BOŞALTIM SİSTEMİ

BOŞALTIM

SİSTEMİ

İnce Bağırsaktaki villuslar yardımıyla

besin içeriklerine ne oluyordu?

• Neden beslenmeliyiz?

Yaşamsal faaliyetlerimizin için gerekli olan enerjinin

karşılanması amacıyla besin maddelerinin kullanılmasıyla

oluşan atık maddelere ne oluyor???

BOŞALTIM SİSTEMİ

• Doku ve organlara kan yoluyla taşınan besin maddeleri, yaşamsal

etkinlikler için gerekli olan enerjinin karşılanması amacıyla kullanılır. Bu
olay sonunda oluşan atık maddelerin birçoğu kana geçer.

• Atık maddelerin vücuttan dışarı atılması işlemi boşaltım olarak

adlandırılır.

• Boşaltım olayında görev yapan yapı ve organların tümüne boşaltım

sistemi adı verilir

Boşaltım sisteminde görevli yapı ve organlar nelerdir?

Bu yapı ve organların görevleri neler olabilir?

Böbrekler Nerede???

• Böbrekler, karın boşluğunun arkasında, belimizin iki yanında yer alan,

fasulye biçiminde bir çift organdır.

• Elimizi açarak belimize koyduğumuzda arkadaki başparmaklarımız

böbreklerimizin üzerine gelir.

BÖBREKLER

• Böbreklere giren ve böbreklerden çıkan

damarlar, böbrekler içerisinde kılcal
damarlara ayrılır.

•

Vücudumuzdaki hücrelerden toplanan
kan böbrek atardamarı ile böbreklere
gelir.

• Atık maddeleri içeren bu kanın boşaltım

birimlerinde süzülmesi sonucu içindeki
atıklar ayrılır.

•

Zararlı maddelerden temizlenen kan,
böbrek toplardamarı ile böbrekten çıkar.

Böbreklerden geçen günlük kan miktarı ne

kadardır???

Böbreklerden geçen kan miktarı günlük neredeyse 1,5 tonu bulur. Bu da

vücuttaki kanın tamamının günde yaklaşık 300 kere böbreklerden

geçtiği anlamına gelmektedir.

ÜRETER (İDRAR BORUSU)

Böbreklerde oluşan idrarı idrar kesesine

ulaştırır.

İDRAR KESESİ

İdrar borusundan gelen idrarın dışarı
atılana kadar depolandığı kısımdır.

ÜRETRA (İDRAR KANALI)

• İdrarın vücuttan atıldığı kısımdır.

İDRARIN OLUŞUM YOLCULUĞUNA

HAZIR MISINIZ???

BOŞALTIM SİSTEMİNE YARDIMCI

ORGANLAR NELERDİR?

• Vücudumuzda

oluşan

atık

maddeler,

sadece

böbrekler

tarafından

vücudumuzdan uzaklaştırılmaz. Böbrekler dışında, vücudumuzda oluşan
atık maddeleri uzaklaştıran diğer boşaltım organları da kalın bağırsak,
akciğer ve deridir.

• Deri, vücudumuzda oluşan atık maddeleri ve tuzun fazlasını
ter bezleri yardımıyla su ile birlikte dışarı atar.

Kalın bağırsak, su ve sindirim sonucu oluşan besin
atıklarını dışkı olarak vücuttan uzaklaştırır.

Kalın Bağırsak

Akciğerler, kan içindeki karbondioksit ile birlikte bir miktar
su buharını, soluk verme işlemi yoluyla dışarı verir.

BOŞALTIM SİSTEMİNİN SAĞLIĞI

1- Gerekli miktarda sıvı alınmalıdır. (Böbreklerin rahat çalışması için bol sıvıya
ihtiyacı vardır. Alınan sıvı miktarı sıcak havalarda arttırılmalıdır. Günlük en az 2
litre su alınmalıdır.)
2- Böbreklerimizi soğuktan korunmalıyız.
3- Aşırı acı ve baharatlı yiyecekler tüketmemeliyiz.
4- Düzenli banyo yapılmalıdır. (Derideki gözeneklerin açılması için).
5- İçilen su ve yenilen besinler temiz olmalıdır.
6- İdrar uzun süre tutulmamalıdır. (Böbrek taşları oluşabilir).
7- Diş çürükleri ve boğaz iltihabı hemen tedavi ettirilmelidir. (Çürük veya iltihaba
yol açan mikroorganizmalar, kalıcı böbrek rahatsızlıklarına yol açabilir.)
8- Kişisel temizliğe dikkat edilmelidir.
9.Tuvaletten önce ve sonra ellerimizi yıkamalıyız.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

• Aşağıdaki boş bırakılan yerleri uygun ifadelerle doldurunuz.

1.Boşaltım sistemi; ………., idrar borusu (üreter), idrar kesesi (mesane) ve idrar
kanalı (üretra)dan oluşur.
2. Atık maddelerin vücuttan dışarı atılması işlemi……….. olarak adlandırılır.
3.Atık maddeleri içeren kan ………. süzülür.
4.İdrar borusundan gelen idrarın dışarı atılana kadar ………. depolanır.
5.Böbreklerde oluşan idrar ……… aracılığıyla idrar kesesine ulaşır.
6.İdrar ……… ile vücuttan dışarı atılmaktadır.
7. Boşaltıma yardımcı organlar akciğer,……. ve kalın bağırsaktır.

• Aşağıdaki ifadelerden doğru olanın başına "D" yanlış olanların başına "Y"

yazınız.

( )1. Kanda bulunan atık maddeleri böbrekler süser.
( ) 2. Terleme sayesinde su ve tuz dışarı atılır.
( ) 3.İdrarın dışarı atılmasını üreter sağlar.
( ) 4.Boşaltım sistemi organları sırasıyla böbrek, üreter, idrar kesesi ve
üretradır.
( ) 5. Boşaltım sadece böbreklerde gerçekleşir.
( )6.Boşaltım sistemimizin sağlığı için bol miktarda su tüketmeliyiz.

• Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

1.Aşağıdakilerden hangisi böbrekler tarafından kanın süzülmesi sonucu oluşan
idrarın, idrar kesesine taşınmasını sağlayan kanaldır?
A.Üretra (İdrar kanalı)
B.Üreter (idrar borusu)
C.İdrar torbası
D.Böbrek

2.İdrarın geçici bir süre depo edildiği veya bekletildiği yapı aşağıdakilerden
hangisidir?
A.Üreter (idrar borusu)
B.Üretra (idrar kanalı)
C.İdrar kesesi (mesane)
D.Böbrek

3-) Böbreklerde süzülen kandaki atık maddelerin vücut dışına
atılırken izlediği yol hangi seçenekte doğru verilmiştir?

A) Üretra-İdrar kesesi-Üreter-Böbrekler
B) Böbrekler-Üretra-İdrar kesesi-Üreter
C) Böbrekler-Üreter-İdrar kesesi-Üretra
D) Böbrekler-Üreter-Üretra-İdrar kesesi

Proteinli besinlerin sindirilmesi sonucu vücudumuzda oluşan amonyak, çok zehirli bir madde olup
karaciğer tarafından daha az zararlı olan üreye dönüştürülür. Vücuttan atılması gereken maddelerden
olan ürenin aşağıdaki organlardan hangisi tarafından dışarı atılması sağlanır?

A. B.

C. D.

4.

Resimde kanı süzen organ hangi numara ile gösterilmiştir?

A.1

B.2

C.3

D.4

5.

6.Resimde idrarı kısa süre depolayan organ hangi numara ile
gösterilmiştir?
A.1
B.2
C.3
D.4

7.Resimde üreter hangi numara ile
gösterilmiştir?

A.3

B.4

C.5

D.6

8.Resimde böbrekler hangi numara ile gösterilmiştir?
A.1
B.2
C.3
D.4

9.Aşağıdaki organlardan hangisi ya da hangileri boşaltıma yardımcı
organlardır?
I.

Akciğer

II.

Deri

III. Karaciğer
IV. Kalın bağırsak

-Böbrekte oluşan atık maddeleri idrar kesesine taşır.
-İki tanedir

-İdrar borusu olarak da adlandırılır.
10.Buna göre yukarıda bazı özellikleri verilen organ hangi numara ile
gösterilmiştir?

A.3
B.4
C.5

D.6

11.Yandaki şekilde boşaltım sistemini oluşturan yapı ve organlar
gösterilmiştir. Bu yapı ve organlarla ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden
hangisi doğrudur?

A) Organların yerleri doğru gösterilmiştir.
B) İdrar kesesi ile üreterin yerleri değiştirilmelidir.
C) Üreter ile üretranın yerleri değiştirilmelidir.
D) Böbrek ile idrar kesesinin yerleri değiştirilmelidir.

12.Yandaki şekilde boşaltım sistemini oluşturan yapı ve organlar numaralarla
gösterilmiştir. Buna göre bu yapı ve organların görevleri ile ilgili verilen
bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) I → Kanı süzer.
B) II → İdrarı oluşturur.
C) III → İdrarı biriktirir ve bir süre bekletir.
D) IV → İdrarı, vücuttan dışarı atar.