Q3W6-7A9-PAGBASA AT PAGSUSURI

Q3W6-7A9-PAGBASA AT PAGSUSURI

By Edgar Monte

​Alamin

Ang modyul na ito ay naglalaman ng pagtalakay sa mga Paggamit ng Mabisang Paraan ng Pagpapahayag na may kalinawan, kaugnayan at bisa sa Pagsulat ng Reaksyong Papel na iyong napag-aralan na sa mga naunang modyul. Makatutulong ito sa iyo upang lumawak pa ang iyong kaalaman sa iba’t ibang uri ng teksto.

Kasanayang Pampagkatuto:

Nagagamit ang mabisang paraan ng pagpapahayag:

a. Kalinawan

b. Kaugnayan

c. Bisa sa reaksyong papel na isinulat

( F11PU – IIIfg – 90)

​Layunin:

• Naiisa-isa ang iba’t ibang uri ng pagpapahayag.

• Nakasusuri ng teksto batay sa kung anong uri ito ng pagpapahayag,

• Nakasusulat ng reaksyong papel batay sa video na pinanood.

​Subukin

Basahing mabuti ang bawat pahayag. Tukuyin kung anong uri ng pagpapahayag ang sumusunod. Isulat sa iyong sagutang papel kung PAGSASALAYSAY, PAGLALARAWAN, PANGANGATWIRAN, o PAGLALAHAD.

Fill in the Blanks

Sa takot ni Pilato na maalis siya sa tungkulin bilang gobernadora, nagpakuha siya

ng tubig at sa harap ng mga tao ay nagsabing “Wala akong kasalanan sa dugo ng

banal na taong iyan. Kayo ang bahala”.

Fill in the Blanks

Ang pagmamatuwid na kaya hindi nakapasa sa pagsusulit ang mag-aaral ay

sapagkat hindi siya nagbalik-aral.

Fill in the Blanks

Nakipagsiksikan ako sa pawisan, at ngayo’y amoy-suka’t amoy-anghit ng mga

taong nakapaligid sa kung anong kasiya-siyang tanawin.

Fill in the Blanks

Noong una talaga, nagdadalawang isip ako kung paniniwalaam ko ba ang mga

naririnig ko, ngunit nang makita ko kung ano ang naging epekto ng apoy na galing

sa espada ng mga anghel, naiintindihan ko na ang lahat dahil ito ay pagpapakita ng

pakikipaglaban sa kasamaan.

Fill in the Blanks

Ang ibig sabihin ng paglalakbay ay pag-alis at pagpunta sa isang lugar upang

maranasan ang mga kultura rito.

Fill in the Blanks

Ayon sa Department of Social Welfare and Development, mahigit sa apat na milyong

mga bata ang napipilitang magtrabaho sa halip na mag-aral at maglaro.

Fill in the Blanks

Kaming nga bantay-kanto ay kinatutuyuan daw nila ng dugo dahil mababaw raw

ang aming kaligayahan.

Fill in the Blanks

Ang tagumpay ng mga anak sa kinabukasan ay nakasalalay sa pagpapalaki sa

kanila ng kanilang magulang.

Fill in the Blanks

Pasyahan na ang kababaihan ay dapat magkaroon ng pantay na Karapatan o

ekwalidad sa kalalakihan sa lahat ng aspekto sa buhay.

Fill in the Blanks

Nakatulala na lamang ang mga tao, nagbubulungang tila hindi malaman ang

mainam na gagawin maliban sa mandilat, umismid at manuro kay Indong.

Fill in the Blanks

Sa ilalim ng demokrasya, ang ating pakahulugan sa tunay na kalayaan ay dapat

malinaw. Ang kalayaan ay hindi kasarinlan.

Fill in the Blanks

Ang dambuhalang makinang iyon ay waring isang kapangyarihang nalalamon.

Fill in the Blanks

Bakit mo ako pipilitin na kumain ng gulay? Kung ikaw nga ay hindi rin

kumakain ng gulay!

Fill in the Blanks

May mga bagay sa ating buhay na mahirap at hindi maipaliliwanag kung bakit

ito nangyayari. Maaring ito’y isang trahedyang iniiwasan nating mangyari o isang

pangyayaring ating tinatawag na ‘hulog ng langit’.

Fill in the Blanks

Kailangang ipasa ang lahat ng mahihirap na mag-aaral sapagkat lalo silang

magiging kaawa-awa kung sila ay lalagpak.

Aralin 9-Paggamit ng Mabisang Paraan ng Pagpapahayag sa

Reaksyong Papel

Sa modyul na ito ay tatalakayin ang paggamit ng mabisang paraan ng pagpapahayag na may kalinawan, kaugnayan at bisa sa pagsulat ng reaksyong papel. Dito ay pagtutuunan mo ng pansin ang mga paraan upang makabuo at makasulat ng isang reaksyong papel.

Balikan

Bago natin simulan ang iyong magiging paglalakbay sa modyul na ito, muli mong balikan ang iyong natutuhan sa mga naunang aralin sa pamamagitan ng pagsagot sa katanungang ito:

Open Ended

Masasabi mo bang mahalagang pag-aralan ang iba’t ibang uri ng

teksto? Bakit?

Tuklasin

Narito ang ilang mga popular na linya na ginampanan ng mga sikat na aktor.

Pansinin ang mga sumusunod na linya na binanggit ng popular na aktor at aktres na gumanap sa pelikula.

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

“Siguro kaya tayo iniiwanan ng mga mahal natin dahil may darating pang ibang mas magmamahal sa’tin – ‘yung hindi tayo sasaktan at paasahin…’yung magtatama ng lahat ng mali sa buhay natin”

-John Lloyd “One More Chance 2007”

"I know what you're doing here. Just be careful with them, hindi lahat ng puso kasing tibay ng sa 'kin."

​

- Clarisse (Andi Eigenman), Camp Sawi

“Oh yes kaibigan mo ako, kaibigan mo lang ako… And I’m so stupid to make the biggest mistake of falling in love with my bestfriend!!!”

​

-Jollina Magdangal “Labas Kita Okey Lang 1998”

“May mga maswerteng tao na nahanap na yung taong para sa kanila. May mga taong patuloy na naghahanap at may iba na sumuko na. Pero yung pinakamasaklap, e yung na sa’yo na pinakawalan mo pa.”

​

-Toni Gonzaga “Starting Over Again 2014”

Open Ended

Ano ang napuna mo sa bawat pahayag?

Open Ended

Mayroon bang pagkakatulad o pagkakaiba sa mga ito?

Open Ended

Anong uri ng pahayag ang mga nabanggit?

Open Ended

Bakit mahalagang malaman ang uri ng mga pahayag?

Suriin

Upang mas maging maliwanag sa iyo ang ang iba’t ibang uri ng pahayag, tara na’t basahin at unawaing mabuti ang kahulugan ng mga ito at ang kalakip na halimbawa. Makatutulong ito upang makapagsuri at makapagbigay ka ng iyong reaksyon na mula sa binasang teksto o pinanood na pelikula.

Iba’t ibang Uri ng Pahayag

Paglalahad

Ayon kay Arrogante (1994), ang paglalahad ay isang pagpapaliwanag na obhetibo o walang pagkampi na may sapat na detalye at pawang pampalawak ng kaalaman sa paksang binibigyang-linaw nang lubos upang maunawaan nang may interes.

Halimbawa:

Ang Sakit na Coronavirus 2019 (COVID-19, Coronavirus Disease 2019) ay isang sakit sa paghinga sa mga tao na sanhi ng bagong virus. Maaari itong kumalat mula sa bawat tao. Dahil ito ay bagong virus, mayroon pang hindi natin alam, ngunit natututo pa tayo tungkol sa COVID19 bawat araw. Ang pampublikong kalusugan sa komunidad ng Minnesota ay nagsisikap upang mapabagal ang pagkalat ng COVID- 19 sa ating estado, at umaasa kami sa tulong ng bawat isa. Iwasan ang mga pagpapalagay tungkol sa kung sino sa tingin mo ang may sakit. Hindi namimili ang virus.​

https://www.health.state.mn.us/diseases/coronavirus/materi

als/basicstagalog.pdf

Pagsasalaysay

Ito ay nagsasaad ng mga pangyayari o karanasang magkaugnay. Katulad ito ng pagkukuwento ng mga kawil-kawil na pangyayari, pasulat man o pasalita. Itinuturing ito na pinakamasining, pinakatanyag at tampok na paraan ng pagpapahayag. Ito rin ang sinasabing pinakamatandang uri ng pagpapahayag sapagkat dito nagsimula ang alamat, epiko at mga kuwentong bayan.​

​

Halimbawa:

Tuwing umagang mananaog siya upang umigib, pinagpapaalalahanan siya ng ina. Huwag daw siyang makikipagbabag. Huwag daw niyang papansinin si Ogor. Talaga raw gayon ito, basagulero. Lagi niyang isinasaisip ang mga biling ito ngunit sadya yatang hindi siya makapagtitimpi kapag naririnig niya ang masasakit na panunukso sa kanya sa gripo, lalung-lalo na mula kay Ogor.

http://magbasanatayo.blogspot.com/2010/06/impengnegro-

ni-rogelio-sikat.html

​

Pangangatwiran

Ang pangangatwiran o pagmamatuwid ay isang anyo o paraan ng pagpapahayag na ang isang katotohanan ay pinagtitibay o pinatutunayan sa pamamagitan ng katwiran o rason. Ang pangangatwiran ay kasingkahulugan ng pagbiibigay-palagay, paghuhulo, pag-aakala, pagsasapantaha o paghihinuha.

​

​

Halimbawa:

Ano ang mapapala ninyo kung iboto ang aking katunggali gayong hindi siya naging pinuno ng kanyang klase o ng kanyang barangay kaya? Balita ko’y under de

saya pa yata!

​

​

Paglalarawan

Ang paglalarawan ay isang anyo o paraan ng pagpapahayag ng mga kaisipan o pala-palagay tungkol sa isang tao, isang hayop, sa isang bagay, isang lugar o sa isang pangyayari sa pamamagitan ng makukulay, mahuhugis o maanyo at iba pang pandama.

​

​

Halimbawa:

Pinagtaasan siya ng kilay ng kanyang kaibigan nang ipagtapat niyang umiibig siya sa isang kahig isang tukang binata.

​

​

​Pagyamanin

PAGSASANAY 1`

Gamit ang mga larawang nakikita, pumili ng isa at ipaliwanag batay sa kung ito ba ay pagsasalaysay, pangangatwiran, paglalarawan at paglalahad na pahayag.

Open Ended

Gamit ang mga larawang nakikita, pumili ng isa at ipaliwanag batay sa kung

ito ba ay pagsasalaysay, pangangatwiran, paglalarawan at paglalahad na

pahayag.

Open Ended

Gamit ang mga larawang nakikita, pumili ng isa at ipaliwanag batay sa kung

ito ba ay pagsasalaysay, pangangatwiran, paglalarawan at paglalahad na

pahayag.

Open Ended

Gamit ang mga larawang nakikita, pumili ng isa at ipaliwanag batay sa kung

ito ba ay pagsasalaysay, pangangatwiran, paglalarawan at paglalahad na

pahayag.

Open Ended

Gamit ang mga larawang nakikita, pumili ng isa at ipaliwanag batay sa kung

ito ba ay pagsasalaysay, pangangatwiran, paglalarawan at paglalahad na

pahayag.

PAGSASANAY 2

Subukan mo naman na ikaw ang magbigay ng sariling reaksyon sa napapanahong isyu sa inyong komunidad. Ano ang iyong opinyon/reaksyon sa iyong naging karanasan o maging karanasan ng ibang tao.

Open Ended

Pagiging ilaw ng tahanan ng isang ama:

Open Ended

Pagpili ng matalik na kaibigan:

Open Ended

Pagiging masunurin na mamamayan:

​Isaisip

Sagutin ang sumusunod na mga tanong:

Open Ended

Sa iyong palagay, bakit mahalagang alamin ang iba’t ibang uri ng pahayag?

Open Ended

Paano nakaaapekto sa araw-araw na pakikipagkomunikasyon ang di

pagtukoy sa tamang paggamit ng pahayag?

Open Ended

Bilang isang mag-aaral, naging makabuluhan ba sa iyo ang pag-aaral ng uri

ng mga pahayag?

Isagawa

PAGSASANAY 1

Mula sa mga paksang nakalahad, bumuo ng sariling reaksyon batay sa hinihinging uri ng pagpapahayag.

Open Ended

Karanasan habang nasa ilalim ng ECQ/GCQ inyong baranggay ( Pagsasalaysay )

Open Ended

Balik- Eskwela sa Kabila ng Pandemya ( Pangangatwiran )

Open Ended

Pansamantalng pagtigil sa pag-ere ng ABS-CBN.

( Paglalahad )

Open Ended

Middle Class: Dapat bang bigyan din ng ayuda ng ating gobyerno?

( Pangangatwiran )

Open Ended

Frontliners: Sa Panahon ng Pandemya

( Pagsasalaysay )

PAGSASANAY 2

Gamit ang mga pahayag sa loob ng kahon, tukuyin kung anong uri ng pahayag ang isinasaad.

Fill in the Blanks

Si Basilio, isang mahusay na mag-aaral ng medisina, maganda ang tindig

ng katawan at natatangi ang pagiging maginoo, Siya ang mabait na kasintahan ni

Huli. Naging matagumpay si Basilio sa kanyang buhay dahil na rin sa kanyang

pagsisikap, nagsilbi siyang kasama ni Kapitan sa kanyang bahay, kaya naman

siya ay nakapag-aral dahil na rin sa kanyang sipag.

Fill in the Blanks

“Patay na ang ilaw sa kabahayan maliban sa isang maliit na

lampshade na bahagyang tumatanglaw sa kuwarto. Inakala ni Carmen na

tulog na si Orpha kaya hindi na siya nagtawag pang ipagbukas siya ng

pinto. Duplikado naman ang susi at tig-isa pa sila ni Rosita. Gaya ng

nakaugalian na ng dalawa, may uwi silang pumpon ng mga rosas at mga

kuwintas na sampagita. Pagkalapag na pagkalapag ng mga karga-karga sa

sofa, na sinabayan ni Carmen ng bagsak-upong pasandal, agad tinungo ni

Rosita ang altar kinuha ang Kristal na flower vase na nilaglagan na nga mga

talulot ng dating nalalanta nang mga rosas, pinalitan ito ng tubig, at inilagay

ang dalang rosas.

Mga Huwad na Birhen Ni Joey A. Arogante

Fill in the Blanks

Limusan natin ang mga kapuspalad na taong ito sa lansangan. Hindi ba

natin nakikita ang marurumi nilang damit, payat na pangangatawan at

nanlalalim na mga mata? Ano na lamang ba ang magbigay ng ilang limos

bilang pantawid-gutom?

Fill in the Blanks

Masangsang ang hangin…waring kumunoy na humihigop sa mga sapatos

ko ang maitim, marumi, malapot at malagkit na putik nang dumako ako sa lugar

na iyon na tinatawag na kadiwa. Maingay ang daloy ng trapiko. Sumasabay sa tila

gumagapang na mga sasakyan ang tagaktak ng ulan na parang butil ng yelo sa

lamig ang pagbugsu-bugsong buhos sa malawak ngunit karima-rimarim na paligid.

Oo nasa palengke ako na sa bawat hakbang ko tulad ng ibang bago lamang dito,

hindi maiwasang bumakas sa mukha ang nandidiring ekspresyon.

Mula sa “Musmos” Ni Leah V. Capillane

Fill in the Blanks

Anumang bagay na magpapatunay sa aking pagkatao ay maipapaliwanag

ng aking butihing maybahay. Tiyak ko namang paniniwalaan ninyo siya sapagkat

naging mabuti siyang ina ng aking mga anak, kahit tanungin pa ninyo sa ngayon.

Fill in the Blanks

Ang mga babae ay higit na masisipag magtrabaho kaysa mga lalaki,

kung gayon, sila ay may higit na karapatang magreklamo sa trabaho.

Fill in the Blanks

Ang kapayapaan ng bukid ay tila kamay ng isang inang humahaplos sa

nag-iinit na noo ni Danding. Humihinga siya nang malalim, umupo sa lupa, at

ipinikit ang mga mata. Dahan-dahang iniunat niya ang kanyang mga paa,

itinutukod sa lupa ang mga palad, tumingala at binayaang maglaro sa ligalig

niyang mukha ang banayad na hangin. Kay lamig at kay bango ng hanging iyon.

-- Lupang Tinubuan ni Narciso G. Reyes

Fill in the Blanks

Gabundok ang kanyang huhugasang pinggan matapos ang pagdidiwang

ng kaarawan ng kanyang ina.

Fill in the Blanks

Sa pagkamatay ng kaniyang ina, lalong naging mahirap ang buhay ng

batang si Canuto. Lungkot, gutom, hirap at sakit. Subalit kailangan nilang

mabuhay kaya’t nagsikap siya.

Fill in the Blanks

Maliit siyang babae, siguro mga apat na piye at labing isang pulgada

lamang ang taas niya. Medyo bilugan ang kanyang katawan pero hindi mataba.

Maputi ang kanyang balat at itim ang maikli niyang buhok.

​Tayahin

Basahing mabuti ang bawat pahayag. Tukuyin kung anong uri ng pagpapahayag ang sumusunod. Isulat sa iyong sagutang papel kung PAGSASALAYSAY, PAGLALARAWAN, PANGANGATWIRAN, o PAGLALAHAD.!

Fill in the Blanks

Ang tagumpay ng mga anak sa kinabukasan ay nakasalalay sa pagpapalaki sa

kanila ng kanilang magulang.

Fill in the Blanks

Bakit mo ako pipilitin na kumain ng gulay? Kung ikaw nga ay hindi rin kumakain

ng gulay!

Fill in the Blanks

Nakatulala na lamang ang mga tao, nagbubulangang tila hindi malaman abf

mainam na gagawin maliban sa mandilat, umismid at manuro kay Indong.

Fill in the Blanks

Sa ilalim ng demokrasya ang ating pakahulugan sa tunay na kalayaan ay dapat

malinaw. Ang kalayaan ay hindi kasarinlan.

Fill in the Blanks

Kaming nga bantay-kanto ay kinatutuyuan daw nila ng dugo dahil mababaw raw

ang aming kaligayahan.

Fill in the Blanks

Pasyahan na ang kababaihan ay dapat magkaroon ng pantay na Karapatan o

ekwalidad sa kalalakihan sa lahat ng aspekto sa buhay.

Fill in the Blanks

Noong una talaga, nagdadalawang isip ako kung paniniwalaam ko ba ang mga

naririnig ko, ngunit nang Makita ko kung ano ang naging epekto ng apoy na galling

sa espada ng mga anghel, naiintindihan ko na lahat dahil ito ay pagpapakita ng

pakikipaglaban sa kasamaan.

Fill in the Blanks

Ang ibig sabihin nang paglalakbay ay pag-alis at pagpunta sa isang lugar upang

maranasan ang mga kultura rito.

Fill in the Blanks

Sa takot ni Pilato na maalis siya sa tungkulin bilang gobernadora, nagpakuha siya

ng tubig at sa harap ng mga tao ay nagsabing “Wala akong kasalanan sa dugo ng

banal na tao iyan. Kayo ang bahala”.

Fill in the Blanks

Ang pagmamatuwid na kaya hindi nakapasa sa pagsusulit ang mag-aaral ay

sapagkat hindi siya nagbalik-aral.

Fill in the Blanks

Nakipagsiksikan ako sa pawisan, at ngayo’y amoy-suka’t amoy-anghit ng mga

taong nakapaligid sa kung anong kasiya-siyang tanawin.

Fill in the Blanks

Ang dambuhalang makinang iyon ay waring isang kapangyarihang nalalamon.

Fill in the Blanks

May mga bagay sa ating buhay na mahirap at hindi maipapaliwanag kung bakit

ito nangyayari. Maaring ito’y isnang trahedyang iniiwasan nating mangyari o isang

pangyayaring ating tinatawag na ‘hulog ng langit’.

Fill in the Blanks

Kailangang ipasa ang lahat ng mahihirap na mag-aaral sapagkat lalo silang

magiging kaawa-awa kung sila ay lalagpak

Fill in the Blanks

Ayon sa Department of Social Welfare and Development, mahigit sa 4 milyong mga

bata ang napipilitang magtrabaho sa halip na mag-aral at maglaro.

Karagdagang Gawain

PAGSASANAY 1

Pagbibigay ng argumento sa isang balita o isyu

Open Ended

Humanap ng anomang kliping sa diyaryo na naglalaman ng balita, editorial,

o iba pang uri artikulo na tumatalakay sa mga napapanahong lokal, pambansa, o

pandaigdigang isyu. Pumili lamang ng isang artikulo na may paksang mahalaga

sa iyo at gamitin mo ang uri ng pagpapahayag.