Worksheetsқазіргі қазақ тілі
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Лексикологияның салалары:
фразеология
семасология
сөзжасам
синтаксис
диахрония
Көп мағыналы сөздер (полисемия)
Бет
Аяқ
Асық
Өзен
Тақта
Үн немесе дауыстан жасалатын дыбыс:
Үнсіз
Ұяң
Спирант
Дауысты
Дауыссыз
Белгісіздік есімдіктерінің жасалуынан ұйытқы болатын сөздер:
Бүкіл
Барша
Ешкім
Біз
Бұлар
Жинақты зат есімдер:
Оқушы
Жеміс
Қайың
Өрік
Құлын
Салыстырмалы шырай категориясында тұрған сын есімдер:
Кішірек
Қысқарақ
Үп-үлкен
Қышқыл
Қара
Сөз таптарының орнына жұмсалатын есімдік:
Сын есім
Сан есім
Көмекші сөздер
Одағай
Үстеу
Лексикология ғылымының қарастыратын мәселелері:
Сөз, ұғым, мағына
Сөздік қор және сөздік құрам
Сөзөзгерім және түрленм
Транскрипция және орфография
Сөздердің байланысу түрлері
Синонимге тән қатарлар:
Зәбір, жапа
Пішін, кескін
Ғұмыр, өмір
Жамал арман
Бірқатар, әрқайсысы
Араб-парсы тілдерінен ауысқан сөздер:
Табиғат
Адалдық
Жақсылық
Көрме
Молшылық
Орфоэпияның қарастыратын мәселелері:
Сөздердің айту нормасын дұрыс беру
Тілдің ішкі даму заңдылықтарын негізге алып сөздерді айту нормасы
Сөздер мен сөз тіркестерінің бірізді, дұрыс жазылуы
Неғұрлым жазылуына жуық дыбыстау
Тіл және ерін үндестіктерін сақтап дыбыстау
Обьектілік қатынасты білдіретін іргелес салалас сөйлемдер:
Балам айтшы: бізді көрсең, сәлем бер деп әкең айтты ма, жоқ өздігіңнен істедің бе?
Естимін: олар көшіп келіпті
Жүрек дүрсілдейді, ой тек күбірлейді
Жұмекең үйді бұрынырақ тіксе де, сыртқарақ қалатынын аңғармапты – ау!
Өзеннің суы таяз болғанымен жағасы тік
Құрмалас сөйлемнің түрлері:
жалғаулықты
сабақтас
жай
күрделі
номинативті
Аралас құрмалас сөйлемдер:
Күн шығып, ел тұра бастады,- Нұрлан әлі жоқ
Бұлар үйге кіргенде, түн ортасы жуық еді, бірақ Дәурен мен Айжанжатпады
Машина жақындаған сайын қала да қойнын ашып, көшелер кеңи береді
Раушан келген соң, ол ауылға кетті
Түсі сұрланып, тектек көздері жирегіш отын шашып отыр
Сездер байланысу тәсілдеріне қарай мына топтарға жіктеледі:
жалғаулар аркылы
қабысу
көмекші сөз арқылы
интонация арқылы
мағынасы аркылы
Грамматиканың салалары:
Морфология, морфонология
Синтаксис, стилистика
Дефектология
Фонетика және фонология
Фразеология
Жинақты зат есімдер:
Құс
Оқушы
Өрік
Қайың
Құлын
Зат есімнен болған есім негізді етістіктер :
Балтала
Белгіле
Тазала
Төменде
Ұсақта
Жақсыз сөйлемдер:
Менің ән тыңдағым келеді
Кешікпей хабар жіберу қажет
Бұл-үлкен сыйлық
Асан ұйықтап қалды
Ермек өте жақсы оқиды
Реңк мәнді зат есімдер.
көкеш
ботақан
бастық
орындық
көке
Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар
–хана, -паз, -мен
–мен, -пен, -бен
-ша, -ше, -ма, -ме
–мыз, -міз
–лар, -лер
Тасымалдауға келмейтін сөз
Жұрт, ант
Сол, қант,
Көрме, шеге ша
Кесе, сана
Бөлме, үйге
Буынға дұрыс бөлінбеген сөз.
Кіт-ап, ат-ау
Еңб-ек-ті, ал-аша
Кі-тап, ай-та-ды
Жақ-сы, мек-теп
Кі-лем, ба-ла-пан
Жуан қосымшалы сөз.
Қалалар, жазушылар
Абайлар, адамдар
Үйге, ініге
Ішкі, есіктің
Сөзге, үнге
Ашық буынды сөзді тап
алаша
Босаға
мектеп
дәптер
жаңбыр
«У» дыбысы қай сөзде дауысты дыбыс орнына қолданып тұрғанын көрсет
ақтару
Университет
аялдау
дауыл
лаулау
Тек жіңішке буындардан тұратын сөзді тап
өндіріс
берекелі
аңыздар
жалқау
мұғалім
Тұйық буынды сөзді көрсет
от
қант
орақ
пайда
қымыз
Төменнен регрессивті ықпалды тап
күрегі
қабы
атт
қосжан
сенғой
Төмендегі мысалдврдан бітеу буынды тап?
жас, жол, жел, бел, қол
мол, хол, төрт, серт
ана, әже, ине, әке, шеше
ат, аз, ой, аң, ел, ер
ұлын, еркін, есеп, ерін, ұзын
Берілген мысалдардан тұйық буынды сөз тізбегін көрсетіңіз
ат, аз, ой, аң, ел, ер
ас, өс, ұл, өрт, арт, ұрт
орақ, ақыл, айыр, ару, ауыл
әже, ана, ине, әке, шеше
ұлан, еркін, есеп, ерін, ұзын
Ашық буынды сөз тізбегін көрсетіңіз
әже, ана, ине, әке, шеше
ата, апа, әке, іні, өте
жас, жол, жел, бер, қор
орақ, ақыл, айыр, ару
ұлан, еркін, есеп, ерін
Тасымалдауға келмейтін түбір сөздерді көрсетіңіз
ара, бор, саз, ас, жез, тас
ата, аю, кею, сия, қия
дала, қала, бала, белбеу, сусын
келешек, адамгершілік, ынта
көлік, көйлек, жігер, еңбек, күрек
Жалаң ашық буынды тап
ана, ата, әке, аға, әже
ата, апа, әке, іні, ірі
көз, бал, ұлт, ант, шөп
қант, тарс, жұрт, бұлт
же, су, жу, бу, қу
Буын үндестігіне бағынбай тұрған қосымшалы сөздерді көрсетіңіз
әсемпаз, өнерпаз, сәңқой, пәлеқор
атамен, отпен, қаламмен, данагөй
балалар, қыздарға, қағазға, қаламды
түнгі, күн, кең, тар, қыз, қыс, күз
терезелер, оқушылар, көмекшілер
Ілгерінді ықпалға байланысты сөз тізбегін табыңыз
шашса, ішсін, ашса, жұмысшы
Несіпбек, Сәрсенкүл, ішсін
адаммен, кітапхана, асхана, қайраткер
дәптерге, қағазға, хатқа
от, өр, өс, оқ, тоқ, ұр
Кейінгі ықпалға ұшыраған сөз тізбегін табыңыз
тарағы, жүрегі, тағу, қағу, төгу
көзсіз, жазшы, жүз жыл
адаммен, кітапхана, асхана, қайраткер
дәптерге, қағазға, хатқа, айта ғой
от, өт, ар, ер, ел, тоқ
Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар тізбегін көрсетті
–хана, -паз, -қар, -мен, -бен
–ов,-ова, -ев, -ева, -ин, -ина
––ша, -ше, -ма, -ме, -ба, -бе
–мыз, -міз, -быз, -біз, -пыз, -піз
–лар, -лер, -дар, -дер, -тар, -тер
Буынға дұрыс бөлінбеген сөз тізбегін көрсетіңіз
кіт-ап, ат-ау, қағ-аз, саб-ақ
ат-а, әж-е, оқ-ы, таз-а-ла
кі-тап, ай-та-ды, кү-ле-ді
жақ-сы, мек-теп, ел-ді, те-рең
кі-лем, ба-ла-пан, ба-ра-ды
Ұяң дауыссыз дыбыстар қайсы
ж, һ, з
б, в, г
п, ф, к
р, л, у
и, м, н
Қысаң, езулік дыбысы қайсы?
и
ы
а
у
ө
Біріңғай ашық дауыстыларды көрсетіңіз
а, ә, о, ө, е
ә, э, ө, о,
ы, і, о, а, е,
и, е, ә, у, о, ү
ү, і, ә, а
Қысаң дауыстыларды табыңыз
ы, і, ү, ұ, у
и, ы, і, у
в, б, г, д, ж, з
й, л, м, н, ң
а, ә, о, ө, е, э
Біріңғай жуан дауысты дыбыстар
а, о, ұ, ы
о, ұ, ы, у
ы, и, л, м, н
ы, і, ү, ұ, у, и
в, ф, ц, ш, ч
Дауысты дыбысты тап
а, ә, о, у, е
а, о, ө, е, э
ц, ж, з, р
к, л, д, ш
о, г, у, л, е
Еріндік дауыстыларды тап
о, ө, ұ, ү
у, ү, ұ, ө
а, в, б, г
қ, ш, ғ, д, т
с, т, п, р, ж
Хабарлы сөйлемді тап
Жазғы жайылымнан қайтқан сиырларды Айша қораға кіргізді
Бүгін таң арайлап атты
Жасаған-ау, мұндай сұлу дене болады екен ғой!
Машинаны кеше жіберуің керек еді ғой!
Келші, қалқам, менің қасыма отыршы!
Талғаулықты жалғаулықты табыңыз
я, не, әлде
не, немесе, не болмаса
алайда, әлде
я болмаса, сонда да
я, не, алайда
Көптік ұғымды білдірудің синтаксистік тәсілін тап.
ондаған студент, елу дәптер, бірсыпыра адам
Жиырма шақты бала, он кітап
еріншектік, достық, ізгілік
бес кісі, ыдыс-аяқ, кәрі-жас
балалар, оқушылар, студенттер
Көптік жалғау жалғанған сөзді тап.
жазасыңдар, барасыңдар
келесіңдер , айтасыңдар
аттар, атылар
балалар, қайталар
білер, сулар
