wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Кристалография и минералогия

Total questions: 100

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Кристалдың бөлшектерінің ретсіз орналасуы қалай аталады?

a)

аморфты

b)

кристалды

c)

біртексіз

d)

изотропты

2.

Барлық бағытта бірдей қасиетке ие болатын молекулалар?

a)

изотропты

b)

изоморфты

c)

анизотропты

d)

біртексіз

3.

Кристаллография пәні нені зерттейді?

a)

Кристалдарды жан жақты

b)

Материалдарды жан жақты

c)

Материалдар

d)

Металл материалдарды жан жақты

4.

Өзіне тән кристаллографиялық пішінді толтыратын минералды заттың басқа минералды затпен алмасуы қалай аталады?

a)

псевдоморфизмом

b)

анизотропия

c)

жымдастық

d)

псевдохроматизм

5.

Минералдың тығыздығы қалай анықталады?

a)

гидростатикалық өлшеу

b)

таразыда өлшеу

c)

Моос шкаласымен

d)

геохронологиялық шкаламен

6.

Жымдастық бетімен жарылмайтын минералдың жарылу беті қалай аталады?

a)

сынық

b)

жылтырлық

c)

орта жымдастық

d)

жетілмеген жымдастық

7.

Моос шкаласы бойынша кальциттің қаттылығы?

a)

3

b)

2

c)

4

d)

5

8.

Шынының қаттылығы?

a)

5

b)

6

c)

7

d)

3

9.

Минерал өте жеңіл параллель жазықтықтарға бөлінеді:

a)

аса жетілген жымдастық

b)

аса жетілмеген

c)

жетілмеген

d)

орта

10.

Минералдардың өз жазық беттерінен сәулені шағылыстыруын немесе жұтуын қалай атайды?

a)

жылтырлығы

b)

мөлдірлігі

c)

сынығы

d)

түсі

11.

Халькозин минералдардың қай класына жатады?

a)

сульфидтер

b)

оксидтер

c)

саф элементтер

d)

сульфаттар

12.

Гипс минералдардың қай класына жатады?

a)

сульфаттар

b)

сульфидтер

c)

оксидтер

d)

саф элементтер

13.

Бір заттың атомдары мен иондарының келесі заттың құрылымында атомдар мен иондарды алмастыру қасиеті:

a)

изоморфизм

b)

полиморфизм

c)

анизотропия

d)

изотроптылық

14.

Химиялық құрамы бойынша бірдей заттардың әртүрлі құрылымдарды құру қасиеті:

a)

полиморфизм

b)

монотропия

c)

анизотропия

d)

изотроптылық

15.

Белгілі температура мен қысымда полиморфты модикациялардың бір түрден екінші түрге ауысуы:

a)

энантиотропия

b)

монотропия

c)

анизотропия

d)

изотроптылық

16.

Кри­сталл жұқа пластинкаларға айнадай бетерге бөлінуі (слюда, гипс):

a)

аса жетілген жымдастық

b)

аса жетілмеген

c)

жетілмеген

d)

орта

17.

Кристалдардың шектелу элементтерінің (жақтар, қабырғалар, бұрыштар) және басқа қасиеттерінің белгілі бағытта қайталанып отыруын

a)

кристалдық симметрия

b)

симметрия осі

c)

симметрия мүшелері

d)

жетілмеген

18.

Кристалдардың белгілі кристаллографиялық беттерге бөліну қасиеті:

a)

жымдастығы

b)

жылтырлығы

c)

мөлдірлігі

d)

түсі

19.

Бір полиморфты тұрақсыз модификацияның екінші  тұрақты модификацияға ауысуы:

a)

монотропия

b)

энантиотропия

c)

анизотропия

d)

изотроптылық

20.

Кристалдарды сындырған кезде тегіс жақтарға және снығының тегіс болмай сынуы (дала шпаттары, қоңыр амфибол):

a)

орта

b)

аса жетілген жымдастық

c)

аса жетілмеген

d)

жетілмеген

21.

Тегіс бетері өте аз, көбінесе дұрыс емес сынықтар құрай сынуы (берилл, апатит):

a)

жетілмеген

b)

аса жетілген жымдастық

c)

аса жетілмеген

d)

орта

22.

Бір немесе бірнеше сингония элементерінен тұратын және біртекті орналасқан кристаллографиялық остері бар симметрия түрлерінің топтары

a)

сингония

b)

симметрия осі

c)

симметрия мүшелері:

d)

симметрия

23.

Минералдың қандай қасиеттерін білесіздер.

a)

Радиоактивтілік, люминисценция, магниттілік, қаттылық

b)

Изоморфтылық, ерігіштік

c)

Ерігіштік, радиоактивтілік

d)

Магниттілік, полиморфтлық

24.

Химиялық құрамы бір, ішкі құрылымы өзгеше минералдарды қалай атайды?

a)

полиморфты минералдар

b)

изоморфты минералдар

c)

қатты ерітінділер

d)

қоспалар

25.

Минерал түзілуінің қандай процестері эндогендіге жатады.

a)

Магманың әрекетімен байланысты процестер

b)

Тектоникалық ,магмалык, вулкандық әрекетімен байланысты процестер

c)

Тау породаларының бұзылуымен байланысты процестер

d)

Микроорганизмдер әрекетімен байланысты процестер

26.

Температураның өзгеруіне байланысты кристалдарда электрдің пайда болуы:

a)

пироэлектрлік

b)

екі жақты сыну

c)

люминесценция

d)

қаттылық

27.

Элементердің оттегімен қосылысы:

a)

тотықтар

b)

сульфидтер

c)

Калогендер

d)

Карбонаттар

28.

Металдардың күкіртпен қосылысы:

a)

сульфидтер

b)

тотықтар

c)

галогендер

d)

карбонаттар

29.

Көмір қышқылының тұздары:

a)

карбонаттар

b)

тотықтар

c)

сульфидтер

d)

галогендер

30.

Фторлы, хлорлы, бромды және йодпен қосындысы:

a)

галогендер

b)

тотықтар

c)

сульфидтер

d)

карбонаттар

31.

Азот қышқылының тұздары:

a)

нитраттар

b)

сульфидтер

c)

тотықтар

d)

карбонаттар

32.

Халькопирит минералдардың қай класына жатады?

a)

сульфидтер

b)

галогендер

c)

тотықтар

d)

карбонаттар

33.

Белгілі бір жазықтықтың екі жағында шамалары бірдей шектелу элементтері орналасуын және кристалдардың қасиеттерінің өзгермеуі

a)

симметрия жазықтығы

b)

симметрия осі

c)

симметрия

d)

симметрия мүшелері:

34.

Құрамы мен құрылымы бірдей әрбір кристалдың үйлесімді бет жазықтықтарының арасындағы бұрыштың қандай қасиеті болады?

a)

Әрқашан тұрақты болады

b)

Әрқашан сүйір болады

c)

Генезисіне байланысты әртүрлі болады

d)

Ішкі үйкеліс бұрышы деп аталады

35.

Минералдың морфологиясы қалай қалыптасады?

a)

Ішкі құрылымына, пайда болу үрдісіне байланысты

b)

Олардың химиялық құрамына байланысты

c)

Түсіне, қаттылығына, мөлдірлігіне ж.б. қасиеттеріне байланысты

d)

Кристалдардың бір-біріне қажалуы нәтежесінде

36.

Кристалл деген не?

a)

Ішкі атомдары түзу тәртіппен орналасқан көпжақты біртектес қатты зат

b)

Табиғатта жиі кездесетін мөлдір зат

c)

Тау жыныстары мен руданы құрайтын бөлшектер

d)

Кристалдық торға кіретін гидростатикалық су

37.

Тотықтар дегеніміз:

a)

Металдардың оттегімен табиғи қосылыстары

b)

Жер қыртысының терең қабаттарында пайда болған қоспалар

c)

Элементтердің әр түрлі қышқылдармен қоспасы

d)

Теңіз суының шөгіп, тұнып түзілген қоспалар

38.

Сульфидтер дегеніміз:

a)

Металдардың күкіртпен қосындылары

b)

Құрамына судың малекулалары кіретін минералдар

c)

Күкірт қышқылының тұздарыі

d)

Азот қышқылының тұздары

39.

Кристалдық тордың түйінінде қандай элементарлық бөлшектер орналасқанына байланысты сол бөлшектердің арасында қандай химиялық байланыс болады?

a)

Иондық, коваленттік, металдық, қалдық

b)

Тығыз, иондық, тетрагондық

c)

Нашар, малекулярлық, иондық, атомдық

d)

Электрлік, иондық, магниттік

40.

Кристалдық тордың құраушы бөлшектерінің арақашықтығы әр түрлі болғандықтан, оның физикалық қасйеттері де әр бағытта әртүрлі болуы қалай аталады?

a)

Анизотропия

b)

Полиморфизм

c)

Категория

d)

Изоморфизм

41.

Берілген атомның сферасының ортасы көрші атомның бетіне жақындай алатын ең аз арақашықтық қалай аталады?

a)

Атомдық радиус

b)

Инверсия осьі

c)

Трансляция

d)

Сингония

42.

Жоғарғы категорияға бірігуші сингонияларды ата:

a)

Кубтық

b)

Триклиндік, моноклиндік, ромбылық

c)

Тригондық, тетрагондық, гексагондық

d)

Кубтық, ромбылық

43.

Минералдың механикалық қасиеттеріне не жатады?

a)

Түрі-түсі, мөлдірлігі, жылтырлығы

b)

Электроөткізгіштігі, магниттілігі, исі, дәмі

c)

Қаттылығы, жымдастығы, сынығы, морт сынғыштығы

d)

Түсі, қаттылығы, абразивтілігі

44.

Минералдардың химиялық құрамы келесі көрсеткіштерге байланысты:

a)

Пайда болу жағдайына байланысты

b)

Кристалдық құрлымының физико-химиялық типіне байланысты

c)

Химиялық байланыстардың түрімен анықталады

d)

Химиялық элементтердің кларкіне байланысты

45.

Фосфаттар дегеніміз:

a)

Фосфор қышқылының тұздары

b)

Химиялық элементтердің фосформен қосындысы

c)

Элементтердің фтормен қосындысы

d)

Фтор қышқылының тұздары

46.

Галоидтар дегеніміз

a)

Галлийдің қосындылары

b)

Фтор, хлор, бром қышқылдарының тұздары

c)

Гелийдің элементтермен қосындылары

d)

Азот қышқылының тұздары

47.

Өсімдік тәрізденіп өсетін кристалдарды қалай атайды?

a)

Дендриттер

b)

Друзалар

c)

Қоспақтар

d)

Тізбектер

48.

Сұйық минералдарға не жатады?

a)

Су, сынап

b)

бензин, су

c)

мұнай, су

d)

мұнай, магма

49.

Бір бетке щетка сияқтанып қатар өскен кристалдардың тобы қалай аталады?

a)

Друзалар

b)

Қоспақтар

c)

Дендриттер

d)

Тізбектер

50.

Табиғи жағдайда әртүрлі физикалық-химиялық үрдістердің әсерінен пайда болатын химиялық құрамы тұрақты қосылыстар:

a)

Минерал

b)

Аморфты дене

c)

Кристалл

d)

Таужыныс

51.

Минералогияның ғылым ретінде даму кезеңдері

a)

Неолит, энеолит, қалайы ғасыры, темір ғасыры

b)

Палеолит, мезолит, неолит, знеолит, қалайы ғасыры, темір ғасыры

c)

Энеолит, неолит, мезолит, палеолит, темір ғасыры

d)

Энеолит, темір ғасыры

52.

Кристаллография тарихы қай жылдан басталады?

a)

1669ж

b)

1831ж

c)

1853ж

d)

1743ж

53.

Кристаллографияның негізінде не жатыр

a)

Симметриялық принципі

b)

Кристалдардың синтезі

c)

Кристалдардың көп түрлілігі

d)

Нағыз кристалдарды зерттеу

54.

Қазіргі заманғы кристаллография қандай ғылымдарға сүйенеді

a)

Математика, физика, химия

b)

Химия, биология, математика

c)

Математика, физика, тарих

d)

Тарих, биология, химия

55.

Кристаллографияның қандай бөлімдері бар

a)

Геометриялық, химиялық, физикалық

b)

Металдық, химиялық, физикалық

c)

Геометриялық, химиялық, биологиялық

d)

Рудалық, физикалық, минералогиялық

56.

Кристалл сөзі нені білдіреді

a)

Мұздайда қатқан

b)

Кеңістікте қатып қалған

c)

Структуралық

d)

Қатты

57.

Кристалдық күйдің негізгі қасиеті

a)

Біртектілік, анизотроптылық, өз бетінше жақталу қасиеті

b)

Біртектілік, анизотроптық

c)

Өз бетінше жақталу қасиеті

d)

Біртектілік, өз бетінше жақталу қасиеті, теңқасиеттілік

58.

Кристалдық заттың қандай қасиеттері бар

a)

Симметриялық, біртектілік, заңдылық

b)

Біртектілік, анизотроптылық, квазитроптық

c)

Анизотроптық, біртектілік, өз бетінше жақтану қасиеті

d)

Анизотроптық, біртектілік, кеңейю қасиеті

59.

Қатты заттардың қандай түрлерін білесіз.

a)

Аморфты, кристалды

b)

Поликристалдық, монокристалдық

c)

Поликристалды, кристаллит

d)

Кристалды, монокристалды

60.

Қандай денелер балқыту температурасымен сипатталады.

a)

Кристалдық

b)

Физикалық

c)

Аморфты

d)

Стандартты

61.

Белгілі температура мен қысымда полиморфты модикациялардың бір түрден екінші түрге ауысуы:

a)

монотропия

b)

анизотропия

c)

изотроптылық

d)

энантиотропия

62.

Табиғи жолмен түзілген, көп қырлы, симметриялы келген заттар немесе денелер

a)

кристалдар

b)

минералдар

c)

таужыныстар

d)

космостық зат

63.

Жақтардың өзара қиылысқан сызықтарын қалай атайды?

a)

кристалл қыры

b)

кристалдардың жақтары

c)

кристалдардың формалары

d)

кристалдардың ұяшығы

e)

кристалдардың торлары

64.

Аморфты дене деген не?

a)

Атомдары тәртіпсіз орналасқан қатты дене;

b)

Түйіршік дәндерден тұратын қатты дене;

c)

Морт сынғыш денелер;

d)

Жеке атрмдары түзу тәртіппен орналасқан қатты зат;

65.

Кристалл кез келген жерінен белгілі бағыттарда тегіс жақтар құрай сынуы (кальцит, галит, галенит):

a)

жетілген

b)

аса жетілген жымдастық

c)

аса жетілмеген

d)

жетілмеген

66.

Кристалдарды сындырған кезде тегіс жақтарға және сынығының тегіс болмай сынуы (дала шпаттары, қоңыр амфибол):

a)

жетілмеген жымдастық

b)

орта

c)

аса жетілген

d)

аса жетілмеген

67.

Көмір қышқылының (H2CO3) тұздарын біріктіретін минералдар тобы:

a)

карбонаттар

b)

оксидтер

c)

силикаттар

d)

сульфидтер

68.

Жымдастығы жоқ, кристалдар тегіс емес беттермен сынады (кварц, касситерит).

a)

сынық

b)

жетілмеген

c)

аса жетілмеген

d)

Орта

69.

Минералдарға ультракүлгін, катодты және рентген сәулелерімен әсер еткенде олар сәуле шығарады («суық сәулелену»):

a)

люминесценция

b)

екіге сыну

c)

құлпыру

d)

қаттылық

70.

Кристалға кіретін табиғи жарық екі әртүрлі жылдамдықты жарықтық толқынға бөлінеді:

a)

екіге сыну

b)

люминесценция

c)

қаттылық

d)

құлпыру

71.

Минералды сыртқы механикалық әсерге кедергісі:

a)

қаттылық

b)

екіге сыну

c)

пироэлектрлік

d)

құлпыру

72.

Минералдың беткі қабатының ала немесе бірнеше алуан түске бөленуі

a)

құлпыру

b)

екіге сыну

c)

қаттылық

d)

люминесценция

73.

Температураның өзгеруіне байланысты кристалдарда электрдің пайда болуы:

a)

пироэлектрлік

b)

люминесценция

c)

қаттылық

d)

екіге сыну

74.

Кристалдарды созғанда немесе сыққанда электрдің пайда болуы:

a)

пьезоэлектрлік

b)

пироэлектрлік

c)

люминесценция

d)

екіге сыну

75.

Мына минералдардың қайсысы эндогенді типке жатады?

a)

Халькопирит

b)

Малахит

c)

Азурит

d)

Хризоколла

76.

Мына минералдардың қайсысы экзогенді типке жатады

a)

FeCO3

b)

FeS2

c)

PbS

d)

ZnS

77.

Таужыныстарының жаралуын зерттейтін ғылым саласы

a)

Петрография

b)

Кристаллография

c)

Физика

d)

Химия

78.

Кристалдық торда кейбір атомдардың (иондардың) басқа заттың иондарымен торды бұзбай алмасып орналасуын қалай атайды.?

a)

Кристалды зат

b)

Изоморфизм

c)

Аморфты зат

d)

Кристалдық тор

79.

Кристалдардың ішкі құрылысымен сырт формасының байланыс заңын тапқан ғалым

a)

Федров

b)

Вернадский

c)

Ферсман

d)

Ломоносов

80.

Көмірді жабық кеңістікте ауасыз қыздырғанда алынатын өнім.

a)

Тас көмір

b)

Шлак

c)

Кокс

d)

Шымтезек

81.

Сидерофилді элементтердің құрамына кіретін негізгі элемент

a)

Fe

b)

Au

c)

Pb

d)

Cu

82.

Жердің ядросының негізін қандай элементтер құрайды

a)

Fe-Ni

b)

Au-Ag

c)

Cu-Pb

d)

Mg-Li

83.

Газдар, сутек азот қандай элемент тобына жатады

a)

Атмофилді

b)

Литофилді

c)

Халькофилді

d)

Сидерофилді

84.

Жердің беткі тас, су жəне ауа қабатын қоспасындағы мөлшерлі салмағы

a)

2,2-2,5*1019

b)

2,2-2,5*102

c)

2,2-2,5*1012

d)

2,2-2,5*1020

85.

Жер бетнің құрамының 50%ін қандай элемент құрайды.

a)

O

b)

Mg

c)

S

d)

Fr

86.

Жер қойнында 1200 км тереңдікте қандай қабат бар.

a)

Сульфидті

b)

Сутекті

c)

Газды

d)

Тотықты

87.

Кварцтың меншікті салмағы қанша.

a)

2,6 г/см3

b)

1,5 г/см3

c)

2,0 г/см3

d)

1,2 г/см3

88.

Биосфера қабатындағы ең басты элемент.

a)

C

b)

Fe

c)

K

d)

Li

89.

Топырақта ең жиі кездесетін элемент

a)

Al

b)

Cu

c)

Pb

d)

Ti

90.

Қандай қосылыс гидрототыққа жатады

a)

Fe(OH)2

b)

CuSO4

c)

BaSO4

d)

ZnS

91.

Заттың изотропты қасиеті нені көрсетеді

a)

Физикалық қасиеттерінің барлық бағытта бірдей болуын

b)

Тез балқуын

c)

Сыртының жылтырлығын

d)

Тоқ өткізгіштігін

92.

Мыстың ең көп тараған минералы

a)

CuFeS2

b)

СuO

c)

CuS

d)

Cu(OH)2

93.

Қорғасынның ең басты өндірістік минералы

a)

PbS

b)

Pb(OH)2

c)

PbCO3

d)

PbSO4

94.

Мырыштың ең басты өндірістік минералы

a)

ZnS

b)

ZnSO4

c)

ZnCO3

d)

Zn(OH)2

95.

Корундтың ең басты қасиеті

a)

Қаттылығы

b)

Жылтырлығы

c)

Ерігіштігі

d)

Созылымдығы

96.

Қайсысының аты малахит

a)

CuCO3Cu(OH)2

b)

Cu2S

c)

FeS2

d)

CaF2

97.

Кеннің қандай қасиеті болғанда флотация əдісі таңдалады

a)

Бағалы заттың ұнтақ сепкілдігі

b)

Бағалы заттың үлесінің жоғарылығы

c)

Магниттілігі

d)

Суда ерігіштігі

98.

Гравитациялық байыту əдісі минералдың қандай қасиетіне негізделген

a)

Тығыздығына

b)

Тоқ өткізгіштігіне

c)

Жылтырлығына

d)

Минерал түсіне

99.

Алмаздағы атом аралық байланыс түрі

a)

Коваленттік

b)

Иондық

c)

Металдық

d)

Молекулалық

100.

Графитте атом аралық байланыстар түрлері

a)

Ковалентті-молекулалық

b)

Ионды-молекулалық

c)

Ионды-ковалентті

d)

Металдық-ковалентті