Q3W2A4- Pagbása at Pagsusuri

Aralin 4- Ang Pagsulat ng Ilang Halimbawa ng Iba’t ibang uri ng Teksto

By Edgar Monte

Kasanayang Pampagkatuto:

• Nakasusulat ng ilang halimbawa ng iba’t ibang uri ng teksto.

• (F11PU – IIIb –89)​

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

​Layunin ng modyul na ito na matamo mo ang mga sumusunod na kasanayan:

1. Natutukoy ang mga elemento sa pagsulat ng tekstong impormatib,

deskriptib, at prosidyural

2. Nagagamit ang mga katangian ng isang mahusay na pagsulat ng tekstong

impormatib, deskriptib, at prosidyural

3. Nakasusulat ng halimbawang tekstong impormatib, deskriptib, at

prosidyural​

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

Subukin

Piliin ang tamang sagot.

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

Multiple Choice

Ito ay paraan ng pagpapahayag na may layuning magpalutang ng mga

katangian ng isang tao, bagay, hayop, o lugar.

• tekstong deskriptib

• tekstong impormatib

• tekstong persweysib

• tekstong prosidyural

Multiple Choice

May layunin itong magbigay ng impormasyon, magpaliwanag nang malinaw

at walang pagkiling tungkol sa iba’t ibang paksa.

• tekstong deskriptib

• tekstong impormatib

• tekstong persweysib

• tekstong prosidyural

Multiple Choice

May __________ ang isang akda o talumpati kung naaakit ang nakikinig o

bumabasa na ipagpatuloy ang pakikinig o pagbasa. Ito’y kinakikitaan ng

diwang mahalaga.

• diin

• kalinawan

• katiyakan

• kaugnayan

Multiple Choice

Dapat na magkakaugnay ang diwa ng lahat ng sangkap ng pangungusap at

talata sa loob ng isang akda upang maging mabisa ang pagpapahayag.

• diin

• kalinawan

• katiyakan

• kaugnayan

Multiple Choice

Isang uri ng paglalahad na kadalasang nagbibigay ng impormasyon at

instruksiyon kung paano isinasagawa ang isang tiyak na bagay.

• tekstong deskriptib

• tekstong impormatib

• tekstong persweysib

• tekstong prosidyural

Multiple Choice

Kailangan ito dahil hindi mauunawaan ng bumabasa ang anumang pahayag

kung hindi malinaw ang paliwanag. Dapat isaisip na ang kakulangan nito sa

pagsulat ay maaaring magbunga ng di pagkakaunawaan.

• diin

• kalinawan

• katiyakantekstong persweysib

• kaugnayantekstong prosidyural

Multiple Choice

Ginagamit ang pananaw na ito sapagkat marapat na may lubos na

kaalaman ang mga mag-aaral sa paksa at ito’y palagi nilang nakikita at may

kaugnayan sa kanilang karanasan.

• Pagbuo ng pangunahing larawan

• Pagpili ng paksa

• Pagpili ng sariling pananaw

• Wastong pagpili ng sangkap

Multiple Choice

Ang ______________ ay matatamo kung malalaman ng nagpapaliwanag ang

kaniyang layunin sa pagpapaliwanag.

• diin

• kalinawan

• katiyakan

• kaugnayan

Multiple Choice

Higit na dapat bigyang-pansin ang _____________ sapagkat ito ang

magpapasya kung ipagpapatuloy ng bumabasa ang pagbasa sa isang

sulatin. Dapat ito’y makaakit sa kawilihan ng bumabasa.

• katawan o pinakagitna

• kongklusyon

• simula

• wakas

Multiple Choice

Sa bahaging ito natitipon ang lahat ng ibig sabihin ng sumusulat ng

paglalahad. Dapat magkaroon ng kaugnayan at kaisahan ang mga kaisipang

ipinahahayag upang hindi malito ang bumabasa.

• katawan o pinakagitna

• kongklusyon

• simula

• wakas

Multiple Choice

Ito ang bahagi ng paglalahad na nag-iiwan ng isang kakintalan sa isip ng

bumabasa. Katulad ng simula, ito ay maaaring isang parirala, isang

pangungusap, o isang talata.

• katawan o pinakagitna

• kongklusyon

• simula

• wakas

Multiple Choice

Ginagamit ang pananaw na ito sapagkat marapat na may lubos na

kaalaman ang mga mag-aaral sa paksa at ito’y palagi nilang nakikita at may

kaugnayan sa kanilang karanasan.

• Pagbuo ng pangunahing larawan

• Pagpili ng paksa

• Pagpili ng sariling pananaw

• Wastong pagpili ng sangkap

Multiple Choice

Tinutukoy nito ang pagtingin ng isang naglalarawan sa paksang kaniyang

inilalarawan.

• Pagbuo ng pangunahing larawan

• Pagpili ng paksa

• Pagpili ng sariling pananaw

• Wastong pagpili ng sangkap

Multiple Choice

Ito’y nangangailangan nang maingat at masusing pagmamasid. Ito ang

unang kakintalan ng paksang inilalarawan.

• Pagbuo ng pangunahing larawan

• Pagpili ng paksa

• Pagpili ng sariling pananaw

• Wastong pagpili ng sangkap

Multiple Choice

Dito ang mga sangkap na isasama ay tiyaking makatutulong sa

pagpapakilala ng kaibahan o katangian ng inilalarawan. Hindi dapat isama

ang napakaraming sangkap na walang kaugnayan sa inilalarawan.

• Pagbuo ng pangunahing larawan

• Pagpili ng paksa

• Pagpili ng sariling pananaw

• Wastong pagpili ng mga sangkap

Multiple Choice

Ang pangunahing larawan ay dapat mapalitaw sa pamamagitan ng

_____________________. Naiiba ang paglalarawan sa pagsasalaysay na

kailangang sunod-sunod ang pangyayari.

• Maingat na pagsasaayos ng paksa

• Pagpili ng paksa

• Pagpili ng sariling pananaw

• Wastong pagpili ng sangkap

Aralin 4- Ang Pagsulat ng Ilang

Halimbawa ng Iba’t ibang uri

ng Teksto

Some text here about the topic of discussion

​Balikan

Tiyak kong may kasanayan ka na sa pagsulat. Bagaman pagsulat ang binibigyan natin ng pokus sa modyul na ito, may mga bago akong babasahin na inihanda para sa iyo upang lubos pang malinang ang iyong kasanayan sa pagsulat. Halina’t basahin at unawaing mabuti ang tekstong pinili ko para sa iyo.

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

Ang Tugtugin o Musika Mula sa Wikipediang Tagalog, ang malayang ensayklopedya

Ang tugtugin o musika ay uri ng sining na gumagamit ng tunog. Karaniwan, ang kanta ay tinuturing na pinakamaliit na gawang musika, lalo na tuwing mayroon itong kasamang pag-awit. Ang karaniwang sangkap ng musika ay pitch (na gumagabay sa melodiya at harmoniya), ritmo (at ang kaugnay nitong tempo, metro, at artikulasyon), dynamics, at lahat ng sonic na katangian ng timbre at tekstura. Ang salita ay hango sa salitang Griyego (mousike; "sining ng mga Musa"). Sa kaniyang karaniwang anyo ang mga gawaing naglalarawan sa musika bilang isang uri ng sining ay binubuo ng paggawa ng mga piyesa ng musika, ang kritisismo ng musika, ang pag-aral ng kasaysayan ng musika, at ang estetikang diseminasyon

ng musika.

Ang paglikha, pagganap, kabuluhan, at pati na rin ang kahulugan ng musika ay iba-iba depende sa kultura at panlipunang konteksto. Ang saklaw nito ay mula sa estriktong organisadong komposisyon (at ang pang-aliw na pagganap nito), sa pamamagitan ng improbisasyonal na musika, hanggang sa pormang aleatoric. Ang musika ay puwedeng hatiin sa mga genre at subgenre, pero ang mga dibisyon at relasyon sa pagitan ng mga kategorya ng musika ay madalas pino, minsan bukas

sa pansariling interpretasiyon, at paminsan-minsan kontrobersyal. Sa sining, ang musika ay puwedeng iuri bilang isang sining na itinatanghal, fine arts, at awditoryong sining. Ang musika ay puwedeng tugtugin at marinig ng pangkasalukuyan, at puwedeng maging bahagi ng isang dulaan o pelikula, at

maaari ding i-record.

Sa maraming tao sa iba’t ibang kultura, ang musika ay mahalagang bahagi ng pamumuhay. Ang musika para sa mga sinaunang Griyego at pilosopong Indiyano, ay mga tono na nakaayos pahalang ay melodiya, at patayo ay harmoniya. Mga pangkaraniwan na kasabihan katulad ng “ang kaayusan ng mga sphere” at “ito’y musika sa aking mga tainga” ay nagsasabi na ang musika ay kadalasang maayos at magandang pakinggan. Gayunman, ang ikadalawampung siglo na kompositor

na si John Cage ay may ideya na ang kahit anong tunog ay maaaring maging musika, sa pagsabi niya ng “walang ingay, kundi tunog.”

​

Sagutin sa ibaba ang mga katanungan.

​

Multiple Choice

Ano ang paksa ng tekstong iyong binasa?

• awit

• musika

• pagguhit

• sayaw

Multiple Choice

Ano kaya sa iyong palagay ang layunin ng manunulat sa pagsulat nito?

• awitan ang mambabasa bilang sining

• gumuhit ng larawan bilang sining

• magbigay nang malinaw na kaalaman tungkol sa musika bilang sining

• magpakita ng mga kakaibang sayaw bilang sining

Multiple Choice

Saan nakuha ang ang mga tala o impormasyon sa teksto?

• almanac

• diksyunaryo

• magasin

• esayklopidya

Multiple Choice

Ang teksto ay _______________.

• nagbibigay-impormasyon

• naglalarawan

• nagpapaliwanag

• lahat ng nabanggit ay tama

Multiple Choice

Paano inilahad ang mga datos na nakalap upang maging higit na makahulugan

ang paksa?

• Ipinaliwanag

• Inilarawan

• Inisa-isa

• Lahat ng nabanggit ay tama

​Tuklasin

Marahil ay pamilyar ka sa 4 Pics 1 Word. Tuklasin sa mga larawan sa ibaba ang mga salitang tinutukoy nito. Ang bawat bilang ay tumutukoy sa iba’t ibang uri ng pagsulat.

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

Fill in the Blanks

Fill in the Blanks

Fill in the Blanks

Fill in the Blanks

Fill in the Blanks

Fill in the Blanks

Suriin

Sa pagbuo ng tekstong impormatib, mahalagang isaalang-alang ang katumpakan ng nilalaman. Ang mga sumusulat nito ay kinakailangang may sapat na kaalaman sa paksa, kung kaya’t dapat sila ay may mga sangguniang pinagbabasehan.

Dagdag pa, ang sanggunian o pinagkukunan nila ng datos ay kailangang mapapagkatiwalaan at may kredibilidad. Makabubuti rin kung ang paksa ay napapanahon sapagkat ito ay maaaring makatulong upang maunawaan ng mambabasa ang mga isyu sa lipunan.​

Suriin

Ang ilan sa mga halimbawa ng tekstong impormatib ay diksyunaryo,

ensayklopedya, almanac, pamanahong papel o pananaliksik, siyentipikong ulat, at mga balita sa pahayagan.

Narito naman ang mga katangian ng isang mahusay na pagsulat ng tekstong impormatib:

Kalinawan: Hindi mauunawaan ng nakikinig o bumabasa ang anumang pahayag kung hindi malinaw ang paliwanag. Dapat isaisip na ang kakulangan ng kalinawan ay maaaring magbunga ng di pagkakaunawaan.

​

Katiyakan: Ang katiyakan ay matatamo kung malalaman ng nagpapaliwanag ang kaniyang layunin sa pagpapaliwanag.

​

Diin: May diin ang isang akda o talumpati kung naaakit ang nakikinig o bumabasa na ipagpatuloy ang pakikinig o pagbasa. Ito’y kinakikitaan ng diwang mahalaga.

​

Kaugnayan: Dapat na magkakaugnay ang diwa ng lahat ng sangkap ng pangungusap at talata sa loob ng isang akda upang maging mabisa ang pagpapahayag.

Kalinawan: Hindi mauunawaan ng nakikinig o bumabasa ang anumang pahayag kung hindi malinaw ang paliwanag. Dapat isaisip na ang kakulangan ng kalinawan ay maaaring magbunga ng di pagkakaunawaan.

​

Katiyakan: Ang katiyakan ay matatamo kung malalaman ng nagpapaliwanag ang kaniyang layunin sa pagpapaliwanag.

​

Diin: May diin ang isang akda o talumpati kung naaakit ang nakikinig o bumabasa na ipagpatuloy ang pakikinig o pagbasa. Ito’y kinakikitaan ng diwang mahalaga.

​

Kaugnayan: Dapat na magkakaugnay ang diwa ng lahat ng sangkap ng pangungusap at talata sa loob ng isang akda upang maging mabisa ang pagpapahayag.

Kalinawan: Hindi mauunawaan ng nakikinig o bumabasa ang anumang pahayag kung hindi malinaw ang paliwanag. Dapat isaisip na ang kakulangan ng kalinawan ay maaaring magbunga ng di pagkakaunawaan.

​

Katiyakan: Ang katiyakan ay matatamo kung malalaman ng nagpapaliwanag ang kaniyang layunin sa pagpapaliwanag.

​

Diin: May diin ang isang akda o talumpati kung naaakit ang nakikinig o bumabasa na ipagpatuloy ang pakikinig o pagbasa. Ito’y kinakikitaan ng diwang mahalaga.

​

Kaugnayan: Dapat na magkakaugnay ang diwa ng lahat ng sangkap ng pangungusap at talata sa loob ng isang akda upang maging mabisa ang pagpapahayag.

Ano-ano ang mga bahagi ng tekstong impormatib?

​Ang SIMULA higit na dapat bigyang pansin sapagkat ito ang magpapasya kung ipagpapatuloy ng bumabasa ang pagbasa isang katha. Dapat ito’y makaakit sa kawilihan ng bumabasa.

​

Sa bahaging KATAWAN O PINAKAGITNA naman ay natitipon ang lahat ng ibig sabihin ng sumusulat ng paglalahad. Dapat magkaroon ng kaugnayan at kaisahan ang mga kaisipang ipinahahayag upang hindi malito ang bumabasa.

​

​

​

​Ang WAKAS ay ang bahagi ng paglalahad na nag-iiwan ng isang kakintalan sa isip ng bumabasa. Katulad ng simula, ang wakas ay maaaring isang parirala, isang pangungusap, o isang talata.

​

​

​

Ang paglalarawan o ang tekstong deskriptib ay ang pagpapahayag ng ating nakikita, naririnig, at nadarama.

Pangunahing layunin ng paglalarawan ay ang pagbuo ng isang malinaw na larawan sa isip ng mga mambabasa o tagapakinig.

Ang sumusulat ng isang paglalarawan ay maihahambing sa isang pintor na gumuguhit ng mga tanawin at mga larawan; kung ang pintor ay pinsel at pintura ang ginagamit, ang isang manunulat ng tekstong deskriptib naman na nagpapahayag ng pasulat o pasalitang paraan ay salita ang ginagamit upang ilarawan ang kaniyang paksa na maaaring masining o karaniwan.

Upang maging mabisa ang paglalarawan, ang mga sumusunod ay dapat isaalangalang

​

​

​

Maingat na pagpili ng paksa: Piliin ang paksang may lubos na kaalaman ang mga mag-aaral sapagkat ito’y palagi nilang nakikita at may kaugnayan sa kanilang karanasan.

​

Pagpili ng sariling pananaw: tinutukoy nito ang pagtingin ng isang naglalarawan sa paksang kaniyang inilalarawan.

​

Pagbuo ng isang pangunahing larawan: Ito’y nangangailangan nang maingat at masusing pagmamasid. Ito ang unang kakintalan ng paksang inilalarawan.

​

Ang tao at bagay, kakayahan, at ang naturang kakayahang ikinaiiba nito ay dapat na bigyang-diin na batay sa pagmamasid ng naglalarawan.

​

​

​

Wastong pagpili ng mga sangkap: Ang mga sangkap na isasama ay tiyaking makatutulong sa pagpapakilala ng kaibahan o katangian ng inilalarawan. Hindi dapat isama ang napakaraming sangkap na walang kaugnayan sa inilalarawan.

Maingat na pagsasaayos ng mga sangkap: Ang pangunahing larawan ay dapat mapalitaw sa pamamagitan nang maingat na pagsasama-sama ng mga sangkap.

Naiiba ang paglalarawan sa pagsasalaysay na kailangang sunod-sunod ang pangyayari kaya ang isang naglalarawan ay malayang pumili ng paraang sa palagay nya’y magiging mabisa sa pagbuo ng kakintalang nais niyang mapalitaw sa kaisipan ng bumabasa o nakikinig.

Piliin lamang ang mga sangkap na magiging kapansin-pansin at makapagbibigay nang malinaw na larawan.

​

​

​

Ang pagsulat ng paglalarawan ay nauuri sa dalawa;

​

Unang uri ay maaaring maging pangkaraniwan - ang uring ito’y nagbibigay lamang ng kabatiran sa inilalarawan, hindi ito naglalaman ng damdamin at kurokuro ng naglalarawan. Ang ibinibigay lamang nito ay ang karaniwang anyo ng inilalarawan ayon sa pangmalas na panlahat.

​

​

​

Sa halimbawang ito pansinin ang mga salitang matitingkad at may

salungguhit:​

“Noong huli akong dumalaw sa tahanan ni Tiya Pilar sa lalawigan ay ganito rin ang ayos ng bakuran nila. Sariwa at malago ang mga halaman, naghuhunihan ang mga ibon sa sanga ng punong kahoy at nalalanghap sa hangin ang mabangong halimuyak ng bulaklak. Ang kanilang bahay sa loob ng bakod na mga alambreng may tinik ay halos wala pa ring ipinagbago. Naroon din ang mga hawla ng kanaryo na nagsabit sa bintana. Naroon din ang mga puno na may malalagong halamang nakahalayhay sa may pagpanhik ng hagdanan. Kaytulin ng mga araw! Isang buong taon na ang nakalipas ay parang hindi ko napansin.”​

Mula sa: Amado V. Hernandez, Panata ni Pilar Quezon City: Ateneo de Manila University Press, 1969..

​

​

​

Ang ikalawang uri naman ng paglalarawan ay ang masining na paglalarawan: dito ang guniguni ng bumabasa ay pinagagalaw upang makita ang isang buhay na buhay na larawan. Naglalaman ito ng damdamin at pananaw ng sumulat. Ibinibigay niya ang isang buhay na larawan ayon sa kaniyang namalas at nadama.

​

​

​

Sa halimbawang ito:

“Si Ina ay hindi palakibo: siya ay babaeng bilang at sukat ang

pangungusap. Hindi niya ako inuutusan. Bihira siyang magalit sa akin at kung magkakaganyon ay maikli ang kaniyang pananalita: Lumigpit ka!... at kailangang di na niya ako makita. Kailangang di ko na masaksihan ang kikislap na poot sa kaniyang mga mata. Kailangang di ko na mamalas ang pagkagat niya sa kaniyang labi. Kailangang di ko na makita ang panginginig ng kaniyang mga daliri. Ito rin ang katumbas ng kaniyang mariing huwag kung mayroon siyang ipinagbabawal.

​

Mula sa: Liwayway Arceo, Uhaw ang Tigang na Lupa at Iba Pang Katha.

Manila: Pioneer Press,1968.

​

​

​

Sa halimbawang ito:

“Si Ina ay hindi palakibo: siya ay babaeng bilang at sukat ang

pangungusap. Hindi niya ako inuutusan. Bihira siyang magalit sa akin at kung magkakaganyon ay maikli ang kaniyang pananalita: Lumigpit ka!... at kailangang di na niya ako makita. Kailangang di ko na masaksihan ang kikislap na poot sa kaniyang mga mata. Kailangang di ko na mamalas ang pagkagat niya sa kaniyang labi. Kailangang di ko na makita ang panginginig ng kaniyang mga daliri. Ito rin ang katumbas ng kaniyang mariing huwag kung mayroon siyang ipinagbabawal.

​

Mula sa: Liwayway Arceo, Uhaw ang Tigang na Lupa at Iba Pang Katha.

Manila: Pioneer Press,1968.

​

​

​

“Ang ngiti ni Ina ay patak ng ulan kung tag-araw: ang bata kong puso ay tigang na lupang uhaw na uhaw…”

Sa halimbawang ito mauunawaan sa kaisipang nakapaloob sa teksto na ang ina ay inilarawan bilang isang tahimik at hindi palakibo na kung magalit ay tiyak na nakatatakot ang kaniyang nagiging itsura. Masasalamin sa teksto ang pananabik ng bata sa pagmamahal ng kaniyang ina. Mapapansin na ang mga salitang matingkad at may salungguhit ay may higit na malalim na kahulugan kaysa sa

karaniwang kahulugan nito.

​

​

​

Ang tekstong prosidyural ay isang uri ng paglalahad na kadalasang nagbibigay ng impormasyon at instruksiyon kung paano isinasagawa ang isang tiyak na bagay.

​

May layunin itong makapagbigay ng sunod-sunod na direksiyon at impormasyon sa mga tao upang matagumpay na maisagawa ang mga gawain nang ligtas, episyente at angkop sa paraan.

​

Ang pagsulat ng tekstong ito ay binubuo ng apat na bahagi, tulad ng mga sumusunod:

​

​

1. Inaasahan o Target na Awtput – tumutukoy sa kung ano ang kalalabasan o kahahantungan ng proyekto ng prosidyur.

​

2. Mga Kagamitan - Maaaring ilarawan sa bahaging ito ang mga tiyak na katangian ng isang bagay o kaya ay ang katangian ng isang uri ng trabaho o ugaling inaasahan sa isang mag-aaral kung susundin ang gabay. Nakalista ito sa pamamagitan ng pagkasunod-sunod kung alin ang gagamitin. Maaaring hindi makita ang bahaging ito sa mga uri ng tekstong prosidyural na hindi gagamit ng anomang kagamitan.

​

3. Metodo – ito ay nagsasaad ng serye ng mga hakbang na isinasagawa upang mabuo ang proyekto.

​

​

4. Ebalwasyon - Naglalaman ng mga pamamaraan kung paano masusukat ang tagumpay ng prosidyur na isinagawa.

Ito ay sa pamamagitan nang mahusay na paggana ng isang bagay, kagamitan o makina o di kaya ay mga pagtataya kung nakamit ang kaayusan ng layunin ng prosidyur. Mahalaga ang paggamit ng heading, subheading, numero, dayagram, at mga larawan upang maging mas malinaw ang pagpapahayag ng instruksiyon.

Mahalagang alamin at unawain kung sino ang nakikinig o nagbabasa ng teksto upang mapagdesisyunan kung anong uri at antas ng wika ang gagamitin.

​

​

May mga tiyak na katangian ng wikang madalas gamitin sa tekstong prosidyural.

1. Nasusulat sa kasalukuyang panahunan.

2. Nakapokus sa pangkalahatang mambabasa at hindi sa iisang tao lamang.

3. Gumamit nang tiyak na pandiwa para sa instruksiyon.

4. Gumamit nang malinaw na pang-ugnay at cohesive device upang ipakita ang pagkasunod-sunod at ugnayan ng mga bahagi ng teksto.

Mahalaga ang detalyado at tiyak na deskripsiyon tulad ng hugis, laki, kulay, dami, atbp.

Pag-aralan ang teksto sa ibaba na naglalaman ng isang plano para sa

pagpapaunlad ng isang negosyo.

​

​

Hakbang sa Pagpaplano:

Una, isipin mo kung paano mo ito sisimulan, pababa o pataas? O gusto mong simulan ito sa itaas kaagad.

​

Ikalawa, ano ba ang layunin mo sa itatayo mong negosyo? Layun mo ba agad na kumita at mabawi ang iyong ipinuhunan o nais mo munang mapalago ito hanggang sa tuluyan na itong makilala.

​

​

Ikatlo, sino ang makakatuwang mo sa iyong planong negosyo? Napagpasyahan mo ba kung ikaw lang ang mamamahala o may iba ka pang nais makasama sa iyong plano. Kaya mo bang mag-isa o kinakailangan mo ang tulong ng iyong kamaganak

bilang sekretarya, manananggol, at iba pang sasalo sa ibang tungkulin sa negosyo mo? Sa iyong palagay, kakayanin mo bang magtagumpay mag-isa sa negosyo o talagang kakailanganin mo ang tulong nila?

​

Ikaapat, napagpasyahan mo na rin ba kung ano ang iyong nais unahin o dapat pagtuunan ng pokus sa iyong negosyo. Ang pangangailangan ng kostumer, ang lokasyon ng iyong negosyo, ang iyong kasanayan o kahusayan, ang iyong kapital..

​

​

Ikalima, isipin mo ang paghahanap ng mga taong puwede mong pagkatiwalaan, may kakayahan at karunungan, at may responsibilidad habang ikaw ay namamahala ng ibang trabaho? Iayos mo ang mga patakarang dapat sundin ng iyong tauhan upang maging matagumpay ang operasyon ng iyong negosyo.

​

​

Pagsasaayos ng mga Talatakdaan sa Planong Negosyo

1. Magsagawa ng iskedyul maikling panahon (6-10 buwan) at mahabang panahon (1-2 taon).

​

2. Maging tiyak at detalyado.

​

3. Ipakita mo ang iyong produkto sa mga napili mong pahayagan, radyo, telebisyon, at midya.

​

4. Magbigay ng araw at oras kahit na ito’y pansamantala lamang

​

5. Magbigay rin ng mga calling cards o mga taong dapat lapitan kasama na rito

​

​

Pagsasaayos ng mga Talatakdaan sa Planong Negosyo

1. Magsagawa ng iskedyul maikling panahon (6-10 buwan) at mahabang panahon (1-2 taon).

​

2. Maging tiyak at detalyado.

​

3. Ipakita mo ang iyong produkto sa mga napili mong pahayagan, radyo, telebisyon, at midya.

​

4. Magbigay ng araw at oras kahit na ito’y pansamantala lamang

​

5. Magbigay rin ng mga calling cards o mga taong dapat lapitan kasama na rito ang mga numero ng telepono, pagers, cellphones, value message at e-mail.

​

​

6. Magkaroon ng mga promo para makaiwas sa mga hindi inaasahang

pagkakataon.​

7. Isaayos ang perang nakalaang gugugulin. Magpasya ka kung magkano ang gugugulin sa mga promosyon. Kung ikaw ay nababahala sa pag-aanunsiyo, mabuti pang itigil ang iyong negosyo. Sabi nga nila “no gain no risk.”​

8. Iwasan mo ang manggaya sa iba. Pag-aralan ang mga istratehiya ng iyong kakumpetensiya.​

9. Upang makatipid sa badyet, palitan ang mga istratehiyang hindi

nagpapakita ng magandang resulta.​

10. Simulan mo na ang iyong plano.

​

​

Pagyamanin

Pagsasanay Bilang 1:

Batid kong alam na alam mo na ang tungkol sa Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). Ito ay tumutukoy sa kumpol ng mga kaso ng viral pneumonia na naganap sa Wuhan, Lalawigan ng Hubei, simula noong Disyembre 2019. Ayon sa imbestigasyon ng mga awtoridad at eksperto sa kalusugan ng Mainland, China ang isang novel coronavirus ay napag-alamang mikrobyong sanhi ng sakit na sa kasalukuyan ay lumaganap na hindi lang sa ating bansa kundi sa buong

mundo kaya naman tinagurian itong isang pandemya.​

​

Basahin mong mabuti ang susunod na teksto upang lubos mo pa itong

maunawaan.​

​

Ang Corona Virus na nagmula sa bansang Tsina at lumalaganap na sa

buong mundo. Noong umpisa ay tinawag itong novel dahil ito ay itinuturing na pinakabagong sakit sa pamilya ng virus na kinabibilangan MERS at SARS.

Hanggang sa kasalukuyan ay wala pang natutuklasan na gamot upang magsilbing lunas ng sakit na ito. Dahil dito hinihikayat ang publiko na manatili sa loob ng kanilang tahanan, subalit kung hindi maiiwasan ang paglabas ay kinakailangang magsuot ng mask. Ang Virus ay pinaniniwalaang may inkubasyon na tinatayang sumasaklaw na mula 1 hanggang 14 na araw, na kadalasan ay humigit-kumulang sa 5 araw. Upang maproteksiyunan ang sarili, ang pamilya, at kapwa sa sakit na dulot ng corona virus kung uubo ay kinakailangang magtakip ng bibig o kaya naman umiwas sa taong bumabahing o umuubo dahil sa mga nauna nang ulat na ang taong kinakapitan ng sakit na ito ay maaaring wala o hindi kakikitaan ng anomang sintomas ng nakababahalang sakit.

​

Panuto: Piliin ang titik ng tamang sagot.

Multiple Choice

1. Ang teksto ay tungkol sa __________.

• AIDS

• MERS

• SARS

• CORONA

Multiple Choice

Ang corona virus ay nagmula sa _____________.

• America

• Bangkok

• Pilipinas

• Tsina

Multiple Choice

Pinaniniwalaang ang virus ay may inkubasyon na sumasaklaw mula ______.

• 1 – 7 araw

• 1- 10 araw

• 1-14 na araw

• 1-30 araw

Multiple Choice

Ang novel ay nangangahulugang ____________ sa pamilya ng mga virus na

MERS at SARS

• Bago

• Dati na

• Napapanahon

• Luma na

Multiple Choice

Ang teksto ay isang halimbawa ng tekstong ____________

• Deskriptib

• Impormatib

• Persweysib

• Prosidyural

​Isaisip

Sa pagsulat ng anomang uri ng teksto, narito ang mga batayang tanong na mahalagang masagot mo sa paghahanda nito.

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

Open Ended

Ano ang paksa ng tekstong aking isusulat?

Open Ended

Ano ang aking layunin sa pagsulat nito?

Open Ended

Saan at paano ako makakukuha ng sapat na datos kaugnay ng aking paksa?

Open Ended

Paano ko ilalahad ang mga datos na aking nakalap upang maging higit na

makahulugan ang aking paksa?

Open Ended

Sino ang babasa ng aking teksto? Para kanino ito?

Open Ended

Isagawa

Dahil alam mo na ang pagkuha ng mga impormasyon, ngayon ay simulan mo nang bumuo ng tekstong impormatib. Sundin ang mga sumusunod na paalala:

a. Sumulat gamit ang iyong sariling pangungusap

b. Alalahanin ang mga elemento at bahagi sa pagbubuo ng isang mahusay

na tekstong impormatib

Tayahin

Panuto: Punan ng angkop na salita ang bawat patlang upang mabuo ang kaisapan sa talata. Pumili ng sagot sa ibaba. Titik lamang ang isulat.

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

Drag and Drop

Sa pagsulat ng tekstong​

Placeholder

mahalagang isaalang-alang ang

katumpakan ng​

Placeholder

nito. Ang mga sumusulat nito ay

kinakailangang may sapat na kaalaman sa ​

Placeholder

, kung kaya’t dapat

sila ay may mga ​

Placeholder

pinagbabasehan. Dagdag pa, ang sanggunian o

pinagkukunan nila ng ​

Placeholder

ay kailangang mapapagkatiwalaan atmay kredibilidad.

Drag these tiles and drop them in the correct blank above

Impormatib

Nilalaman

Paksa

Sanggunian

Datos

Multiple Choice

Ang uring ito ng paglalarawan ay nagbibigay lamang ng kabatiran sa

inilalarawan, hindi ito naglalaman ng damdamin at kuro-kuro ng

naglalarawan.

• Kakaibang paglalarawan

• Madulang paglalarawan

• Masining na paglalarawan

• Pangkaraniwang paglalarawan

Multiple Choice

Ang guniguni ng bumabasa ay pinagagalaw upang makita ang isang

buhay na buhay na larawan. Dito ay ibinibigay ng manunulat ang

isang buhay na larawan ayon sa kanyang namalas at nadama.

• Kakaibang paglalarawan

• Madulang paglalarawan

• Masining na paglalarawan

• Pangkaraniwang paglalarawan

Multiple Choice

Ang ____________________ ay ang pagpapahayag ng ating nakikita,

naririnig, at nadarama. Ang pangunahing layunin ng pagpapahayag

na ito ay ang pagbuo ng isang malinaw na larawan sa isip ng mga

mambabasa o tagapakinig.

• Pangangatuwiran

• Paglalahad

• Paglalarawan

• Pagsasalaysay

Multiple Choice

Ginagamit ang pananaw na ito sapagkat marapat na may lubos na

kaalaman ang mga mag-aaral sa paksa at ito’y palagi nilang nakikita

at may kaugnayan sa kanilang karanasan.

• Pagbuo ng pangunahing larawan

• Pagpili ng paksa

• Pagpili ng sariling pananaw

• Wastong pagpili ng sangkap

Multiple Choice

Tinutukoy nito ang pagtingin ng isang naglalarawan sa paksang

kaniyang inilalarawan.

• Pagbuo ng pangunahing larawan

• Pagpili ng paksa

• Pagpili ng sariling pananaw

• Wastong pagpili ng sangkap