NEW
Font size
WorksheetsТіл 1/50
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Қазақ тілін оқыту пәні:
оқыту жағдайында ана тілін меңгеру процесі
оқу-жазуға үйрету процесі
грамматикалық нормаларды меңгеру
тілдің мағынасын түсіну процесі
Қазақ тілінің бесінші заңдылығы
фонетикалық, грамматикалық және лексикалық мағыналардың барлығы «тіл материалын» ұғыну барысында меңгеріледі
фонологиялық, грамматикалық және лексикалық мағыналармен қатар мәнерлеп сөйлеу, сезімге бөлене сөйлеуді меңгеру
жазбаша сөйлеу мен ауызша сөйлеуді таңбалау жүйесіне аудару ретінде ұғынылады
тілді ұғыну барысында адам фонологиялық, грамматикалық және лексикалық мағыналарын меңгереді
Фонетиканың зерттеу объектісі:
тіл дыбыстары
сөз мағынасы
сөз қызметі
сөз құрамы
Орфоэпия дегеніміз:
сөздерді мәдени-тарихи дәстүрді басшылыққа алып дыбыстау, айту
сөздерді дұрыс жазу ережелері
дыбыстардың үндесу заңдылығы
сөздердің мағыналық жағы
Қазақ тілі орфографиясының принциптері:
фонетикалық
семантикалық
этимологиялық
сингармонизмдік
«Сөйлем мүшелері» тақырыбы неге сүйеніп оқытылады:
сөйлемдегі сөздерге сұрақ қою, сол арқылы сөйлемдегі сөздердің байланысын таба білу дағдыларына
сөйлемді көшіріп, ішінен объектіні тапқызу
анықтамасын не ережесін айтуға
көрнекілік арқылы
Қазақ тілін оқыту әдістемесінің міндеттері:
қазақ тілін оқыту мазмұнын,оқыту әдістерін өңдеу және әдістердің тиімділігін салыстырмалы түрде зерттеу
білім, білік, дағдыларды оқып-үйрену
оқытудағы кемшіліктердің себептерін анықтау
оқыту сапасын көтеру
Білім, іскерлік, дағдыны алу үлгеріміне байланысты адамның психикалық ерекшелігі:
Қабілеттігі
Санасы
Қызығушылық
Жеке бас қасиеттері
Оқушылардың қазақ тілінен білім, білік, дағдыларын есепке алу, тексеру әдістері:
фронтальды, жеке дара
күнделікті, қорытынды, тақырыптық
ауызша және жазбаша
жылдық
Бір сабақты топқа әр түрлі тапсырмамен оқыту:
жекеше оқытуда
фронтальды-топтық оқыту формасында
бригадалық оқыту формасында
дербес оқытуда
Қазақ тілін оқытудағы әдістемелік принциптер:
тіл табиғатына зейін қою
көрнекілік принципі
оқытудың жүйелілігі
оқытудың саналылығы
Орфографияны оқуда графикалық жазу таңбаларының жүзеге асуы:
Жазу
Көркемдік
Іштей сөйлеу
Дұрыс сөйлеу
Оқушыларды бүкіл топ сияқты іскерлік пен дағды, сондай-ақ табу мен белгілеу деңгейі, жинақталған білім:
Бақылайтын жүйе
Оқытатын жүйе
Тәрбиелейтін жүйе
Дамытатын жүйе
Қазақ тілі сабағында білім алу көзіне қарай қолданылатын әдістер
Сөздік, көрнекілік, практикалық
Теориялық, эмпирикалық
Сұрақ-жауап, әңгіме
Тұжырым жасау, пайымдау
Зат есімнің лексикалық-грамматикалық сипаты:
жалқы есімдер
түбір зат есімдер
туынды зат есімдер
күрделі зат есімдер
Қазақ тілі сабағында таным деңгейіне қарай қолданылатын әдістер
Тұжырым жасау, пайымдау
Түсіндіру, ішінара зерттеу
Теориялық, эмпирикалық
Түсіндірмелі- иллюстративті, проблемалық, ішінара зерттеу
Қазақ тілінің бірінші заңдылығы
Тілге жүйелі түрде сатылап үйрету
Фонологиялық, грамматикалық және лексикалық мағыналармен қатар мәнерлеп сөйлеу, сезімге бөлене сөйлеуді меңгеру
Жазбаша сөйлеу мен ауызша сөйлеуді таңбалау жүйесіне аудару ретінде ұғынылады
Мәнерлеп оқу мен пунктуация байланысы
Қазақ тілі сабағына даярлық кезінде мұғалімнің алғашқы әрекеті:
Оқу жұмысының әр түрі бойынша әдістер мен тәсілдерді анықтау
Берілген тақырып бойынша әдебиеттерді оқу
Оқушылардың дәптерлерін тексеру
Сабаққа көрнекілік әзірлеу
Синтаксисті оқытқанда қолданылатын тіл дамыту жұмысының түрі:
Сөз мағынасын талдау
Сөз тұлғасын талдау
Морфологиялық талдау
Мәтін құрастыру
Пунктуацияны оқыту ұстанымдары:
Сөздің синтаксистік қызметіне мән беруді талап ететін грамматикалық ұстаным
Жаңа материалды бекіту
Сөздік құрамның сөз қорына негізделетінін білу
Өтілген материалды еске түсіру
Бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқытудың негізгі мақсаты:
Қарым-қатынас жасауда ана тілін қолдана білу іскерлігіне үйрету
Оқу әректін қалыптастыру
Оқу дағдысын жетілдіру
Сөйлеу мәдениетін тәрбиелеу
Оқыту әдісі бұл жаңа тақырыпты түсіндіру кезінде қолданылады, бұл кезде оқытушы оқушылардың біліміне сүйенеді, оқылғанды бекіту және тексеру т.б.:
Баяндау
Әңгіме
Түсіндіру
Оқыту объектісін көрсету
Сабақ жүйесін келесі тақырып бағдарламасы бойынша оқу:
Сабақты жоспарлау
Бағдарлама
Перспективтік-тақырыптық жоспарлау
Жылдық жоспарлау
Сөз құрамын меңгерту төмендегідей міндеттерді көздейді:
Жүйелі практикалық жұмыс процесінде түбір, жұрнақ, жалғау ұғымдарын саналы меңгерту
Оқушыларды сөзді талдай алу іскерлігіне машықтандыру
Сөзді дыбыс жіктерімен айтып, талдау
Тиісті сөздердің қалай айтылып, естілетіндігін байқату
Компьютерді қазақ тілі сабағында пайдаланғанда көрнекілікті арттыру үшін қолданылатын бағдарламалар:
MS Office Power point
Arcon
MathCad
Excel
Оқу сабақтарының міндеттері:
Дұрыс, түсініп, шапшаң және мәнерлеп оқу дағдыларын жетілдіру
Әдеби түсініктерді қалыптастыру
Өздігінен кітап оқу дағдысын қалыптастыру
Балалар кітабына деген қызығушылықтарын арттыру
Мәтін туралы ұғым қалыптастыру әдістемесі:
Мәтінде ой тұжырымдалады
Мәтін философиялық әдебиеттен құралады
Мәтін әдебиеттану ғылымында қарастырылады
Мәтіннің грамматикамен байланысы жоқ
Саналық пен белсенділік принципінде қазақ тілін жетік меңгерту не арқылы іске асырылады:
Тілден берілетін мағұлматтарды жете түсіну
Бағаны көтермелеп қою арқылы
Тілдік мәдениетке дағдыландыру
Жазу жұмысын орындау
Бірінші сыныпта сыныптан тыс оқу бойынша материалдың көлемі:
8-16 беттен тұратын 1 балалар кітабы
8-30 беттен тұратын 2-4 балалар кітабы
Көркем және ғылыми-танымдық балалар кітабы
Көлемі шексіз ғылыми-танымдық балалар кітабы
Мәтіні түгел жазылмайтын, өтілген ережелік емлелерге байланысты сөздер бөлек алынып жазылатын диктант түрі:
Терме диктант
Өздік диктант
Түсіндіру диктант
Бақылау диктант
Туынды сын есім қалай жасалады
жұрнақ арқылы жасалады
сын есім тудырушы жұрнақ арқылы жасалады
есім сөзден жасалады
жалғаулар арқылы жасалады
Дыбыстар мен сөздерді дұрыс, анық айтып жаттығу үшін қолданылатын
жаңылтпаш
мақал
мәтел
жұмбақ
Сауат ашу әдістемесінің психологиялық және лингвистикалық негіздері:
Грамматика, фонетика, лексика, психология, сөйлеу
Синтаксис, оқыту теориясы
Грамматика, педагогика
Сөйлеу, іс-әрекет психологиясы
Сауат ашу сабақтарына қойылатын әдістемелік талаптар:
Әр сабақта дыбыстық және әріптік талдау-жинақтау тәсілдерінің түрлерін қолдану
Сабақтың жүйелелігі
Сабақтың тәрбиелік мәнінің болуы
Оқушылардың мүмкіндіктерін ескеру
Сауат ашу сабақтарының түрлері:
Оқу мен жазу сабағы, жаңа дыбыс пен әріпті меңгерту сабағы
Экскурсия сабағы
Бақылау сабағы
Сынақ сабағы
Сөздердің байланысу формаларының ішінде алдымен матасуды оқытудың себептері:
Сөз тіркесінің құрлымына байланысты
Сұраулы сөйлем құрайтындар
Жалғаулардың қолданылуына байланысты
Қосымша арқылы жасалатындықтан
Х.Арғынов ұсынған синтаксистен оқушыларға білім беру әдістері:
Әңгіме әдісі
Жазу-сызу жұмыстары
Презентация көрсету
Байқау әдісі
Грамматикалық жаттығулардың синтетикалық түріне жататын жаттығулар:
Шығарма жазу
Омонимдерді талдау
Сөздерді септеу
Диктант жазу
Орта мектепте фразеологияны оқытудың міндеттері:
Ұлттық дүниетаным ерекшеліктерін таныту
Кәсіби сөздерді меңгеру
Диалектизмдерді меңгеру
Табу, эвфемизмдерді ажырату
Әдіскер В.К. Дьяченко топтпстыру әдісінің бірнеше түрлерін ажыратады:
Дамыта оқыту
Саралап оқыту
Дебат әдісі
Белл-ланкастерлік жүйе
М.Махмутов «Современный урок» (Москва, 1985) кітабында көрсеткен сабақтың түрлері:
Білімді жүйелеу, жинақтау сабағы
Лекция сабағы
Жарыс сабағы
Зертханалық жұмысты орындау сабағы
Әдебиеттік оқуда мақал-мәтелдер туралы түсінік берілетін тарау
<variant> халық ауыз әдебиеті үлгілері
балалар әдебиеті өкілдерінің шығармалары
әлем әдебиеті
өткен өмір
өнегелі өмір
Мәнерлеп оқу құралдары:
Дауыс күші, кідіріс, темп, ырғақ, тембр, мелодика
Мәтіннің тілдік өрнектелуіне талдау
Оқу сапасын талдау
Дауыстың әркелкілігі
Мектепте стилистиканы оқытуда қамтылатын тақырыптар
Стиль түрлері
Окказионал қолданыстар
Жеке жазушының стилі мен шығармашылығы
Әдеби тіл нормалары
Жаңа әріпті үйретуде талдау-жинақтау әдісі қалай қолданылады:
Әріп бірден тақтаға жазылады
Жаңа әріп оқылады
Әріп бірден «Кесте әліппеден» көрсетіледі
«Кесте әліппеден» бірден ішінде жаңа әріпі бар сөз құрайды
Қазақ тілін оқытуда компьютерлік технологияның қажеттілігі:
Ақпараттар алмасуға мүмкіндіктер береді
Тілдің салалары бойынша құрылған тапсырмаларды пайдалануға мүмкіндік береді
Жаңа сабақты бекітуге мүмкіндік береді
Жаттығау орындауға керек
Сауат ашу сабақтарына қойылатын әдістемелік талаптар:
Оқу мен жазу іскерлігі және дағдыларын қалыптастыру бойынша жұмыс
Сауат ашу сабағының тәрбиелік мәні
Оқушылармен жеке-дара жұмыс
Сабақтың жүйелілігі
Әліппе кезеңінде басымырақ жүргізілетін тіл дамыту жұмыстары бағыттарының бірі:
Сөздік жұмысы
Онониммен жұмыс
Байланыстырып сөйлеу жұмысы
Сөз тіркесі, сөйлеммен жұмыс
Оқушылардың іс-әрекеттері арқылы анықталатын әдістер:
Нұсқау
Ауызша сөздік
Әңгіме
Демонстрациялық
Негізгі сын есім мен туынды сын есімнің тіркесіп келуінен жасалған тіркестер:
Жылы жүзді, кең иықты
Үлкен-үлкен, торы ала, көк ала
Жылы, шырайлы
Күндік, демалу
