Makale

Makale

Bilimsel Metinler

• Bilimsel metinler, temelde dilin kullanılış biçimi ve kurmaca olup olmamaları yönünden edebi metinlerden ayrılır.

• Amaç, bilgi ve düşünceyi doğru ve açık biçimde ortaya koymaktır.

• Anlatım olabildiğince yalındır.

• Bilimsel metinlerde ele alınan tez araştırma verileriyle desteklenir. Yararlanılan kaynakların gösterilmesi gerekir.

• Anlatım dili nesnel olmalıdır.

• Bilimsel metinlerde özetleme, alıntılama, kaynak gösterme gibi teknikler kullanılır.

• Makale, eleştiri gibi türler bilimsel metin özelliğine sahiptir.

Makale Özellikleri

• Makale; bilim, sanat, spor, meslek uzmanlarının kendi alanları ile ilgili düşüncelerini başkalarına açıklamak, bilgi vermek, bir iddiayı kanıtlamak amacıyla yazdıkları öğretici metin türüdür.

• Makalede en önemli öge düşüncedir, ele alınan konu nesnel bakış açısıyla ele alınmak zorundadır.

• Makale yazarı, ele aldığı düşünceyi o konuda yapılan araştırma sonuçlarını, incelemeleri delil göstererek ispatlamak zorundadır.

• Makale yazarı karşı çıktığı, önerdiği ya da savunduğu konuyu kanıtlayacak birikime sahip olmalıdır.

Makaleler Çeşitleri

• Gazate Makaleleri: Gazetelerde güncel konularda nesnel yaklaşımla yayımlanan yazılardır. Hedef kitlesi halk olan bu makale türünde sosyal, toplumsal, siyasi konular işlenir. Hedef kitlesi halk olduğu için de okuyucuların herhangi bir konuda uzman olmasına gerek yoktur. Dili sade ve yalındır.

• Dergi Makaleleri: BİLİMSEL METİNLER grubunda yer alır. Ele alınan konunun uzmanları tarafından bilimsel içerikli,akademik konularda yazılan yazılardır. Hedef kitlesi de o konunun uzmanlarıdır. Konu ile ilgili terimlere, tanımlara yer verilir. Dili sade değildir.

DERGİ MAKALESİ ÖRNEĞİ (TIP)

Makaleler Çeşitleri (Konuya Göre)

• Bilimsel Makaleler: Tıp, sosyoloji, ekonomi gibi bilimle ilişkili alanlara yönelik konular ele alınır.

• Edebi Makaleler: Edebi makalelerde dil, edebiyat ve sanatla, ilgili konular ele alınır.

Makalenin Bölümleri

• Giriş: Yazar, giriş bölümünde üzerinde düşünce bildireceği konuyu genel yönleriyle ortaya koyar.

• Gelişme: Yazar, bu bölümde kendi düşüncelerini kaynaklara göndermeler yaparak, alıntılar yaparak kanıtlamaya çalışır.

• Sonuç: Yazar, düşüncelerini toparlar ve konu hakkındaki son yargılarını sunar.

Makalenin Özellikleri

• Makalelerde kanıtlayıcı, açıklayıcı, tartışmacı, öğretici anlatım biçimleri yoğun olarak kullanılır.

• Makalelerde dil, göndergesel işlevde kullanılır.

• Makalelerde söz sanatlarına yer verilmez, yalın bir dil kullanılır. Ele alınan konunun gereği terimler kullanılır.

• Makalelerde yazar, düşüncesini doğrudan aktarır; makalelerde çağrışımlardan uzak, açık bir anlatım vardır.

• Makale türünün edebiyatımızda gelişim gösterip yaygınlaşması Cumhuriyet Dönemi'nde gerçekleşmiştir.

Bilimsel Makaleler

• Başlık, Özet, Giriş, Yöntem, Bulgular, Sonuç, Tartışma, Kaynakça bölümlerinden oluşur.

• Metnin özelliğine göre bu bölümlerden bazıları bulunmayabilir veya başlıkta belirtilmeyebilir.

• Başlık: Konunun ilgilileri tarafından okunacak ilk bölümdür. Bu nedenle başlık düzenlenirken kelimeler dikkatle seçilmeli, makalenin içeriğini yansıtan en az sayıda kelime kullanılmalıdır. Uygun bir başlığı olmayan makale , hedef okuyucu kitlesine ulaşmayabilir.

• Özet: Metnin bütününde anlatılanların ana hatlarıyla ifade edildiği bölümdür. Araştırmanın kapsamı, amacı, araştırmada kullanılan yöntemler, elde edilen bulgular, araştırma sonunda ulaşılan sonuçlar ve metindeki anahtar kelimeler bu bölümde verilir.

Bilimsel Makaleler

• Giriş: Temel bilgilerin sunulduğu bölümdür. Bu bölümde konuyla ilgili daha önce yapılan çalışmalar hatırlatılır. Bu çalışmaya neden gerek duyulduğu ortaya konur.

• Yöntem: Bu bölümde araştırmada tercih edilen yöntem ve söz konusu yöntemin tercih edilme nedenleri anlatılır. Yazarın neyi, nasıl ve niçin kullandığını açıkladığı bu bölüm, konuyu bilen bir uzmanın aynı çalışmayı kendi imkanlarıyla tekrar etmesini sağlar nitelikte olmalıdır.

• Bulgular: Bu bölümde araştırmada elde edilen bulgular ve bu bulguların ne anlama geldiği dile getirilir.

Bilimsel Makaleler

• Sonuç ve Tartışma: Bu bölümde, araştırmada elde edilen bulguların araştırmanın amaçları ile ilişkileri kurulur. Elde edilen bulgulardan birtakım nesnel genellemelere ulaşılmaya çalışılır. Ulaşılan sonuçlar, daha önce aynı veya benzer konularda yapılmış çalışmaların sonuçlarıyla karşılaştırılır. Araştırmanın bilim dünyasına katkısı belirtilir. Yapılan bilimsel çalışmayla ulaşılan sonuçların günlük hayattaki olası etkileri değerlendirilir.

• Kaynakça: Makalenin sonunda, yararlanılan kaynaklar liste halinde gösterilir. Makalede yer alan her kaynağa, kaynakçada yer verilir; kaynakçada yer alan her kaynağa metin içinde gönderme yapılır. Kaynakça hangi bilginin hangi kaynaktan alındığını belirtmez.

Bilimsel Metinlerde Terimler

• Literatür(Kaynak) Tarama: Araştırma aşamasında kaynak vde belgeleri inceleyerek veri toplamaya denir.

• Özetleme: Bilimsel metinlerdeki içeriği okura kısa sürede sunmak, metnin geneli hakkında okuru bilgilendirmek amaçlı başlıktan hemen sonra gelen özet bölümdür.

• Alıntılama: Bir yazarın başka bir yazardan aldığı bir metni, cümleyi, veriyi, dizeyi kendi yazısında kullanmasıdır.

• İntihal (TDK aşırma): Bir kişinin eserinde başka kişilerin ifade, buluş veya düşüncelerini kaynak göstermeksizin kendisine aitmiş gibi kullanması. İntihal bir tür sahtekârlık ve hırsızlıktır.

Bilimsel Metinlerde Terimler

• Dipnot: Metin içinde geçen herhangi bir bilgi ile ilgili olarak sayfanın altına, çalışmanın sonuna konan açıklama veya kaynak bilgisine denir.

• Kaynak Gösterme: Bilimsel metinlerde bir kitaptan alıntı yapılmışsa yazının sonunda kaynakça bölümünde alıntı yapılan eserin bilgilerine yer verilmesidir.

• Tez, öne sürülen herhangi bir yargıdır. Antitez ise öne sürülen

  herhangi bir yargıya karşı ortaya konan başka bir yargıdır.

• Argüman da öne sürülen tezin doğruluğunun, inandırıcılığının dayandığı nedenlerdir.

Münazara

• Karşıt görüşlü iki grubun önceden belirlenen bir tez ya da konu hakkında düşüncelerini jüri ve dinleyici önünde savunmasına

  münazara denir.

TÜRK EDEBİYATINDA MAKALE

• Edebiyatımızda ilk makale örneği Tanzimat Dönemi'nde verilmiştir.

• Edebiyatımızdaki ilk makale Şinasi'nin Tercüman-ı Ahval gazetesinde yazdığı "Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi"dir.

Türk Edebiyatında Önemli Makale Örnekleri

• Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi-Şinasi

• Şiir ve İnşa- Ziya Paşa

• Lisan-ı Osmani'nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazat-ı Şamildir-Namık Kemal

• Edebiyat ve Hukuk- Hüseyin Cahit Yalçın

• Yeni Lisan- Ömer Seyfettin

• Aziz İstanbul, Eğil Dağlar- Yahya Kemal Beyatlı

• Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar- Ahmet Haşim

Multiple Choice

Makale yazarken bilgiye, geniş bir araştırmaya ihtiyaç duyulmaz.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makale yazarı ileri sürdüğü, savunduğu, karşı çıktığı düşünceleri kanıtlamak zorundadır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makalede düşünceler; tanık göstermelerle, örneklemelerle, alıntılarla kanıtlanır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makalede dil, alıcıyı harekete geçirme işleviyle kullanılır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makalede kaynakça gösterilmesi makalenin inandırıcılığına katkı sağlar.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makale sözcüklerin terim anlamlarıyla kullanılabilmesi için uygun bir tür değildir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makalede ağırbaşlı ve ciddi bir üslup kullanılır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makalede yazar, konuları güncel ve tüm toplumu ilgilendiren konulardan seçmelidir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makale, yazarın konu seçiminde kendini en özgür hissettiği türlerin başında gelir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makale türünün edebiyatımızda gelişim gösterip yaygınlaşması Cumhuriyet Dönemi'nde gerçekleşmiştir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Namık Kemal'in kaleme aldığı "Mukaddime" ilk makale örneğidir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

İmgeli ve mecazlı anlatım, makale yazarının ilgi çekmek için kullandığı yollardır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makale yazarının içten ve samimi bir dil kullanması inandırıcılığını arttırır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makalede düşüncenin doğru şekilde anlatılması için yazım kuralları ve noktalama işaretlerine önem verilmelidir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makalelerde genellikle üçüncü kişi anlatımı kullanılır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makalelerde yazar, savunduğu düşünceler içerisinde duygularına yer vermez.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Bilimsel her konu üzerine makale yazılabilir.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makalelerde sözcüklerin çağrışım değerlerinden yararlanılır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makale yazarının amaçlarından biri de sanat dünyasına yeni eserler kazandırmaktır.

• Doğru

• Yanlış

Multiple Choice

Makale yazarının amaçlarından biri de sanat dünyasına yeni eserler kazandırmaktır.

• Doğru

• Yanlış