид:
a)
ядрошық
b)
хромосомалар
c)
лизосома
d)
локус
25.
Хромосома терминин алғаш ашқан ғалым:
a)
Морган
b)
Вавилон
c)
Вальдейер
d)
Сингер
26.
Тең иықты хромосомалар:
a)
Акроцентрлік хромосома
b)
Телоцентрлік хромосома
c)
Субметацентрлік
d)
Метоцентрлік хромосома
27.
Иықтары тең емес хромосомалар:
a)
Метоцентрлік хромосома
b)
Субметацентрлік
c)
Акроцентрлік хромосома
d)
Телоцентрлік хромосома
28.
Бір иығы өте қысқа хромосомалар:
a)
Метоцентрлік хромосома
b)
Акроцентрлік хромосома
c)
Субметацентрлік
d)
Телоцентрлік хромосома
29.
Центромера хромосоманың бір үшында орналасқан:
a)
Акроцентрлік хромосома
b)
Телоцентрлік хромосома
c)
Субметацентрлік
d)
Метоцентрлік хромосома
30.
Геномдық мутация жүрген кариограмма:
a)
Кариграммада хромосомалар 4 немесе 3 хромосомалы болса(45 немесе 47 хромосома болады.)
b)
Кариграммада хромосомалар 1немесе 3 хромосомалы болса(45 немесе 41 хромосома болады.)
c)
Кариграммада хромосомалар 1немесе 5 хромосомалы болса(45 немесе 47 хромосома болады.)
d)
Кариграммада хромосомалар 1немесе 3 хромосомалы болса(45 немесе 47 хромосома болады.)
31.
Жасушадағы хромосомалар санының өзгеруі:
a)
Цитоплазлмалық мутация
b)
Хромосомалық мутация
c)
Геномдық мутация
d)
Гендік мутация
32.
Кариотиптің графикалық сызбасы;
a)
ламинасы
b)
кариограмма
c)
нуклеосома
d)
идиограмма
33.
Бір немесе бірнеше хромосомаларды жоғалту немесе қосып алу;
a)
полимерия
b)
полиплоидия
c)
анеуплоидия
d)
доминантты
34.
Анеуплоидиядағы диплоидтық жиынтық;
a)
2n+(1-2)
b)
2n+(3-2)
c)
дұрыс жауап жоқ
d)
3n+(1-2)
35.
Адамда диплоидты жииынтықта 47 хромосома болатын ауру:
a)
Пархон синдромы
b)
Даун синдромы
c)
Клайнфелтер синдромы
d)
Альцгеймер
36.
Қалыпты хромосома жиынтығының екі есе кемуі:
a)
Гаплоидия
b)
Полиплоидия
c)
Сомалық мутация
d)
Гаметалық мутация
37.
2n+1n немесе 2n+2n ,2n+3n т.б зигота түзген кезде хромосома жиынтығының еселеніп өсуі:
a)
Полиплоидия
b)
Сомалық мутация
c)
Гаплоидия
d)
Гаметалық мутация
38.
Дене жасушаларында өтеді:
a)
Гаметалық мутация
b)
Сомалық мутация
c)
Ұрықтық мутация
d)
дұрыс жауап жоқ
39.
Жыныс жасушаларында өтеді:
a)
Ұрықтық мутация
b)
Сомалық мутация
c)
Гаметалық мутация
d)
барлығы дұрыс
40.
Ұрық жасушаларында өтеді :
a)
Ұрықтық мутация
b)
Гаметалық мутация
c)
Сомалық мутация
d)
Полиплоидия
41.
Адам хромосомасының картасы;
a)
Генетикалық карта
b)
Кардиограмма
c)
Телоцентр
d)
Соматика
42.
Хромосомада болатын тіркес гендердің орналасуы:
a)
комбинативті
b)
модификация
c)
Генетикалық карта
d)
дұрыс жауап жоқ
43.
Гендер арасындағы ара қашықтықтың өлшем бірлігі бір процент кросинговерге тең болады:
a)
дұрыс жауап жоқ
b)
комбинативте
c)
компуста
d)
Сантиморган немесе Морганида
44.
Клиникалық сипаттары жағынан түрліше болып келетің адамдар патологиясының үлкен бір тобы:
a)
Модификациялық аурулар
b)
Хромосомалық аурулар
c)
Мутациялық аурулар
d)
Цитоплазмалық аурулар
45.
Хромосомалық аурулардың басқа тұқым қуалайтын аурулардан ерекшелігі:
a)
дене жасушалар
b)
Г. Мендель заңдарынан өзгеше жолмен тұқым қуалайды
c)
сомалық
d)
нефрон
46.
Хромосомалық аурулардың басты себептері:
a)
дұрыс жауап жоқ
b)
гендық мутациялар
c)
геномдық мутациялар
d)
Хромосомалық
47.
Хромосомалық аурулардың негізгі клиникалық сипаттары:
a)
барлығы дұрыс
b)
жыныстық дамудың бұзылуы
c)
ақыл-естің кем болуы
d)
туа біткен аурулар
48.
Полиплоидия (полисомия) кеңінен қолданылатын сала:
a)
малшаруашылығында
b)
селекцияда
c)
ауылшаруашылығында
d)
биотехнологияда
49.
13-жұп аутосомалар бойынша трисомияны көрсететін хромосомалық аномалия:
a)
Патау синдромы
b)
Пархон синдромы
c)
Мутация
d)
Даун синдромы
50.
Патау синдромы бар балалардағы өмір ұзақтығы:
a)
30 жыл
b)
15 жыл
c)
5 жыл
d)
өте қысқа
51.
Белгілі бір ауруға жатпайтын бірнеше ауру белгілерінің бір адамда қатар келуі:
a)
Пархон синдромы
b)
синдром
c)
Патау синдромы
d)
Даун синдромы
52.
21-жұп аутосомалар бойынша трисомияны көрсететін хромосомалық аномалия:
a)
Гетчинсон-Гилфорд синдром
b)
Пархон синдромы
c)
Патау синдромы
d)
Даун синдромы
53.
Даун синдромының негізгі клиникалық сипаты:
a)
барлығы дұрыс
b)
Ақыл-естің кем болуы
c)
Оларды оқытып үйретуге болады
d)
бірақ жазуға,санауға үйрету мүмкін емес
54.
Жыныс хромосомасының біреуі кем болғанда (ХО) пайда болатын синдром:
a)
Патау синдромы
b)
Шерешевский-Тернер синдромы
c)
Даун синдромы
d)
Эдвардс синдромы
55.
Тек қыз балаларға тән хромосомалық ауру:
a)
Патау синдромы
b)
Эдвардс синдромы
c)
Шерешевский-Тернер синдромы
d)
Даун синдромы
56.
Шерешевский-Тернер синдромы бар жаңа туған қыз нәрестелерде болатын белгілер:
a)
тырнақтарының толық жетілмеуі байқалады
b)
Салмақтарының жеңіл
c)
бойларының қысқа болуы
d)
табандарында және қолдарында ісіктер
57.
Шерешевский-Тернер синдромының басқа да белгілері;
a)
4-5-саусақтарының қысқаруы
b)
қаңқа дамуының және көкірек қуысының өзгеруі
c)
Жүректің туа біткен ақауы, қолқа, өкпе артериясының тарылуы, шаштың, мойынның, бойының, аяқтың қысқа болуы
d)
Иықтарының кең, бөкселерінің тар,сыртынан ер адамға ұқсауы
58.
18-жұп аутосомалар бойынша трисомияны көрсететін хромосомалық аномалия:
a)
дұрыс жауап жоқ
b)
Эдвардс синдромы
c)
Шерешевский-Тернер синдромы
d)
Даун синдромы
59.
Эдвардс синдромымен көбінесе ауырады:
a)
гендік
b)
Балалар ауырады
c)
ұзақ өмір сүрмейді
d)
геномдық
60.
Эдвардс синдромының негізгі сипаттамалары:
a)
жүрек тамыр жүйесінің, бүйректерінің жұмысы бұзылады,жолдасының кішкентай болуы
b)
Қол саусақтары өте ұзын немесе өте қысқа,2 - 5 саусақтары ерекше орналасқан.Табандарының пішіні
c)
тұмсықтары шығыңқы құс тұмсық,көздерінің мөлдір қабағының бұлдырлануы, көру мүшелерінің мүкістігі
d)
Нәрестелердің салмағы өте жеңіл; иектері тегіс; жақтары нашар дамыған;бассүйегі, құлақтары кішкентай және бассүйегіне төмендеу
61.
Жыныстық хромосомаға бір Х-тің артық қосылуынан пайда болатын, тек ер адамдарға тән ауру:
a)
Патау синдромы
b)
Даун синдромы
c)
Шерешевский-Тернер синдромы
d)
Клайнфельтер ауруы
62.
Клайнфельтер ауруының белгілері:
a)
аяқ-қолы шамадан тыс ұзын болады
b)
ақыл есі кем
c)
Жыныс бездері дұрыс жетілмейді
d)
барлығы дұрыс
63.
Диплоидты жиынтығы:
a)
47, жыныс хромосомасы – ХХҮ болатын ауру - Клайнфельтер ауруы
b)
47, жыныс хромосомасы – ХХҮ болатын ауру - Шерешевский-Тернер синдромы
c)
46, жыныс хромосомасы – ХХҮ болатын ауру - Клайнфельтер ауруы
d)
46, жыныс хромосомасы – ХХҮ болатын ауру - Шерешевский-Тернер синдромы
100 %
