Font size
WorksheetsГенетика және тұқым қуалаушылық бойынша сұрақтар
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Ата-анелері бір-біріне қарама-қарсы екі жұп белгілері бойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру:
дигибридті
моногибридті
альтернативті
рецессивті
доминантты
Тұқым қуалаудың маңызын, оның ішкі механизмін, материалды табиғатын зерттеу заңы:
альтернативті
рецессивті
тұқым қуалаушылық
доминантты
генетика
«Гендер жұп күйінде болады, біреуі шешесінен, біреуі әкесінен келеді» деген анықтама мына заңға жатады:
альтернативті
рецессивті
доминантты
генетика
гендердің жұптық аллельдік күйі
Сары ас бұршақ пен жасыл ас бұршақты шағылыстырғанда біркелкі сары асбұршақтың алуы. Мұны зерттейтін ғылым:
альтернативті
рецессивті
доминантты
тұқым қуалаушылық
Генетика
Ағзадағы белгілердің берілуін зерттеу үшін ас бұршақтан алып бір белгі бойынша зерттеу жүргізген. Бұл шағылыстырудың мына түріне жатады:
дигибридті
альтернативті
рецессивті
доминантты
Моногибридті
Шағылыстыру кезінде пайдаланатын қарама-қарсы белгілер:
Альтернативті
рецессивті
доминантты
тұқым қуалаушылық
генетика
Адамда кіші азу тістің болмауы доминантты аутосомдық белгі ретінде қуалайды. Ата-аналарының екеуі де бұл белгі бойынша гетерозиготалы, кіші азу тісі жоқ баланың тууы мүмкін бе?
Мүмкін
Мүмкін емес
Білмеймін
Сирек кездеседі
Жоқ
Адамда ахондроплазия доминантты аутосомдық белгі. Ерлі зайыптылардың екеуіде осы аурумен ауырса ұрпағы болады:
сирек
болмайды
көп
көбісі ауру
бәрі сау
Адамда алты саусақтың болуы (полидактилия) доминантты геннің, ал бес саусақтың болуы рецессивті геннің анықтайтын белгісі. Ата-анасының екеуі де гомозиготалы алты саусақты отбасында бес саусақты бала болуы мүмкін бе:
Мүмкін
Сирек
Болмайды
Білмеймін
Жоқ
Сұр шыбын мен қара шыбынды будандастырғанда барлық ұрпағының денелері сұр түсті болған. Сұр түсті белгіні атаңыз:
рецессивті
альтернативті
дигибридті
моногибридті
Доминантты
Бір геннің мутацияға ұшырауынан пайда болатын аурулар:
дигибридті
альтернативті
рецессивті
доминантты
Моногендік
Бірнеше геннің мутацияға ұшырауынан пайда болатын аурулар: ________
Полигендік
Моногендік
Хромосомалық
Митохондриялық
290. Себебі (этиологиясы) өзгертілген генетикалық аппараты болып табылатын аурулар:
тұқым қуалайтын аурулар
жұқпалы аурулар
аллергиялық аурулар
созылмалы аурулар
Генетикалық эффект хромосоманың бір локусындағы мутациямен байланысты болатын ауру аталады:
Моногенді
Полигенді
Мультифакторлы
Хромосомалық
Гемоглобин тізбегінің өзгеруінен туындайтын гендік ауру аталады:
Гемоглобинопатиялар
Гемофилия
Талассемия
Лейкемия
Күрделі ақуыз-коллаген гени қызметінің өзгеруінен пайда болатын гендік аурулар: ________
Коллагендік
Гемофилия
Цистикалық фиброз
Фенилкетонурия
Қол-аяқ саусақтары қысқа болатын гендік аутосомдық - доминантты ауру: ________
Брахидактилия
Синдром Дауна
Гемофилия
Альбинизм
295. Бұлшық еттері ретсіз жиырылатын гендік ауру: ________
Гентингтон хореясы
Дюшенн миопатиясы
Беккер миопатиясы
Фридрейх атаксиясы
Аутосомдық-рецессивті гендік аурулар тек мынадай фенотипте байқалады.
АахАа
АА
Аа
аа
Ультракүлгін сәуленің әсерінен ДНҚ молекуласындағы мутацияның қайта қалпына келмеуінен болатын гендік ауру:
пигменттік ксеродерма
гемофилия
фенилкетонурия
дальтонизм
Жыныс хромосомалары арқылы тұқым қуалайтын аурулар: ________
жыныспен тіркес
мутация
аутосомды доминантты
рецессивті
299. У-хромосома арқылы тұқым қуалайтын гендік ауру: ________
Гипертрихоз
Гемофилия
Дальтонизм
Фенилкетонурия
Ағзаға жетіспейтін гормон мен ақуыздарды егу арқылы емдеу аталады: ________
орынбасарлық терапия
симптоматикалық терапия
хирургиялық емдеу
физиотерапия
Тұқым қуалайтын ауруды тағамдық диетамен емдеу аталады: ________
(жауабы суретте жоқ)
Генотерапия
Химиотерапия
Радиотерапия
Пациенттің азабын жеңілдетуге қолданатын ем: ________
Симптоматикалық
Этиологиялық
Патогенетикалық
Хирургиялық
Тұқым қуалайтын аурулар туралы мәлімет беретін әдіс аталады:
медико-генетикалық
биохимиялық
морфологиялық
эксперименттік
Эмбрионалдық дамудың алғаш сатысында жүргізілетін ұрпақтың саулығын анықтауда қолданатын әдіс:
пренатальды диагностика
генетикалық терапия
ультрадыбыстық зерттеу
вакцинация
Хорион бүрлерінің кесінділерін алу арқылы зерттеу: ________
Хорионбиопсия
Амниоцентез
Кордоцентез
Плацента биопсиясы
Ұрық көпіршігін тесу арқылы ұрық айналасындағы сұйықтықты және ондағы ұрық жасушаларын алу әдісі:
Амниоцентез
Биопсия
Эндоскопия
Лапароскопия
Жүктіліктің 18 – 22 апта аралығында кіндік тамырынан қан алу әдісі:
Кордоцентез
Амниоцентез
Биопсия хориона
Плацентоцентез
Жүктіліктің 2-ші 3 айлығында триместрінде жүргізілетін ұрықтың терісін биопсия арқылы патоморфологиялық зерттеу әдісі аталады:
ұрық ұлпаларының биопсиясы
амниоцентез
кордоцентез
ультрадыбыстық зерттеу
Бағдарламалар арқылы елеу кейбір аурулармен ауру мүмкіндігі жоғары адамдарды табу мақсатымен жүргізілетін әдіс: ________
Скрининг
Диагностика
Иммунизация
Реабилитация
Шежіре құру басталатын адам: ________
пробанд
ата
ұрпақ
шежіре
Пробандтың бір туғандары аталады: ________
Сибстер
Ата-анасы
Балалары
Туысқандары
Цитоплазмалық тұқым қуалау гендері мына органоидтарда болады: ________
митохондрия, пластидтерде
лизосомаларда, рибосомаларда
Гольджи аппаратында, эндоплазмалық торда
пероксисомаларда, вакуольдерде
Белгінің тұқым қуалауын әртүрлі егіздер негізінде зерттейтін әдіс:
Егіздік
Генеалогиялық
Цитогенетикалық
Биохимиялық
315. Қан, зәр және ағзаның басқа да сұйық орталарынан әр түрлі заттардың алмасуының дефектісін анықтауға мүмкіндік беретін әдіс: ________
Биохимиялық
Гистологиялық
Микробиологиялық
Иммунологиялық
316. Белгілі ареалда таралған, өзара еркін будандаса алу қабілеті бар түр ішіндегі ағзалар тобы аталады:
популяция
экосистема
биосфера
организм
Белгілі бір аймақта мекендейтін және еркін неке құратын 1500-4000 адамдар тобы аталады: ________
Демдер
Туысқандар
Қауым
Ру
318. Популяциядағы даралардың барлық гендерінің жиынтығы аталады: ________
Генофонд
Генотип
Фенотип
Хромосома
Популяцияның қалыптасуы кезінде пайда болатын эволюциялық өзгерістер аталады: ________
микроэволюция
макроэволюция
мутация
генетикалық дрейф
320. Популяциялық генетиканың негізін құрайтын заң: ________
Харди-Вайнберг
Мендель
Морган
Дарвин
1500-ден аз адамдардан тұратын популяция аталады: ________
изоляяттар
колониялар
метрополиялар
урбанизациялар
322. Бір популяция дараларының басқа популяцияға еніп, оның өкілдерімен шағылысуы аталады:
Миграция
Мутация
Изоляция
Гибридизация
Ағзалардың бір-бірімен еркін будандасуының шектелуі: ________
Панмиксия
Гомозиготалық
Гетерозиготалық
Мутация
324. Генотиптері орта жағдайларына тиімді бейімделген ағзалардың сақталуы аталады:
Сұрыпталу
Мутация
Гибридизация
Дивергенция
Адамның экологиялық генетикасы - зерттейді ________
мекен орта факторларының тұқым қуалаушылыққа тигізетін әсерлерін зерттейді
адамның физиологиялық ерекшеліктерін зерттейді
тек қана генетикалық мутацияларды зерттейді
организмнің жасушалық құрылымын зерттейді
Адамдарда кейбір тамақтың түрлері қолайсыз реакцияларды тудыруы мүмкін тұқым қуалайтын қасиеті аталады:
генетикалық сезімтал
аллергиялық реакция
физиологиялық бейімделу
экологиялық фактор
Адам ағзасының дәрі-дәрмек әсеріне қарап тұқым қуалайтын реакцияларын зерттейтін сала:
фармакогенетика
иммунология
цитология
биохимия
Мекен орта факторларының тұқым қуалаушылыққа тигізетін әсерін зерттейді:
экогенетика
цитогенетика
молекулалық генетика
популяциялық генетика
Эмбриология зерттейді:
ұрықтық дамуды
жасушаның бөлінуін
қан айналымын
ас қорыту жүйесін
Экогенетика зерттейді:
қоршаған ортаның тұқым қуалаушылыққа әсерін
организмдердің жасушалық құрылымын
мутациялардың пайда болу себептерін
биосферадағы энергия айналымын
Герантология зерттейді:
адамның қартаюын
өсімдіктердің өсуін
жануарлардың эволюциясын
адамның дамуын
Дарвинизм зерттейді:
эволюциялық дамуды
жасушаның құрылысын
физикалық заңдарды
математикалық есептерді
Кариотиптегі 21-жұп хромосоманың трисомиясына байланысты өте зілді синдром:
Даун
Патау
Эдвардс
Клайнфельтер
Кариотиптегі 13-жұп хромосоманың трисомиясына байланысты өте зілді синдром:
Патау
Дауна
Эдвардса
Клайнфельтера
Кариотиптегі 18-жұп хромосоманың трисомиясына байланысты өте зілді синдром:
Эдвардс
Патау
Дауна
Клайнфельтер
Кариотипі 47 XXY болып келетін өте зілді синдром:
Клайнфельтер
Шерешевский-Тернер
Дауна
Эдвардс
Кариотипі 45 X0 болып келетін өте зілді синдром:
Шерешевский-Тернер
Дауна
Клайнфельтера
Эдвардса
Хромосомалар санының және құрылымының өзгеруі салдарынан байқалатын аурулар төмендегілердің қайсысы болып табылады?
Даун синдромы
Гемофилия
Туберкулез
Грипп
Репликация басталатын учаске: _________.
репликациялық аша
транскрипциялық фактор
антикодон
экзон
ДНҚ молекуласының бұзылған құрылымдарының қалпына келуі:
Репарация
Транскрипция
Трансляция
Мутация
Ген-операторды «тығындап» транскрипцияны болдырмайтын ақуыз: _________.
Репрессор
Активатор
Индуктор
Транскриптаза
Нуклеин қышқылдарының белгілі бір нуклеотид тізбектерін «танып», кесуші ферменттер («қайшылар»): _________.
Рестриктазалар
ДНҚ-полимеразалар
Лигазалар
Геликазалар
Жұмыртқа жасушасының пайда болу және жетілу процесі: _________.
Овогенез
Сперматогенез
Митоз
Мейоз
Дене жасушасының рак жасушаларына айналуына алып келетін ақуыздарды анықтайтын гендер:
Онкогендер
Антигендер
Гемоглобиндер
Ферменттер
Кариотиптегі 5-ші хромосоманың қысқа иінінің делециясына байланысты синдром:
мысық айқай
Дауна синдромы
Патау синдромы
Эдвардс синдромы
Мутациялардың пайда болуына алып келетін факторлар: _________.
Мутагендер
Антиденелер
Гормондар
Ферменттер
Хромосома иіндерін жалғап тұратын орталық керме: _________.
Центромера
Теломера
Хроматин
Гистон
Молекулалық биологияның ақуыздарды зерттейтін саласы: _________.
Протеомика
Геномика
Транскриптомика
Метаболомика
Генетика ғылымы зерттейді: _________.
тұқым қуалаушылықты
жасушаның құрылысын
экожүйені
физикалық құбылыстарды
Цитология ғылымы зерттейді: _________.
Жасушаны
Ағзаны
Мүшені
Ұлпаны
Гистология ғылымы зерттейді: ________
Ұлпаны
Жасушаны
Мүшені
Ағзаны
Ұрықтың дамуын, яғни ағзаның туылғанға дейінгі заңдылықтарын зерттейтін ғылым: ________
Эмбриология
Гистология
Цитология
Анатомия
Ағзаның туылғаннан өлгенге дейінгі жеке дамуы: ________
онтогенез
филогенез
мутация
адаптация
Негізгі структурасы ДНҚ болатын деңгей: ________
молекула-генетикалық
ұлпа
орган
жасуша
Ағзаның уақытпен заңды өзгеруі: ________
даму
тұқымқуалау
қозғалыс
қоректену
Жаңа техника жасауда тірі ағзаның құрылысы мен қызметіне сүйенетін ғылым: ________
Бионика
Генетика
Экология
Физика
Тірі ағзаға иондаушы сәулелердің әсерін зерттейтін ғылым:
радиобиология
гистология
цитология
биохимия
Тіршіліктің жасушалық емес түріне жататын ағзалар:
вирустар
бактериялар
саңырауқұлақтар
өсімдіктер
Жер бетінде тіршіліктің тоқтамай, ұрпақтардың жалғасуы тірі ағзалардың мына қасиетіне байланысты:
көбею
тыныс алу
қоректену
қозғалу
Мына жолмен көбейген ағзаның аналық ағзадан айырмашылығы болмайды: ________
жыныссыз
жынысты
будандасу
мутация
Ұрпақта ата-ананың тұқым қуалаушылық ақпараты қосылатын көбею түрі: ________
жынысты
жыныссыз
вегетативті
мутациялық
Жыныс жасушалары (гаметалар) қосылып түзеді: ________
зигота
митоз
хромосома
ген
Мөлшері, қозғалу жағынан бірдей гаметалардың қосылуы:
изогамия
анизогамия
оогамия
партеногенез
Мөлшері, қозғалу жағынан әркелкі гаметалардың қосылуы:
Изогамия
Анизогамия
Оогамия
Гетерогамия
Ұрықтану кезінде мына ферменттер сперматозоидтың жұмыртқа жасушасына енуін қамтамасыз етеді:
Гиалуронидаза
Акросома
Лизоцим
Протеаза
366. Өте майда жылжымалы жыныс жасушалары:
Овум
Ооцит
Зигота
Сперматозоид
Құрамы цитоплазмадан және қоректік зат сары уыздан тұратын жыныс жасушасы:
Сперматозоид
Зигота
Жұмыртқа
Бластула
Аталық және аналық ағзалардың бір-бірінен ерекшеленуі:
Гаметогенез
Гетерогамия
Жыныстық диморфизм
Изогамия
Эмбрион бірнеше бөлікке бөлініп, әрқайсысынан жеке ағза дамып шығуы:
Полиембриония
Моноэмбриония
Гетерогамия
Зигота
370. Жұмыртқа жасушасына бір сперматозоидтың енуі, ұрықтанудың мына түрі:
Полиспермиялы
Гетерогамия
Изогамия
Оогамия
Моноспермиялы
Ата-анелері бір-бірінен бір жұп белгі бойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру:
Дигибридті
Полигибридті
Гетерозиготалы
Моногибридті
Бірінші ұрпақта басымдық қасиет көрсетіп, бірден жарыққа шығатын белгі:
Рецессивті
Гетерозиготалы
Гомозиготалы
Доминантты
Бірінші ұрпақта көрінбей қалған белгі:
Рецессивті
Доминантты
Гетерозиготалы
Гомозиготалы
374. Қарама-қарсы белгілерді анықтайтын жұп гендер:
Доминантты
Рецессивті
Гомозиготалы
Гетерозиготалы
Аллельді емес
375. Бірінші ұрпақта генотипінде, фенотипінде біркелкі будандардың алынуы мына заңға жатады:
Доминанттылық
Рецессивтілік
Гетерозиготалық
Гомозиготалық
Біркелкілік
Ата-анелері бір-бірінен қарама-қарсы екі жұп белгілері бойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру: _________.
дигибридті
моногибридті
полигибридті
гомозиготты
"Гендер жұп күйінде болады, біреуі шешесінен, біреуі әкесінен келеді" деген анықтама мына заңға жатады: _________.
гендердің жұптық аллелдік күйі
Гендердің доминантты күйі
Гендердің рецессивті күйі
Гендердің мутациялық күйі
Тұқым қуалаушылықтың хромосомалық теориясын ашқан: _________.
Т. Морган
Г. Мендель
Ф. Крик
Ч. Дарвин
