wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Экология

Total questions: 125

Worksheet time: 1hrs 3mins

Name
Class
Date
1.

«Экология» терминінің сөзбе-сөз аудармасы:

a)

Өсімдіктер туралы ғылым

b)

Жертуралы ғылым

c)

Топырақ туралы ғылым

d)

Үй туралы ғылым

e)

Жануарлар туралы ғылым

2.

Экология туралы бірінші кітапты жазған ғалым:

a)

Ю. Одум

b)

Н.А.Северцов

c)

Э.Пианка

d)

Өскенбаева Мадина Болатқызы

e)

Р.Уитеккер

3.

Антикалық кезеңдегі  алғаш рет ортаның адам денсаулығына әсер ететін факторларын зерттеген:

a)

Чернова Н.М

b)

Былова А.М

c)

Геккель Э

d)

Эразийский Т

e)

Гиппократ

4.

Алғашқы эволюциялық ұғымның авторы:

a)

Ламарк Ж.Б

b)

Былова А.М

c)

Чернова Н.Н.

d)

Одум.Ю

e)

Будыко М.И

5.

Э. Геккелдің  «Экология» терминін алғаш ұсынған еңбегі:

a)

Өмір сүру ерекшелігі

b)

Өмір сүру үшін күрес

c)

Ағзалардың жалпы морфологиясы

d)

Экология негіздері

e)

Жалпы экология

6.

Алғаш рет  «тірі зат» ұғымын  енгізген

a)

Вернадский В.И

b)

Вильямс В.Р

c)

Одум Ю

d)

Бродский А.К

e)

Гиляров А.М

7.

Экология зерттейді:

a)

Күн жүйесіндегі барлық планеталардың жағдайын

b)

Адам денсаулығына әсер ететін факторлардың жіктейді

c)

Микроағзаларға әсер ететін орта факторларын зерттейді

d)

Тірі ағзалардың және қоршаған ортамен қарым қатынасын

e)

Су тіршілік ортасының экологиялық жағдайларын зерттейді

8.

“Табиғи іріктелу арқылы түрлердің шығу тегі” еңбектің әйгілі авторы:

a)

Геккель Э

b)

Уатт К

c)

Дарвин Ч

d)

Ламарк Ж.Б

e)

Вернадский В.И

9.

Экологияның қазіргі заманғы құрлымының авторы:

a)

Дьюсбири Д

b)

Наумов Н.П

c)

Реймерс

d)

Исаев А.С

e)

Рамад Ф

10.

Ғылымға алғаш «экология»  терминін енгізген:

a)

Чернова Н.М

b)

Геккель Э

c)

Коммонер Б.Г

d)

Фарб П

e)

Зюсс Ю.

11.

Қазіргі заманғы биосфера туралы ілімнің авторы:

a)

Дарвин Ч

b)

Вернадский В.И

c)

Геккель Э

d)

Коммонер Б

e)

Одум Ю

12.

«Экология»  термині енгізілген жыл:

a)

1980

b)

1958

c)

1888

d)

1858

e)

1866

13.

Зоологияда алғаш рет экологиялық бағытты ұсынған:

a)

К.Ф. Рулье

b)

Э.Геккель

c)

Ю.Либих

d)

Ч.Дарвин

e)

В.И.Вернадский

14.

Тірі ағзаға әсер ететін қоршаған ортаның элементтері:

a)

экологиялық спектр

b)

экологиялық фактор;

c)

экологиялық орта;

d)

экологиялық орын;

e)

Экожүйе мен экотоп

15.

Экологияның  особьтар экологиясы (аутэкология) және бірлестіктер экологиясы (синэкология) болып бөлінген жылы:

a)

1920

b)

1910

c)

1900

d)

1890

e)

1930

16.

Өсімдіктер географиясындағы экологиялық бағытты енгізген:

a)

Ж.Б.Ламарк

b)

А.Гумбольд

c)

К.Ф.Рулье

d)

Э.Геккель

e)

Г.Д.Торо

17.

Экологияның негізгі міндеттерінің бірі:

a)

жердегі магниттік ырғақтардың пайда болуы;

b)

экологиялық дүниетаным және мәдениет;

c)

салауатты өмір салты туралы;

d)

тірі организмдердің дамуы туралы;

e)

айдың теңіз ағыстарына әсері;

18.

«Табиғи сұрыпталу жолымен түрлердің шығуы» еңбегінің авторы:

a)

Э.Геккель;

b)

Ч.Дарвин;

c)

В.И.Вернадский;

d)

Сукачев;

e)

Докучаев.

19.

«Организмдердің жалпы морфологиясы» еңбегінің авторы:

a)

Ч.Дарвин;

b)

Э.Геккель;

c)

В.И.Вернадский;

d)

Сукачев;

e)

Докучаев.

20.

Қазіргі заман экологиясының адаммен байланысты бағыты:

a)

Геологиялық экология

b)

Әлеуметтік экология

c)

Жалпы экология

d)

Жануарлар экологиясы

e)

Аутэкология

21.

Аутэкология зерттейді:

a)

Популяциялар экологиясы

b)

Особьтар экологиясы

c)

Бірлестіктер экологиясы

d)

Ландшафт экологиясы

e)

Әлемдік мұхит экологиясы

22.

Синэкология  зерттейді:

a)

Особьтер экологиясы

b)

Бірлестіктер экологиясы

c)

Популяциялар экологиясы

d)

Ландшафт экологиясы

e)

Әлемдік мұхит экологиясы

23.

Урбаэкология зерттейді:

a)

Ауыл экологиясы

b)

Қала экологиясы

c)

Особьтар  экологиясы

d)

Бірлестіктер экологиясы

e)

Ландшафт экологиясы

24.

Қолданбалы экология бағытына жатпайтындар:

a)

Агроэкология

b)

Геологиялық экология

c)

Өндірістік экология

d)

Медициналық экология

e)

Инженерлік экология

25.

Экологияның бөлімдерін атаңыз:

a)

Жалпы экология, жекелік экология

b)

Аутэкология, дэмэкология, синэкология

c)

Геология, гидроэкология, геоэкология

d)

Әлемдік экология, жеке меншік экологиясы

e)

Нооэкология, геоэкология, биоэкология

26.

Экологияның  жер шары, қала, ауыл тұрғындарының санын жан жақты оқытатын бөлімі:

a)

Құқықтық экология

b)

Адам экологиясы

c)

Жануарлар экологиясы

d)

Әлемдік экология

e)

Экологиялық білім

27.

Экологияның популяция өзгерісін, құрамын, тығыздығын, популяция санының реттелуін және табиғи ценоздардың тұрақтылығын қарастыратын бөлімі:

a)

Геоэкология

b)

Дэмэкология

c)

Синэкология

d)

Аутэкология

e)

Биоэкология

28.

Бірлестіктер экологиясы  аталады:

a)

Аутэкология

b)

Синэкология

c)

Дэмэкология

d)

Агроэкология

e)

Биоэкология

29.

Әлеуметтік экология зерттейтін жүйелер:

a)

Адамның тұратын ортасы

b)

Адам - қоғам – қоршаған орта

c)

Биогеоценоздар мен биоценоздар

d)

Экожүйелер мен экотоп

e)

Организмнің қоршаған ортасы

30.

Экологияның  жер шарының экологиялық проблемаларын зерттейтін бөлімі:

a)

Инженерлік экология

b)

Өндірістік экология

c)

Ғаламдық экология

d)

Геологиялық экология

e)

Әлеуметтік экология

31.

Биологиялық жүйені популяциялық  деңгейде зерттейтін, экологияның бөлімі аталады:

a)

физиология;

b)

демэкология;

c)

синэкология;

d)

ғаламдық экология;

e)

аутэкология.

32.

Толеранттық - бұл организмдердің қабілеті

a)

жаңа өмірге бейімделу;

b)

қоршаған ортаның өзгеруіне төзу;

c)

жергілікті форманың түзілуі;

d)

тәулік уақытын анықтау;

e)

қоршаған ортаға әсерін тигізу.

33.

Биосфера – бұл :

a)

Жер планетасындағы қазір тіршілгі жоқ аймақ

b)

Жердегі тіршіліктің таралу аймағы

c)

Қазіргі және бұрынғы тіршіліктін таралу

d)

Айдағы тіршіліктін таралу аймағы

e)

Ғарыштағы тіршіліктін таралу аймағы

34.

Биосфера атмосфераның мынандай  бөлігін қамтиды:

a)

Стратосфераны

b)

Тропосфераны

c)

Экзосфераны

d)

Термосфераны

e)

Ионосфераны

35.

Жер биосферасының құрамына енетіндер

a)

Литосфераның төменгі қабаттары

b)

жер қыртысының жоғарғы бөлігі

c)

жер қыртысы және жер мантиясы

d)

литосфера және жер қыртысы

e)

жер қыртысы, мантия, ядро

36.

Фотосинтез процесінің нәтижесінде түзілетіндер:

a)

оттегі және су

b)

оттегі және органикалық зат

c)

көмірқышқыл газы және органикалық зат

d)

су және көмірқышқыл газы

e)

оттегі және көмірқышқыл газы

37.

Биосферада тірі организдердің алуан түрлері мекендейді, солардың қазіргі кездегі саны:

a)

1 млн. жуық

b)

2 млн. жуық

c)

5 млн. жуық

d)

10 млн. жуық

e)

3 млн. жуық.

38.

«Ноосфера» терминін ғылымға енгізген ғалым:

a)

Д.Ламарк

b)

Ч.Дарвин

c)

Ю.Одум

d)

Т.Эразийский

e)

Т. Шарден

39.

«Ноосфера» - бұл:

a)

«Өмір» сферасы

b)

«Ақыл-Ой» сферасы

c)

«Техногенез» сферасы

d)

Литосферақабаты

e)

Гидросфера қабаты

40.

Антропогендік фактор:

a)

Қысымның әсері;

b)

Өнеркәсіптің дамуы;

c)

Комменсализм факторы;

d)

Зоохария факторы

e)

Симбиоз факторы;

41.

«Биосфера» терминін ғылымға енгізген:

a)

А.Тенсли

b)

Э.Зюсс

c)

Н.Вавилов

d)

Либих

e)

С. Шварц

42.

Тірі организмдер қоныстанған жердің геологиялық қабатын атаңыз:

a)

Стратосфера;

b)

Биосфера;

c)

Атмосфера;

d)

Гидросфера;

e)

Ноосфера;

43.

В.И. Вернадский бойынша "Биосферадағы барлық тірі организмдердің жалпы қосындысы" аталады:

a)

Биогендік эаттар;

b)

Тірі заттар

c)

Биоқиғаш заттар;

d)

Өлі заттар;

e)

Биокосты заттар

44.

Биосфера құрамына кіретіндер:

a)

Тек тірі организмдер мен өсімдіктер;

b)

Тірі организм мен биогенді  заттар,

c)

Тірі организм мен микроорганизмдер

d)

Тірі организм мен жануарлар;

e)

Биогенді заттар мен жануарлар;

45.

Организмдер ортасы:

a)

Ормандар мен далалы аймақтар

b)

Су, топырақ және әуе-құрлық

c)

Су асты және орманды жерлер

d)

Тундралар мен тайга ормандары

e)

Жер беті мен ауа кеңістігігі

46.

Экологиялық соқпақ дегеніміз:

a)

Табиғи кешендерді сақтау мен жақсартудың тәсілдері мен жолдары

b)

Оқыту, тәрбиелеу және насихаттау ақпаратын алып жүретін маршрут

c)

Минералды ресурстарды тиімді игеру жолдары мен тәсілдері

d)

Пайдалы қазбалар, өсімдіктер дүниесін қорғау бағытындағы іс шаралар

e)

Қалпына келетін және қалпына келмейтін табиғат ресурстарын зерттеу

47.

Биогеоценоз туралы ілімді енгізген ғалым

a)

В.И. Вернадский

b)

В.И.Сукачев

c)

К.А. Мебиус

d)

А.П. Виноградов

e)

Э. Зюсс

48.

Биогеоценоз бір бірінің тіршілік етуіне жағдай туғызатын мынадай компоненттерден тұрады:

a)

биоценоз және климотоп

b)

биоценоз және экотоп

c)

климатоп және эдафотоп

d)

фитоценоз және эдафотоп

e)

Биоценоз және фитоценоз.

49.

Биогенді заттар дегеніміз:

a)

Барлық тірі организмдердің жиынтығы

b)

Тірі заттар арқылы пайда болатын заттар

c)

Микроорганизмдер, өсімдіктер мен жануарлар

d)

Өлі органикалық заттар мен биогенді заттар

e)

детриттің барлық формалары жатады

50.

Биоценозда энергияның тасымалдану реті:

a)

консументтен продуцентке редуцент арқылы

b)

продуценттен консумент арқылы редуцентке

c)

редуценттен продуцент арқылы консументке

d)

редуценттен екішні реттік консументке,

e)

үшінші реттік консументтен редуцентке.

51.

Экология ілімінің бірлігі болып табылады:

a)

Абиотикалық фактор

b)

Экологиялық жүйе

c)

Биотикалық фактор

d)

Экотоп ұғымы

e)

Биогеоценоз ұғымы

52.

«Экожүйе» ұғымын ғылымға алғаш енгізген:

a)

Э.Геккель

b)

А.Тенсли

c)

Ю. Одум

d)

И.В.Вернадский

e)

Ч.Дарвин

53.

«Экожүйе» ұғымы  енгізілген жыл:

a)

1781

b)

1935

c)

1890

d)

1790

e)

1950

54.

Белгілі бір аймақтағы тұрақтанған организмдердің бір-бірімен және қоршаған ортамен қарым – қатынасының бірлестігі аталады:

a)

Фитопланктон;

b)

Биоценоз;

c)

Микроценоз;

d)

Зоопланктон;

e)

Перифитон;

55.

Қазақстан климатының континентальды болу себебі

a)

Тропикбелдеуге жақын орналасуына байланысты

b)

Мұхиттардан қашықта орналасуына байланысты

c)

Үнді мұхитындағы муссондардың  әсеріне байланысты

d)

 Арктикаауа массасының әсер етуіне байланысты

e)

 Солтүстік жарты шардаорналасуына байланысты

56.

Сан жағынан басым түрлерді аталады:

a)

Эдификаторлық қауымдастықтар;

b)

Доминанттық  қауымдастықтар;

c)

Индикаторлық қауымдастықтар;

d)

Модификациялық қауымдастықтар;

e)

Бақталастық қауымдастықтар;

57.

Қазақстанның шаруашылығының жетекші салаларын ата

a)

Өнеркәсіп түрлері

b)

Мұнай, көмір, металлургия

c)

Жеңіл және тамақ

d)

Энергетикалық түрлер

e)

Ауыл шаруашылығы

58.

Органикалық заттарды бейорганикалық затқа дейін ..... ыдыратады.

a)

Консументтер;

b)

Редуценттер;

c)

Продуценттер;

d)

Автотроф;

e)

Гетеротроф.

59.

Жануарлардың суда өсіп - өнуіне шектеу келтіретін экологиялық фактор...

a)

Ылғал жетіспеушілік немесе ылғалдың көптігі

b)

Оттегі құрамының шамадан тыс концентрациясы

c)

Жылудың жетіспеушілігі және ылғалдың аздығы;

d)

Қоректің көптігі мен ылғалдың жетіспеушілігі;

e)

Ылғалдың көптігі және қоректің аздығы;

60.

Табиғи экожүйе, бұл:

a)

Қапшағай су қоймасы

b)

Каспий теңізі

c)

Шардара су қоймасы

d)

Сереев су қоймасы

e)

Сайран көлі

61.

Төмендегі берілген экожүйе табиғиға жатпайды:

a)

Өзен;

b)

Аквариум ;

c)

Теңіз;

d)

Таулар;

e)

Көлдер

62.

Автотрофты организмге жататын...

a)

Жасыл өсімдіктер;

b)

Насекомдар;

c)

Құстар;

d)

Адамдар;

e)

Консументтер.

63.

Гетеротрофты организмдердің тіршілік әрекеті:

a)

Бейорганикалық заттардан органикалық заттар жасау;

b)

Дайын органикалық өнімдерді пайдалану;

c)

Бейорганикалық қосылыстармен қоректену;

d)

Тек жылу энергиясын пайдалану;

e)

Тек электр энергиясын пайдалану;

64.

Түрдің төзімділік шегінің жоғарылығын көрсететін экологиялық фактор:

a)

Қосымша

b)

Лимиттік

c)

Қажет

d)

Оптималды

e)

Қалыптастырушы

65.

Эндемиктерге жататындар:

a)

Физикалық және химиялық факторлар;

b)

Шектеулі географиялық ауданда таралғандар;

c)

Судағы жоғары сатылы өсімдіктер;

d)

Барлық континентте таралғандар;

e)

Құмда тіршілік етуге бейімделген;

66.

Қазақстанның басты көмір бассейіндеріне:

a)

Кузбасс және Қарағанды

b)

Қарағанды және Екібастұз

c)

Донбасс және Кузбасс

d)

Екібастұз және Канск-Ачинск

e)

Оңтүстік-Якут және Кузбасс

67.

Қазақстанның басты мұнай бассейіндеріне:

a)

Павлодар

b)

Ембі

c)

Қызылорда

d)

Шымкент

e)

Екібастұз

68.

Күн сәулесінің әсерінен өсімдіктер жапырағында жүретін процесс:

a)

Ыдырау;

b)

Фотосинтез;

c)

Тыныс алуы;

d)

Синтез ;

e)

Мутация;

69.

Бір түрге жататын организмдер жиынтығы:

a)

Ландшафт

b)

Популяция

c)

Экотип;

d)

Бірлестіктер;

e)

Экожүйе;

70.

Қарашығанақ газ кен орны орналасқан

a)

Ақтөбе облысында

b)

Батыс-Қазақстан облысында

c)

Маңғыстау облысында

d)

Павлодар облысында

e)

Атырау облысында

71.

Тіршілігі үшін органикалық емес көздерді пайдаланатын организмдер:

a)

Гетеротрофтар;

b)

Автотрофтар;

c)

Паразиттер;

d)

Сапротрфтар;

e)

Криофилдер;

72.

Тіршілік ортасы:

a)

экожүйе;

b)

биотоп;

c)

биота;

d)

биоценоз;

e)

флора.

73.

Биотикалық факторларға  жатады:

a)

Ылғалдық

b)

Тірі ағзалар

c)

Температура

d)

Радиация

e)

Қысым

74.

Қазақстанның ірі гидроэнергетикалық базасы орналасқан:

a)

Батыс Қазақстан

b)

Шығыс Қазақстан

c)

Солтүстік Қазақстан

d)

Орталық Қазақстан

e)

Орны жоқ

75.

Қазақстанның ірі жылу электр станциясы

a)

Қарағанды

b)

Екібастұз

c)

Жамбыл

d)

Павлодар

e)

Ақсу

76.

Қазақстандағы темір рудасының ірі бассейні

a)

Қарағанды

b)

Қостанай

c)

Қаратау

d)

Атасу-Қаражал

e)

Алтайда

77.

Организмге тікелей немесе жанама әсер ететін ортаның элементі немесе жеке қасиеті:

a)

Жүйе

b)

Адаптация

c)

Қоршаған орта

d)

Биоценоз

e)

Орман

78.

Электромагниттік өріс мынадай факторға жатады:

a)

Биотикалық

b)

Абиотикалық

c)

Императивті

d)

Ішкі

e)

Түр аралық

79.

Тірі организмдердің денесінде тканьдердің есебінен тіршілік етіп көбейетіндер

a)

Сапрофиттер

b)

Паразиттер

c)

Гетеротрофтар

d)

Автотрофтар

e)

Редуценттер

80.

Қазақстандағы өзендердің және көлдердің саны

a)

70000-54000

b)

85000-48000

c)

45000-24000

d)

25000-14000

e)

18000-12000

81.

Қорғасын мен мырыштың өндірісінің  шоғырланған орны

a)

Алматы, Қарағанды, Қостанай

b)

Шымкент, Өскемен, Ленинагор

c)

Талдықорған, Тараз, Шымкент

d)

Атырау, Ақату, Қызылорда

e)

Павлодар, Қостанай, Петропавл

82.

Қазақстандағы ең ірі полиметал рудаларының кен орындары

a)

Батыс Қазақстанда және Қостанайда

b)

Шығыс, Орталық және Оңтсүтік Қазақстанда

c)

Орталық және Батыс Қазақстанда

d)

Оңтүстік және Солтүстік Қазақстанда

e)

Солтүстік Қазақстанда және Павлодарда

83.

Биологиялық айналымның жүру реті:

a)

топырақ, өсімдіктер, микроорганизм

b)

өсімдік, жануар, микроорганизм

c)

өсімдік,  микроорганизм

d)

 саңырауқұлақ, микроорганизм

e)

топырақ, атмосфера, мұхит

84.

Биогеоценоз терминін ғылымға енгізген

a)

Вернадский, 1929

b)

Сукачев, 1942

c)

Мебиус, 1986

d)

Либих, 1899

e)

Геккель, 1966

85.

ҚР ауасы ең лас қалалары:

a)

Көкшетау, Павлодар, Ақтау

b)

Түркістан, Жезқазған, Ақтөбе

c)

Алматы, Шымкент, Өскемен

d)

Талдықорған, Тараз, Көкшетау

e)

Орал, Ақтау, Петровавл

86.

Экологиялық соғыс немесе «экоцид» терминін... жылы Гальстон енгізді

a)

1950 ж;

b)

1960 ж;

c)

1990 ж;

d)

1980 ж;

e)

1970 ж;

87.

Экологиялық соғыс немесе «экоцид» дегеніміз:

a)

популяция санының үздіксіз азаюы

b)

табиғаттың адам әрекетінен бұзылуы

c)

экологиялық қайшылықтардың өрлеуі

d)

табиғат ескерткіштерінің бұзылуы

e)

экологиялық қайшылықтың тепе-теңдігі

88.

Әртүрге жататын организмдер бір – бірімен қарым – қатынаста ыңғайлы өмір сүру үшін төмендегі бейімделу формасын таңдайды:

a)

Аменсализмді ;

b)

Мутуализмді;

c)

Паразитизмді

d)

Нейтрализмді;

e)

Комменсализмді;

89.

Популяция гомеостазы деп:

a)

өнімділіктің төмендеуі;

b)

популяция санының артуы;

c)

сандардың белгілі бір деңгейде болуы;

d)

популяция санының теңелуі;

e)

популяцияның ортаға әсері.

90.

Акулаға жабысып тіршілік ететін ұсақ балықтардың қарам-қатынасының түрі:

a)

бәсекелестік;

b)

комменсализм;

c)

аменсализм;

d)

жыртқыштық;

e)

паразиттік.

91.

Организмнің екіншінің есебінен өмір сүруі:

a)

Паразиттік;

b)

Жыртқыштық;

c)

Мутуализм;

d)

Комменсализм;

e)

Симбиоз;

92.

Абиотикалық факторларға жатады:

a)

биоценоз;

b)

желдің бағыты;

c)

жыртқыштық;

d)

симбиоз;

e)

Бәсеке;

93.

Төмендегі экологиялық факторлардың ішінде биотикалық факторға жатады:

a)

топырақтың механикалық  құрамы;

b)

судағы оттегінінің орташа құрамы;

c)

жергілікті рельеф және сүтқоректілер;

d)

өсімдіктердің насекомдармен тозаңдануы;

e)

ауа-райының құбылмалы өзгерістері

94.

Ылғалды ауа факторы мысал болып табылады:

a)

абиотикалыққа;

b)

фитогендіге;

c)

микробиогендіге;

d)

биотикалыққа;

e)

антропогендіге.

95.

«Иесі – паразит» қарым-қатынасын зерттейтін экологияның бір түрі:

a)

Ғаламдық экология;

b)

Аутэкология;

c)

Демэкология;

d)

Синэкология;

e)

Геоэкология.

96.

Популяцияның жастық құрамы деп:

a)

особьтардың жыныстық түрлілігін, көбеюі;

b)

популяция құрамындағы особьтардың жас ерекшелігін;

c)

генотиптің өзгергіштігі және түрлілігін;

d)

сандық қарым-қатынасын, өлуі мен өсуі;

e)

популяцияны құрайтын жалпы особь саны;

97.

Атмосфераның құрамына кіретін газдар тобы:

a)

азот, оттегі, аргон, көмір қышқыл газы

b)

азот,  оттегі, көмір қышқыл газы, фосфор

c)

оттегі, сутегі, мұнай, көмір қышқыл газы

d)

сутегі, күкіртті газ, неон, оттегі, темір

e)

азот, сутегі, оттегі, аргон, темір, сілтілер

98.

Озон қабаты биосфераның тіршілігі үшін ең қажетті, себебі озон қабаты:

a)

атмосфераның ластануына, қалпына келуіне кедергі болады

b)

ультракүлгін сәулелердің жер бетіне өтпеуіне кедергі болады

c)

жердің үстіңгі қабатынан жылу ағынының көтерілуіне кедергі

d)

ғарыштың сәулеленуінің нәтижесінде түзіледі және жойылады

e)

жердегі оттегінің түзілуіне әсер етеді және ауа үшін пайдалы

99.

Озон қабаты орналасқан қабат:

a)

Литосфера

b)

Экзосфера

c)

Гидросфера

d)

Стратосфера

e)

Мезосфера

100.

Атмосфераға шығарылатын ең қауіпті газ:

a)

Иіс газы

b)

Күкірт оксиді

c)

Азот оксиді

d)

Озон

e)

Көмірқышқыл

101.

Мектептен тыс сабақ формасы:

a)

ашық сабақ

b)

экологиялық соқпақ

c)

тәрбие сағаты

d)

дөңгелек үстел

e)

кештер мен үйірме

102.

Ғаламдық климаттың жылынуы тудыратын проблема:

a)

Озон тесігі

b)

Қышқыл жауындар

c)

Орманның жойылуы

d)

Жылу эффектісі

e)

Шөлге айналу

103.

Жылу эффектісінін туғызатын фактор:

a)

Фреондардың ұшуы

b)

Көмірқышқыл газының көбеюі

c)

Иіс газының көтерілуі

d)

Ауыр металдар иондары

e)

Формальдегидтердің бөлінуі

104.

«Озон ыдырау» процесін толық ашқан ғалымдар:

a)

Будыко, Одум, Докучаев

b)

Роуланд, Малин, Крутцен

c)

Наумов, Мензбир, Малин

d)

Крутцен, Геккель, Мебиус

e)

Варминг, Одум, Докучаев

105.

«Қышқыл жауындар» терминін ғылымға енгізген:

a)

Д. Кук

b)

Э. Геккель

c)

Д. Малин

d)

Ч. Дарвин

e)

Р. Смит

106.

Озон қабатының алғашқы тесілуі болған жер шарының бөлігі:

a)

Африка

b)

Арктика

c)

Антарктида

d)

Австралия

e)

Еуропа

107.

Улы тұмшаның Лондондық типі тіркелген жыл:

a)

1990

b)

1952

c)

2000

d)

1999

e)

1900

108.

Озон қабатының тесілуі жер бетіне өткізетін зиянды сәуле:

a)

Ультра күлгін

b)

Ультра сәуле

c)

Инфра сәуле

d)

Ультра көк

e)

Инфра қызыл

109.

Әлемдік климаттың жылынуын алғаш зерттеген аймақ:

a)

Канада

b)

ТМД

c)

АҚШ

d)

Еуропа

e)

Австралия

110.

Озон қабатындағы озонның бұзылуына әсер етеді:

a)

инертті газдар

b)

хлор молекуласы

c)

көмірқышқыл газыны

d)

көміртегі молекуласы

e)

азот молекуласы

111.

Қышқылды жауындар экологтарды алаңдатып отыр, өйткені:

a)

озон қабатының жұқаруы мен климаттың жылынуы

b)

топырақтың сілтісізденуі мен жапырақтың сарғаюы

c)

жер бетінің температурасын арттырады

d)

су қоймасы мен топырақты қышқылдандырады

e)

мұздықтардың еруін тудырады, су тасиды

112.

Алматы қаласында автокөліктерден атмосфераға түсетін зиянды заттардың үлесі, басқада зиянды заттардың жалпы үлесінің төмендегі көрсеткішін құрайды:

a)

95%.

b)

50%;

c)

90%;

d)

85%;

e)

10%;

113.

Жылу станцияларынан шығатын шаң-тозаңды азайтатын әдістің бірі:

a)

Мұржаны ұзарту немесе зауытты көшіру

b)

жаңа технологиялы тазалау қондырғысын орнату

c)

Газдың шығу жылдамдығын азайту немесе жою

d)

Мұржаны қысқарту немесе зауытты көшіру

e)

Газ шығу жылдамдығын төмендету

114.

Атмосфераның ғаламдық проблемасы:

a)

Мұнаймен ластану

b)

Шөлейттенудің артуы

c)

Фотохимиялық тұмша

d)

Топырақтың құнарсыздануы

e)

Топырақтың тұздануы

115.

Күкірттің II оксидінен түзілген қышқылды жауынның әсері:

a)

ормандардың жойылуы, қоймалардың сілтісізденуі, топырақтың

құнарсыздануы;

b)

ормандардың жойылуы, топырақтың құнарсыздануы су қоймасының

қышқылдануы;

c)

экожүйе тепе-теңдігінің сақталуы, экожүйе биомассасының,

топырақтың құнарсыздануы;

d)

экожүйенің өнімділігінің артуы, су қоймаларының қышқылдануы,

топырақтың құнарсыздануы;

e)

топырақтың өнімділігінің артуы, экожүйе биомассасының артуы.

116.

Жылу эффектісінің түзілуі атмосферада антропогендік әсерден газ қосылыстарының концентрациасының артуынан болатын қосылыстар:

a)

күкіртті газ, метан, фреондар, азот оксиді;

b)

көмірқышқылы, метан, азот оксиді, фреондар;

c)

күкіртті газ, көміртегінің диоксиді, , азот оксиді;

d)

метан, фреондар, азот оксиді, көміртегі оксиді;

e)

 озон, формальденді, метан, фреондар.

117.

Әлемдік экологиялық мәселелердің туу себептері:

a)

ортаның ластануынан, экологияның дағдарыстың пайда болуынан;

b)

экологиялық дағдарыс және экологиялық апаттардың тууымен;

c)

экологиялық апаттар, уытты заттардың жинақталуынан;

d)

адам санының   көбеюі салдарынан; жануарлардың азаюы;

e)

экожүйенің минимальды биологиялығының өнімділігінен;

118.

Экологиялық апаттар – бұл:

a)

бар экожүйені өнімділігі төменірегіне алмастыру.

b)

экожүйе биологиясының өнімділігінің төмендеуі;

c)

табиғаттың қайталанбас аномальді жағдайы;

d)

табиғи экожүйелердің тепе-теңдік жағдайы;

e)

табиғи экожүйелерді қалпына келтіруге болатындар;

119.

Атмосфераның ғаламдық проблемаларына жатады:

a)

су эрозиясы.

b)

жел эрозиясы

c)

Дефляция

d)

жылу эффектісі

e)

Шөлейттену

120.

Атмосферада озон қабатының бұзылуына әсер ететін:

a)

көміртегі диоксиді

b)

хлор, фтор,көміртегі

c)

азот оксиді, темір

d)

күкіртті газ, тұздар

e)

иіс газы, қорғасын

121.

Жылу эффектісі құбылысын ашты:

a)

Ш. Фурье

b)

С. Аррениус

c)

Р. Шерлон

d)

В.И.Вернадский

e)

Э. Геккель

122.

Тұман мен улы түтіннің әрекеттесуі:

a)

Қышқылды жауын

b)

Смог

c)

Иіс газы

d)

Фреон

e)

Дефляция

123.

Атмосферадағы тіршілік қабаты таралатын аймақ көлемі:

a)

5 км,

b)

20 км;

c)

2 км;

d)

6 км;

e)

80 км.

124.

Смогтың құрамына кіретіндер:

a)

Мыс және темір оксидтері

b)

Күкірт және азот оксидтері

c)

Күкіртті сутекжәне тұздар

d)

Нитраттар және темір

e)

Нитраттар және нитридтер

125.

Озонның стратосферадағы ең көп жинақталған биіктігін көрсетіңіз:

a)

10-12 км;

b)

22-24 км ;

c)

10-15 км;

d)

8-10 км;

e)

15-20 км.