(1), (3) và (4)

(2), (3) và (4)

(1), (2) và (3)

(1), (2) và (4)

Kết quả của CLTN là sự sống sót của những cá thể sinh sản tốt nhất

Vai trò của CLTN là quy định nhịp điệu và chiều hướng biến đổi thành phần kiểu gen của quần thể, định hướng quá trình tiến hóa.

Động lực của CLTN là nhu cầu, thị hiếu nhiều mặt của con người

Bản chất của CLTN là quá trình phân hóa khả năng sống sót của các kiểu gen khác nhau trong quần thể.

. tần số tương đối của các alen trong 1 quần thể biến đổi 1 cách đột ngột theo hướng tăng các alen trội.

tần số tương đối của các alen trong 1 quần thể biến đổi 1 cách đột ngột khác xa với tần số của các alen đó trong quần thể gốc.

tần số tương đối của các alen trong 1 quần thể biến đổi khác dần với tần số của các alen đó trong quần thể gốc.

tần số tương đối của các alen trong 1 quần thể biến đổi 1 cách đột ngột theo hướng tăng alen lặn.

(1), (3) và (5)

(1), (2) và (5)

(1), (2), (4) và (5)   

(1), (4) và (5)

CLTN

. Biến dị di truyền

Đột biến       

Giao phối không ngẫu nhiên

Di nhập cư

Chọn lọc tự nhiên

Các yếu tố ngẫu nhiên

Đột biến

Di nhập cư    

Chọn lọc tự nhiên   

. Giao phối không ngẫu nhiên

Đột biến

(1), (3) và (5)

. (2) và (3)

(1), (2), (4) và (5)

(1), (4) và (5)

Các đặc điểm giúp sinh vật thích nghi với môi trường làm tăng khả năng sống sót và sinh sản của chúng.

Các đặc điểm giúp sinh vật đấu tranh sinh tồn trong môi trường làm tăng khả năng sinh sản của các cá thể.

Các đặc điểm giúp quần thể thích nghi với môi trường làm tăng khả năng sinh sản của chúng

Các nét đặc trưng giúp sinh vật thích nghi với môi trường làm tăng khả năng sống sót của chúng

Quá trình phát sinh đột biến và tích luỹ đột biến; quá trình sinh sản; áp lực CLTN.

Di nhập cư.

Các yếu tố ngẫu nhiên

Quá trình tích luỹ đột biến; quá trình di nhập cư; áp lực CLTN

. Giao phối

Đột biến.

Chọn lọc tự nhiên

. Di nhập gen.

. Tạo ra các kiểu gen thích nghi

. Tăng cường mức độ thích nghi của các đặc điểm bằng cách tích luỹ các alen qui định các đặc điểm thích nghi.

Làm tăng số lượng cá thể có kiểu hình thich nghi tồn tại sẵn trong quần thể

Sàng lọc và giữ lại những cá thể có kiểu gen qui định kiểu hình thích nghi .

Những loài có khả năng sinh sản thấp, thời gian thế hệ dài.

. Những loài có khả năng sinh sản thấp, thời gian thế hệ ngắn.

Những loài có khả năng sinh sản cao, thời gian thế hệ ngắn

Những loài có khả năng sinh sản cao, thời gian thế hệ dài.

cách li tập tính

. lai xa kết hợp đa bội hóa

sinh thái       

. cách li địa lí

. Cách li sinh sản

. Cách li địa lí

Cách li sinh thái

Cách li sinh lí – sinh hóa

. Hai cá thể đó sống trong các sinh cảnh khác nhau.

Hai cá thể đó không thể giao phối với nhau, hoặc có giao phối với nhau nhưng không sinh ra con hoặc con bất thụ

. Hai cá thể đó có nhiều đặc điểm hình thái giống nhau

Hai cá thể đó có nhiều đặc điểm hình thái và sinh lí giống nhau

làm phân hóa vốn gen của các quần thể        

duy trì sự toàn vẹn của loài

sàng lọc kiểu gen có kiểu hình thích nghi

tạo ra kiểu gen thích nghi

. Không thể hình thành loài mới được do sự biến động làm giảm độ đa dạng di truyền

Hình thành loài mới sẽ diễn ra chậm hơn do sự phân hóa kiểu gen diễn ra chậm

Hình thành loài mới sẽ diễn ra nhanh hơn do sự phân hóa kiểu gen diễn ra nhanh

Cùng một lúc sẽ hình thành nhiều loài mới do sự tác động của các yếu tố ngẫu nhiên

. Cách li trước hợp tử   

Cách li sau hợp tử   

Cách li di truyền   

cách li địa lí

Động vật bậc cao  

Động vật  

. Thực vật 

Có khả năng phát tán mạnh

Các đại lục địa liên kết với nhau, khí hậu khô lạnh

. Nhiều động vật biển bị tiêu diệt

Phân hóa bò sát cổ và côn trùng

. Dương xỉ phát triển mạnh.

Cambri – Oc đôvic– Đêvon – Silua – Cacbon – Pecmi

. Pecmi – Cacbon – Đêvon – Silua – Cambri – Oc đôvic

Cambri – Oc đôvic – Silua – Đêvon – Cacbon – Pecmi

Cambri – Đêvon – Oc đôvic – Silua –Cacbon – Pecmi

Phân hóa bò sát cổ, phát sinh chim và thú

. Thực vật hạt kín xuất hiện, động vật có vú tiến hóa

Thực vật có hoa ngự trị, phát sinh nhóm linh trưởng.

Phân hóa cá xương, phát triển lưỡng cư và côn trùng.

6 đại và 12 kỉ

. 5 đại và 12 kỉ    

. 6 đại và 11 kỉ          

. 5 đại và 11 kỉ

Đại tân sinh

Đại trung sinh

Đại cổ sinh

Đại nguyên sinh

Dương xỉ phát triển

. Phát sinh thực vật

Cây có mạch và động vật lên cạn  

Xuất hiện loài người

Phấn trắng

Đevon

Ocdovic

Jura    

Thái cổ - Nguyên sinh – Cổ sinh – Trung sinh – Tân sinh

Tân sinh – Trung sinh – Thái cổ - Nguyên sinh – Cổ sinh

Trung sinh – Cổ sinh – Thái cổ - Nguyên sinh – Tân sinh

. Cổ sinh – Nguyên sinh – Thái cổ - Trung sinh – Tân sinh

Tam điệp – Tứ điệp – Jura  

Phấn trắng – Tam điệp – Jura

Tam điệp – Jura – Phấn trắng

. Đệ tứ - Đệ tam – Tam điệp

Đệ tam          

. Đệ tứ

Tam điệp

. Đevon

Tân sinh

Trung sinh     

. Cổ sinh

Thái cổ

. Tân sinh

. Trung sinh  

. Cổ sinh        

. Thái cổ

. Phấn trắng

Đevon

Ocdovic         

. Jura 

. vô sinh và hữu sinh ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của sinh vật

. hữu sinh ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của sinh vật

vô sinh và hữu sinh ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến đời sống của sinh vật

. hữu sinh ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đén đời sống của sinh vật

khoảng giá trị xác định của một nhân tố sinh thái mà ở đó sinh vật có thể tồn tại, phát triển ổn định theo thời gian

khoảng xác định mà ở đó loài sống thuận lợi nhất hoặc sống bình thường nhưng năng lượng bị hao tổn tối thiểu

không chống chịu mà ở đó đời sống của loài ít bất lợi

khoảng cực thuận mà ở đó loài sống thuận lợi nhất

Môi trường trên cạn, nước.          

Môi trường trên cạn, nước, không khí.

Môi trường đất, nước và kí sinh.  

. Môi trường trên cạn, dưới nước.

Khoảng chống chịu và khoảng dễ chịu.  

Khoảng chống chịu và điểm chết dưới.

. Khoảng thuận lợi và khoảng chết trên.  

Khoảng chống chịu và khoản cực thuận.

Cách sống của loài đó.        

Nơi ở của loài đó.

. Đặc trưng của quần thể

Tập tính của loài đó

cùng loài, sống trong 1 khoảng không gian xác định, có khả năng sinh sản tạo thế hệ mới

khác loài, sống trong 1 khoảng không gian xác định, vào 1 thời điểm xác định

cùng loài, cùng sống trong 1 khoảng không gian xác định, vào 1 thời điểm xác định

cùng loài, cùng sống trong 1 khoảng không gian xác định, vào 1 thời điểm xác định, có khả năng sinh sản tạo thế hệ mới

quần thể       

. tập hợp cá thể voi 

. quần xã       

hệ sinh thái

Cỏ ven bờ hồ

Cá rô phi đơn tính trong hồ

Ếch xanh và nòng nọc của nó trong hồ

Chuột trong vườn

hỗ trợ

. cạnh tranh

hỗ trợ hoặc cạnh tranh   

không có mối quan hệ

đảm bảo cho quần thể tồn tại ổn định, khai thái tối ưu nguồn sống của môi trường

sự phân bố các cá thể hợp lí hơn

đảm bảo nguồn thức ăn đầy đủ cho các cá thể trong đàn

số lượng các cá thể trong quần thể duy trì ở mức độ phù hợp

1

2

3

4

hỗ trợ cùng loài

cạnh tranh cùng loài

hỗ trợ khác loài        

ức chế - cảm nhiễm

Các cá thể hỗ trợ nhau chống lại điều kiện bất lợi của môi trường

Các cá thể tận dụng được nguồn sống từ môi trường

Giảm mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể

Tăng khả năng sinh sản của các cá thể trong quần thể

. nhóm đang sinh sản         

nhóm sau sinh sản

. nhóm trước sinh sản và nhóm đang sinh sản

. nhóm đang sinh sản và nhóm sau sinh sản

cấu trúc giới tính, cấu trúc tuổi, sự phân bố cá thể, mật độ, kích thước, kiểu tăng trưởng

sự phân bố cá thể, mật độ cá thể, sức sinh sản, sự tử vong, kiểu tăng trưởng

. cấu trúc giới tính, mật độ cá thể, sức sinh sản, sự tử vong, kiểu tăng trưởng

độ nhiều, sự phân bố cá thể, mật độ cá thể, sức sinh sản, sự tử vong, kiểu tăng trưởng

tăng cường đánh cá vì quần thể đang ổn định

hạn chế đánh bắt vì quần thể sẽ suy thoái

tiếp tục đánh bắt vì quần thể đang ở trạng thái trẻ

dừng ngau việc đánh bắt, nếu không nguồn cá trong hồ sẽ sạn kiệt

tỉ lệ giới tính 

sinh sản         

tử vong

. nhập cư và xuất cư

Nhập cư, xuất cư

Tử, nhập cư

Nhập cư, sinh

Xuất cư, tử

Kích thước quần thể

Mật độ cá thể

Nhóm tuổi

Giới tính

Hỗ trợ các cá thể trong quần thể. 

Giảm sự cạnh trạnh.

Duy trì số lượng cá thể trong quần thể ổn định

Tận dụng triệt để nguồn sống.

. Hỗ trợ các cá thể trong quần thể.                      

. Giảm sự cạnh trạnh.

. Duy trì số lượng cá thể trong quần thể ổn định.          

Tận dụng triệt để nguồn sống.

. Hỗ trợ các cá thể trong quần thể.          

Giảm sự cạnh trạnh.

Duy trì số lượng cá thể trong quần thể ổn định.

Tận dụng triệt để nguồn sống.

. Hỗ trợ các cá thể trong quần thể.                      

Giảm sự cạnh trạnh.

Duy trì số lượng cá thể trong quần thể ổn định.

Tận dụng triệt để nguồn sống.

Tuổi sinh thái

Tuổi sinh lí

Tuổi cá thể

Tuổi quần thể

Tuổi sinh thái

Tuổi sinh lí   

Tuổi cá thể   

Tuổi quần thể

Tuổi sinh thái

Tuổi sinh lí

Tuổi cá thể

Tuổi quần thể