$$\frac{1}{4}$$

1

$$\frac{1}{2}$$

2

DNA mạch vòng

DNA mạch kép

DNA mạch thẳng

DNA mạch đơn

(1), (2), (3), (4), (5).

(1), (2), (4), (5).

(1), (3), (4), (5).

(1), (2), (3), (4), (6).

A. Enzim ligaza (enzim nối) nối các đoạn Okazaki thành mạch hoàn chỉnh.

B. Nhờ các enzim tháo xoắn, hai mạch đơn của DNA tách nhau dẫn tạo nên chạc chữ Y.

C. Enzim DNA polymeraza tổng hợp mạch mới theo chiều 3’ → 5’.

D. Quá trình nhân đôi DNA diễn ra theo nguyên tắc bổ sung và nguyên tắc bán bảo tồn.

2000.

3000.

6000.

9000.

50.

51.

52.

54.

1.

5.

10.

20.

Vùng điều hòa, vùng mã hóa và vùng kết thúc

Vùng cấu trúc, vùng mã hóa và vùng kết thúc

Vùng khởi động, vùng vận hành và vùng cấu trúc

Vùng khởi động, vùng mã hóa và vùng kết thúc

Mã hóa cho một chuỗi polypeptide hoặc một phân tử RNA.

Quy định các chỉ thị di truyền

Quy định cấu trúc của một phân tử protein.

Mã hóa các phân tử protein.

Chia thành nhiều mảnh, mỗi mảnh một nơi.

Đoạn các nucleotide không nối liền tục.

Có các đoạn mã hóa xen kẽ đoạn không mã hóa.

Do các đoạn Okazaki gắn lại.

Đoạn gene không mã hóa amino acid.

Đoạn gene mã hóa amino acid.

Đoạn gene mang tín hiệu kết thúc phiên mã

Gene phân mảnh xen kẽ với các exon.

Vi khuẩn lam

Nấm men

Xạ khuẩn

E.Coli

A. 26; 25

B. 25; 26

C. 24; 27

D. 27; 24

tập hợp phân tử DNA trên NST trong nhân tế bào và trong bào quan ti thể, lục lạp

Tập hợp các phân tử DNA vòng trong vùng nhân và plasmid

tập hợp phân tử DNA vòng trên NST trong nhân tế bào và trong bào quan ti thể, lục lạp

tập hợp phân tử DNA trên NST trong nhân tế bào và plasmid

Mang amino acid tham gia quá trình dịch mã.

Phải giải protein.

Làm khuôn cho chuỗi polypeptide.

Cấu tạo nên ribosome

3

1

2

4

3’UCGAUAGCU5’

3’AGCUUAGCAS’

5’UCGAUAGCU3’

5’AGCUUAGCA3’

15%.

22,5%.

30%.

0%.

Phiên mã ngược là quá trình tổng hợp DNA bổ sung (cDNA) dựa trên khuôn RNA

Phiên mã ngược được xúc tác bởi enzyme phiên mã ngược (reverse transcriptase)

Phiên mã ngược cần cho sự nhân lên của một số virus, vi khuẩn, động vật và thực vật.

DNA bổ sung (cDNA) được cấu tạo từ 4 loại nu là A, U, G, C.

tất cả các loài đều có chung một bộ mã di truyền, trừ một vài ngoại lệ.

nhiều bộ ba khác nhau cùng xác định một loại amino acid, trừ AUG và UGG.

các bộ ba được đọc từ một điểm xác định theo từng bộ ba nucleotide mà không gối lên nhau.

Tạo ra phân tử mRNA mới.

Tạo ra phân tử tRNA mới.

Tạo ra chuỗi polypeptide mới.

Tạo ra phân tử rRNA mới.

Kết thúc bằng Met.

Bắt đầu bằng amino acid Met.

Bắt đầu bằng foocmin-Met.

Bắt đầu từ một phức hợp aa-tRNA

Tăng hiệu suất tổng hợp protein.

Điều hoà sự tổng hợp protein

Tổng hợp các protein khác nhau.

Tổng hợp được nhiều loại protein

3

4

5

6

5’ GTT – TGG – AAG – CCA 3’.

5’ TGG – CTT – CCA – AAC 3’

5’ CAA – ACC – TTC – GGT 3’

5’ GUU – UGG – AAG – CCA 3’

Gen điều hoà

Các gene cấu trúc

Vùng vận hành

Vùng khởi động

vùng khởi động – vùng vận hành – nhóm gene cấu trúc (Z, Y, A)

gene điều hòa – vùng vận hành – vùng khởi động – nhóm gene cấu trúc (Z, Y, A)

gene điều hòa – vùng khởi động – vùng vận hành – nhóm gene cấu trúc (Z, Y, A)

vùng khởi động – gene điều hòa – vùng vận hành – nhóm gene cấu trúc (Z, Y, A)

Vùng vận hành (O).

Các gene cấu trúc (Z, Y, A).

Gene điều hoà (R).

Vùng khởi động (P).

vùng khởi động.

gene điều hoà.

vùng vận hành.

vùng mã hoá.

mất, thêm một cặp nucleotide.

mất, thêm hoặc thay thế một cặp nucleotide.

mất, thêm, thay thế hoặc đảo một cặp nucleotide.

mất, thêm hoặc thay thế một vài cặp nucleotide.

những cơ thể mang allele đột biến đã biểu hiện thành kiểu hình.

những cơ thể mang đột biến gene hoặc đột biến NST.

những cơ thể mang đột biến gene trội hoặc đột biến gene lặn.

những cơ thể mang đột biến nhưng chưa được biểu hiện ra kiểu hình.

tác động của các tác nhân gây đột biến.

điều kiện môi trường sống của thể đột biến.

tổ hợp gene mang đột biến.

điều kiện môi trường và tổ hợp gene mang đột biến.

đột biến gene luôn gây hại cho sinh vật vì làm biến đổi cấu trúc của gene.

đột biến gene là nguồn nguyên liệu cho quá trình chọn giống và tiến hóa.

đột biến gene có thể làm cho sinh vật có những đặc điểm đa dạng, phong phú.

đột biến gene có thể có lợi hoặc có hại hoặc trung tính.

A - T -> G - 5BU -> C - 5BU -> G - C.

A - T -> A - 5BU -> G - 5BU -> G - C.

A - T -> C - 5BU -> G - 5BU -> G - C.

A - T -> G - 5BU -> G - 5BU -> G - C.

Thêm 1 cặp nucleotide A - T.

Thay thế 1 cặp A - T bằng 1 cặp G - C.

Thay thế 2 cặp A - T bằng 2 cặp T - A.

Mất 1 cặp nucleotide A - T.

A. AABB, AaBb.

B. AABB, AaBb.

C. AaBb, Aabb.

D. aaBb, Aabb.

Quy trình tạo những tế bào có gene bị biến đổi

Quy trình tạo những tế bào hoặc sinh vật có gene bị biến đổi

Quy trình tạo những tế bào có gene bị biến đổi hoặc có thêm gene mới

Quy trình tạo những tế bào hoặc sinh vật có tế bào bị biến đổi hoặc có thêm gene mới

Là phân tử DNA hình thành từ sự nối hai hay nhiều đoạn DNA cùng nguồn hoặc khác nguồn

Là phân tử DNA lạ được chuyển vào tế bào nhận

Là phân tử DNA được tìm thấy trong nhân của vi khuẩn

Là phân tử DNA tham gia cấu tạo nên plasmid

1, 3, 4, 2

1, 2, 3, 4

2, 1, 3, 4

2, 1, 4, 3

Mang được gene cần chuyển

Tồn tại độc lập và tự nhân đôi trong tế bào nhân.

Có thể cài gene cần chuyển vào bộ gene của tế bào nhận.

Có thể ức chế gene của tế bào nhận để gene cần chuyển biểu hiện tính trạng.

Enzyme ligase và enzyme DNA – polymerase

Enzyme DNA – polymerase và enzyme RNA – polymerase

Enzyme Restrictase (endonuclease) và enzyme DNA - polymerase

Enzyme Restrictase (endonuclease) và enzyme ligase

2

3

1

5

Enzym protease

HCl

Ethanol

Phenol

Để giải phóng enzyme

Để giải phóng dịch nhân

Làm cho DNA đứt gãy dễ quan sát

Phân hủy các protein liên kết với DNA.

Nucleotide.

Mã di truyền.

Gene.

Nucleoxom.

RNA và polipeptide.

lipide và polisaccaride.

DNA và protein loại histone.

RNA và protein loại histone.

Các mạch mới được tổng hợp theo chiều 5' - 3' nhờ sự xúc tác của enzyme DNA polymerase.

Một mạch được tổng hợp liên tục được gọi là mạch ra chậm.

Một mạch được tổng hợp gián đoạn tạo ra các phân đoạn Okazaki, sau đó enzyme DNA ligase xúc tác nối các phân đoạn này hình thành mạch dẫn đầu.

Thực hiện theo nguyên tắc bán bảo toàn, đó là mỗi DNA con có một mạch từ DNA mẹ, một mạch mới tổng hợp.

Một gene có cấu trúc gồm vùng điều hòa, vùng mã hóa và vùng kết thúc.

Dựa vào cấu trúc vùng mã hóa, các gene được chia thành gene không phân mảnh và gene phân mảnh.

Gene phân mảnh là gene có vùng mã hóa gồm các trình tự được dịch mã (exon) xen kẽ các đoạn không được dịch mã (intron).

Gene phân mảnh có ở sinh vật nhân thực và một số ít vi sinh vật cổ.

Với 3 loại nucleotit A, U, G thì sẽ tạo ra tối đa 24 loại mã di truyền mã hóa cho các axitamin.

Với 3 loại nucleotit A, U, G thì sẽ tạo ra tối đa 27 loại mã di truyền.

Với 3 loại nucleotit A, U, G  sẽ tạo ra tối đa 18 mã di truyền chứa  ít nhất 1A.

Với 3 loại nucleotit A, U, G  sẽ tạo ra tối đa 8 mã di truyền không chứa A.

Gene điều hòa (R) không nằm trong thành phần của operon Lac.

Khi môi trường không có lactose thì gene điều hòa (R) vẫn có thể phiên mã.

Nếu gene cấu trúc A và gene cấu trúc Z đều phiên mã 1 lần thì gene cấu trúc Y sẽ phiên mã 2 lần.

Trên phân tử mRNA 2 chỉ chứa một codon mở đầu và một côđon kết thúc dịch mã.

Nghiền mẫu vật có tác dụng phá huỷ màng tế bào, màng nhân

Sử dụng nước rửa chén hay dung dịch tẩy rửa có tác dụng phá vỡ mô, tách rời tế bào

Sử dụng nước dứa ép để loại bỏ các protein khỏi DNA.

Để tách DNA ra khỏi dung dịch chiết xuất sử dụng cồn ethanol lạnh (70 -> 95%)

Mỗi NST trông như một chuỗi do các đoạn phân tử DNA liên kết với các protein histon tạo nên cấu trúc nucleosome.

Chuỗi nucleosome có đường kính khoảng 10nm, vùng có các nucleosome nằm sát nhau gọi là dị nhiễm sắc, vùng có các nucleosome nằm cách xa nhau gọi là nguyên nhiễm sắc.

Vùng dị nhiễm sắc thường chứa các gene đang hoạt động, vùng nguyên nhiễm sắc thì ngược lại.

Mỗi NST bắt đầu từ một sợi DNA duy nhất và sau khi giai đoạn này kết thúc, mỗi NST sẽ có hai sợi DNA chị em (sister chromatids) gắn kết với nhau tại tâm động (centromere).