WorksheetsPsychologia wychowawcza. Egzamin
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
Psychologia wychowawcza to nauka zajmująca się m. in:
badaniem psychologicznych zagadnień uczenia się, wychowania i nauczania
zagadnieniami doboru treści kształcenia i wychowania, procesem uczenia się
uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych, funkcjonowaniem zawodowym nauczycieli
wszystkie odpowiedzi są poprawne
Tradycyjnie przedmiot i zadania psychologii wychowawczej dzielimy na trzy sfery. Wskaż sferę, które NIE należy do psychologii wychowawczej:
wychowanie, psychologia wychowania (sfera afektywna)
nauczanie, psychologia nauczania (sfera poznawcza)
zdrowie, opieka zdrowotna (sfera aktywności)
opieka, opieka psychologiczna (sfera potrzeb)
Koncepcja VUCA opisuje warunki funkcjonowania osób we współczesnym świecie. Akronim VUCA odnosi się do czterech charakterystyk. Są to:
zmienność (volatility), niepewność (uncertainty), złożoność (complexity), niejednoznaczność (ambiquity)
zmienność (volatility), unikalność (uniqueness), złożoność (complexity), niejednoznaczność (ambiquity)
zmienność (volatility), niepewność (uncertainty), konkurencyjność (competitiveness), niejednoznaczność (ambiquity)
żadna odpowiedź nie jest poprawna
Proces wychowania to ciąg zmian, które dokonują się w sposobie funkcjonowania wychowanka na skutek oddziaływań osoby wychowującej.
To proces który jest:
intencjonalny, zaplanowany, bezpośredni
interakcyjny, świadomy, zorganizowany
celowy, skupiony na osiągnięciu konkretnych rezultatów
wszystkie odpowiedzi są poprawne
Przyswojenie (internalizacja) to mechanizm, w którym zewnętrzne normy, wartości i postawy stają się częścią wewnętrznego systemu przekonań osoby. Do celowych aspektów internalizacji w wychowaniu NIE należy:
przyjmowanie norm – dziecko naśladuje zewnętrzne zachowania, kierując się obawą przed karą lub pragnieniem nagrody
uwewnętrznienie – zewnętrzne zasady przekształcają się w wewnętrzne przekonania, co prowadzi do samodzielnego przestrzegania norm
relatywizm moralny – jeśli inni łamią zasady, osoba zachowuje się zgodnie z tymi normami społecznymi, co pozwala na jej na podejmowanie bezpiecznych decyzji w różnych sytuacjach
autoregulacja – osoba stosuje zasady niezależnie od obecności innych, co gwarantuje stałość efektów wychowania
Nauczanie i uczenie się to dwie odmienne czynności, które są ze sobą powiązane, ale różnią się perspektywą:
a) nauczanie jest działaniem skierowanym na przekazanie wiedzy
b) uczenie się to przyswajanie i zastosowanie tej wiedzy przez osobę uczącą się
a) i b) są poprawne
żadna odpowiedź nie jest poprawna
Uczenie się to nabywanie doświadczeń wyrażające się w modyfikacji zachowania. Te zmiany w zachowaniu:
a) są następstwem zmian centralnych, nie należą wyłącznie do funkcji receptorów i efektorów
b) są efektem dojrzewania i degeneracji, zatem pojawiają się samoistnie;
c) są względnie trwałe, a więc nie wyrażają się jedynie w chwilowym podwyższeniu lub obniżeniu poziomu wykonania/zachowani
poprawne odpowiedzi a) i c)
Jedną z metod wychowawczych jest nagradzanie – wzmacnianie pozytywnych zachowań poprzez nagrody. Do zagrożeń wynikających z nieprawidłowego stosowania tej metody zaliczamy:
zbyt częste motywowanie zewnętrzne, które może sprzyjać postawie roszczeniowej
obniżenie skuteczności działań spowodowane niedostosowaniem atrakcyjności nagrody
zobojętnienie na nagrodę z powodu zbyt częstego otrzymywania
wszystkie odpowiedzi są poprawne
Rodzina jest strukturą złożoną z osób (członków i członkiń), które tworzą wzajemne relacje. Wskaż odpowiedź, która NIE odnosi się do rodziny jako systemu.
Rodzina to system:
w którym każdy członek / członkini pełni swoją rolę i wpływa na innych
który wykazuje właściwości homeostatyczne poprzez mechanizmy utrzymania równowagi
zamknięty, na który nie mają wpływu zmiany zachodzące w otoczeniu rodziny
który działa na zasadzie współpracy i wzajemnego wsparcia
Ze względu na specyficzne cechy możemy wyróżnić charakterystyki rodzin.
Do przykładowych charakterystyk należą:
rodzina nuklearna to rodzina dwupokoleniowa składająca się z rodziców i dzieci
rodzina egalitarna to rodzina, w której wszyscy mają równe role i współpracują w modelu partnerskim
rodzina poligamiczna to rodzina złożona z męża i kilku żon oraz ich potomstwa
wszystkie odpowiedzi są poprawne
Sposób wspierania rodziny niepełnej często związany jest z charakterystyką tej niepełności.
Do typowych charakterystyk niepełności rodziny NIE należy:
płeć samotnego rodzica: samotna matka z dzieckiem (dziećmi), samotny ojciec z dzieckiem (dziećmi)
orientacja seksualna rodzica np. mężczyzna homoseksualny z dzieckiem (dziećmi)
czas trwania nieobecności jednego z rodziców: długotrwała np. ze względu na śmierć rodzica, na skutek rozwodu
czas trwania nieobecności jednego z rodziców: czasowa np. pobyt rodzica w zakładzie karnym, dłuższy pobyt rodzica za granicą
Rodzina w społeczeństwie ponowoczesnym:
często jest bardziej mobilna - starsze pokolenie mieszka daleko od swoich dzieci
może być jednorodzicielska, oparta na małżeństwie lub związku partnerskim, patchworkowa
jest oparta na wielozadaniowości poszczególnych członków i członkiń rodziny, często bez tradycyjnego podziału ról
wszystkie odpowiedzi są poprawne
Współczesne przemiany ról rodzinnych przejawiają się m. in. w egalitaryzmie.
Pojęcie to - egalitaryzm - opisuje następujące zjawisko:
a) współczesne rodziny coraz częściej stawiają na równouprawnienie w podziale obowiązków, zarówno mąż, jak i żona podejmują zadania domowe i zawodowe na równych zasadach;
b) współczesne rodziny balansują między tradycyjnymi wartościami a nowoczesnymi formami życia tworząc wsparcie dla wszystkich pokoleń w rodzinie;
poprawne odpowiedzi a) i b)
żadna odpowiedź nie jest poprawna
Prawidłowo funkcjonująca rodzina pełni kluczową rolę w wychowaniu dziecka wspierając jego rozwój w wielu aspektach. Zadania rodziny wobec dziecka to:
stymulacja rozwoju poznawczego, zainteresowań, zaspokajanie potrzeb emocjonalnych, nauka form współżycia, przystosowywania się do zmieniających się sytuacji społecznych
nauka budowania więzi emocjonalnych i społecznych, nauka sposobów realizacji celów i zamierzeń, wprowadzenie w świat wartości i norm obowiązujących w społeczeństwie
przygotowanie do pełnienia przyszłych ról rodzicielskich, społecznych, zawodowych, troska o wykształcenie i przygotowanie zawodowe
wszystkie odpowiedzi są poprawne
Demokratyczny styl wychowania opiera się na poszanowaniu praw wszystkich członków rodziny, zarówno dorosłych, jak i dzieci.
Wskaż zdanie, które NIE opisuje zachowań charakterystycznych dla tego stylu:
dzieci mogą podejmować samodzielnie decyzje i przejawiać samodzielne aktywności adekwatnie do wieku lub poziomu dojrzałości
dzieci mają prawo do uczestniczenia w rodzinnych dyskusjach i naradach
dzieci działają ze strachu przed karą, a rodzice nie argumentują swoich decyzji wychowawczych
dzieci uczą się postępować zgodnie z wzorcem wskazanym im przez rodziców
Według Kannera postawy rodziców wobec dzieci można podzielić na:
a) akceptację i uczucie, jawne odtrącenie
b) perfekcjonizm, nadmierne chronienie
poprawne a) i b)
żadna odpowiedź nie jest poprawna
Według Ziemskiej postawy rodziców można podzielić na złożone postawy niewłaściwe i właściwe. Do właściwych postaw zaliczamy:
akceptację dziecka czyli przyjmowanie go takim jakie ono jest
współdziałanie z dzieckiem – angażowanie się w czynności ważne dla dziecka
dawanie dziecku właściwej dla wieku, rozumnej swobody i uznawanie praw dziecka w rodzinie
wszystkie odpowiedzi są poprawne
Rozwój psychiczny to całokształt zmian ilościowych i jakościowych, które są ukierunkowane na osiągnięcie coraz wyższych form regulacji stosunków osoby ze światem.
Zmiany rozwojowe poznajemy poprzez :
różnice między jednym a drugim zachowaniem w podobnej sytuacji
zmiany ilościowe np. masa ciała, wzrost, poszerzenie słownictwa
zmiany jakościowe np. lepsza organizacja funkcjonowania, kontrola zachowania
wszystkie odpowiedzi są poprawne
Do czynników wpływających na rozwój psychiki zaliczamy:
dziedziczność, przynależność etniczną, środowisko, wychowanie
dziedziczność, aktywność, środowisko, wychowanie
dziedziczność, aktywność, środowisko, seksualność
tożsamość płciową, aktywność, środowisko, wychowanie
Socjalizacja to proces oraz rezultat tego procesu nabywania przez osobę systemu wartości, norm oraz wzorów zachowań obowiązujących w danej zbiorowości. Socjalizacja:
to całokształt wpływów wywieranych przez środowisko społeczno-kulturowe na osobę
może być prawidłowa i nieprawidłowa
trwa przez całe życie człowieka, lecz w największym nasileniu ma miejsce, gdy dziecko rozpoczyna życie w społeczeństwie
wszystkie odpowiedzi są poprawne
