Tính tương đối

Tính tuyệt đối

Tính chủ quan

Tính tuyệt đối và tính chủ quan

Hữu khuynh

Phát triển

Tả khuynh

Phiến diện

Hữu khuynh

Phiến diện

Tả khuynh

Phát triển

Ý thức có trước vật chất

Ý thức và vật chất ra đời đồng thời

Con người không thể nhận thức được thế giới

Con người có khả năng nhận thức được thế giới

Quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và quy luật phủ định của phủ định

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong giới tự nhiên

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong xã hội

Mâu thuẫn tồn tại trong cả tự nhiên, xã hội, tư duy

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong tư duy

Mâu thuẫn thứ yếu

Mâu thuẫn không cơ bản

Mâu thuẫn cơ bản

Mâu thuẫn bên ngoài

Mâu thuẫn thứ yếu

Mâu thuẫn chủ yếu

Mâu thuẫn đối kháng

Mâu thuẫn bên ngoài

Mâu thuẫn biện chứng chỉ bao hàm sự thống nhất mà không có đấu tranh giữa mặt đối lập trong một sự vật, hiện tượng

Mâu thuẫn biện chứng chỉ bao hàm sự đấu tranh mà không có thống nhất giữa mặt đối lập trong một sự vật, hiện tượng

Mâu thuẫn biện chứng là sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập trong một sự vật và giữa các sự vật với nhau

Mâu thuẫn biện chứng là có nguyên nhân từ bên ngoài

Có thống nhất của các mặt đối lập nhưng không có đấu tranh giữa chúng

Trong mâu thuẫn biện chứng sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập không tách rời nhau

Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập luôn tách rời nhau

Thống nhất của các mặt đối lập là tuyệt đối, đấu tranh là tương đối

Sự bài trừ, phủ định lẫn nhau

Sự thủ tiêu lẫn nhau

Là sự phủ định siêu hình

Tương đối

Đấu tranh giữa các mặt đối lập là tạm thời

Đấu tranh giữa các mặt đối lập là tuyệt đối

Đấu tranh giữa các mặt đối lập là tương đối

Đấu tranh giữa các mặt đối lập vừa tạm thời và tương đối

Các mặt đối lập vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau

Các mặt đối lập không đấu tranh mà luôn thống nhất với nhau

Các mặt đối lập không thống nhất và luôn đấu tranh với nhau

Các mặt đối lập không bao giờ thống nhất và đấu tranh với nhau

Do những nguyên nhân không cơ bản tạo ra

Do mâu thuẫn bên trong sự vật, hiện tượng

Do mâu thuẫn giữa lực lượng vật chất và lực lượng tinh thần

Do mâu thuẫn bên ngoài của sự vật, hiện tượng

Là sự thay thế sự vật này bằng sự vật khác trong quá trình phát triển

Là sự phủ nhận một luận điểm nào đó

Là sự thay thế sự vật do sự tác động của nguyên nhân bên ngoài

Cả A, B, C

Có cơ sở

Có động lực

Tính lịch sử - xã hội

Có nguồn gốc, mang tính lịch sử - xã hội

Hoạt động sản xuất vật chất

Hoạt động tinh thần

Hoạt động thực nghiệm khoa học

Hoạt động chính trị - xã hội

Thực tiễn là nguồn gốc của nhận thức

Thực tiễn là động lực của nhận thức

Thực tiễn là hoạt động vật chất và tinh thần của con người

Thực tiễn là tiêu chuẩn để kiểm tra tính chân lý của nhận thức

Cảm giác

Tri giác

Biểu tượng

Phán đoán

Khái niệm

Suy lý

Tri giác

Phán đoán

Là sự phản ánh trực tiếp khách thể thông qua các giác quan

Là sự phản ánh những thuộc tính bên ngoài của sự vật hiện tượng

Là giai đoạn thấp của quá trình nhận thức

Phản ánh được bản chất của sự vật, hiện tượng

Chỉ giúp con người có tri thức kinh nghiệm

Là sự phản ánh trực tiếp đời sống

Giúp con người có tri thức khoa học và lý luận

Phản ánh trực tiếp khách thể thông qua các giác quan

Sản xuất vật chất

Sản xuất tinh thần

Sản xuất ra bản thân con người

Cả A, B, C

Thúc đẩy kinh tế phát triển nhanh

Thúc đẩy tăng năng suất lao động

Trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp

Cả A, B, C

Mối quan hệ giữa con người với con người trong việc sở hữu tư liệu sản xuất

Mối quan hệ giữa các yếu tố tinh thần của con người

Mối quan hệ giữa con người với tự nhiên

Mối quan hệ giữa con người với con người trong phân phối sản phẩm

Mối quan hệ giữa đối tượng lao động và công cụ lao động tham gia vào quá trình sản xuất

Mối quan hệ giữa con người với con người trong quá trình sản xuất

Mối quan hệ giữa phương tiện lao động và công cụ lao động tham gia vào trong quá trình sản xuất

Mối quan hệ giữa con người và công cụ lao động tham gia vào trong quá trình sản xuất

Hoạt động tư tưởng, tinh thần của con người

Hoạt động sản xuất vật chất

Chủ trương, chính sách của nhà nước

Truyền thống văn hóa - xã hội

Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất

Quan hệ về tổ chức và quản lý sản xuất

Quan hệ về phân phối sản phẩm lao động

Cả A, B, C

Quan hệ trong tổ chức quản lý và trao đổi hoạt động với nhau

Quan hệ về sở hữu đối với tư liệu sản xuất

Quan hệ về phân phối sản phẩm lao động

Quan hệ về tổ chức sản xuất và phân phối kết quả sản phẩm

Khi quan hệ sản xuất phản ánh đúng lực lượng sản xuất

Khi quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Khi quan hệ sản xuất được xây dựng trên nền tảng của lực lượng sản xuất

Khi quan hệ sản xuất không phù hợp, lạc hậu hoặc vượt trước so với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Quy luật đấu tranh giai cấp

Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Quy luật về mối quan hệ giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng

Quy luật phát triển khoa học và công nghệ phải dựa trên phát triển kinh tế

Nhà xưởng, máy móc, công cụ lao động

Người lao động và tư liệu sản xuất

Tư liệu lao động và đối tượng lao động

Tư liệu lao động và phương tiện lao động

Người lao động

Tư liệu sản xuất

Công cụ lao động

Phương tiện lao động

Các phương thức sản xuất

Các phương tiện lao động

Các đối tượng lao động

Các quan hệ sản xuất

Tổ chức nhà nước

Tổ chức tôn giáo

Các tổ chức văn hóa

Tổ chức tôn giáo và tổ chức văn hóa

Quan hệ sản xuất tân dư

Quan hệ sản xuất thống trị

Quan hệ sản xuất mầm mống

Quan hệ về phân phối sản phẩm

Cơ sở hạ tầng tồn tại độc lập với kiến trúc thượng tầng

Kiến trúc thượng tầng quyết định cơ sở hạ tầng

Cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng có mối quan hệ biện chứng với nhau, trong đó cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng

Cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng có mối quan hệ biện chứng với nhau, trong đó kiến trúc thượng tầng quyết định cơ sở hạ tầng

Quan hệ sản xuất

Quan hệ xã hội

Lực lượng sản xuất

Kiến trúc thượng tầng

Sự phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội là sự phát triển của giới tự nhiên

Sự phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội có sự thống nhất giữa quy luật chung cơ bản phổ biến với quy luật đặc thù và quy luật riêng của lịch sử

Sự phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội tuân theo ý muốn chủ quan của con người

Sự phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội không phụ thuộc vào điều kiện lịch sử của mỗi quốc gia

Kinh tế quyết định chính trị và chính trị tác động trở lại đối với kinh tế

Chính trị quyết định kinh tế và kinh tế tác động trở lại đối với chính trị

Tuyệt đối hóa vai trò của kinh tế và phủ nhận vai trò của chính trị

Tuyệt đối hóa vai trò của chính trị và phủ nhận vai trò của kinh tế

Sự đối lập nhau về văn hóa

Sự đối lập về lợi ích cơ bản - lợi ích kinh tế

Sự đối lập nhau về tư tưởng

Sự đối lập nhau về lối sống

Mối quan hệ về phân hưởng thu của cải của xã hội

Mối quan hệ trong tổ chức quản lí sản xuất

Mối quan hệ kinh tế - vật chất giữa các tập đoàn người trong phương thức sản xuất

Mối quan hệ trong hệ thống sản xuất xã hội

Là động lực phát triển xã hội

Giải quyết mâu thuẫn giai cấp

Lật đổ sự áp bức của giai cấp thống trị bóc lột

Giành chính quyền nhà nước

Giai cấp bị trị

Giai cấp thống trị

Tất cả lực lượng tiến bộ trong xã hội

Các tầng lớp xã hội trung gian

Mâu thuẫn giai cấp trong xã hội gay gắt không thể điều hòa được.

Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất có thể điều hòa được.

Mâu thuẫn giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội.

Mâu thuẫn giữa lợi ích của các giai cấp có thể điều hòa được.

Nhân danh xã hội làm nhiệm vụ quản lý nhà nước về xã hội

Điều hành các công việc chung của xã hội: giao thông, y tế, giáo dục...

Sử dụng bộ máy quyền lực để duy trì sự thống trị thông qua hệ thống chính sách và pháp luật.

Cả A và B

Là giai cấp có hệ tư tưởng lạc hậu

Là giai cấp đại diện cho xu hướng phản cách mạng

Là giai cấp bảo thủ

Là giai cấp có hệ tư tưởng tiến bộ, đại diện cho xu hướng phát triển của xã hội, cho phương thức sản xuất tiến bộ

Ý thức cá nhân độc lập với ý thức xã hội

Ý thức cá nhân quyết định ý thức xã hội

Ý thức cá nhân là phương thức tồn tại và biểu hiện của ý thức xã hội ở từng người

Cả A, B, C

Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội

Ý thức xã hội có tính độc lập tương đối so với tồn tại xã hội

Ý thức xã hội quyết định tồn tại xã hội

Tồn tại xã hội quy định nội dung, đặc điểm của ý thức xã hội

Tồn tại của xã hội có đã mất đi song ý thức xã hội do xã hội đó sản sinh ra vẫn còn tồn tại.

Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội

Ý thức xã hội có thể tác động trở lại tồn tại xã hội.

Các hình thái ý thức xã hội tác động qua lại với nhau.

Ý thức xã hội tác động trở lại tồn tại xã hội

Tư tưởng của thời đại sau dựa vào những tiền đề tư tưởng đã có trong giai đoạn lịch sử trước đó

Tư tưởng của thời đại sau phủ định sạch trơn với tư tưởng của thời đại trước đó

Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội

Là những tri thức, những quan niệm của con người hình thành một cách trực tiếp trong các hoạt động trực tiếp hàng ngày nhưng chưa được hệ thống hóa, chưa được tổng hợp và khái quát hóa.

Là những tư tưởng, những quan điểm được tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa thành các học thuyết

Là những tri thức có khả năng phản ánh hiện thực khách quan một cách sâu sắc

Là những tri thức bao quát và vạch ra mối liên hệ bản chất, tát yếu mang tính quy luật của các sự vật, hiện tượng

Là những tri thức được hình thành một cách trực tiếp trong đời sống hàng ngày

Là những tri thức chưa được hệ thống hóa, chưa được tổng hợp và khái quát hóa

Là những tư tưởng, những quan điểm được tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa thành các học thuyết xã hội dưới dạng các khái niệm, các phạm trù và các quy luật.

Ý thức lý luận phong phú hơn ý thức xã hội thông thường

Phản ánh một cách gián tiếp những điều kiện sinh hoạt hàng ngày của con người

Là toàn bộ tư tưởng, tình cảm, thói quen... hình thành dưới tác động trực tiếp của cuộc sống hàng ngày và phản ánh cuộc sống đó.

Vạch ra những mối liên hệ bản chất, tất yếu mang tính quy luật của các sự vật, hiện tượng

Tâm lý xã hội tồn tại độc lập với hệ tư tưởng

Ý thức chính trị

Ý thức đạo đức

Ý thức nghệ thuật

Ý thức tôn giáo

Ý thức tôn giáo

Ý thức khoa học

Ý thức nghệ thuật

Ý thức thẩm mỹ

Không tuyệt đối hóa vai trò của tồn tại xã hội nhưng không thấy được vai trò của ý thức xã hội.

Tuyệt đối hóa vai trò của tồn tại xã hội và phủ nhận vai trò tích cực của ý thức xã hội

Tuyệt đối hóa vai trò của ý thức xã hội và phủ nhận vai trò của tồn tại xã hội

Coi trọng vai trò của tồn tại xã hội và tính độc lập tương đối của ý thức xã hội

Hoạt động chính trị - xã hội

Hoạt động thực nghiệm khoa học

Hoạt động văn hóa

Hoạt động chế tạo và sử dụng công cụ lao động để tạo ra sản phẩm

Con người là chủ thể của lịch sử

Môi trường xã hội ảnh hưởng tới nhân cách của con người

Môi trường xã hội không ảnh hưởng tới nhân cách của con người

Con người không thể sáng tạo ra lịch sử

Khi tồn tại trong các quan hệ xã hội

Khi thoát ly khỏi điều kiện lịch sử

Khi tách khỏi môi trường xã hội

Khi tồn tại trong mối quan hệ với tự nhiên

Con người đã có nhân cách ngay từ khi mới sinh ra

Con người là thực thể sinh học - xã hội

Con người chỉ chịu sự tác động của quy luật sinh học

Con người chỉ chịu sự tác động của quy luật xã hội

Quan hệ huyết thống

Quan hệ tôn giáo

Quan hệ chính trị

Quan hệ sản xuất vật chất

Xã hội là tập hợp những người có cùng huyết thống

Xã hội là tập hợp những người có cùng sở thích

Xã hội là tập hợp những người có cùng trình độ văn hóa

Xã hội là tổng thể những mối liên hệ và những quan hệ của các cá nhân với nhau

Là những người lao động sản xuất ra của cải vật chất và tinh thần, là lực lượng căn bản, chủ chốt;

Là toàn thể dân cư đang chống lại những kẻ áp bức, bóc lột thống trị và đối kháng với nhân dân;

Những người đang có các hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau, trực tiếp hoặc gián tiếp góp phần vào sự biến đổi xã hội.

Là một phạm trù vĩnh viễn

Giai cấp thống trị

Một số cá nhân

Quần chúng nhân dân

Một số các lãnh tụ

Là người sáng tạo chân chính ra lịch sử

Phụ thuộc hoàn toàn vào các cá nhân kiệt xuất

Phụ thuộc hoàn toàn vào lãnh tụ

Phụ thuộc hoàn toàn vào giai cấp thống trị

Kết hợp giữa lợi ích vật chất và lợi ích tinh thần

Đề cao chủ nghĩa cá nhân

Chỉ tập trung giải quyết lợi ích vật chất

Chỉ tập trung giải quyết lợi ích tinh thần

Là thực thể vật chất tự nhiên

Là thực thể chính trị và đạo đức

Là thực thể chính trị, có tư duy và văn hóa

Là thực thể sinh học và xã hội

Luôn luôn thiện

Luôn luôn ác

Không thiện, không ác

Tổng hòa các mối quan hệ xã hội

Tổng hòa các quan hệ kinh tế

Tổng hòa những quan hệ xã hội

Tổng hòa những quan hệ tôn giáo

Tổng hòa các quan hệ tự nhiên

C.Mác

Ph.Angghen

V.I.Lênin

Hêghen

Triết học của Platon

Triết học Hegel

Triết học thời Trung cổ

Triết học của V.I.Lênin

Phép biện chứng tự phát, phép biện chứng duy tâm, phép biện chứng duy vật

Phép biện chứng tự phát, phép biện chứng duy vật, phép biện chứng duy tâm

Phép biện chứng duy tâm, phép biện chứng tự phát, phép biện chứng duy vật

Phép biện chứng duy vật, phép biện chứng tự phát, phép biện chứng duy tâm

Chủ nghĩa duy vật chất phác, chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy vật chất phác, chủ nghĩa duy vật siêu hình, chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy vật siêu hình, chủ nghĩa duy vật chất phác, chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật chất phác, chủ nghĩa duy vật siêu hình

Vật chất và ý thức

Tư duy với tồn tại

Tinh thần với thế giới tự nhiên

Thực tại khách quan

Yêu mến sự thông thái

Giải thích vũ trụ, định hướng nhận thức và hành vi

Khát vọng tìm kiếm chân lý của con người

Cả A, B, C

Là sự truy tìm bản chất của đối tượng nhận thức, biểu hiện cao của trí tuệ

Là chiêm ngưỡng, hàm ý là tri thức dựa trên lý trí, là con đường suy ngẫm

Là yêu mến sự thông thái

Khát vọng tìm kiếm chân lý của con người

Là sự truy tìm bản chất của đối tượng nhận thức, biểu hiện cao của trí tuệ

Là chiêm ngưỡng, hàm ý là tri thức dựa trên lý trí, là con đường suy ngẫm để dẫn dắt con người đến với lẽ phải

Là yêu mến sự thông thái

Khát vọng tìm kiếm chân lý của con người

Chủ nghĩa duy vật

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Không có phương án đúng

Kinh tế

Xã hội

Tri thức

Chính trị

Triết học cổ điển Đức

Triết học Mác-Lênin

Triết học Trung Quốc cổ đại

Triết học Hy Lạp cổ đại

Chỉ ở phương Đông

Chỉ ở phương Tây

Cả phương Đông và phương Tây

Cả A, B, C đều sai

Tri thức

Niềm tin

Lý tưởng

Cả A, B, C

Vận động xã hội

Vận động cơ học

Vận động vật lý

Vận động hoá học

Đồng nhất vật chất với dạng cụ thể của nó

Không đồng nhất vật chất với vật thể

Coi vật chất tồn tại tách rời các dạng cụ thể của vật chất

Coi vật chất lệ thuộc hoàn toàn vào ý thức

Vật chất vô hạn, vô tận, vĩnh viễn tồn tại

Vật chất được sinh ra và bị mất đi

Vật chất có giới hạn

Vật chất được đồng nhất với vật thể

Chỉ có một thế giới duy nhất là thế giới vật chất

Mọi bộ phận của thế giới vật chất đều liên hệ, chuyển hoá lẫn nhau

Thế giới vật chất tồn tại khách quan, vĩnh viễn, vô hạn, vô tận, không do ai sinh ra và không mất đi

Thế giới vật chất bao gồm những bộ phận riêng biệt nhau

Là hình thức phản ánh đặc trưng cho giới tự nhiên hữu sinh

Là hình thức phản ánh đặc trưng cho vật thể vô sinh

Là hình thức phản ánh cao nhất trong các hình thức phản ánh, nó chỉ được thực hiện ở dạng vật chất phát triển cao nhất, có tổ chức cao nhất là bộ óc người

Cả A, B, C

Là sự phản ánh hiện thực khách quan vào đầu óc con người một cách năng động, sáng tạo

Là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan

Là một hiện tượng xã hội và mang bản chất xã hội

Cả A, B, C

Tính đúng đắn trung thực với vật phản ánh

Tính tích cực, sáng tạo

Tính sai lệch với vật phản ánh

Tính bị quy định bởi thế giới tự nhiên

Kế thừa các quan niệm của chủ nghĩa duy vật trước Mác

Phương pháp định nghĩa

Con người có khả năng nhận thức được thế giới khách quan

Cả A, B, C

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa kinh nghiệm

Cái riêng là chỉ một sự vật, hiện tượng nhất định

Cái chung không phụ thuộc vào cái riêng và sinh ra cái riêng

Cái đơn nhất và cái chung chuyển hoá cho nhau

Cái riêng rộng hơn cái chung

Cái chung

Cái bản thể

Cái đơn nhất

Cái đặc thù

Cái chung tồn tại trong những cái riêng; thông qua những cái riêng mà cái chung biểu hiện sự tồn tại

Cái riêng là cái toàn bộ còn cái chung là cái bộ phận

Cái riêng tồn tại độc lập so với cái chung

Cái đơn nhất và cái chung có thể chuyển hoá qua lại lẫn nhau

Cái chung tồn tại khách quan, bên ngoài cái riêng

Không có cái chung thuần tuý, tồn tại bên ngoài cái riêng

Cái riêng tồn tại khách quan không bao hàm cái chung

Cái chung tồn tại khách quan, bên ngoài cái riêng

Cái riêng

Cái đơn nhất

Cái chung

Cái đặc thù

Cái riêng

Cái đơn nhất

Cái chung

Cái đặc thù

Sau khi sự vật, hiện tượng xuất hiện

Trước khi hiện tượng này xuất hiện

Trong khi hiện tượng này xuất hiện

Đồng thời với hiện tượng này

Một nguyên nhân chỉ sinh ra một kết quả

Một nguyên nhân có thể sinh ra nhiều kết quả

Mỗi sự vật, hiện tượng chỉ do một nguyên nhân sinh ra; một kết quả có thể do nhiều nguyên nhân sinh ra.

Một nguyên nhân chỉ có thể sản sinh ra hai kết quả trái ngược nhau

Để nhận thức được sự vật thì phải tìm ra nguyên nhân xuất hiện của nó

Muốn loại bỏ một sự vật thì phải loại bỏ nguyên nhân sinh ra nó

Phải tìm nguyên nhân ở mối liên hệ đã xảy ra trước khi sự vật, hiện tượng xuất hiện

Để nhận thức được sự vật, hiện tượng, chỉ cần dựa vào kết quả được tạo ra

Trong quá trình nhận thức sự vật, chỉ cần quan tâm tới nguyên nhân cơ bản mà không quan tâm tới nguyên nhân không cơ bản

Phải tìm nguyên nhân của một sự vật, hiện tượng trong những sự kiện xảy ra sau đó

Sự vật nào cũng là thể thống nhất giữa chất và lượng

Tính quy định về chất có tính ổn định

Tính quy định về chất không có tính ổn định

Lượng biến đổi nhanh, chất biến đổi chậm

Sự phân biệt giữa lượng và chất mang tính tuyệt đối

Sự phân biệt giữa lượng và chất mang tính tương đối

Lượng biến đổi nhanh, chất biến đổi chậm

Trong giới hạn độ, lượng đổi nhưng chưa dẫn tới sự biến đổi cơ bản về chất

Sự phân biệt giữa lượng và chất mang tính tuyệt đối

Sự phân biệt giữa lượng và chất mang tính tương đối

Lượng biến đổi chậm, chất biến đổi nhanh

Trong giới hạn độ, lượng đổi dẫn tới sự biến đổi cơ bản về chất

Tư duy

Xã hội

Tự nhiên

Cả A, B, C

Bước nhảy cục bộ

Bước nhảy toàn bộ

Bước nhảy đột biến

Bước nhảy tức thời

Chỉ chú trọng về mặt lượng

Chỉ chú trọng về mặt chất

Chú trọng cả lượng và chất

Tuân theo khuynh hướng tá khuynh

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật đấu tranh giai cấp

Hữu khuynh

Tả khuynh

Chiết trung, phiến diện

Tôn trọng khách quan

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Không thuộc về quy luật nào

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Không thuộc về quy luật nào

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Không thuộc về quy luật nào

Phải chăm chỉ học tập để tích lũy kiến thức

Chỉ chú trọng đến những môn học chính

Không coi trọng những môn học phụ

Gần đến lúc thi hết môn mới tập trung học

Mâu thuẫn bên ngoài

Mâu thuẫn cơ bản

Mâu thuẫn thứ yếu

Mâu thuẫn đối kháng

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những sự thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật phủ định của phủ định

Quy luật chỉ thuộc về các sự vật của giới tự nhiên

Quy luật từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến những sự thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật phủ định của phủ định

Cả A, B, C

Phủ định biện chứng xóa bỏ cái cũ hoàn toàn

Phủ định biện chứng không xóa bỏ tất cả cái cũ

Phủ định biện chứng loại bỏ những yếu tố không thích hợp của cái cũ

Phủ định biện chứng giữ lại và cải biến những yếu tố thích hợp của cái cũ

Hoạt động sản xuất vật chất

Hoạt động chính trị – xã hội

Hoạt động thực nghiệm khoa học

Hoạt động nghệ thuật

Sự hồi tưởng lại của linh hồn bất tử về thế giới

Sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc người

Sao chép nguyên xi hiện thực khách quan vào bộ não con người

Hoạt động mang tính tự phát của con người

Nhận thức cảm tính là cơ sở cho nhận thức lý tính

Nhận thức lý tính làm sâu sắc nhận thức cảm tính

Hai giai đoạn đồng nhất về chất, tác động, liên hệ, bổ sung cho nhau

Hai giai đoạn khác nhau về chất nhưng lại thống nhất, liên hệ, bổ sung cho nhau

Yêu cầu xem xét sự vật, hiện tượng phải luôn gắn với nhu cầu của thực tiễn

Coi trọng tổng kết thực tiễn

Gắn lý luận với thực tiễn

Tách lý luận khỏi thực tiễn

Cần tách rời lý luận với thực tiễn

Coi trọng lý luận hơn thực tiễn

Coi trọng thực tiễn hơn lý luận

Gắn lý luận với thực tiễn

Nguyên tắc phát triển

Nguyên tắc toàn diện

Nguyên tắc thực tiễn

Nguyên tắc kế thừa

Phạm trù vật chất

Phạm trù ý thức

Phạm trù thực tiễn

Không gian, thời gian

Quan điểm thứ yếu

Quan điểm thứ nhất và cơ bản

Quan điểm không cơ bản

Quan điểm đầu tiên

Là hình thức đầu tiên của quá trình nhận thức

Đưa lại cho con người những thông tin trực tiếp, đơn giản nhất về một thuộc tính riêng lẻ

Là hình thức liên kết các phán đoán để đưa ra kết luận

Phản ánh trực tiếp sự vật

Là hình thức đầu tiên của quá trình nhận thức

Đưa lại cho con người những thông tin trực tiếp, đơn giản nhất về một thuộc tính riêng lẻ

Là hình thức liên kết các khái niệm để khẳng định hay phủ định một thuộc tính nào đó của sự vật

Phản ánh trực tiếp sự vật

Cái riêng và cái chung của sự vật

Đặc điểm bề ngoài của sự vật

Bản chất và hiện tượng của sự vật

Nguyên nhân và kết quả của sự vật

Biết sáng tạo/Ph.Ăngghen

Sản xuất/Ph.Ăngghen

Tiến hành lao động/C.Mác

Tư duy/V.I.Lênin

Vai trò quyết định của quan hệ sản xuất đối với lực lượng sản xuất

Vai trò quyết định của lực lượng sản xuất đối với quan hệ sản xuất

Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất tồn tại độc lập với nhau

Cả A, B, C

Luôn luôn thống nhất với nhau

Luôn luôn đối lập loại trừ nhau

Là sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Không có mối liên hệ biện chứng với nhau

Quy luật đấu tranh giai cấp

Quy luật tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội

Quy luật cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng

Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Mệnh lệnh hành chính

Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Ý muốn chủ quan, duy ý chí của người lao động

Mọi sắc lệnh từ trên ban xuống

Phát triển người lao động và công cụ lao động

Phát triển phương tiện lao động

Phát triển đối tượng lao động

Phát triển đối tượng lao động và phương tiện lao động

Phương diện kinh tế và phương diện chính trị - xã hội

Phương diện kinh tế và phương diện khoa học kỹ thuật

Phương diện văn hóa và phương diện khoa học kỹ thuật

Phương diện khoa học kỹ thuật và phương diện văn hóa

Theo quy luật tự nhiên là chủ yếu

Ý muốn chủ quan của con người

Thống nhất giữa quy luật chung khách quan và các quy luật đặc thù, riêng của lịch sử

Ý niệm tuyệt đối

Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

Lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất hợp thành cơ cấu kinh tế của xã hội và kiến trúc thượng tầng tương ứng được xây dựng trên nền tảng ấy

Lực lượng sản xuất và kiến trúc thượng tầng

Cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng

Phương thức sản xuất

Hình thái kinh tế - xã hội

Nhà nước

Hình thái ý thức xã hội

Sự phát triển của lực lượng sản xuất

Xây dựng quan hệ sản xuất

Xây dựng và phát triển kiến trúc thượng tầng

Tuyệt đối hóa vai trò quyết định của quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng

Quy luật đấu tranh giai cấp

Quy luật cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng

Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ của lực lượng sản xuất

Quy luật tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội

Sự phù hợp của quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất

Sự không phù hợp của quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất

Quan hệ sản xuất sẽ hỗ trợ lực lượng sản xuất phát triển

Lực lượng sản xuất quyết định tính chất của quan hệ sản xuất

Tuyệt đối hóa kinh tế, hạ thấp hoặc phủ nhận yếu tố chính trị

Không được tuyệt đối hóa kinh tế và hạ thấp vai trò của chính trị

Tuyệt đối hóa chính trị và phủ nhận vai trò của yếu tố kinh tế

Phủ nhận vai trò của chính trị đối với sự phát triển của xã hội

Kinh tế là nền tảng và chính trị có vai trò tác động trở lại đối với kinh tế

Tuyệt đối hóa vai trò của chính trị và hạ thấp vai trò của kinh tế

Không tuyệt đối hóa vai trò duy nhất của kinh tế và không phủ nhận, hạ thấp vai trò của chính trị

Giai cấp nào nắm giữ phần lớn tư liệu sản xuất của xã hội thì sẽ nắm giữ vai trò lãnh đạo, quản lý về chính trị

Là quan hệ giữa bóc lột và bị bóc lột

Là quan hệ giữa người giàu và người nghèo

Là quan hệ giữa những người đi bóc lột với nhau

Là quan hệ giữa những người cùng bị bóc lột với nhau

Chủ nghĩa duy tâm

Chủ nghĩa duy vật lịch sử

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Cả A, B, C

Ý thức xã hội phải phù hợp với tồn tại xã hội

Thông qua hoạt động thực tiễn của con người

Ý thức xã hội phải vượt trước tồn tại xã hội

Ý thức xã hội phải lạc hậu so với tồn tại xã hội

Tồn tại xã hội quyết định xu hướng vận động, phát triển của ý thức xã hội

Tồn tại xã hội có mối quan hệ biện chứng với ý thức xã hội

Ý thức xã hội hoàn toàn thụ động trước tồn tại xã hội

Ý thức xã hội có tính độc lập tương đối so với tồn tại xã hội

Ý thức xã hội thường lạc hậu hơn tồn tại xã hội

Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội

Ý thức xã hội có tính kế thừa

Ý thức xã hội quyết định tồn tại xã hội