Font size
WorksheetsKhái niệm cơ bản về Lịch sử và Sử học
Total questions: 69
Worksheet time: 36mins
Khái niệm nào chỉ toàn bộ những gì đã diễn ra trong quá khứ, tồn tại một cách khách quan không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người?
Hiện thực lịch sử
Nhận thức lịch sử
Sự kiện tương lai
Khoa học lịch sử
Đối tượng nghiên cứu của Sử học được xác định đúng nhất là gì?
Các hành tinh trong hệ Mặt Trời
Các loài sinh vật trên Trái Đất
Toàn bộ quá khứ của loài người
Quá trình hình thành Trái Đất
Lịch sử được hiểu là gì theo nội dung cơ bản của bài học?
Những gì đã diễn ra trong quá khứ
Những gì đang diễn ra ở hiện tại
Ngành khoa học dự đoán về tương lai
Những gì sẽ diễn ra trong tương lai
Sử học là gì theo định nghĩa chuẩn?
Khoa học nghiên cứu về quá khứ của loài người
Tất cả những gì đã diễn ra trong quá khứ
Cả những gì đã và đang diễn ra ở hiện tại
Khoa học nghiên cứu về lịch sử các loài sinh vật
Phát biểu nào phản ánh đúng về hiện thực lịch sử?
Là nhận thức của con người về quá khứ
Tồn tại hoàn toàn khách quan
Phụ thuộc vào ý muốn của con người
Có thể thay đổi theo thời gian do con người tác động
Khẳng định nào sau đây không đúng về hiện thực lịch sử?
Hiện thực lịch sử có trước, nhận thức lịch sử có sau
Hiện thực lịch sử là duy nhất và không thể thay đổi
Hiện thực lịch sử vừa khách quan, vừa chủ quan
Hiện thực lịch sử luôn tồn tại khách quan
Sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội đánh dấu thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945 thuộc khái niệm nào?
Hiện thực lịch sử
Nhận thức lịch sử
Khoa học lịch sử
Đối tượng lịch sử
Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường bắt gặp lịch sử ở đâu?
Ở khu di tích lịch sử, bảo tàng, nhân vật lịch sử
Ở khắp mọi nơi, trên mỗi nếp nhà, nẻo đường, con phố, bản làng, quảng trường
Trong sách vở, công trình nghiên cứu khoa học lịch sử
Lịch sử không xuất hiện trong cuộc sống hàng ngày
Vì sao cần học tập lịch sử suốt đời? Chọn phương án đúng nhất.
Liên quan và ảnh hưởng quyết định đến tất cả mọi sự vật, hiện tượng.
Chưa hoàn toàn chính xác, cần sửa đổi và bổ sung thường xuyên.
Rất rộng lớn và đa dạng, lại biến đổi và phát triển không ngừng.
Giúp cá nhân hội nhập nhanh chóng vào cuộc sống hiện đại.
Nội dung nào sau đây là một trong những lí do cần thiết phải học tập lịch sử suốt đời?
Nhiều sự kiện, quá trình lịch sử hiện nay còn là bí ẩn.
Hiện thực lịch sử là duy nhất và không thay đổi.
Lịch sử chỉ xuất hiện một lần và không lặp lại.
Nhận thức lịch sử luôn tương khớp hiện thực lịch sử.
Để làm giàu tri thức lịch sử, việc thu thập, xử lí thông tin và sử liệu cần tiến hành theo quy trình nào?
Lập thư mục => sưu tầm sử liệu => chọn lọc, phân loại sử liệu => Xác minh, đánh giá sử liệu.
Xác minh, đánh giá sử liệu => lập thư mục => chọn lọc, phân loại sử liệu => sưu tầm sử liệu.
Chọn lọc, phân loại sử liệu => sưu tầm sử liệu => xác minh, đánh giá sử liệu => lập thư mục.
Sưu tầm sử liệu => chọn lọc, phân loại sử liệu => xác minh, đánh giá sử liệu => lập thư mục.
Tri thức lịch sử mang đặc điểm nào sau đây?
Rộng lớn và đa dạng.
Không bao giờ biến đổi.
Chỉ mang tính chủ quan.
Chỉ mang tính khách quan.
Kết nối tri thức lịch sử với cuộc sống hiện tại có ý nghĩa gì?
Sử dụng tri thức lịch sử để hiểu rõ hơn những vấn đề của cuộc sống hiện tại.
Sử dụng những kiến thức trong quá khứ để thay đổi cuộc sống hiện tại.
Kết nối giữa hiện thực lịch sử với sự nhận thức lịch sử bằng các nguồn sử liệu.
Sưu tầm và sử dụng các nguồn sử liệu để làm sáng tỏ hiện thực lịch sử.
Yếu tố cốt lõi trong hoạt động bảo tồn di sản là gì?
Xác định giá trị thực tế của di sản.
Phát huy giá trị của di sản văn hóa.
Đảm bảo tính nguyên vẹn của di sản.
Tu bổ và phục hồi di sản thường xuyên.
Một trong những vai trò của du lịch đối với việc bảo tồn di tích lịch sử và di sản văn hóa là gì?
Cung cấp đầy đủ những tri thức về di tích lịch sử và di sản văn hóa.
Thúc đẩy việc bảo vệ và văn hóa, di tích lịch sử của các quốc gia.
Thúc đẩy quá trình giao lưu văn hóa giữa các quốc gia, khu vực trên thế giới.
Giúp con người hưởng thụ giá trị của di sản thiên nhiên và di sản văn hóa.
Việc Sử học cung cấp những thông tin có giá trị tin cậy liên quan đến di sản văn hoá, di sản thiên nhiên có vai trò gì?
Làm cơ sở cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị của di sản.
Định hướng cho việc xây dựng lại di sản.
Là nền tảng quyết định cho việc quản lí di sản ở các cấp.
Là cơ sở cho việc đào tạo hướng dẫn viên.
Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản thiên nhiên góp phần vào lĩnh vực nào?
Phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.
Bảo tồn nhiều loại động, thực vật quý hiếm.
Phát triển đa dạng sinh học, làm tăng giá trị khoa học của di sản.
Khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên.
Sự phát triển của du lịch sẽ góp phần vào lĩnh vực nào sau đây?
Định hướng sự phát triển của Sử học trong tương lai
Xác định chức năng, nhiệm vụ của khoa học lịch sử
Cung cấp bài học kinh nghiệm cho các nhà sử học
Quảng bá lịch sử, văn hoá cộng đồng ra bên ngoài
Công tác bảo vệ, bảo quản, tu bổ, phục hồi di sản được xem là nhiệm vụ như thế nào?
Thường xuyên
Lâu dài
Trước mắt
Xuyên suốt
Di sản nào sau đây được xem là di sản văn hoá vật thể?
Dân ca tài tử
Nghệ thuật ca trù
Hát xường, hát xoan
Thành quách, lăng tẩm
Di sản nào sau đây được xem là di sản văn hoá phi vật thể?
Cung điện
Nhà cổ
Lăng tẩm
Hát then
Du lịch có vai trò như thế nào trong việc bảo tồn di tích lịch sử và văn hoá?
Nguồn lực hỗ trợ
Can thiệp trực tiếp
Hoạch định đường lối
Tổ chức thực hiện
Vai trò của cộng đồng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản hiện nay là gì?
Cung cấp vốn và nhân lực
Quản lí các di sản văn hóa
Là chủ thể, đóng vai trò then chốt
Trực tiếp tham gia bảo vệ và bảo tồn
Công tác bảo tồn di sản văn hoá vật thể sẽ góp phần vào việc nào sau đây?
Lưu trú và thực hành di sản từ thế hệ này sang thế hệ khác
Phát triển đa dạng sinh học và làm tăng giá trị của di sản
Hạn chế những tác động tiêu cực của điều kiện tự nhiên và con người
Tạo ra môi trường thuận lợi sinh sống và phát triển kinh tế
Ý nào sau đây phản ánh đúng khái niệm văn minh?
Văn minh là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử
Văn minh là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần gắn liền với lịch sử loài người
Văn minh là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần đã tinh lọc của con người sáng tạo ra từ khi con người xuất hiện trên Trái Đất
Văn minh là trạng thái tiến bộ cả về giá trị vật chất và tinh thần của xã hội loài người
Chọn từ thích hợp để hoàn thiện khái niệm văn minh: "... là nền tảng bề vững về vật chất và tinh thần của xã hội loài người; là trạng thái phát triển cao của nền văn hoá, khi xã hội loài người vượt quan trình độ của thời kì dã man".
Văn hóa
Văn minh
Di sản
Phong tục
Nội dung nào sau đây là một trong những cơ sở để nhận diện văn minh theo bài học?
Khi nền công nghiệp xuất hiện.
Khi con người được hình thành.
Khi nhà nước xuất hiện.
Khi nền nông nghiệp ra đời.
Nhận định nào sau đây phản ánh không đúng về văn minh?
Trái với văn minh là trạng thái “dã man”.
Văn minh xuất hiện đồng thời cùng với loài người.
Văn minh là trạng thái phát triển cao của nền văn hóa.
Là trạng thái tiến bộ về cả vật chất và tinh thần của xã hội loài người.
Nội dung nào dưới đây phản ánh không đúng về văn hóa?
Văn hóa xuất hiện đồng thời cùng với loài người.
Văn hóa là trạng thái phát triển cao của nền văn minh.
Tạo ra đặc tính, bản sắc của một xã hội hoặc một nhóm người trong xã hội.
Gồm những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong lịch sử.
Hệ thống chữ viết cổ nhất của người Ai Cập được gọi là gì?
Chữ tượng thanh.
Chữ tượng hình.
Chữ tượng ý.
Chữ cái Rô-ma.
Loại hình kiến trúc tiêu biểu nhất của người Ai Cập cổ đại là gì?
Tháp Thạt Luỡng.
Các kim tự tháp.
Đấu trường Rô-ma.
Vạn lí trường thành.
Tôn giáo nào không được khởi nguồn từ Ấn Độ?
Hồi giáo.
Phật giáo.
Hin-du giáo.
Bà La Môn giáo.
Những tôn giáo nào sau đây có nguồn gốc từ Ấn Độ?
Phật giáo và Hin-du giáo.
Hồi giáo và Ki-tô giáo.
Đạo giáo và Hồi giáo.
Nho giáo và Phật giáo.
Tập thơ ca dân gian lớn nhất của Trung Hoa thời cổ đại là gì?
Kinh Thi.
Hán thư.
Sử kí.
Hồng Lâu Mộng.
Ai là chủ nhân của hệ chữ số 10 con số đang được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới?
Cư dân Trung Quốc
Cư dân Ấn Độ
Cư dân Hy Lạp
Cư dân La Mã
Chữ Phạn của người Ấn Độ có tên gọi khác là gì?
Chữ Hangul
Chữ Sanskrit
Chữ Xi-ri
Chữ Hin-di
Tôn giáo nào do Thích tử Xít-đác-ta Gô-ta-ma sáng lập?
Bà La Môn giáo
Phật giáo
Hồi giáo
Thiên chúa giáo
Lê-ô-na đờ Vanh-xi là một nhà danh họa, nhà điều khắc nổi tiếng nhất trong thời kì văn hóa nào?
cổ đại Hy Lạp - La Mã
Phục hưng đầu cận đại
phương Tây hiện đại
phương Đông cổ đại
Hai nền văn minh cổ đại phương Đông và văn minh cổ đại phương Tây đều đạt được điều gì giống nhau?
đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trên nhiều lĩnh vực và có độ chính xác cao
đạt được nhiều thành tựu và để lại những giá trị lớn cho nền văn minh nhân loại
thể hiện sự sáng tạo của con người trong lĩnh vực toán học là vốn quý nhất
bắt nguồn từ những lưu vực sông lớn với nghề nông nghiệp là chủ yếu
Quốc gia nào được mệnh danh là "Quê hương của các tôn giáo lớn trên thế giới"?
Trung Quốc
Ai Cập
Ấn Độ
Hi Lạp
Trong Toán học, người Ai Cập giỏi nhất về lĩnh vực nào?
Hình học
Đại số
Toán logic
Giải tích
Ở Trung Quốc thời cổ đại, loại chữ viết khắc trên mai rùa, xương thú được gọi là gì?
Kim văn
Thạch cổ văn
Giáp cốt văn
Trúc thư
Người La Mã cổ đại đã sáng tạo ra loại chữ viết nào sau đây?
Chữ Hán
Chữ hình nêm
Chữ Phạn
Chữ La-tinh
Phong trào Văn hóa Phục hưng (thế kỉ XV - XVII) diễn ra đầu tiên ở quốc gia nào?
Anh
Ít-ta-li-a
Tây Ban Nha
Đức
Chữ Quốc ngữ ở Việt Nam hiện nay đã sử dụng các kí tự thuộc hệ thống chữ viết nào?
Chữ Hán.
Chữ Phạn.
Chữ hình nêm.
Chữ La-tinh.
Văn minh thời Phục hưng đề cao điều gì?
Giáo lí của Thiên Chúa giáo.
Uy quyền và tính chuyên chế của các vị vua.
Giá trị con người và quyền tự do cá nhân.
Vai trò quan trọng của Giáo hội Thiên Chúa.
Tác phẩm nào dưới đây được coi là bộ "bách khoa toàn thư" phản ánh mọi mặt đời sống xã hội Ấn Độ?
Sử thi Ra-ma-ya-na.
Sử thi Ma-ha-bha-ra-ta.
Vở kịch So-kun-to-la.
Kinh Vê-đa.
Công trình kiến trúc nào dưới đây không phải là thành tựu của cư dân Ấn Độ cổ - trung đại?
Lăng Ta-gio Ma-han.
Đại bảo tháp San-chi.
Đền Bô-rô-bu-đua.
Pháo đài Đô (La Ki-la).
Văn hóa Trung Hoa đã ảnh hưởng ra bên ngoài chủ yếu trên những lĩnh vực nào?
Quân sự, mỹ thuật.
Chính trị, thể thao.
Tư tưởng, tôn giáo.
Kinh tế, giao thông.
Người Ai Cập cổ đại làm ra giấy từ loại cây nào?
Pa-pi-rút.
Tre, trúc.
Tô-li-nhân.
Chà là.
Phong trào Văn hóa Phục hưng được đánh giá là một "Cuộc cách mạng tiến bộ vĩ đại" vì lí do nào sau đây?
Là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên giai cấp tư sản chống thế lực phong kiến suy tàn.
Mở ra những vùng đất mới, con đường mới và những dân tộc mới.
Thị trường thế giới được mở rộng, thúc đẩy hàng hải quốc tế phát triển.
Thúc đẩy quá trình khủng hoảng, tan rã của chủ nghĩa tư bản ở châu Âu.
Phong trào văn hóa phục hưng là cuộc đấu tranh công khai của giai cấp tư sản chống lại chế độ phong kiến trên lĩnh vực nào?
Văn hóa, tư tưởng.
Giáo dục.
Quân sự.
Kinh tế.
Phong trào văn hóa Phục hưng được đánh giá là
Một cuộc cách mạng trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng của tầng lớp quý tộc và tăng lữ.
Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng của quý tộc chống lại giai cấp tư sản đang lên.
Bước tiến kì diệu của văn minh phương Tây sau gần một ngàn năm chìm đắm trong "đêm trường trung cổ".
Cuộc cách mạng văn hóa, có ý nghĩa mở đường cho sự phát triển của văn minh phương Đông ở những thế kỉ sau đó.
Hệ chữ cái A, B, C và hệ chữ số La Mã (I, II, III,…) là thành tựu của cư dân cổ
A. Ấn Độ.
B. Lưỡng Hà.
C. Trung Quốc.
D. Hy Lạp – La Mã.
Đền Pác–tê-nông, đền thờ thần Dớt, đấu trường Cô-li-dê… là những thành tựu tiêu biểu của người Hy Lạp – La Mã cổ đại thuộc lĩnh vực nào?
Kiến trúc
Điêu khắc
Hội họa
Xây dựng
Năm 776 TCN, tại đền thờ thần Dớt ở Ô-lim-pi-a (Hy Lạp) đã diễn ra sự kiện nào?
Chính quyền La Mã chính thức công nhận Cơ Đốc giáo
Các cuộc đấu tranh của nô lệ và dân nghèo bùng nổ
Đại hội thể thao Pa-na-thê-nai-a tại A-ten
Đại hội Ô-lim-píc theo định kì 4 năm 1 lần
Người Hi Lạp cổ đại có hiểu biết về Trái Đất và hệ Mặt Trời như thế nào?
Trái Đất có hình dẹt và Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời
Trái Đất có hình quả cầu tròn và Mặt Trời chuyển động quanh Trái Đất
Trái Đất có hình quả cầu tròn và Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời
Trái Đất có hình dẹt và Mặt Trời chuyển động quanh Trái Đất
Phát biểu nào sau đây không phản ánh đúng ý nghĩa của văn minh thời Phục hưng?
Đóng góp vào kho tàng văn minh nhân loại những giá trị to lớn
Là giai đoạn khởi đầu của văn minh Tây Âu thời cận đại
Là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên của giai cấp tư sản chống giai cấp phong kiến
Châm ngòi cho chiến tranh nông dân ở Đức (1524) chống lại chế độ phong kiến
Một trong những nhà toán học nổi tiếng của Hy Lạp cổ đại là ai?
Py-ta-go
Hi-pô-crat
Hê-rô-đốt
Xô-phốc-lơ
Nhà khoa học nổi tiếng trong lĩnh vực y học của Hy Lạp cổ đại là ai?
Py-ta-go
Hi-pô-crat
Hê-rô-đốt
Xô-phốc-lơ
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
Bia tưởng niệm thủ lĩnh La-pu-la-pu (Xê-bu, Phi-lip-pin) có viết: Tại nơi đây, vào ngày 27-4-1521, La-pu-la-pu và người dân địa phương đã đẩy lui quân xâm lược Tây Ban Nha và giết chết viên chỉ huy là Phéc-đi-năng Ma-gien-lăng. Do đó, La-pu-la-pu đã trở thành người Phi-lip-pin đầu tiên đánh đuổi quân xâm lược châu Âu. Bia tưởng niệm Ma-gien-lăng (Xê-bu, Phi-lip-pin) có viết: Tại nơi đây, trong cuộc đụng độ với các chiến binh của La-pu-la-pu-thủ lĩnh đảo Mác-tan, Ma-gien-lăng đã chết vào ngày 27-4-1521. Vích-to-ri-a, một trong những con tàu của đoàn thám hiểm do Gioan Xê-bát-ti-an Ê-ca-nô chỉ huy đã rời Xê-bu vào ngày 1-5-1521, trở về Xan Lu-ca đờ Ba-ra-mê-đa (Tây Ban Nha) vào ngày 6-9-1522 và hoàn thành chuyến đi vòng quanh thế giới đầu tiên bằng đường biển.
(Dẫn theo Sách giáo khoa Lịch sử 10, bộ kết nối tri thức với cuộc sống, tr. 8)
Cả hai tấm bia tưởng niệm đều đề cập đến một sự kiện lịch sử diễn ra vào ngày 27-4-1521, liên quan đến hai nhân vật là La-pu-la-pu và Ma-gien-lăng.
Theo tấm bia tưởng niệm La-pu-la-pu thì đội quân của Ma-gien-lăng là một đội quân đi xâm lược và La-pu-la-pu là một anh hùng đánh đuổi quân xâm lược.
Theo tấm bia tưởng niệm Ma-gien-lăng thì đội quân của La-pu-la-pu là một đội quân đi xâm lược và Ma-gien-lăng là một anh hùng đánh đuổi quân xâm lược.
Hai tấm bia tưởng niệm có sự khác nhau về thế giới quan và quan điểm tiếp cận lịch sử.
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
Đại tướng Võ Nguyên Giáp kể lại rằng, “đứng trước khả năng phải bắt buộc cầm súng đánh thực dân, Bác Hồ sai người đi tìm cuốn Việt Nam sử lược-khi đó là cuốn sách duy nhất biên soạn mạch lạc về lịch sử nước nhà để trao cho các vị lãnh đạo cuộc kháng chiến đọc. Không chỉ chí khí của người xưa mà nhiều bài học về cách đánh và cách thắng của ông cha chúng ta đem lại những tri thức rất bổ ích cho cuộc chiến đấu ở thế kỉ XX”.
(Dương Trung Quốc, Võ Nguyên Giáp dưới góc nhìn của người viết sử, Báo Tuổi trẻ ngày 6-5-2004)
Đoạn tư liệu nhấn mạnh quan điểm của Võ Nguyên Giáp về vị trí, tầm quan trọng của bộ môn Lịch sử trong việc giáo dục truyền thống yêu nước cho nhân dân.
Toàn bộ cuộc chiến đấu của nhân dân ta trong thế kỉ XX chỉ có thể được khôi phục lại qua cuốn Việt Nam sử lược.
Một trong những chức năng của Sử học được nhắc đến trong đoạn tư liệu trên chính là giúp thế hệ sau có nhiều bài học kinh nghiệm quý báu để chiến đấu chống thực dân
Chức năng xã hội của cuốn Việt Nam sử lược được nhắc đến trong đoạn tư liệu chính là “biên soạn mạch lạc về lịch sử nước nhà”.
Dân ca quan họ là loại hình văn hóa dân gian được hình thành từ lâu đời. Từ 49 làng Quan họ cổ, đến nay đã có 369 làng Quan họ thực hành, 381 câu lạc bộ Dân ca Quan họ với trên 10 000 người ở các độ tuổi tham gia (trong đó có hơn 600 người có khả năng truyền dạy cho lớp trẻ). Dân ca Quan họ là biểu tượng văn hóa trong quá trình hội nhập văn hóa quốc tế, đã lan ra khắp vùng Kinh Bắc và nhiều địa phương trên cả nước, phát triển mạnh trong cộng đồng kiều bào ở Đức, Pháp, Séc, Nga,…
Dân ca Quan họ đã được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (2009). Sử học đã góp phần quan trọng vào bảo tồn và phát huy giá trị của Dân ca quan họ.
(Sách giáo khoa Lịch sử 10, bộ cánh diều, tr.13)
Dân ca quan họ là một loại hình di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam đã được UNESCO ghi danh.
Việc quảng bá hình ảnh, giá trị của Dân ca Quan họ trong cả nước và ra nước ngoài là nhiệm vụ duy nhất của những nhà nghiên cứu Sử học.
Việc phát triển các làng quan họ, các câu lạc bộ Dân ca Quan họ là một thành công của công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Giá trị của dân ca Quan họ đã được xác định đúng và được phát huy nhờ những nghiên cứu của Sử học.
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long có địa chỉ 18 Hoàng Diệu (phường Điện Biên, quận Ba Đình, thành phố Hà Nôi). Đây là quần thể di tích gắn với lịch sử kinh thành Thăng Long (thời Lý-Trần), Đông Kinh (thời Hậu Lê) và tỉnh thành Hà Nội (thời Nguyễn)….
Hoàng thành Thăng Long được hình thành vào năm 1010, khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư ra Đại La và cho xây dựng kinh thành quy mô lớn….
Với những giá trị lịch sử, văn hóa mà công trình kiến trúc đặc biệt này mang lại, năm 2010, UNESCO đã ghi danh Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long là Di sản Văn hóa thế giới và nơi đây đã trở thành một trong những địa điểm nghiên cứu khoa học cũng như tham quan, du lịch nổi tiếng của Hà Nội.
(Tài liệu tổng hợp từ Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội)
Trung tâm Hoàng thành Thăng Long là di tích lịch sử - cách mạng của nước ta đã được UNESCO ghi danh.
Hoàng thành Thăng Long được hình thành vào thế kỉ XI và trở thành kinh đô của nước Đại Việt trong suốt các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê, Nguyễn.
Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long trở thành một địa điểm du lịch nổi tiếng của Hà Nội nhờ sức hút của giá trị lịch sử, văn hóa lâu đời gắn với kinh thành hơn 1000 năm tuổi.
Không chỉ phát triển du lịch, khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long còn là một nguồn sử liệu quan trọng để nghiên cứu về văn minh Đại Việt.
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
Lăng Ta-giơ Ma-han được xây dựng từ thế kỉ XVII ở A-gra và được ví như “viên trân châu của Ấn Độ”. Hoàng đế Sa-gia-han của vương triều Mô-gôn đã ra lệnh xây dựng lăng Ta-giơ Ma-han cho vợ của ông là Mum-ta-Ma-han sau khi bà qua đời. Quá trình xây dựng lăng kéo dài trong 22 năm (từ năm 1631 đến năm 1653). Lăng được coi là hình mẫu hoàn hảo nhất của kiến trúc Mô-gôn ở Ấn Độ và là sự tổng hợp từ các phong cách và yếu tố của kiến trúc Ba Tư, Thổ Nhĩ Kì, Ấn Độ và Hồi giáo. Lăng Ta-giơ Ma-han được UNESCO ghi danh là di sản thế giới năm 1983.
(Sách giáo viên Lịch sử 10, bộ kết nối tri thức với cuộc sống, tr.61)
Lăng Ta-giơ Ma-han là một thành tựu tiêu biểu của văn minh Ấn Độ trên lĩnh vực kiến trúc, điêu khắc.
Lăng Ta-giơ Ma-han được xây dựng dưới thời kì vương triều Môn-gôn với mục đích ban đầu là làm lăng mộ cho nhà vua Sa-gia-han sau khi ông qua đời.
Kiến trúc lăng mộ Ta-giơ Ma-han là sự tổng hòa của nhiều phong cách và yếu tố kiến trúc khác nhau ở cả phương Đông và phương Tây.
Sau hơn 300 năm tồn tại, lăng Ta-giơ Ma-han đã được ghi danh là di sản thế giới.
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
Thời cổ đại, phương Đông hình thành bốn trung tâm văn minh lớn là Ai Cập, Lưỡng Hà, Ấn Độ, Trung Hoa. Do điều kiện tự nhiên thuận lợi, cư dân phương Đông cổ đại đã sớm hình thành những nền văn minh ở lưu vực các con sông lớn. Một số nền văn minh phát triển rực rỡ đến thời trung đại. Văn minh phương Tây ở khu vực Địa Trung Hải ra đời muộn hơn, đầu tiên ở Hi Lạp và sau đó ở La Mã. Nền văn minh Hi Lạp-La Mã cổ đại đạt được nhiều thành tựu to lớn, tiếp tục phát triển ở thời Phục hưng, tạo nền tảng cho văn minh châu Âu sau này.
(Sách giáo khoa Lịch sử 10, bộ chân trời sáng tạo, tr. 17)
Thời cổ đại, ở phương Đông hình thành được tất cả bốn nền văn minh, bao gồm Ai Cập, Lưỡng Hà, Ấn Độ, Trung Hoa.
Đặc điểm chung của các nền văn minh ở phương Đông là đều được hình thành trên lưu vực các con sông lớn.
Trung Hoa là nền văn minh duy nhất ở phương Đông phát triển liên tục từ thời cổ đại đến thời trung đại.
Văn minh phương Tây ra đời muộn hơn văn minh phương Đông và kế thừa toàn bộ những thành tựu của văn minh phương Đông.
Đọc đoạn tư liệu sau đây:
Người Ai Cập cổ đại viết chữ trên giấy pa-pi-rút, người Lưỡng Hà cổ đại viết trên các phiến đất sét ướt rồi đem nung hoặc phơi khô. Người Trung Quốc lại khắc chữ trên các mai rùa, xương thú hoặc thẻ tre. Đến đời Thương, chữ viết của người Trung Quốc mới ra đời. Loại chữ đầu tiên này khắc trên mai rùa và xương thú, được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1899 và được gọi là văn tự giáp cốt….
Cho đến nay, người ta đã phát hiện được hơn 100 000 mảnh mai rùa và xương thú có khắc chữ giáp cốt. Tổng số chữ giáp cốt đã phát hiện khoảng 4500 chữ, trong đó đã đọc được 1700 chữ. Chữ giáp cốt đã ghép được những đoạn văn tương đối dài, có đoạn lên tới 100 chữ.
(Nguyễn Thị Côi, Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Mạnh Hưởng, Hướng dẫn sử dụng kênh hình trong SGK Lịch sử lớp 10 Trung học phổ thông, NXB Giáo dục, 2009, tr. 17)
Chữ giáp cốt là một thành tựu về văn học của người Trung Quốc thời cổ đại.
Người Ai Cập, người Lưỡng Hà và người Trung Quốc đều sáng tạo ra được chữ viết riêng của mình.
Chữ viết của người Ai Cập, Lưỡng Hà và Trung Quốc thời cổ đại lúc đầu được viết trên các chất liệu giấy khác nhau.
Hiện nay, các nhà khảo cổ học đã phát hiện được rất nhiều chữ giáp cốt và các tác phẩm văn học đồ sộ viết bằng chữ giáp cốt.
Cho bảng dữ kiện về một số thành tựu của các nền văn minh phương Đông thời cổ - trung đại:
Cư dân Ai Cập cổ đại viết chữ tượng hình trên mai rùa hoặc xương thú
Ấn Độ và Trung Quốc là quê hương của một số tôn giáo được truyền ra bên ngoài.
Các công trình kiến trúc của cư dân phương Đông thời cổ đại gắn liền với thành tựu của khoa học tự nhiên.
Trong thời cổ đại, cả ba nền văn minh (Ai Cập, Ấn Độ, Trung Hoa) đều có ảnh hưởng đến văn hóa Việt Nam
Cho bảng dữ kiện về một số thành tựu tiêu biểu về chữ viết và tư tưởng-tôn giáo của văn minh Ấn Độ và Trung Hoa thời kì cổ - trung đại
Ấn Độ và Trung Hoa vừa là quê hương của một số tôn giáo lớn, vừa là nơi du nhập và phát triển tôn giáo từ bên ngoài.
Khác với văn minh Trung Hoa, văn minh Ấn Độ là một nền văn minh mang đậm tính tôn giáo huyền bí và khép kín.
Chữ viết của cư dân Ấn Độ và Trung Hoa đều có ảnh hưởng đến chữ viết của cư dân một số nước ở khu vực châu Á.
Từ loại hình chữ viết cổ nhất, cư dân Ấn Độ và Trung Hoa đều có sự chỉnh lý và phát triển chữ viết của mình ngày càng hoàn thiện.
