Szereg homologiczny kwasów karboksylowych.

Szereg homologiczny kwasów karboksylowych.

Cele lekcji
Dowiemy się: co to są kwasy karboksylowe, co to jest szereg homologiczny tych związków.

Nauczymy się pisać ich wzory.

Co to są kwasy karboksylowe?

Kwasy karboksylowe to pochodne węglowodorów, są to kwasy organiczne,
wiele z nich występuje w środowisku naturalnym np. kwas jabłkowy, kwas szczawiowy, kwas cytrynowy, kwas mrówkowy czy kwas octowy.

Jak zbudowane są kwasy karboksylowe?

Cząsteczki kwasów karboksylowych są budowane grupy alkilowej (alkilu -R). Grupą funkcyjną kwasów karboksylowych jest grupa karboksylowa (- COOH). Grupa ta składa się z jednego atomu węgla, dwóch atomów tlenu i jednego atomu wodoru.

Draw

Napisz wzór grupy karboksylowej. Skorzytstaj z podręcznika str. 158.

Jak zapisuje się wzory grupy karboksylowej?

​Model grupy karboksylowej

Jak tworzy się nazwy kwasów karboksylowych?

Nazwy systematyczne kwasów karboksylowych tworzy dodając słowo „kwas” i końcówkę "owy" do nazwy alkanu, który ma w cząsteczce tyle atomów węgla, ile cząsteczka kwasu. Nazwy zwyczajowe kwasów karboksylowych pochodzą od miejsca ich występowania lub zastosowań.

Gdzie znajdziemy kwasy karboksylowe?

Kwas metanowy (mrówkowy) występuje w jadzie mrówek,
które wykorzystują go do niszczenia pasożytów. Ten sam kwas produkują m.in. pszczoły oraz roślina o parzących właściwościach – pokrzywa.

Kwas etanowy (octowy) jest składnikiem octu.

Draw

Napisz nazwę systematyczną i zwyczajową kwasu karboksylowego o podanej przez nauczyciela liczbie atomów węgla w cząsteczce.

skorzystaj z podręcznika str. 160 tabela 14.

Draw

Napisz wzór strukturalny kwasu karboksylowego o podanej przez nauczyciela liczbie atomów węgla w cząsteczce.

Draw

Napisz wzór półstrukturalny kwasu karboksylowego o podanej przez nauczyciela liczbie atomów węgla w cząsteczce.

Draw

Napisz wzór grupowy i sumaryczny kwasu karboksylowego o podanej przez nauczyciela liczbie atomów węgla w cząsteczce.

Open Ended

Napisz, co to jest szereg homologiczny kwasów karboksylowych. Skorzystaj z podręcznika str. 159.

Co to jest szereg homologiczny kwasów karboksylowych?

Każdy kwas karboksylowy w szeregu homologicznym ma o jeden atom węgla
i o dwa atomy wodoru więcej w cząsteczce od poprzedniego.

Jak napisać wzór ogólny kwasów karboksylowych?
Przepisz do zeszytu.

Wzór ogólny nie dotyczy kwasu metanowego, gdyż w jego cząsteczce zamiast grupy alkilowej występuje atom wodoru.

Czy kwasy karboksylowe mogą mieć więcej niż jedną grupę karboksylową?

Istnieją kwasy karboksylowe, które mają dwie grupy karboksylowe w cząsteczce - kwasy dikarboksylowe lub trzy grupy karboksylowe w cząsteczce - kwasy trikarboksylowe.

Open Ended

Wyszukaj w internecie lub w podręczniku przykład najprostszego kwasu dikarboksylowego.

Open Ended

Wyszukaj w internecie lub w podręczniku przykład kwasu trikarboksylowego.

Kwas szczawiowy

ma dwie grupy karboksylowe.

Kwas jabłkowy

ma dwie grupy karboksylowe.

Kwas cytrynowy

ma trzy grupy karboksylowe.

Open Ended

Do napisania jakiego kwasu karboksylowego nie można zastosować wzoru ogólnego dla kwasów karboksylowych?

Multiple Choice

Cząsteczki kwasów karboksylowych są budowane z ...

• grupy alkilowej (alkilu) i grupy hydroksylowej

• tylko z atomów węgla i wodoru

• grupy alkilowej (alkilu) i grupy karboksylowej

• grupy hydroksylowej i grupy karboksylowej

Multiple Select

Wybierz wzory kwasów karboksylowych.

• HCOOH

• C₂H₅OH

• CH₄

• CH₃COOH

Multiple Choice

Jak nazywa się grupa funkcyjna składająca się z jednego atomu węgla dwóch atomów tlenu i jednego atomu wodoru.

• grupa karboksylowa

• grupa hydroksylowa

• alkil

• grupa wodorotlenowa

Multiple Choice

Uporządkuj kwasy karboksylowe o podanych nazwach według zwiększającej się liczby atomów węgla w ich cząsteczkach.

A. kwas butanowy, B. kwas etanowy,

C. kwas metanowy, D. kwas propanowy

• A, B, D, C

• C, B, D, A

• A, C, B, D

• B, D, C, A

Multiple Choice

Zdjęcie przedstawia model i wzór strukturalny kwasu karboksylowego. Jaką nazwę systematyczną ma ten kwas?

• kwas etanowy

• kwas metanowy

• kwas propanowy

• kwas butanowy

Multiple Choice

Jak zwyczajowo nazywa się kwas przedstawiony na zdjęciu?

• kwas walerianowy

• kwas mrówkowy

• kwas octowy

• kwas propionowy

Multiple Choice

Na ilustracji przedstawiono wzór kwasu etanowego.

Jaki to jest wzór?

• strukruralny

• sumaryczny

• grupowy

• półatrukturalny

Multiple Choice

Oceń prawdziwość stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

• PP

• PF

• FP

• FF

Multiple Select

Wskaż wzór półstrukturalny i grupowy kwasu propanowego.

• A

• B

• C

• D

Multiple Choice

Zwyczajowa nazwa kwasu butanowego to...

• kwas szczawiowy

• kwas masłowy

• kwas cytrynowy

• kwas octowy

Draw

Narysuj gdzie występuje kwas mrówkowy.

Poll

Czy wiesz, co to są kwasy karboksylowe?

• tak

• nie