Font size
WorksheetsЕмтихан тесттері: «Ғылым тарихы және философиясы»
Total questions: 100
Worksheet time: 55mins
Философия ғылымының пәні болып табылады:
таным процесінің жалпы заңдылықтары
ғылыми танымның жалпы заңдылықтары мен тенденциялары
болмыс мәселесі
табиғи және мәдени компоненттердің өзара әрекеттесуі
жалпы сұрақтар
Таным процесінің мәнін, ақиқатқа жету жолдарын зерттейтін философия саласы – бұл:
онтология
гносеология
методология
аксиология
логика
«Жалпыдан жекеге» логикалық жол –
индукция
силлогизм
дедукция
қорытынды
гипотеза
«Жекеден жалпыға» логикалық жол –
индукция
силлогизм
дедукция
қорытынды
сұрақ
Ғылыми болжам, оның ақиқаттығы абсолютті сенімділікпен дәлелденбеген, бірақ мүмкін немесе өте ықтимал болып табылатын – бұл:
теория
концепция
факт
гипотеза
сұрақ
Ғылыми білімнің ақиқаттығын тексеру – бұл:
модельдеу
индукция
талдау
верификация
жалпы сұрақтар
Когда возникла философия науки как научная дисциплина?
Во второй половине XX столетия
В первой половине XX столетия
В XIX веке
В XVIII веке
В 1871 году
В отличие от других дисциплин философия науки:
занимается описанием отдельных открытий
исследует процесс познания и развитие научного знания
изучает формы взаимодействия науки с общественными структурами
анализирует структуру научных сообществ
изучает научное творчество
При определении понятия «наука» важно знать аспекты ее бытия:
гносеологический (познавательный), методологический и социокультурный
исторический и технический
аксиологический и технологический
социокультурный и педагогический
социальный и прогрессивный
Наука как познавательная деятельность имеет цель:
изучить важнейшие компоненты процесса научного творчества
проанализировать общественные процессы
описать отдельные открытия и изобретения в разных областях науки
выявить законы и объекты мира
сформировать ценностные ориентиры.
Цель науки – это:
прогнозирование на основе обобщения эмпирического опыта
изучение закономерностей устройства мира
определение законов изменения и развития объектов
формирование картины мира
Наука – это:
компонент духовной культуры
элемент материально-предметного освоения мира
элемент практического преобразования мира
результат обыденного знания
Главная особенность науки – это ее:
зависимость от личности исследователя
объективность
регулирование со стороны идеологического руководства
подчиненное религиозным догмам положение
Ғылымды жүйелі түрде талдаудың бастамасы неден басталды?
позитивизм
марксизм
прагматизм
неопозитивизм
персонализм
Қай бағыт ғылымның дамуын идеялар тарихымен түсіндіреді?
интернализм
экстернализм
прагматизм
неопозитивизм
персонализм
Ғылымдағы қай бағыт ғылымның динамикасын сыртқы факторлармен түсіндіреді?
интернализм
экстернализм
прагматизм
неопозитивизм
персонализм
Қай бағыт ғылымның рөлін әмбебап және рационалды деп қарастырады?
Сциентизм
Антисциентизм
Релятивизм
Структурализм
Персонализм
Ғылыми білімнің дүниетаным туралы қалыптасуына не ықпал етеді?
ғылыми дүниетаным
білім
адамдар
адам
техника
Ғылым философиясындағы қай ұғым болмыстың фундаменталды принциптерін көрсетеді?
гносеология
онтология
диалектика
космология
Ежелгі грек ғылымының негізін қалаушы кім болып табылады?
Фалес
Евклид
Парменид
Зенон
Демокрит
«Маған тірек нүктесін беріңіз, мен Жерді жылжытамын» деген әйгілі сөз кімге тиесілі?
Архимед
Евклид
Парменид
Зенон
Демокрит
Қай философ дүниенің атомдардан тұратынын ойлап шығарды?
Платон
Аристотель
Сократ
Зенон
Демокрит
Эксперименталды ғылымның негізін қалаған философтар кімдер?
Николай Коперник және Г. Галилей
Рене Декарт
Лейбниц
Поль Рикер
Георг Гегель
Гелиоцентрлік әлем жүйесінің негізін қалаушы кім?
Зенон
Платон
Фома Аквинский
Николай Коперник
Галилео Галилей
«Табиғи философияның математикалық бастамалары» еңбегінің авторы және классикалық механиканың негізін қалаушы кім?
И.Ньютон
Фрэнсис Бэкон
Томас Гоббс
Николай Коперник
Томас Гоббс
Чью философскую позицию выражает изречение: "Я мыслю, следовательно, я существую"?
Демокрита
Декарта
аль-Фараби
Леонардо да Винчи
Основоположником позитивизма является…
Огуст Конт
Герберт Спенсер
Эмиль Дюркгейм
Фредрих Шарль
Людвиг Витгенштейн
Какой период сопровождается крупными открытиями: рентген-лучей и электрона?
Конец XIX - начало XX столетия
Конец XVIII - начало XIX столетия
Конец XVIII - начало XX столетия
Начало XIX - конец XX столетия
Начало XIX - начало XX столетия
Кто является автором работы «Структура научных революций» (1962)?
Томас Кун
Герберт Спенсер
Эмиль Дюркгейм
Фрейдрих Шарль
Людвиг Витгенштейн
Понятие «цивилизация» в философию и социальные науки в …… , обозначая идеалы свободы и равенства (от франц. «civiliz» - гражданский)
в XVIII веке во Франции
в XVII веке в Испании
в XVIII веке в Италии
в XVIII веке в Германии
в XVIII веке в Англии
Кто из философов определяет цивилизацию как упадок культуры в книге «Закат Европы»
Освальд Шпенглер
Герберт Спенсер
Эмиль Дюркгейм
Представители какого направления XX века показали философию науки как аналитическую деятельность?
структурализм
экстернализм
прагматизм
неопозитивизм
персонализм
Автор теории относительности?
Альберт Эйнштейн
Рене Декарт
Лейбниц
Николай Коперник
Галидей Галилей
К. Поппер выделил в качестве критерия научного знания принцип
детерминизма
интернализма
фальсифицируемости
вероятности
справедливости
Философские основания науки включают
онтологию, гносеологию, методологию
антропологию, эстетику, экономику
трансцендентальность, божественность, религиозность
тезис, антитезис, синтез
вопрос, ответ, поиск
Научная революция происходит в результате
накопления знаний
смены научной парадигмы
изменения исследовательских программ
поиска истины
научных ответов
Философ XX века, сконструировавший модель научной деятельности определённого научного сообщества, и назвавший её парадигмой, – это …
Людвиг Витгенштейн
Карл Поппер
Томас Кун
Имре Лакатос
научных ответов
Понятие "научная революция" ввел в научный оборот
Карл Поппер
Томас Кун
Огюст Конт
Чарлз Пирс
Карл Маркс
По К. Попперу, теория является научной, если ее можно:
Верифицировать
Опровергнуть
Математически доказать
Эстетически обосновать
логически опровергнуть
В какой последовательности в научно-исследовательском цикле сосуществуют?
Теория-проблема-гипотеза-факт.
Гипотеза-проблема-теория-факт.
Факт-проблема-гипотеза-теория.
Теория-факт.
Концепция - план
Парадигма в определении Т. Куна – это:
Умозаключение.
Теория.
Проблема.
Признанные всеми научные достижения, которые в течение определенного времени дают модель постановки и решения проблем.
Научный ответ на вопрос
Нормальное развитие науки в определении Т. Куна – это:
накопление фактов в науке
новые открытия
опровержение теорий.
поиск через эксперименты
исследование, прочно опирающееся на одно или несколько прошлых научных достижений, которые в течение времени признаются научным сообществом основной практической деятельности
Какое понятие является центральным в концепции И. Лакатоса:
фальсификации
демаркации
научно-исследовательской программы
научной революции
опытного знания
Закономерности научного познания и методологии являются:
Ғылыми танымның теориялық деңгейінде құбылыстардың мүмкін заңдылықтары, олардың себептері туралы білім қалай аталады?
гипотеза
ғылыми факт
теория
концепция
әдіс
Жаңа заман философиясының орталық мәселесі не болып табылады?
тұлғаның ішкі әлемі
ғылым тіліне логикалық талдау
адамның әлемді эмпиризм және рационализм арқылы тануы
атомды зерттеу
ақиқатты іздеу
Ғылыми білімнің логикалық ұйымдастырылған жүйесі, объектіні жан-жақты сипаттайтын -
теория
әдіс
ұғым
парадигма
ғылыми бағдарлама
Т. Кун бойынша ғылыми революция дегеніміз -
ғылыми мәселелерді шешу тәсілінің ерекшелігі
белгілі бір дәуірге тән ойлау алгоритмі
ғылыми қызметтің міндетті шарты
ғылыми қауымдастықтардың қалыптасу механизмі
бір парадигмадан екіншісіне өту
Ғылым үшін философия:
этикалық мәселелерді шешудің негізі
әдіснамалық база
идеологиялық ұстаным
болмыс пен ойлаудың ең жалпы заңдылықтары туралы түсініктердің көзі
теория
Ғылыми зерттеулердің интердисциплинарлығы деп аталады:
Таным әдістері – бұл:
абстракциялау тәсілдері
практикалық және теориялық игеру жүйесі
материя туралы білім жүйесі
зерттеу қызметінің дүниетанымдық ұстанымдары
әртүрлі сұрақтар
51. Теориялық ғылыми әдіске жататын:
ғылыми талдау
бақылау
дедукция
өлшеу
жауап
52. Эмпирикалық ғылыми әдістерге жататын:
A) ғылыми тәжірибелер мен эксперименттер
Б) индукция
В) идеализация
Г) фактілерді жүйелеу
Д) жауап іздеу
Заттың немесе құбылыстың бөліктерін біртұтасқа біріктіру:
синтез
талдау
модельдеу
біріктіру
заң
О. Конт бойынша, позитивті ғылымның міндеті:
алғашқы себептер мен бастауларды зерттеу;
объективті құбылыстар мен процестердің заңдылықтарын ашу +
құбылыстар арасындағы байланыстарды ашу, оны білу тәжірибеде қажет;
құбылыстар арасындағы тұрақты байланыстарды жалпылау;
жаңа заңдарды ашу
Танымның негізі ретінде ақыл-ойды мойындайтын әдіснамалық принцип:
сенсуализм
скептицизм
рационализм
релятивизм
позитивизм
Дүниетанымның алғашқы типтерін атаңыз.
Мифологиялық, діни, философиялық
Ғылыми, мифологиялық, утилитарлық
Діни, утилитарлық, ғылыми
Философиялық, утилитарлық, ғылыми
Жалпы білім қорын қандай екі топқа бөліп қарастыруға болады?
қарапайым білім және ғылыми білім
гуманитарлық білім және қолданбалы білім
жаратылыстану және техникалық білім
қоғамдық және рухани білім
азаматтық және тарихи білім
Ғылым дегеніміз -
әлеуметтік-мәдени феномен
саяси-әлеуметтік фактор
ішкі саяси фактор
өндірістік даму феномені
индустриалдық фактор
Ғылымның қалыптасуы мен шынайы шарқтап дамуы қай дәуірлерге сәйкес келеді?
Қайта өрлеу дәуірімен, Жаңа заманда
Алғашқы қоғам мен антикалық қоғамда
Ортағасырда
Қазіргі кезеңде
XX-XXI ғасырларда
60. Әлеуметтік институт ретінде ғылымды қоғамдық сананың бір түрі деп түсінеді. Қоғамдық сананы қандай ғылымдар анықтайды?
Дін, саясат, құқық, өнер
Ауыз әдебиеті, тарих, мәдениет
Рухани және материалдық мәдениет
Білім, ғылым, медицина
Биология, генетика, астрономия
Философиялық әдістер:
диалектика, метафизика, догматизм, эклектика, софистика, герменевтика
онтология, гносеология, этика, аксиология, эстетика
мифология, дін, философия, космология
гипотеза, теория, синкретизм
монизм, дуализм, плюрализм, гилозизм
Заттардың, құбылыстар мен процестердің ішкі болмысын, табиғатын ашып көрсететін, олардың даму заңдылықтарын, байланыстарын ашып, даралап көрсететін ғылым:
Философия
Биология
Химия
География
Тұжырымдайтын шынайы ақиқат, жүйеленген, қысқңа келтірілген білімдер жиынтығын қалай атауға болады?
Ғылым
Тарихи таным
Діни сана
Ақиқат
Рухани азық
"Ғылым" ұғымын анықтау кезінде ее болмысының кем дегенде үш аспектісін ескеру қажет:
аксиологиялық, Әлеуметтік және эпистемологиялық
танымдық, әлеуметтік және аксиологиялық
танымдық, әлеуметтік және әлеуметтік-мәдени
аксиологиялық, Әлеуметтік және әлеуметтік-мәдени
антропологиялық, Әлеуметтік және әлеуметтік-мәдени
Ғылым танымдық қызмет ретінде мақсатқа ие:
ғылыми шығармашылық процесінің маңызды компоненттерін зерттеу
әлеуметтік процестерді талдау
ғылымның әртүрлі салаларындағы жеке жаңалықтар мен өнертабыстарды сипаттаңыз
материалдық әлем объектілері бар заңдарды анықтаңыз, бұл объектілерді адамның қажеттіліктеріне сәйкес түрлендіру үшін
құндылық белгілерін қалыптастыру.
Фалес, Анаксимандр, Анаксимен грекиядағы қай мектеп өкілдеріне жатады?
Милет
Эфес
Софистика
Классикалық
Эллиндік
Анаксимандрдың пікірінше шексіз, анықсыз - бүкіл дүниенің негізінде жатқан жаратү күші қалай аталды?
Апейрон
Логос
Архэ
Гиле
Фюсис
«Логос» терминінің мағынасы қандай?
жалпы заң, дүниенің негізі, әлемдік ақыл және сөз
мифологияда үстемді болған «жаратушы»
абсолюттің көрінісі ретінде - бірлікке тең бастама
бейболмыс туралы ой
Қозғалыстың негізі
Левкипп, Демокрит, Эпикур, Лукреций Кар грекиядағы қай мектептің өкілдері?
Атомдық
Милет
Пифагоршылар
Элеат
Римдік
«Жаратушы Құдай бойынша философиялану қажет» деп діннің ғылым білімге үстемдік еткен кезеңді ата?
Ортағасыр
Жаңа заман
Тас ғасыры
Ежелгі Мысырда патшалық кезең
Қайта өркендеу дәуірінде
«Қазіргі табиғаттанудың пионері» деп аталған ұлы суретшіні және ғылым ойларды айтқан кім?
Леонардо да Винчи
Рафаэл Санти
Микеланджело
Донателло
Тициан
Коперниктің көзқарасы, Галилей мен Ньютонға негізделген классикалық механиканың заңдары, дүниенің ғылыми бейнесі қай кезеңге тән?
Жаңа заман
Ортағасыр
XX ғасыр техникалық дәуір
постиндустриалдық кезең
Коммунистік даму кезеңі
Эмпиризм негізін салушы кім?
Френсис Бэкон
Джордано Бруно
Томас Гоббс
«Дихотомия», «Ахиллес және тасбақа», «Жебе» апорияларының авторын ата?
Зенон
Сократ
Платон
Аристотель
Герадот
Дүниенің алғашқы негізін табиғаттан іздеушілер-
Натурфилософтар
Схоластиктер
Софистер
Мутазилиттер
Софистер
Грекиядағы математика мектебінің өкілдерін ата?
Фалес, Анаксимандр, Анаксимен
Пифагор
Аристотель, Платон
Дефокрит, Гераклит, Критон
Цицерон, Солон, Фалес
Дүние бір бастамадан тұрады деп есептейтін философиялық ілім:
монозм
плюрализм
дуализм
релятивизм
идеализм
Дүние екі бастамадан тұрады деп есептейтін философиялық ілім:
дуализм
плюрализм
монизм
релятивизм
идеализм
Ғылымның жүйелі талдауы басталды....
позитивизммен
марксизм
прагматизм
неопозитивизм
персонализм
Позитивизмнің негізін қалаушы…
Огюст Конт
Карл Маркс
Иммануил Кант
Фридрих Ницше
Өз еңбектерінде адам туралы, қоғам және мәдениет туралы ғылымдарды, антропология, жантану, тарих, философияны- «ғылымның ғылымы» деп жіктеген философты ата:
Г.В.Гегель
И.Кант
М.Вебер
К.Маркс
Т.Мор
В.И. Вернадский бүкіл нақты дүниені, ғарыш кеңістігін зерттейтін ғылымдарға қандай ғылымдарды жатқызды?
Физика, химия, математика, астрономия
Физика, биология, экология
Астрономия, физика, биология
Генетика, морфология, экология
Геология, география, анатомия
Қазіргі технократтық ғылымдардың максимасы:
«Барі тек ғылыммен тексеріліп, дәлелдену керек»
«Ғылым мәдениеттің ең тұрақты, нағыз негізі»
«Ғылым-қоғамдық ортаның қажетті компоненті»
«Ғылыммен тек ғалымдар айналысуы керек»
«Адамның дүниеге қатысы және сенім тудырудың негізгі факторы»
Ғылым этосы дегеніміз:
интеллектуалдық және әлеуметтік жауапкершіліктер туралы мәселе
халықтардың этнографиялық зерттелу деңгейі
ғылым мен мәдениеттің өзара байланысы
ғылымның мәдениеттегі қызметі
техногендік қоғамдағы шығармашылық
Батыс өркениетінің басты ерекшеліктерінің бірі-
техногенді, табиғаттың байлығы мен күшін меңгеру
табиғатты өзгертпей сақтау
табиғи жолды бұзбау
адам табиғатын бұзбау, әрекетсіздік
дәстүр мен мәдениетті өзгеріссіз сақтау
Көне Шығыс өркениетіндегі негізгі ерекшелік-
табиғатпен үйлесім
бостандыққа ұмтылу
ескі дәстүрлерді жоққа шығару
мәдениетті батыстандыру
жаңашылдық пен индустриализация
Көне Шығыс ғылымы дамуыныңдағы басты ерекшеліктердің бірі:
танымның субъектісі мен объектісін қарама- қарсы қою жоқ
ғарыш, табиғи, әлеуметтік үдерістер туралы түсініктерді жоққа шығарады
адам табиғаттың иесі, басқарушысы
табиғатты түбегейлі өзгерту
технологиялық өркениеттер қатына қосылу
Дж. Бернал ғылымға анықтама беру үшін қандай факторларға назар аудару керек дейді?
әдісі, білім дәстүрінің жинағына
ғалымдар мен техникалық дамуына
болашақы мен даму жоспарына
пайдалық коэффициентіне
фактілер жинағына
«Физиологтар» немесе натурфилософтар деп аталу себебі неде?
дүниенің алғашқы негізін табиғаттан іздеушілер
физика ғылымының негізін қалаушылар
философия сөзін алғаш қолданушылар
физиология ғылымының негізін қалаушылар
аника философиясының алғашқы кезеңінің атауы
Эмпиризмнің негізгі пайымдауы
адамның бүкіл білімі тәжірибеге негізделеді
ақыл дүниені танудың басты көзі болып табылады
дүниені танып білуге болады
танымның жоғарғы түрі - түйсік
таным көзі тамаша жаңалық болып табылады
Математикалық әдіс көмегімен әуен, саз белгілерін қағазға түсірген, нотаны ойлап тапқан арабтілдес философия өкілі:
Әл-Фараби
Ибн-Сина
Ибн-Рушд
Ибн Халдун
Әл-Ғазали
Адам ақылы өзінің танымдық мүмкіндіктері шеңберінен шыққан бойда шешілмес қайшылықтарға тап болады. И.Кант ондай қайшылықтарды қалай атайды?
Антиномия
Идолдар
Монадалар
Апейрон
Идея
Көне Грек ойшылдарының ішінде алғаш рет болмыс категориясын терең талдаған ойшылды ата:
Парменид
Сократ
Платон
Аристотель
Зенон
Ғылыми білімнің негізгі құрылысын қарастырғанда В.И. Вернадский: «таласссыз ғылымның негізі және мәңгі керегесі (қатал түпнегізі) келесі элементтерді біріктіреді» деген:
A) бүкіл математикалық және логикалық ғылымдарды, ғылыми фактілерді
B) жаратылыстану ғылымдарының салаларын
C) гуманитарлық және қоғамдық ғылымдарды
D) логикалық, эволюциялық ілімдерді
E) діни, магиялық, интеллектуалдық салаларды
Ғылым субъектісі бола алады:
зерттеуші, ғылыми ұжым, ғылыми топ, тұтас қоғам
зерттеуші ғалым
жекелеген ғылыми мекемелер
мемлекеттік ғылыми орталықтар
ғалымдар ұжымы
Танымның пәні материалды болса оның объектісі бола алады:
A) атом, тірі ағзалар, электромагниттік өріс, галактика
B) дін, магия, өнер
C) идеялар, тұжырымдар, теориялар
D) заңдар, категориялар
E) тарихи процестер
Танымның пәні идеалды болса оның объектісі бола алады:
таным процесі, тұжырымдамалар, теориялар, ұғымдар
тарихи оқиғалар мен тарихи тұлғалар
атом, тірі ағзалар, материя
жануарлар дүниесі
өлі және тірі табиғат
Нақты ғылымның даму кезеңінде ғылыми танымның идеалы мен нормалар тұтастығы қандай ұғымды белгілейді?
«ойлау стилі»
«прогрестік даму»
«эволюция»
«ғылым стилі»
«философия стилі»
Ғылыми білімнің құрылысы:
фактілер, ұғымдар, теориялар, заңдар, әдістер, дүниенің ғылыми бейнесі, құндылықтар, негіздер
ғалымдар, ғылыми жаңалықтар, ғылыми бағыттары
зерттеу кезеңдері, ерекшеліктері, жаңашылдығы
ғылыми фактілер мен заңдылықтар
құндылықтар, ғылыми болмыс, идеялар мен тұжырымдар
