Font size
WorksheetsӨспе 1 часть
Total questions: 50
Worksheet time: 3600secs
Өспелік үрдіс:
дерттік серпіліс
дерттік жағдай
біртектес дерттік үрдіс
ауру
нозологиялық бірлік
Өспе сипатталады:
жасушалардың ретсіз өсуімен
жасушалардың нақтылануы жоғары дәрежеде болуымен
жыныс жасушаларының міндетті түрде болатын мутациясымен
жасушалардың айқын жанасулық тежелуімен
туындау табиғаты поликлонды болуымен
Қалыпты жасушаларға қарағанда, өспелік жасушалар:
тыныштық сатысына (G0) өтпейді
тез қартаяды
бір қабатпен көбейеді
айқын морфологиялық нақтылануымен сипатталады
жартылай сұйықтық ортада көбейе алмайды
Қалыпты жасушаларға қарағанда, Өспелік жасушалар:
сыртқы өсу факторларын қажет етеді
көп қабатты болып көбейеді
тез қартаяды
паракринді реттелуімен сипатталады
ешқашанда метастазаланбайды
Өспелік жасушалар шексіз бөлінеді және қабаттап бөлінеді, өйткені оларда:
жанасулық тежелу жоқ
Хейфлик лимиті төмен
тез қартаю байқалады
адгезиялық қасиеттер айқын
митоздық оралым толығымен тежелген
Өспелік жасушаларға тән:
адгезиялық қасиеттердің әлсіреуі
паракринді реттеу
кейлондардың жоғары құрамы
айқын көрінетін жанасулық тежелу
тыныштық сатыда (G0) болуы
Өспелік жасушаларға тән: 1)теломеразаның белсенділенуі мен өсуі; 2)аутокринді реттеу; 3)кейлондардың жоғары құрамы; 4)жанасулық тежелу айқын; 5)тыныштық сатыда (G0) болуы.
теломеразаның белсенділенуі мен өсуі
аутокринді реттеу
кейлондардың жоғары құрамы
жанасулық тежелу айқын
тыныштық сатыда (G0) болуы
Өспелік жасушалардың аутокринді реттелуі жасушадағы осы өзгерістерге әкеледі: сыртқы өсу факторларына мұқтаждығы жойылуына; 2)организмнің реттеуші әсерлеріне тәуелді болады; 3)бөлінуді тоқтатады; 4)жанасулық тежелу қабілетіне ие болады; 5)үнемі тыныштық сатыда (G0) болады.
сыртқы өсу факторларына мұқтаждығы жойылуына
организмнің реттеуші әсерлеріне тәуелді болады
бөлінуді тоқтатады
жанасулық тежелу қабілетіне ие болады
үнемі тыныштық сатыда (G0) болады
Өспелік жасушаларда кейлондардың саны: 1)төмен; 2)жоғары; 3)қалыпты жағдайдағыдай; 4)жасушадағы митоз сатысына тәуелді; 5)жасушаның бөліну түріне тәуелді.
төмен
жоғары
қалыпты жағдайдағыдай
жасушадағы митоз сатысына тәуелді
жасушаның бөліну түріне тәуелді
Кейлондар - келесі қасиеттерге ие заттар: 1)бөлініп жатқан жасушалардың митоздық белсенділігін тежейтін; 2)жасушалардың митоздық "қозуын " қолдайтын; 3)қалыпты жасушаның Өспеліке ауысуына жағдай жасайтын; 4)жасушалар бөлінуінің паракринді реттелуін қамтамасыз ететін; 5)антионкогендерді бейтараптайтын.
бөлініп жатқан жасушалардың митоздық белсенділігін тежейтін
жасушалардың митоздық "қозуын " қолдайтын
қалыпты жасушаның Өспеліке ауысуына жағдай жасайтын
жасушалар бөлінуінің паракринді реттелуін қамтамасыз ететін
антионкогендерді бейтараптайтын
Өспелер басқа гипербиоздық үрдістерден ажыратылады: 1)айқын атипизммен; 2)созылмалы ағыммен; 3)метастазалануға қабілетсіздігімен; 4)жасушалар бөлініуі паракринді ; 5)сыртқы өсу факторларына толық тәуелдігімен.
айқын атипизммен
созылмалы ағыммен
метастазалануға қабілетсіздігімен
жасушалар бөлініуі паракринді
сыртқы өсу факторларына толық тәуелдігімен
Көбею атипизмінің мәні : 1)Өспе өсуінің салыстырмалы тәуелсіздігінде және реттеуге келмейтіндігінде; 2)жасушалар жетілуі тежелуінде; 3)жасушалар түрі мен өлшемдері өзгеруінде; 4)жасушаларда зат алмасу бұзылыстарында; 5)жасушала.
Өспе өсуінің салыстырмалы тәуелсіздігінде және реттеуге келмейтіндігінде
жасушалар жетілуі тежелуінде
жасушалар түрі мен өлшемдері өзгеруінде
жасушаларда зат алмасу бұзылыстарында
жасушала
Нақтылану атипизмінің мәні: 1)жасушалар жетілуінің жартылай немесе толығымен тежелуінде; 2)Өспе өсуінің реттеуге келмейтіндігінде; 3)Өспе өсуінің салыстырмалы тәуелсіздігінде; 4)жасушаларда зат алмасу бұзылыстарында; 5)жасушалардың антигенді детерминанталары өзгеруінде.
Өспелік жасушалардың шексіз көбею қабілеті туынды жасушаларына осылай беріледі: 1)гаметалық тұқым қуалаушылықтың доминантты белгісі ретінде; 2)гаметалық тұқым қуалаушылықтың рецессивті белгісі ретінде; 3)соматикалық тұқым қуалаушылықтың доминантты белгісі ретінде; 4)соматикалық тұқым қуалаушылықтың рецессивті белгісі ретінде; 5)соматикалық тұқым қуалаушылықтың кодоминантты белгісі ретінде.
Биохимиялық атпизм былай көрінеді: а)анаэробты гликолиз күшеюімен, б)гистондар түзілуі жоғарылауымен, в)пируват пен лактаттың жоғарылауымен, г)изоферментті күрделенуімен, д)оАМФ құрамы азаюымен: 1)а,б,в,д; 2)а,в,д; 3)а,г,д; б,в,г; 5)а,д.
а,б,в,д
а,в,д
а,г,д
б,в,г
а,д
Өспелік тіндегі көмірсулар алмасуы ерекшелігі осылардың төмендеуімен (тежелуімен) көрінеді:
анаэробты гликолиздің
пируват құрамының
лактат құрамының
глюкозаның анаэробты тотығуының
глюкоза тотығуының пентозофосфатты жолының
Өспелік тінде көмірсулардың гликолиз жолымен ыдырауы (Пастер эффектісі) өтеді:
оттегі қатысуымен
оттегісіз
пируват қатысуымен
пируватсыз
пируват және лактат қатысуыныз
Өспелік өсуде Пастер эффектісі:
әлсірейді
күшейеді
өзгермейді
ақуыз құрамына тәуелді
оттегі құрамына тәуелді
Өспелік тінде глюкоза тотығуының пентозофосфатты жолының белсенуі түзілуіне әкеледі:
пируваттың
лактаттың
дезоксирибозаның
альфа-токоферолдың
ДНҚ түзілуінің ақуыз-супрессорларының
Өспелік тіндегі ақуыз алмасуы ерекшеліктері:
Өспелік жасушалар азотты ұстап қалуға қабілетті
нуклеин қышқылдары түзілуінің ферменттері белсенділігінің төмендеуі
изоферментті қарапайымдылану
оАМФ құрамының азаюы
оГМФ құрамының өсуі
Өспелік тіндегі ақуыз алмасуы ерекшеліктері:
гистондар түзілуі жоғарылауы
изоферментті қарапайымдылану
ақуыз түзілуінің оның ыдырауынан басым болуы
оАМФ құрамының жоғарылауы
қаннан аминқышқылдарын қармап алуының тежелуі
Өспелік тіндегі ақуыз алмасуы ерекшеліктері: 1)гистондар түзілуі азаюы, 2)изоферментті қарапайымдылану, 3)ақуыз түзілуінің оның ыдырауынан басым болуы; 4)оАМФ құрамының жоғарылауы, 5)қаннан аминқышқылдарын қармап алуының тежелуі.
Өспелік жасушалармен онкоақуыздар және ұрықтық ақуыздарды түзуі атипизмнің осы мысалы болып табылады: 1)көбею; 2)биохимиялық; 3)физикалық-химиялық; 4)иммунологиялық; 5)морфологиялық.
Өспелік тіндегі майлар алмасуы ерекшеліктері: 1)липопротеидтердің қанға бөлінуі; 2)қанға альфа-токоферолдың бөлінуі; 3)ДНҚ мен РНҚ түзілуініңң күшеюі; 4)пируват пен лактаттың жинақталуы; 5)май қышқылдары түзілуінің әлсіреуі.
Өспелік тіндегі майлар алмасуы ерекшеліктері: 1)холестериннің қанға бөлінуі; 2)майда еритін дәрумендердің қанға бөлінуі; 3)май қышқылдары түзілуінің күшеюі; 4)альфа-фетопротеин түзілуінің әлсіреуі; 5)мембраналар липидтерінің біркелкі болуы.
Өспелерде "субстратты қақпа" феноменінің мәні: 1)қаннан глюкоза, азот, холестеринді қармау; 2)Өспелік жасушалардан қанға глюкоза, азот, холестериннің бөлінуі; 3)Өспелік жасушаларда тотығу субстраттарының күшейтілген катаболизмі; 4)онкоақуыздардың қарқынды түзілуі; 5)түрлі Өспелердегі жасушалардың изоферменттікк қарапайымдылануы.
Өспелік тіннің физикалық-химиялық атипизмінің көріністері: 1)кальций мөлшерінің өсуі; 2)магний мөлшерінің жоғарылауы; 3)калийдің өсуі; 4)судың азаюы; 5)сүт қышқылының азаюы.
Өспелік тіннің физикалық-химиялық атипизмінің көріністері: 1)жасушалар беткейіндегі теріс зарядының төмендеуі; 2)анаэробты гликолиздің әлсіреуі; 3)кальцийдің азаюы; 4)протондардың азаюы; 5)судың азаюы.
Өспелік тіндердің электр тоғын өткізу қабілеті: 1)жоғарылаған; 2)төмендеген; 3)өзгермеген; 4)пируваттың құрамына байланысты; 5)аэробты гликолиз белсенділігіне тәуелді.
Қалыпты жасушаларда кездесетін антигендерді өспелік жасушалармен жоғалтуы осының мысалы болып табылады: 1)антигенді күрделенудің; 2)антигенді қарапайымдыланудың; 3)антигенді дисбаланстың; 4)антигенді дивергенцияның; 5)антигенді реверсияның.
Гомологиялық сау жасушаларда кездеспейтін, жаңа антигендерді Өспелік жасушалармен түзуі осының мысалы болып келеді: 1)антигенді күрделенудің; 2)антигенді қарапайымдыланудың; 3)антигенді дисбаланстың; 4)антигенді дивергенцияның; 5)антигенді спецификалықтың.
Өспелік жасушалардың, қалыпты жасушаларға қарағанда, түрі, өлшемінің өзгеруі атипизмнің осы түрінің мысалы:
көбею
биохимиялық
физикалық-химиялық
иммунологиялық
морфологиялық
Тіндік атипизм кезінде бұзылады:
паренхималық құрылымдар мен строманың арасындағы қатынас
субжасушалық органеллалар саны мен құрылымдары
тіннің спецификалық қызметтері
ақуыз түзілуі
жасушалардың түрі мен өлшемдері
Өспелік жасушалардың морфологиялық атипизмінің ерекшеліктері:
түрлі органеллалар мембраналарының бірігуі
мембрана беткейінде микробүрлердің жоғалуы
жасушалар арасында жанасулардың күшеюі
жасушалар беткейінің азаюы
жасушаларды нақтыландырудың ықпалдарына сезімталдықтың жоғарылауы
Ер адамдардағы Өспелік жасушаларда жыныс хроматинінің болуы- осы атипизмнің мысалы:
көбею
биохимиялық
физикалық-химиялық
иммунологиялық
морфологиялық
Асқазан рагында асқазан сөлі бөлінуінің тез арада азаюы осы атипизмнің мысалы:
көбею
биохимиялық
физикалық-химиялық
иммунологиялық
морфологиялық
Сүт безі рагында өспелік жасушалармен қалқанша бездің гормондарын бөлуі- осы атипизмнің мысалы:
көбею
биохимиялық
физикалық-химиялық
иммунологиялық
морфологиялық
Арын бөлуі- осы атипизмнің
көбею
биохимиялық
физикалық-химиялық
иммунологиялық
морфологиялық
Қатерсіз өспелерге қарағанда, қатерлі өспелер осылай ерекшеленеді:
экспансивті өсуімен
тіндік атипизмге ғана ие
морфологиялық нақтылануы айқын емес
метастазаланбайды
қайталанбайды
Қатерсіз өспелерге қарағанда, қатерлі өспелер осылай ерекшеленеді:
тез қартаюымен
тіндік және жасушалық атипизмге ие
морфологиялық нақтылануы айқын
метастазаланбайды
қайталанбайды
Қатерсіз өспелерге қарағанда, қатерлі өспелер осылай ерекшеленеді:
инфильтративті өсуімен
алмасулық атипизмге ие емес
сирек қайталанады
эндокриндік реттелуі бар
бір қатарлы жасушалық дақылдарды қалыптастырады
Қатерлі өспелердің ең негізгі, біріншілікті белгісі:
организмге жүйелі әсері
метастазалануы
инфильтративті өсуі
кахексия
қайталануы
Инфильтративті өсудің патогенезі байланысты:
жасушалар арасындағы тіркелу күштердің күшеюімен,
жасушалар қозғалғыштығының жоғарылауымен,
адгезиялық молекулалардың азаюымен,
жасушалармен гидролиздік ферменттерді бөлуімен
Метастазалану - осылайша сипатталатын үрдіс:
өспе жасушаларының қоршаған тіндерге енуі
өспелік жасушалардың басқа ағзаларға тасымалдануы
кесіп тастағаннан жерде өспенің қайта дамуы
организмнің жа
Метастазаланудың 1 сатысында (ену) байқалады:
жасушалардың тамырлар арқылы тасымалдануы
жасушалық эмболдардың пайда болуы
жасушалардың қалыпты тінде бөлініп, көбеюі
жаңа өспелік түйіндердің пайда болуы
біріншілікті өспеден жасушалардың үзіліп, тамырға енуі
Метастазаланудың 2 сатысында (жасушалық эмболия) байқалады:
жасушалардың тамырлар арқылы тасымалдануы
біріншілікті өспетен жасушалардың үзілуі
тіректік мембранаға жасушалардың тіркелуі
дәнекер тіннің жасушалардағы гидролиздік ферменттермен ыдыратылуы (балқытылуы)
жасушалардың тамырға енуі
Метастазаланудың 3 сатысында (имплантация) байқалады:
жасушалардың тамырлар арқылы тасымалдануы
біріншілікті өспетен жасушалардың үзілуі
тіректік мембранаға жасушалардың тіркелуі
Қайталану-осылайша сипатталатын үрдіс: 1)өспе жасушаларының қоршаған тіндерге енуі; 2)өспелік жасушалардың басқа ағзаларға тасымалдануы; 3)кесіп тастағаннан жерде өспенің қайта дамуы; 4)организмнің жалпы әлсіреуі мен үдеуі; 5)бір түрге жататын жасушалардың басқа түрге айналуы.
Қалыпты жасушаларға қарағанда, өспелік жасушалар: а) тек экзогенді тітіркендіргіштердің әсерінен бөлінеді, б)тек эндогенді тітіркендіргіштердің әсерінен бөлінеді, в)үнемі өлінуде, г)бір қабат түрінде ғана көбейеді, д)Хейфлик лимитін жоғалтады.
а,б,г,д
а,в,д
б,в,д
б,г
а,д
Өспелік тінде анаэробты гликолиздің күшеюі (Варбург эффектісі) осымен байланысты: 1)гликолиз ферменттері белсенділенуімен; 2)антиоксидантты жүйе ферменттерінің белсенділенуімен; 3)теломераза белсенуімен; 4)пентозофосфатты жолдың ферменттері тежелуімен; 5)липидтердің бос радикалды тотығуы ферменттері тежелуімен.
