Mộc vượng

Thủy vượng

Thổ vượng

Kim suy

Âm Dương tương đương

Âm Dương tiêu trưởng

Âm Dương hỗ căn

Âm Dương bình hành

Phù, huyết, bụng, dưới

Tạng, khí, bụng, dưới

Phù, khí, lưng, trên

Phù, huyết, lưng, dưới

Ngũ khí gồm chua, đắng, ngọt, cay, mặn

Tứ khí gồm hàn, lương, ôn, nhiệt

Ngũ vị gồm hàn, lương, bình, ôn, nhiệt

Tứ vị gồm toan, khổ, cam, tân, hàm

Tính của thuốc thay đổi sau chế biến

Vị của thuốc thay đổi sau chế biến

Đường đi của thuốc trong cơ thể

Cơ quan mà thuốc tác động

Chua - tỳ vị

Ngọt - phế đại trường

Đắng - tâm tiêu trường

Cay - can đờm

Phương tễ là bài thuốc gồm 4 thành phần quân, thần, tá, sứ

Trong phương tễ không thể có 2 vị thuốc có tính vị đối nghịch nhau

Phương tễ là đơn thuốc gồm nhiều dược liệu trộn lại với nhau

Phương tễ có thể gồm nhiều vị thuốc có tính vị khác nhau thỏa mãn yêu cầu trị liệu

Giải quyết triệu chứng phụ, tác dụng phụ

Giúp thuốc đến cơ quan mong muốn, điều hòa bài thuốc

Giải quyết triệu chứng chính, nguyên nhân gây bệnh

Hỗ trợ nhằm tăng tác dụng

Thay đổi sự phối ngũ các vị thuốc

Tăng/giảm các vị thuốc

Thay đổi liều lượng các vị thuốc

Thay đổi dạng chế biến, chuyển sang dược liệu tươi

Thuốc phương hương, làm tỉnh thần, phát tán, trừ đờm; Chữa trúng phong, hôn mê, bất tỉnh

Trừ đàm, trị chứng chậm tiêu hóa

Trị lo lắng, khó ngủ

Làm ngưng tiết khí, huyết, tinh, tân dịch

Phát tán phong nhiệt

Giải cảm hàn, thông khí, bình suyễn,...

Phát tán phong thấp

Thanh nhiệt giải độc, trừ thấp

Dùng thuốc khi tà không còn ở biểu

Thuốc tân ôn giải biểu cần uống nóng

Thuốc tân ôn giải biểu cần uống nguội

Nên dùng thuốc kéo dài đến khi bệnh khỏi hoàn toàn

Nên dùng thuốc phát tán phong hàn cho người có sốt cao, miệng khô, họng đỏ...

Nên dùng thuốc giải biểu trong trường hợp thiếu máu, tiểu ra máu,...

Không dùng thuốc phát tán phong nhiệt cho người bị cảm phong hàn.

Nên dùng thuốc giải biểu kéo dài đến khi bệnh khỏi hoàn toàn.

Ma hoàng, Sài hồ.

Bạch chỉ, cát căn.

Gừng, Tang diệp.

Gừng, Phòng phong.

Caroten, ít tinh dầu, vitamin C.

Tinh dầu, tinh bột, chất nhày, tanin.

Saponin, tinh dầu, rutin.

Alkaloid, tinh dầu.

Thông phế khí, tuyên phế khử đờm, bài nùng, tán phong hàn.

Thanh phế nhiệt, chỉ khái, hạ suyễn, lợi thủy.

Ôn phế chỉ khái, hạ khí, sát trùng.

Thanh phế chỉ khái, thanh vị chỉ ẩu.

Vị cay, ngọt, tính ôn, nhiệt. Quy kinh phế, thận, bàng quang

Vị chua, mặn, tính hàn. Quy đại trường, thận, bàng quang.

Vị cay, mặn, tính ôn. Quy kinh phế, đại trường.

Vị cay, đắng, tính lương. Quy kinh can, tâm

Không dùng trong trường hợp đại tiện lỏng.

Không dùng cho trường hợp viêm loét dạ dày và phụ nữ có thai.

Không dùng trong trường hợp phụ nữ có thai.

Không dùng cho người khí hư, âm hư hỏa vượng.

Thường có tính hàn, lương

Thường có vị cay, ngọt

Thường trầm, giáng

Thường là quả, hạt, khoáng vật

Sao tẩm với phụ liệu

Thay đổi liều lượng

Thường tăng liều

thường giảm liều

Phối hợp làm giảm độc tính

Phối hợp làm tăng tác dụng

Phối hợp làm tăng độc tính

Phối hợp làm mất độc tính

Dương trong dương

Dương trong âm

Âm trong dương.

Âm trong âm

Hành Thủy-Nước tiểu.

Hành Hỏa-Mồi hôi.

Hành Thổ-Nước miếng.

Hành Mộc-Nước mũi.

Mộc, Hỏa, Thổ, Kim, Thủy, Mộc.

Mộc, Thổ, Thủy, Hỏa, Kim, Mộc.

Thổ, Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.

Mộc, Hỏa, Thổ, Thủy, Kim, Mộc.

Hành đi khắc mạnh hơn hành được khắc.

Kim khắc mộc, kim mạnh hơn mộc.

Hành đi khắc yếu hơn hành được khắc.

Hành bị khắc mạnh hơn hành đến khắc.

Đởm (Mật)-Tâm.

Tiểu Trường (Ruột non)-Tỳ.

Đại Trường (Ruột già)-Phế.

Vị (Dạ dày)-Can.

Tâm, phế.

Tỳ, vị.

Can, Thận, Bàng Quang.

Tiểu Trường, Đại Trường.

Điều trị các bệnh vùng đầu, mắt, tai, họng, tay, các bệnh tuần hoàn, sốt rét, cảm mạo.

Điều trị các bệnh đau cổ, đau vai, ngạt mũi ù tai, các bệnh thuộc tiểu trường tuần hoàn.

Điều trị các bệnh ù tai, đau cổ, đau vai, cánh tay, các bệnh thuộc tiểu trường tuần hoàn

Điều trị các bệnh đau răng, phù mặt, ngạt mũi, viêm sưng họng, đau cánh tay, các bệnh thuộc tiểu trường tuần hoàn.

Điều trị các bệnh đau dạ dày, nôn, đau răng, phù mặt, họng sưng đau, bệnh ở chân.

Điều trị các bệnh đau dạ dày, nôn, cánh tay, các bệnh thuộc tiểu trường tuần hoàn.

Điều trị các bệnh đau mắt, đau đỉnh đầu, đau lưng, đau chân (phía sau), đau thần kinh tọa,...

Điều trị các bệnh vùng đầu, mắt, đau dạ dày, nôn, các bệnh tuần hoàn, sốt rét, cảm mạo.

Điều hòa kinh dọc, hỗ trợ vùng thắt lưng, bụng.

Cân bằng vận động chân, điều hòa giấc ngủ, mắt.

Cân bằng vận động chân, dương khí, thần kinh.

"Biển khí huyết", điều hòa khí huyết, kinh nguyệt.

Liên kết kinh dương, điều hòa biểu lý, ngoại cảm.

Chủ về dương khí, kiểm soát kinh dương, cột sống.

Cân bằng vận động chân, dương khí, thần kinh.

Cân bằng vận động chân, điều hòa giấc ngủ, mắt.

Xuất phát từ gót chân, đi dọc mặt trong chân lên mắt.

Xuất phát từ gót chân, đi dọc mặt ngoài chân lên đầu.

Xuất phát từ bàn chân, chạy lên ngực và cổ.

Xuất phát từ bàn chân, chạy lên đầu và phía sau tai.

Xuất phát từ gót chân, đi dọc mặt trong chân lên mắt.

Xuất phát từ gót chân, đi dọc mặt ngoài chân lên đầu

Dọc giữa mặt trước cơ thể, từ đáy chậu lên cằm.

Dọc giữa mặt sau cơ thể, từ đáy chậu lên đỉnh đầu.

Hạ nhiệt, thường dùng trị các chứng sốt mà nhiệt độ thường chênh lệch 1oC giữa sáng và chiều/chứng hàn nhiệt,...

Ức chế sự sinh trưởng của tụ cầu khuẩn, trực khuẩn thương hàn,...

Tác dụng gây co mạch, hưng phấn thần kinh trung ương và thần kinh giao cảm, tăng tuần hoàn, tăng huyết áp,...

Ức chế hoạt động và sự phát triển của vi khuẩn đường ruột, virus gây cảm cúm,...

Kim ngân hoa, Rau sam, Rau trai, Hạ khô thảo.

Xạ can, Rau má, Liên diệp, Rau sam.

Liên kiều, Xạ can, Rau má, Diếp cá.

Diếp cá, Đậu quyển, Kim ngân hoa, Nhân trần.

Ức chế cầu khuẩn viêm phổi, liên cầu khuẩn nhóm A, B, trực khuẩn lỵ, thương hàn, phó thương hàn,...

Ức chế sự sinh trưởng của tụ cầu khuẩn, trực khuẩn thương hàn,...

Kích thích nhẹ đường tiêu hóa, tăng tiết dịch vị, giãn cơ trơn dạ dày, ruột,...

Chống co thắt cơ ruột, chống co thắt phế quản do kháng histamin và acetylcholine,...

Không dùng đối với chứng sốt cao; Cơ thể suy yếu, huyết hư không có ứ trệ không dùng, phụ nữ có thai....

Không dùng chung với Trạch tả, Tiêu thạch. Kiêng ăn Đậu .

Không dùng cho: Phụ nữ có thai; Người tỳ vị hư hàn, người đang suy nhược.

Không dùng đối với chứng sốt cao, âm hư dương thịnh, phụ nữ có thai.

Cát cánh, Bách bộ, Tiền hồ.

Bách bộ, Cát cánh, Bạch giới tử.

Bách bộ, Hạnh nhân, Húng chanh.

Hạnh nhân, Húng chanh, Tỳ bà diệp.

Coumarin, Acid hữu cơ, Chất nhầy, Triterpenoid, Glycosid.

Coumarin, Acid hữu cơ, Chất nhầy, Triterpenoid, Saponin.

Alkaloid, Glycosid (Carthamin), Sắc tố.

Saponin, Acid Citric, Malic, Tanin, Đường, Vit. C.

Tính vị chung: Có tính ôn, nhiệt, vị cay, đắng. Quy kinh: Chủ yếu vào Tâm, Tỳ, Phế.

Tính vị chung: Có tính ôn, vị chát, đắng, ngọt. Quy kinh: Chủ yếu vào Phế, Tỳ, Thận.

Tính vị chung: Có tính ôn hoặc bình, vị chua, ngọt, cay; Quy kinh: Chủ yếu vào Tỳ, Vị.

Tính vị chung: Có tính hàn, lương, vị chua, đắng. Quy kinh: Chủ yếu vào Can, Tâm, Vị.

Citrullus lanatus (Thunp.) Matsum. & Nakai., họ Bầu bí (Cucurbitaceae).

Citrullus Lanatus (Thunp.) Matsum. & Nakai., họ Bầu bí (Cucurbitaceae).

Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum. & Nakai., họ Bầu bí (Cucurbitaceae).

Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum. & nakai., họ Bầu bí (Cucurbitaceae).