bài 9: Giao tiếp an toàn trên internet

CHÀO MỪNG QÚY THẦY CÔ VÀ

CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC

HÔM NAY!

Câu hỏi thảo luận: Em hãy nêu cách giải quyết khi gặp một số tình huống sau: mất thông tin cá nhân, bị lừa đảo, quấy rối, đối mặt với các thông tin sai lệch, bị lôi kéo tham gia những thử thách nguy hại?

​KHỞI ĐỘNG

https://padlet.com/phamnga87/padlet-kinh-ng-c-c-a-t-i-fa2uh2z5u9ryrjk3

CHỦ ĐỀ 3: ĐẠO ĐỨC, PHÁP LUẬT VÀ VĂN HÓA

TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ

Bài 9: GIAO TIẾP AN TOÀN

TRÊN INTERNET

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

Nhận biết và phòng tránh

một số dạng lừa đảo

trên không gian số

02

Giao tiếp và ứng xử trong

môi trường số

01.

Nhận biết và phòng tránh một số

dạng lừa đảo trên không gian số

Hoạt động 1: Trao đổi về cách xử lí những tình huống bất thường

https://padlet.com/phamnga87/padlet-m-ch-t-ngh-c-a-t-i-q2ov84z1ydqh0hvc

Mời các bạn truy cập vào trang padlet sau tham gia hoạt động 1 xử lí các tình huống đặt ra

Mục đích

Mục đích của những kẻ lừa đảo thường là tài chính,

gây ảnh hưởng tinh thần, thể xác người bị hại.

Những kẻ lừa đảo thường hướng tới mục đích

hưởng lợi tài chính hoặc gây ảnh hưởng tinh thần,

thể xác của người bị hại.

Đánh vào đòn tâm lí của người bị hại Thường

không nhìn nhận sự việc đang xảy ra một cách

bình tĩnh.

Em hãy nêu ba nguyên tắc khi gặp

lừa đảo trên không gian số?

Hãy chậm lại!

Bình tĩnh để nhận định sáng suốt vấn đề.

Kiểm tra ngay!

Thực hiện tra cứu thông tin chính thống.

Dừng lại, không gửi!

Không thanh toán hoặc chuyển tiền ngay.

Nguyên tắc ứng xử

khi gặp lừa đảo

trên không gian số:

Với các tình huống nêu trong Hoạt động 1, những cách nào

sau đây là ứng xử cần thiết để phòng tránh những rủi ro?

A
Thực hiện các yêu cầu đề phòng câu chuyện trở nên phức tạp.

B

Hãy dành thời gian và đặt câu hỏi để tránh bị dồn vào tình

huống xấu.

C
Trao đổi với thầy cô giáo, người thân, bạn bè, ... để được nghe ý

kiến tư vấn.

D
Tìm cách liên hệ trực tiếp với người gửi để làm rõ.

Cần tỉnh táo và bình tĩnh ứng xử linh hoạt theo ba nguyên

tắc mang tính định hướng chung: Hãy chậm lại; Kiểm tra

ngay, Dừng lại, không gửi để nhận biết và phòng tránh lừa

đảo trên không gian số.

02.

Giao tiếp và ứng xử

trong môi trường số

Lợi ích

Rủi ro

Khi bắt đầu sử dụng mạng Internet là em bắt đầu trở thành một công

dân số, được tiếp cận với cả những lợi ích và rủi ro trên mạng.

 Môi trường văn hoa của mạng xã hội và không gian số phụ thuộc

nhiều vào hành vi của mỗi người sử dụng.

Ứng xử trong

môi trường số

Tôn trọng,

tuân thủ

pháp luật

An toàn,

bảo mật

thông tin

Lành mạnh

Trách nhiệm

Làm việc nhóm: Em hãy diễn giải chi tiết các nội dung trong hình 9.1

với 4 quy tắc.

 Chơi trò chơi “Nối hình”: Em hãy nối cột A với cột B sao cho phù hợp:

Cột A

Cột B

Tôn trọng, tuân thủ pháp luật

Lành mạnh

An toàn, bảo mật thông tin

Trách nhiệm

Mọi hành vi, ứng xử trên mạng xã hội phải phù hợp với các giá

trị đạo đức, văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

Tuân thủ các quy định và hướng dẫn về bảo vệ an toàn và bảo

mật thông tin cá nhân và tổ chức

Tuân thủ luật pháp Việt Nam, tôn trọng quyền và lợi ích hợp

pháp của tổ chức, cá nhân

Chịu trách nhiệm về các hành vi, ứng xử trên mạng xã hội; khi

có yêu cầu phải chủ động phối hợp các cơ quan chức năng để

xử lí hành vi, nội dung thông tin vi phạm pháp luật

Em hãy nêu một số điều nên làm và không nên làm khi tham

gia mạng xã hội.

Điều nên làm:

• Tìm hiểu và tuân thủ các điều khoản quy định.

• Tuyên truyền và tham gia hướng dẫn sử dụng

mạng xã hội an toàn, có văn hóa.

• Chia sẻ thông tin chính thống, thông tin tích cực.

• Quảng bá hình ảnh đẹp của con người Việt Nam.

• Quản lí, bảo mật thông tin cá nhân, thông báo kịp

thời với cơ quan chức năng và người thân khi bị

mất quyền kiểm soát.

• Đăng tải nội dung vi phạm pháp luật.

• Sử dụng từ ngữ gây thù hận, kích động

bạo lực.

• Sử dụng ngôn ngữ phản cảm, vô văn hóa.

• Tung tin giả, sai sự thật hoặc xúc phạm cá

nhân, tổ chức.

• Quảng cáo, kinh doanh dịch vụ trái phép.

Điều không nên:

Làm việc nhóm: Chọn câu trả lời phù hợp cho các câu hỏi sau đây:

Câu 1: Những việc nào sau đây cần được khuyến khích khi tham gia

môi trường số?

A. Tìm hiểu và tuân thủ các điều khoản hướng dẫn sử dụng của nhà cung

cấp dịch vụ mạng xã hội trước khi đăng kí, tham gia mạng xã hội.

B. Chia sẻ thông tin từ mọi nguồn khác nhau.

C. Mạng xã hội là môi trường ảo, do vậy không cần quá câu nệ về câu chữ.

D. Cần được sự đồng ý khi chia sẻ hình ảnh và chuyện riêng tư của bạn bè.

Câu 2: Những quan niệm nào sau đây là không đúng?

A. Mọi tin nhắn, hình ảnh và video đăng tải lên mạng đều có thể thu hồi.

B. Cần nhanh chóng thông báo tới các cơ quan chức năng, nhà cung cấp dịch

vụ khi tài khoản của tổ chức, cá nhân bị mất quyền kiểm soát, bị giả mạo.

C. Cần phê phán các từ ngữ không mang tính phổ thông, nặng bản sắc vùng

miền.

D. Trong ứng xử trên mạng xã hội được phép làm mọi điều pháp luật không cấm.

E. Không cho mượn, cho thuê giấy tờ cá nhân hoặc thẻ ngân hàng; không bán,

cho mượn tài khoản; không nhận chuyển khoản hay nhận tiền cho người

không quen,…

LUYỆN TẬP

Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu hỏi sau đây:

Câu 1: Khi đăng nhập vào tài khoản cá nhân trên các máy tính công

cộng, việc nên làm là:

A. Để chế độ tự động đăng nhập

B. Để chế độ ghi nhớ mật khẩu

C. Không cần phải thoát tài

khoản sau khi sử dụng

D. Không để chế độ ghi nhớ

mật khẩu và đăng xuất tài

khoản sau khi sử dụng

D. Không để chế độ ghi nhớ

mật khẩu và đăng xuất tài

khoản sau khi sử dụng

Câu 2: Em nhận một cuộc gọi/ tin nhắn từ nhân viên y tế thông báo rằng

một thành viên gia đình đang cấp cứu, yêu cầu đóng viện phí 50 triệu

mới được cho vào phòng mổ. Trong tình huống này, em nên:

A. Chuyển ngay tiền cho nhân viên y tế kia.

B. Bình tĩnh và liên hệ với thành viên gia đình (trong lời của nhân viên

kia) để xác minh thông tin.

C. Hỏi thông tin người nhân viên kia và xin số tài khoản chuyển tiền.

D. Vay tiền họ hàng để chuyển cho nhân viên kia.

Câu 3: Lời khuyên nào SAI khi em muốn bảo vệ máy tính và thông tin

trong máy tính của mình?

A. Luôn nhớ đăng xuất khi sử dụng xong máy tính, thư điện tử.

B. Đừng bao giờ mở thư điện tử và tệp đính kèm thư từ những người lạ.

C. Chẳng cần làm gì vì máy tính đã được cài đặt sẵn các thiết bị bảo vệ

từ nhà sản xuất.

D. Nên cài đặt phần mềm bảo vệ máy tính khỏi virus và thường xuyên

cập nhật phần mềm bảo vệ.

Câu 4: Điều gì có thể dẫn đến vi phạm pháp luật khi dùng Internet?

A. Bắt nạt hoặc tiếp tay cho kẻ

bắt nạt.

B. Lan truyền tin giả, bài viết xuyên

tạc sự thật, hình ảnh đồi trụy.

Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu hỏi sau đây:

C. Ăn cắp thông tin trên mạng

(vi phạm bản quyền tác giả).

D. Tất cả các ý trên. D. Tất cả các ý trên.

Câu 5: Hành động nào sau đây là đúng?

A. Luôn chấp nhận lời mời kết

bạn của người lạ.

B. Nói với bố mẹ và thầy cô về

việc em bị đe dọa qua mạng.

Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu hỏi sau đây:

C. Chia sẻ cho các bạn những

video bạo lực.

D. Đăng thông tin không đúng về

một người bạn cùng lớp lên mạng

xã hội.

B. Nói với bố mẹ và thầy cô về

việc em bị đe dọa qua mạng.

Làm bài tập luyện tập trong SGK tr.48

Bài tập 1

Em nhận được tin nhắn trên Facebook từ tài khoản mang tên bạn em với nội dung

bạn cần tiền gấp và yêu cầu em chuyển tiền ngay cho số điện thoại lạ hoặc một số

tài khoản ngân hàng mang tên bạn em. Có thể vận dụng ba nguyên tắc phòng

chống lừa đảo trong trường hợp này như thế nào?

Bài tập 2

Ngoài những điều nên làm và không nên làm khi tham gia mạng xã hội (Hình 9.2,

Hình 9.3), em có thể bổ sung thêm một vài điều khác nữa hay không?

Bài tập 1

Hãy chậm lại!

•
Cần bình tĩnh và xác

định lại số điện thoại lạ

hoặc số tài khoản ngân

hàng mang tên bạn em

có đúng hay không?

•
Xem xét nội dung tin

nhắn có vấn đề lạ hay

không?

Kiểm tra ngay!

•
Gọi điện ngay cho

bạn để xác minh

thông tin.

Dừng lại, không gửi!

•
Không
thực

hiện

chuyển tiền theo yêu

cầu

chưa

được
xác

minh.

Bài tập 2

Một số điều nên làm khi tham gia mạng xã hội:

NÊN

Nên
chọn

bạn

bè

trên
mạng

cẩn thận.

Nên
sử

dụng

mật khẩu mạnh.

Cân nhắc trước

khi đăng bài.

Nên sử dụng họ

tên thật của để

đăng
kí

tài

khoản,

Bài tập 2

Một số điều không nên làm khi tham gia mạng xã hội:

KHÔNG NÊN

Đăng

tải
các

thông tin, tin tức

kích động, bạo

lực.

Hình
ảnh,

văn

bản xúc phạm cá

nhân, tổ chức.

Để ngày, tháng,

năm sinh, thông

tin cá nhân.

Trò
chuyện

riêng
tư,
hình

ảnh
có
bản

quyền.

VẬN DỤNG

Nhiệm vụ: Các hình thức lừa đảo trên không gian số rất đa dạng. Hãy sử

dụng các từ khóa thích hợp để tìm hiểu thêm các tình huống lừa đảo trong

thực tế và áp dụng ba nguyên tắc phòng tránh đã được nêu trong bài học.

Hướng dẫn trả lời:

Một số tình huống

lừa đảo

trên internet

Hack Facebook nhắn tin mượn tiền

Chuyển nhầm tiền vào tài khoản ngân hàng

Hack Facebook nhắn tin mượn tiền

→ Vận dụng 3 nguyên tắc:

 Nguyên tắc thứ nhất: Hãy chậm lại: Cần xác định người nhắn tin với mình có

đúng là người thân, bạn bè của mình hay không bằng cách: hỏi một số thông

tin như bạn có biết ngày tháng năm sinh của mình không,…

 Nguyên tắc thứ hai: Kiểm tra ngay: Khi nhận thấy cách nói chuyện của bạn

(người bị hack Facebook) khác với thường ngày, cần liên hệ với người bạn đó

để xác minh thông tin qua phương thức liên lạc khác ngoài Facebook.

 Nguyên tắc thứ ba: Dừng lại, không gửi: Không thực hiện chuyển tiền theo

yêu cầu chưa được xác minh.

Chuyển nhầm tiền vào tài khoản ngân hàng

→ Vận dụng 3 nguyên tắc:

 Nguyên tắc thứ nhất: Hãy chậm lại.

•
Chủ tài khoản bị chuyển nhầm tiền cần bình tĩnh, không làm theo yêu cầu

của các đối tượng, không chuyển lại tiền cho người lạ khi không có bên thứ

ba làm chứng.

•
Không sử dụng số tiền đó vào việc chi tiêu cá nhân.

 Nguyên tắc thứ hai: Kiểm tra ngay: Gọi điện cho ngân hàng để xác nhận

người chuyển tiền là ai.

 Nguyên tắc thứ ba: Dừng lại, không gửi: Không thực hiện chuyển tiền theo

yêu cầu chưa được xác minh.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

• Ghi nhớ kiến thức trong bài.

• Hoàn thành các bài tập trong SBT.

• Chuẩn bị bài mới Bài 10 – Lưu trữ

dữ liệu và khai thác thông tin

phục vụ quản lí.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ CHÚ Ý

LẮNG NGHE BÀI GIẢNG!