wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

жалпы тіл білімі 200-300

Total questions: 98

Worksheet time: 49mins

Name
Class
Date
1.

    Қабысуды тап:

a)

ақ бөпем

b)

ана әлдиi

c)

аққудың көгілдірі

d)

алыстан көрiндi

e)

бақшаға қарай

2.

Сөздердiң байланысу тәсiлi нешеу?

a)

4

b)

3

c)

2

d)

5

e)

9

3.

Сөз тiркесi жасалу үшiн сөздер

a)

дара сабақтаса байланысады

b)

өзара мазмұны арқылы байланысады

c)

мағынасы арқылы байланысады

d)

тақырыптар арқылы байланысады

e)

мәтiн арқылы байланысады

4.

Байланысқа түскен сөздердiң грамматикалық қарым-қатынасын қалай аталады?

a)

лексика-грамматикалық, синтаксистiк қарым-қатынас

b)

грамматикалық, синтаксистiк қарым-қатынас

c)

морфологиялық қарым-қатынас

d)

лексика-синтаксистiк қарым-қатынас

e)

фонетикалық, лексикалық қарым-қатынас

5.

Үтірі дұрыс қойылған жерді көрсетіңіз.

a)

Не әскери мектепке, не химия институтына түседі

b)

Дана сөзді ұғу да, айту да, даналық

c)

Ұра су, дами берсе, көл болады

d)

Шөлде мына ағаштар өсе алады: сексеуіл итмұрын, тікенді, тал-шіліктер

e)

Шаңғы тепкен, із кескен, ит жүгірткен, адамдар көрінеді

6.

 Қаратпа сөзге байланысты қойылып тұрған тыныс белгісін көрсетіңіз.

a)

Ісің өнімді болсын, Қуат

b)

Үлгілі үйдің – ұл-қызы ұялтпайды

c)

Алматы – Республиканың ең үлкен қаласы

d)

Ойпырай, мына күннің қағынуын-ай

e)

Әрине, бұл істе кім озары белгісіз

7.

Тыныс белгісі дұрыс қойылған көп құрамды төл сөзді табыңыз.

a)

– Құдай біледі, сол сенің Ақботаң, – деді. – Мұндай ұқсамас, деп бастады да, артығырақ кетіп бара жатқанын аңдап, тоқтай қалды

b)

Әсел Айгүлге бүгін мектепке бармайтынын, дүкенге баратынын айтты

c)

– Мен барақ жайын айтам, – деді Ушаков

d)

Өнер алды – қызыл тіл

e)

«Тіл тас жарады. Тас жармаса, бас жарады,» – деген

8.

Сызықша дұрыс қойылған жерді табыңыз.

a)

Біздің тоқталатынымыз – соңғысы

b)

Егер де – қолға түсіп қалсаң, мені білмейсің

c)

Сол – үміт әлі үміт боп келеді

d)

Біз – жиырма төрт екенбіз

e)

Саябақтың ішінде жан жоқ – тым-тырыс

9.

 Айтылу мақсатына қарай бөлінетін сөйлем атауын табыңыз.

a)

Бұйрықты сөйлем.

b)

Жақты сөйлем.

c)

Жай сөйлем.

d)

Жалаң сөйлем.

e)

Құрмалас сөйлем.

10.

Көмекші есім арқылы жасалған күрделі бастауышы бар сөйлемдер?

a)

Үйдің іші жым-жырт.

b)

Асық ойнаған азар.

c)

Ақын ұзақ ойланып қалатын

d)

Қалима оралған кезде, бәрі де кеш еді.

e)

Өнерлі өрге жүзер.

11.

Меншіктік анықтауышы бар сөйлемдер?

a)

Абай оның халін Михайловқа жақсы әңгіме етіп берді.

b)

Белгісіз сапар Абайды онша қызықтырып тартпады.

c)

Аңшылар қосқа ымырт жабыла қайтты.

d)

Құс жайынан ылғи жаңағыдай, орағытқан сөзді сөйлейді.

e)

Меңтай ақ құба, талдырмаш.

12.

Бірыңғай пысықтауышты табыңыз?

a)

Атам ат әбзелдерін оюлап, өрнектеп, өріп жасайды.

b)

Мәдениет – өркениеттің басты көрсеткіші.

c)

Қазақ – өр халық, білімді халық.

d)

Шежіре атадан бастап таратылады.

e)

Тілсіз – ел, елсіз – тіл болмақ емес.

13.

  Баяндауышы етістіктің бұйрық райынан болып тұрған сөйлемді табыңыз.

a)

Сендер оларға көмектесіңдер.

b)

Ол бізге келсе екен.

c)

Біз келеміз.

d)

Мен барлаушымын.

e)

Сізді шақырамыз.

14.

Анықтауыш қызметіндегі есімшені табыңыз.

a)

Ыстаған сабаның исі мұрынды жарып тұрар.

b)

Баймақан Жомарттың бөлмесіне кірген.

c)

Шығармаңыз осы үйден табылады.

d)

Ердің атын еңбек шығарады.

e)

Батырға таяқ та жарақ

15.

 Жетек сұрақ түрінде келген сұраулы сөйлемді анықтаңыз.

a)

Қыздар ше?

b)

Кеште кімдер өлең айтты?

c)

Сен тамақ іштін бе?

d)

Үйде кім бар?

e)

Сен неге келдің?

16.

Толықтауыш қызметіндегі етістік қатысқан сөйлемді белгілеңіз?

a)

Ол бұл жолы сөзден жеңілгенін мойындады.

b)

Бала теңіз жаққа ұзақ қарады.

c)

Ақырын басып сыныпқа кірді.

d)

Қарауыл тауының басынан төңірек түгел көрінді.

e)

Бүгін түске дейін жұмысын тез аяқтады.

17.

 

    Сын есімнен болған жанама толықтауышты табыңыз?

a)

Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен.

b)

Жаңа жерге қоныстанған бай екі адамға құдық қаздырады.

c)

Төле биге келіп шағым айтады.

d)

Сөздер өзінің мағынасынан басқа да мағынада қолданыла береді.

e)

Олардың кішілеуі ойынға кірді.

18.

Оңашаланған айқындауыш қатысқан сөйлемді көрсетіңіз.

a)

Біз, кейінгі жас ұрпақ, еліміздің тұтастығын сақтайық!

b)

Торғай шырылдап, таң белгі бере бастады, біздің сайдағылар қысқа таңның атқанын білмей қалған еді.

c)

Елден кісі келіп, Самалды Байжандарға апарып тапсырды.

d)

Егер де мал керек болса, қолөнер үйренбек керек.

e)

Көптеген өсімдік, жер-су аттарын біз әлі жете білмейміз.

19.

Анықтауыш қызметінде тұрған белгісіздік есімдікті көрсетіңіз?

a)

Қайсыбір адам ұмытып кеткен екен.

b)

Анасының ісі бітпей қойды.

c)

Барлық халық құқығы тең.

d)

Өзінің тілегі орындалады.

e)

Тікұшақ үстінен бақылайды.

20.

Атаулы сөйлемді табыңыз?

a)

Жазық дала.

b)

Базар апайды білмейтін адам жоқ.

c)

Осыны саған ескертуге тура келді.

d)

Қу шөппен аузын сүртті.

e)

Оған таңдануға болмайды.

21.

Қосалқы айқындауышы бар сөйлемді анықтаңыз.

a)

Есіктен қарт шахтер Бейсен кірді.

b)

Біздер, мектеп түлектері, болашаққа бет алдық.

c)

Өнерлі жігіт өрге озар.

d)

Әмірхан - кісіге тез үйір болатын жігіт.

e)

Астана күн сайын көркеюде.

22.

Сөйлемді көрсетіңіз?

a)

Еңбек ер атандырады.

b)

Тайлы-тұяғымен қалмай.

c)

Ит терісін басына қаптау.

d)

Сен үшін.

e)

20 шақты оқушы.

23.

Жақсыз сөйлемді табыңыз?

a)

Бізге көбірек іздену керек.

b)

Мың тоғыз жүз тоқсан бес.

c)

Күз келді

d)

Құлаққа ұрған танадай.

e)

Жер жыртқан тракторлар гүрілі алыстан құлаққа шалынады.

24.

Бастауыш қызметіндегі сөздің жасалу жолын көрсетіңіз: Жиналғандар екі топқа бөлінді.

a)

Есімше тұлғасындағы заттанған етістік.

b)

Көсемше тұлғасында амалды білдіреді.

c)

Етістік шақ тұлғасында жіктеліп келген.

d)

Етістік тұйық етістікте септеліп келген.

e)

Тұйық етістік септеліп келген.

25.

Жақсыз сөйлемді табыңыз?

a)

Досанның тауға қайтадан барғысы келді.

b)

Асан маужырап ұйықтап қалды.

c)

Ермек өте жақсы оқып жүр.

d)

Бұларыңыз – бүлдіршіндерге үлкен сыйлық.

e)

Ауылдың малы балалап жатыр.

26.

Бастауыштан кейін сызықша қай сөйлемде қойылатынын көрсетіңіз.

a)

Бұл күз айында болған әңгіме.

b)

Бұл үйдің балалары естияр еді.

c)

Бұл баланың таланты бар екен.

d)

Мен бұл жағын білмеп ем.

e)

Бұл істі көпке қалдырмау керек.

27.

Еркін сөз тіркесін белгілеңіз?

a)

Қарлы тау.

b)

Құлақ асты.

c)

Ортақ тіл тапты.

d)

Төбесі көкке жетті.

e)

Сөзінде тұрды.

28.

Екінші жақта тұрған жақты сөйлемді анықтаңыз.

a)

Сіздер разы болсаңыздар екен.

b)

Өмір деген – тер төгу.

c)

Абай жылдам басып атына жетті.

d)

Шөпшілерге жәрдем етуге болады.

e)

Топтың бәрі тысқа шықты.

29.

Мақсат пысықтауышты табыңыз.

a)

Күлдіру үшін айтып отыр.

b)

Құтылып кетті.

c)

Ішек-сілесі қата күлді

d)

Шалқасынан жатыр.

e)

Киноға дейін талай уақыт бар.

30.

Толықтауыш қызметіндегі зат есімді көрсетіңіз.

a)

Тәрбие тілден басталады.

b)

Жел күшейе түсті

c)

Күн қабағы түйілді.

d)

Есік алдына көз салды.

e)

Бәріміз ілгері үмтылдық.

31.

Сөйлемдегі анықтауышты табыңыз: Артық жеген ас-тамақ айналады кеселге.

a)

Артық жеген.

b)

Жеген.

c)

Ас-тамақ

d)

Айналады кеселге.

e)

Артық.

32.

Фразалық тіркесті табыңыз?

a)

Есіне салу.

b)

Кеңседен шықты.

c)

Қабырғаңмен кеңес.

d)

Оқып келе жатыр.

e)

Күннің сәулесі.

33.

Меншіктік анықтауышы бар сөйлем?

a)

Тағы да бір жылтыр қағазға жердің суреттерін салады.

b)

Ол бір оқиға біткеннен кейін іле-шала болған-ды.

c)

Даладағы дабыр-дұбырды естіп үйден Әділ мен Айгүл жүгіріп шықты.

d)

Қарасуда отырған бір топ шүрегей дүр етіп ұша жөнелді.

e)

Мұны саған кеше айтайын деп едім.

34.

Анықтауыш құрамына қарай жіктеледі:

a)

дара, күрделі, үйірлі

b)

тура, жанама, жақты

c)

жай, күрделі, аралас

d)

сапалық, меншіктік

e)

тұрлаулы, тұрлаусыз

35.

Анықтауыш жалғаулықсыз болып орын тәртібі арқылы анықталатын сөзбен қалай байланысады?

a)

қабыса

b)

қиыса

c)

жанаса

d)

меңгере

e)

матаса

36.

Анықтауыш ілік септік формасында тұрып, анықталатын сөзбен қалай байланысады?

a)

матаса

b)

қабыса

c)

қиыса

d)

жанаса

e)

меңгере

37.

 Көмектес септігіндегі жанама толықтауыш?

a)

Абай әлі күнге Ділдәмен тіл қатысқан жоқ.

b)

Құнанбай бұл өзгерістің себебін сұрамады.

c)

Құнанбай үлкен ауылына тез көшсін деп бұйрық берді.

d)

Жомарт жоқтығын, жүйрік тоқтығын білдірмес.

e)

Ол жиырма сегізінші жылдың жазы еді.

38.

Барыс септігіндегі жанама толықтауыш?

a)

Тойға жаздыгүні қолы бос жұрт көп жиналыпты.

b)

Текелінің арғы жағында Шажа дейтін тау бар.

c)

Абай толқыған қуанышын жасыра алмады.

d)

Абай әлі күнге Ділдәмен тіл қатысқан жоқ.

e)

Күйеуді қоршаған қыз-келіншекте сан жоқ.

39.

 Жанама толықтауышты сөйлем?

a)

Ат өнері білінбес,бәйгеге түсіп жарыспай.

b)

Мыңның түсін білгенше, бірдің атын біл.

c)

Бірлік болмай, тірлік болмас.

d)

Сау етіп бір топ кісі кіріп келді.

e)

Сөйлеген Темірәлі жиен екен.

40.

  Тура толықтауышты сөйлем?

a)

Ойнақтаған бота екеуін қайта айналдырды.

b)

Қараған сайын іші елжірей уылжып бара жатты.

c)

Маңайдағы қарағай мен итмұрын қозғалақтайды.

d)

Сұлтанмахмұт осы дыбыстарға құлақ түреді.

e)

Базаралының қасында бес-алты кісі қалған.

41.

Тура толықтауыш сөйлемде қай сөз табымен тығыз байланыста болады?

a)

Сабақты етістікпен

b)

Салт етістікпен

c)

Есім сөздермен

d)

Үстеумен

e)

Шылаумен

42.

Тұрлаусыз мүшелердің қатарын көрсет?

a)

Анықтауыш, толықтауыш, пысықтауыш

b)

Анықтауыш, айқындауыш, бастауыш

c)

Пысықтауыш, толықтауыш,бірыңғай мүше

d)

Бастауыш, баяндауыш, негізгі мүше

e)

Бірыңғай мүше, үйірлі мүше, негізгі мүше

43.

Есімдерден болған күрделі баяндауыштар?

a)

Екі қаланың ортасы – үш жүз километр.

b)

Үй іші жауап күтіп, далаға қарап отыр.

c)

Ашу басылған соң ішім аши бастады.

d)

Ел сүйсініс білдіріп жатты.

e)

Шешем жекіп тастады.

44.

Жай сөйлемді табыңыз?

a)

Бусанған жер мұнартып жатыр.

b)

Істің соңы дұрыс аяқталып, ел біраз тынышталды.

c)

Кеш аяқталып, жұрт тарай бастады.

d)

Істі бастаған соң, аяқтау да керек.

e)

Өнерлі бала – арлы бала, өнерсіз бала – сорлы бала.

45.

Үйірлі анықтауышы бар сөйлемді көрсетіңіз?

a)

Аты жүйрік қуғыншылар жалғыз кететін.

b)

Орамды тілді Нұрбол баппен, жақсы айтады.

c)

Қазір жұмыстың ауыры да, асығысы да осы.

d)

Сол күнгі сәт әлі күнге есімнен қалмайды.

e)

Олар он екі қанат үйдің керегесін әрең жайды.

46.

Есімді хабарлы сөйлемге тән ерекшелікті көрсетіңіз?

a)

Шалқардан алып қайтқан кісі – Ебейсін.

b)

Сүйеу қартқа жіберген кісісі кешігіп жатыр.

c)

Сені боран айдап кетті ме деп, біз қорқып едік.

d)

Олар Оразбайдың жаңағы айтқан сөзін қостайды.

e)

Жаманнан без, жақсыдан үлгі ал!

47.

Хабарлы сөйлемге тән белгілерді көрсетіңіз?

a)

Өзіне тән интоныциясының болуы

b)

Біреуді іске қосу үшін жұмсалуы

c)

Шартты рай формалы етістіктен жасалуы

d)

Эмоцияны білдіруі

e)

Сұрау мағынасында жұмсалуы

48.

Р. Әмір мен Ж. Әмірованың атаулы сөйлемдерді топтастыруы?

a)

Бейнелеу мағыналы атаулы сөйлемдер

b)

Меншікті атау

c)

Жай зат атауы

d)

Мекен атаулы сөйлемдер

e)

Мезгіл атаулы сөйлемдер

49.

Екі негізді сөйлемдерді көрсетіңіз?

a)

Ауыл үсті айғай-шу.

b)

Оспанның үйіне келді.

c)

Оны тамашалауға болмайды.

d)

Тілеуің құрғыр-ай!

e)

Жаздың бір желсіз түні.

50.

Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің жетістіктері

a)

Ата тілді реконструкциялау арқылы нақты бір тілдің даму тарихын қарастыру.

b)

Этимологияның дамуы.

c)

Синхрониялық зерттеулермен шектелуі.

d)

Синтаксисті тілдер туыстығын зерттеудегі басты бөлім деп таныды.

e)

Құрылымдық лингвистиканың негізін салушылар ретінде танылды.

51.

В.фон Гумбольдттың еңбектері – ...:

a)

О возникновении грамматических форм и их влиянии на развитие идей.

b)

Грамматика, логика и психология.

c)

Язык и речь.

d)

Мысль и язык.

e)

Трактат о первоначальной системе гласных в индоевропейских языках.

52.

Натуралистік бағыттың өкілі В А. Шлейхер – ... -

a)

Санскриттің үндіеуропа тілдерінің ата тілі емес екенін, оның шығыс үндіеуропа тілдерінен (иран, үнді) кейін қалыптасқаны туралы алғаш айтқан ғалым.

b)

Славян тілдерінің герман тілдеріне жақындығын көрсеткен алғашқы ғалым.

c)

Ағылшын, француз тілдерін орыс тілімен салыстырушы.

d)

«Тілдер дамуының 3-сатысына ойды жеткізудегі анықтылыққа талпыныс тән: аналитикалық, флексиядан бас тарту, қазіргі жаңа грек, роман, парсы тілдері» туралы ойдың авторы.

e)

Орыс тілінің етістік жүйесі туралы ілімді талдаған ғалым.

53.

В. фон Гумбольдттың д.ж. тілдерінің даму бірлігі идеясы бойынша - ...:

a)

Тілдер дамуының анықталған шектігіне жеткеннен кейін олар өзгеріске түспейді.

b)

Тілдер дамудың шектігіне жеткенде, олардың морфологиясы қарапайымданады

c)

Тілдер дамуының соңғы кезеңінде олардың фонетикасы қалыптасады.

d)

Көне уақыттағы тіл әуенді (мелодикалы), бірақ тым шұбалыңқы болған.

e)

Тілдер дамуының 3 сатысына ойды жеткізудегі анықтылыққа талпыныс тән: аналитикалық, флексиядан бас тарту, қазіргі жаңа грек, роман, парсы тілдері.

54.

В. фон Гумбольдттың лингвистикадағы диалектикалық әдісі, тілдік антиномиясы бойынша - ...:

a)

Тіл және ойлау ажырамас бірлікте және ішкі қайшылықта табылады.

b)

Тіл өзі үшін және өз ішінде қарастырылуы тиіс.

c)

Тілді физиологиялық организм ретінде қарастыру.

d)

Тіл – құрылым, тіл - жүйе.

e)

Тіл бірліктері парадигматикалық және синтагматикалық байланыстарда табылады.

55.

Жас грамматистер тарапынан ұсынылған ғылыми қағидалар:

a)

Тілдік құбылыстар тілдік жүйедегі байланысынан бөлініп алынып, жеке қарастырылуы тиіс.

b)

Сөздерді олардың өздері таңбалап тұрған заттар тарихымен байланыс зерттеу қажет.

c)

Ең алдымен, қазіргі өлі тілдерді зерттеу керек, олар психологиялық заңдылықтарды анықтауға қажет.

d)

Тілдік өзгерістерді географиялық-территориялық тұрғыдан зерттеу.

e)

Тіл бірліктері парадигматикалық және синтагматикалық байланыстарда қарастырылуы тиіс.

56.

Жас грамматистер бағытына тән сипаттар мен қағидалар:

a)

Психологииялық бағыт.

b)

Тіл – ішкі элементтері бір-бірімен тығыз байланыстағы, біртұтас жүйе, құрылым.

c)

лингвистиканың міндеті – өлі тілді зерттеу.

d)

Натуралистік бағыт.

e)

Тілдік өзгерістер: тарихқа дейінгі және тарихтан кейінгі, тарихқа дейінгілер – оның дамуы, ал кейінгілері – оның кері кетуі.

57.

Австрия лингвисі Г. Шухардтың басты қағидалары – ...:

a)

Сөздер тарихын лингвистикалық талдау арқылы ғана емес, заттар тарихы арқылы да зерттеуге болады.

b)

Тіл білімінің негізі – стилистика, стилистика – эстетиканың бір саласы.

c)

Зат – сөзден кейін пайда болады.

d)

Тілдегі әр сөздің этимологиясы бар.

e)

Ауыл шаруашылығына байланысты сөздердің тарихын зерттеу – ауыл шаруашылығы тарихын зерттеу.

58.

ХХ ғ. тіл біліміндегі бағыттар мен мектептерді белгілеңіз:

a)

Сөздер мен заттар мектебі.

b)

А. Шлейхер бастаған натуралистік бағыт.

c)

Салыстырмалы тарихи мектеп

d)

Жас грамматистер бағыты

e)

Г. Штейнталь, А.А. Потебня бастауындағы психологиялық ағым.

59.

Эстетизм мектебінің басты қағидалары – ...:

a)

Тіл білімінің негізі – стилистика, стилистика – эстетиканың бір саласы.

b)

Сөздер тарихын лингвистикалық талдау арқылы ғана емес, заттар тарихы арқылы да зерттеуге болады.

c)

Тілді жасайтын халықтың беделді тобы.

d)

Тілдегі әр сөздің этимологиясы бар.

e)

Ауыл шаруашылығына байланысты сөздердің тарихын зерттеу – ауыл шаруашылығы тарихын зерттеу.

60.

Неолингвизм мектебінің негізін салушылар – ...:

a)

Дж. Бонфанте

b)

А. Мейе

c)

А.Шахматов

d)

Г. Шухардт

e)

К. Фосслер

61.

Социологиялық мектептің өкілдері:

a)

Ф.де Соссюр, Ш. Балли

b)

А. Мейе, Г. Шухардт

c)

Ж. Пиаже, Ж.Б.Ламарк

d)

Г. Шухардт, Ш. Балли

e)

К. Фосслер, А. Сеше

62.

Социологиялық мектепке тән сипаттар:

a)

Индивидуалистік бағытқа қарама-қайшы.

b)

Сөздерді олардың өздері таңбалап тұрған заттар тарихымен байланыс зерттеу қажет.

c)

Тіл психологиялық заңдылыққа тәуелсіз.

d)

Тілдік өзгерістер – диалектілерге бөліну факторының нәтижесі.

e)

Тіл – индивидуумның жемісі, сөздер тарихы – сөздерді қолданушы жеке адамдар тарихы.

63.

Құрылымдық лингвистика мектептерінің барлығына ортақ қағидалар – ...

a)

Тіл жүйесі қатынас, байланыстарға негізделген.

b)

Тіл – әрекет құралы.

c)

Тіл – дыбыстар жиынтығы.

d)

Тіл – халық рухы.

e)

Тіл - ерекше таңбалық жүйе.

64.

ХХ ғ. неогумбольдтшылдық бағыттың өкілдері – ...:

a)

Л. Вайсгербер

b)

Л. Блумфильд

c)

В. Пиаже

d)

В. фон Гумбольдт

e)

З. Харрис

65.

В.фон Гумбольдттың тіл және таным тұрғысындағы тұжырымдары:

a)

Кез келген тіл тұрғысынан оның ұлттық сипаты туралы айтуға болады.

b)

Нақты әлем айтарлықтай дәрежеде сол топтың тілдік нормалары бойынша құрылады.

c)

Тіл – табу мен эвфемизимдерге негізделген.

d)

Ойлау тілге тәуелді ғана емес, ол белгілі бір деңгейге дейін әрбір тілге тәуелді.

e)

Біз әлемді тану үдерісінде, оны өз ана тіліміз нұқсаған бағытта зерттеп, танимыз.

66.

Тіл және ойлау арақатынасы тұрғысынан ойлауға тән белгілер – ...:

a)

Әлем туралы білім жүйесінің жаңадан білім алу, адамдармен пікір алмасуда қолданылуы.

b)

Код, таңбалар жиынтығы және олардың қызмет ету ережесі (норма).

c)

Семиотика экстралинвистикалық тұрғыда қалыптасады.

d)

Инвариант – тұрақты, барлық формаларында өзгеріске түспейтін абстрактілі схема (фонема, морфема, модельдер).

e)

Әлеуметтік құбылыс – ұжымдық білім-тәжірибелерді номинативті бірліктер мен грамматикалық категорияларда тіркейді.

67.

 Тіл және таным арақатынасы тұрғысындағы лингвистикалық ықтимал болжамы (Сепир-Уорф болжамы) – ...:

a)

Ойлау тілге тәуелді ғана емес, ол белгілі бір деңгейге дейін әрбір тілге тәуелді.

b)

Тіл – адамның саналы әрекетінің жемісі емес, сол уақытта ол – шығармашылық үдеріс

c)

Этнолингвистикалық құбылыстар – тілдің негізі.

d)

Кез келген тіл тұрғысынан оның ұлттық сипаты туралы айтуға болады.

e)

Адам өзге бір тілді терең меңгерген болса, оны әлем бейнесін танудың басқа бір позициясын жаулады десе болады.

68.

А.А. Потебняның ойда сөздің жасалу үдерісі тұрғысындағы тұжырымдары:

a)

Апперцепция, ассимиляция және ассоциация сияқты психикалық заңдылықтармен басқарылатын түсініктердің түзілу үдерісі.

b)

Сөздердің өздері таңбалап тұрған заттармен байланыста табылмауының түйсінілуі.

c)

Пайымдау – ойдың қондырма формасы.

d)

Сөздердің өздері таңбалап тұрған заттармен байланыста табылмауының түйсінілуі.

e)

Ой – индивидуумның жемісі.

69.

Тіл және ойлау арақатынасы тұрғысынан ойлауға тән белгілер:

a)

Вариант – анықталған жағдаяттағы вербалды және бейвербалды әрекет әдеп-қылығы.

b)

Код, таңбалар жиынтығы және олардың қызмет ету ережесі (норма)

c)

Пікір алмасу экстралингвистикалық фактор арқылы іске асады.

d)

Тіл формасы – бұл ойды білдіру үшін тіл тарапынан таңдалған спецификалық тәсіл.

e)

Хабарлама. Кодтың сөйлеу жағдаятында декодталуы.

70.

 А.А. Потебня бойынша адамның ойлау әрекетінің кезеңдері – ...

a)

Көзге көрінген зат / ішкі форма – қабылданушы заттың негізгі белгісі.

b)

Сөйлеушінің айтқандары – артикуляциялық жиынтық.

c)

Апперцепциясыз пайымдау.

d)

Қабылдау жиынтығының сөзбен сыртқа шағарылу кезеңі.

e)

Сөйлеу – ойдың көрінісі.

71.

ХХ ғ. неогумбольдтшылдық бағыттың өкілдері – ...:

a)

Л. Вайсгербер

b)

Л. Блумфильд

c)

Ф.Энгельс

d)

В.фон Гумбольдт

e)

З. Харрис

72.

Тіл және ойлау арақатынасы тұрғысынан ойлауға тән белгілер – ...:

a)

Құбылыс, вербалды, бейвербалды әдеп-қылық деректері арқылы көрінеді.

b)

Код, таңбалар жиынтығы және олардың қызмет ету ережесі (норма).

c)

Тіл мен ойлау екі бөлек дамиды.

d)

Инвариант – тұрақты, барлық формаларында өзгеріске түспейтін абстрактілі схема (фонема, морфема, модельдер).

e)

Әлеуметтік құбылыс – ұжымдық білім-тәжірибелерді номинативті бірліктер мен грамматикалық категорияларда тіркейді.

73.

Тіл және таным арақатынасы тұрғысындағы лингвистикалық ықтимал болжамы (Сепир-Уорф болжамы)– ...:

a)

Ойлау тілге тәуелді ғана емес, ол белгілі бір деңгейге дейін әрбір тілге тәуелді.

b)

Тіл – адамның саналы әрекетінің жемісі емес, сол уақытта ол – шығармашылық үдеріс.

c)

Сөз мағынасы сигнификат пен денотаттан құралмайды.

d)

Кез келген тіл тұрғысынан оның ұлттық сипаты туралы айтуға болады.

e)

Адам өзге бір тілді терең меңгерген болса, оны әлем бейнесін танудың басқа бір позициясын жаулады десе болады.

74.

Тіл және ойлау арақатынасы тұрғысынан ойлауға тән белгілер:

a)

Вариант – анықталған жағдаяттағы вербалды және бейвербалды әрекет әдеп-қылығы.

b)

Код, таңбалар жиынтығы және олардың қызмет ету ережесі (норма)

c)

Фразеологиялық тіркестердегі әрбір сөздің мағынасы маңызы.

d)

Тіл формасы – бұл ойды білдіру үшін тіл тарапынан таңдалған спецификалық тәсіл.

e)

Хабарлама. Кодтың сөйлеу жағдаятында декодталуы.

75.

А.А. Потебняның ойда сөздің жасалу үдерісі тұрғысындағы тұжырымдары:

a)

Апперцепция, ассимиляция және ассоциация сияқты психикалық заңдылықтармен басқарылатын түсініктердің түзілу үдерісі.

b)

Сөздердің өздері таңбалап тұрған заттармен байланыста табылмауының түйсінілуі.

c)

Сөз сөйлемнің қызметін атқарады.

d)

Сөздердің өздері таңбалап тұрған заттармен байланыста табылмауының түйсінілуі.

e)

Ой – индивидумның жемісі.

76.

А.А. Потебня бойынша адамның ойлау әрекетінің кезеңдері – ...

a)

Көзге көрінген зат / ішкі форма – қабылданушы заттың негізгі белгісі.

b)

Сөйлеушінің айтқандары – артикуляциялық жиынтық.

c)

Дыбыстық тіл адамға ғана тән.

d)

Қабылдау жиынтығының сөзбен сыртқа шағарылу кезеңі.

e)

Сөйлеу – ойдың көрінісі.

77.

  Тіл – құрылымға тән сипаттар:

a)

Аналитикалық құбылыс.

b)

Бір тектес элементтердің өзара қатынасы.

c)

Сөйлеу - формальды құрылыс.

d)

Күрделірек бірлік түзетін өзара шарттас элементтердің жиынтығы.

e)

Тіл бірліктерінің қайсыбір мәнді белгілерінің ұқсастығы бойынша топтастырылуы.

78.

Тіл –жүйеге тән сипаттар:

a)

Күрделірек бірлік түзетін өзара шарттас, өзара байланысты элементтердің жиынтығы.

b)

Аналитикалық құбылыс.

c)

Синкретикалық құбылыс.

d)

Тіл бірліктерінің ең көлемді шектік бірлестігі.

e)

Тіл деген тұтастықтың ішкі ұйымдасуы.

79.

Тілдің әр деңгейі бірліктеріне тән қасиеттер:

a)

Әр деңгейдің бірліктері олардың барлығына ортақ кейбір арнайы қасиеттерге ие.

b)

Әр түрлі деңгей бірліктері өзара иерархиялық қатынаста табылады.

c)

Әр деңгей бірлігі кез келген мәтіннен анықтала алмайды.

d)

Деңгей бірліктері - фонема, морфема, сөз, сөйлем.

e)

Әр деңгей бірліктері өзара ортақ қасиеттерге ие емес.

80.

Парадигматикалық қатынасқа тән сипаттар:

a)

Тіл бірліктерінің қайсыбір мәнді белгілерінің ұқсастығы бойынша топтастырылуы.

b)

Дыбыстың морфемаға, морфеманың сөз құрамына енуі.

c)

Бір топқа енетін тіл бірліктері.

d)

Тіл элементтерінің тізбекті қатынасы.

e)

Күрделілік деңгейі бойынша қатынас.

81.

  Тіл деңгейлеріндегі аралық қабаттар (ярустар):

a)

Морфонологиялық

b)

Фонетикалық.

c)

Синтаксистік.

d)

Лексикалық.

e)

Морфологиялық

82.

  Иерархиялық қатынасқа тән сипаттар:

a)

Күрделілік деңгейі бойынша қатынас.

b)

Комбинаторлық қатынас.

c)

Тіл элементтерінің горизонталь бағыттағы байланысы.

d)

Тіл элементтерінің тік бағыттағы байланысы.

e)

Тіл бірліктерінің қайсыбір мәнді белгілерінің ұқсастығы бойынша топтастырылуы.

83.

Сверхпарадигма я суперпарадигмаға тән сипаттар:

a)

Тіл бірліктерінің ең көлемді шектік бірлестігі.

b)

Бір топқа енетін бірліктер сөйлеу ағынында бір уақытта көріне алмайды.

c)

Тіл жүйесінің қарапайым элементтері.

d)

Тіл элементтерінің тік бағыттағы байланысы.

e)

Тіл бірліктерінің қайсыбір мәнді белгілерінің ұқсастығы бойынша топтастырылуы.

84.

Негізгі фонетикалық супрасегментті бірліктерді көрсетіңіз:

a)

+  Екпін және оның түрлері.

b)

Такт, фраза.

c)

Эпифраза, протеза.

d)

Буын және оның түрлері.

e)

Дыбыс және оның түрлері.

85.

Вариантқа тән белгілер:

a)

Сөйлеуде жүзеге асырылады.

b)

Фон және фонема.

c)

Семантикалық қасиет.

d)

Идеалды немесе виртуалды.

e)

Тілдік жүйеге тән бірлік.

86.

 Фонемаға тән белгілерді көрсетіңіз:

a)

Мағына ажыратушылық қызметке ие бірлік.

b)

Лексикалық деңгейдің тілдік бірлігі.

c)

Лексикалық оппозиция мүшесі.

d)

Мазмұн және жеткізу өресінен тұратын екі жақты бірлік.

e)

Тек мазмұн өресінен тұратын бір жақты бірлік.

87.

Сөйлеу дыбыстарының 3 аспектісі:

a)

Акустикалық (физикалық).

b)

Фонологиялық.

c)

Энклитикалық

d)

фонетикалық.

e)

Морфонологиялық

88.

Негізгі фонетикалық сегментті бірліктерді көрсетіңіз:

a)

Буын және оның түрлері.

b)

Энклитика, проклитика.

c)

Морфема, образ.

d)

Екпін және оның түрлері.

e)

Интонация, ритмика.

89.

Фразаға тән сипаттарды белгілеңіз:

a)

Мағыналық бірлікті білдіретін негізгі единица.

b)

Бір дыбыстан немесе бірнеше дыбыстардың тіркесінен тұрады.

c)

Түбір мен қосымшадан құралады.

d)

Дауыс ырғағының көтеріліп барып бәсеңдеуі.

e)

Сөз, буындарға жіктеліп, бөлшектенеді.

90.

Динамикалық немесе лебізді екпінге тән сипаттарды белгілеңіз:

a)

Фонетикалық супрасегментті бірлік.

b)

Дауыс шымылдығы дірілінің жиіленуіне негізделеді.

c)

Фонациялық ауаның бәсеңдеп шығады.

d)

Фонетикалық сегментті бірлік.

e)

Басқа буындардан бір буынның өз құрамындағы дауыстының созылыңқы айтылуы арқылы ажыратылады.

91.

Грамматиктердің Александрия мектебін дамытып жоғары  сатыға көтерген ғалым?

a)

Дискол

b)

Фракский

c)

Герадот

d)

Александр

e)

Платон

92.

Тілді зерттеу әдістерін көрсетіңіз:

a)

грамматика

b)

структуралистика

c)

Фонациология

d)

фонография

e)

 орфография

93.

Сөз таптарын зерттеу кезінде қолданылатын әдістерін көрсетіңіз:

a)

лексика-семантикалық топтарды сипаттау

b)

мәтінді талдау

c)

мағыналық талдау

d)

дискурсты сипаттау

e)

стильдік сипаттау

94.

Тілдің қоғаммен байланысын жан-жақты талдаған совет ғалымдарын көрсетіңіз?

a)

Р.О.Шор

b)

К.Бругман

c)

Д.Бонфант

d)

Ф.Ф.Фортунатов

e)

Р.Мерингер

95.

Тілдің қоғаммен байланысын жан-жақты талдаған совет ғалымдарын көрсетіңіз?

a)

Л.Я.Якубинский

b)

Д.Бонфант

c)

Р.О.Шор

d)

Крогман

e)

Р.Мерингер

96.

 Прага мектеп үйірмесінің құрамында болған ғалымдарды көрсетіңіз?

a)

Б.Гавранек

b)

К.Бругман

c)

Л.Я.Якубинский

d)

Ф.Энгельс

e)

Ф.Ф.Фортунатов

97.

Прага мектеп үйірмесінің құрамында болған орыс эмигранттарын көрсетіңіз?

a)

С.Карцевский

b)

Ф.Энгельс

c)

Л.Я.Якубинский

d)

Б.Дельбрюк

e)

Г.Пауль

98.

Тілді зерттеуде қолданылатын әдістер:

a)

математикалық

b)

 физикалық

c)

ритмикалық

d)

биологиялық

e)

этнографиялық

Similar Resources on Wayground

Философия

100 questions

Философия

quiz

Worksheet

•

University

600-700

102 questions

600-700

quiz

Worksheet

•

University

Сұрақтар (9-11)

100 questions

Сұрақтар (9-11)

quiz

Worksheet

•

University

Құқық негіздері бойынша сұрақтар

95 questions

Құқық негіздері бойынша сұрақтар

quiz

Worksheet

•

University

жерге орналастыру теориялық негіздері 1-100

100 questions

жерге орналастыру теориялық негіздері 1-100

quiz

Worksheet

•

University

Сессия

100 questions

Сессия

quiz

Worksheet

•

University

дене шынықтыру экзамен

98 questions

дене шынықтыру экзамен

quiz

Worksheet

•

University

Мәдениеттану

100 questions

Мәдениеттану

quiz

Worksheet

•

University