bằng chứng phôi sinh học.

cơ quan tương đồng

bằng chứng sinh học phân tử

cơ quan tương tự.

Cánh chim và cánh bướm.

Ruột thừa của người và ruột tịt ở động vật.

Tuyến nọc độc của rắn và tuyến nước bọt của người

Chi trước của mèo và tay của người.

Trong hoa đực của cây đu đủ có 10 nhị, ở giữa hoa vẫn còn di tích của nhụy.

Chi trước của các loài động vật có xương sống có các xương phân bố theo thứ tự tương tự nhau

Gai cây hoàng liên là biến dạng của lá, gai cây hoa hồng là do sự phát triển của biểu bì thân

Gai xương rồng, tua cuốn của đậu Hà Lan đều là biến dạng của lá.

Cơ quan thoái hóa cũng là cơ quan tương đồng vì chúng được bắt nguồn từ một cơ quan ở một loài tổ tiên nhưng nay không còn chức năng hoặc chức năng bị tiêu giảm.

Những cơ quan thực hiện các chức năng như nhau nhưng không được bắt nguồn từ một nguồn gốc được gọi là cơ quan tương đồng.

Các loài động vật có xương sống có các đặc điểm ở giai đoạn trưởng thành rất khác nhau thì thể có các giai đoạn phát triển phôi giống nhau

Những cơ quan ở các loài khác nhau được bắt nguồn từ một cơ quan ở loài tổ tiên, mặc dù hiện tại các cơ quan này có thể thực hiện các chức năng rất khác nhau không được gọi là cơ quan tương tự

Những cơ quan thực hiện các chức năng khác nhau được bắt nguồn từ một nguồn gốc gọi là cơ quan tương tự

Cơ quan thoái hoá phản ánh sự tiến hoá đồng quy (tiến hoá hội tụ).

Những loài có quan hệ họ hàng càng gần thì trình tự các axit amin hay trình tự các nuclêôtit càng có xu hướng khác nhau và ngược lại.

Tất cả các vi khuẩn và động, thực vật đều được cấu tạo từ tế bào

Quá trình tiến hoá đồng quy của sinh giới (tiến hoá hội tụ).

sự tiến hoá không ngừng của sinh giới.

nguồn gốc thống nhất của các loài.

vai trò của các yếu tố ngẫu nhiên đối với quá trình tiến hoá.

Prôtêin của các loài sinh vật đều được cấu tạo từ khoảng 20 loại axit amin.

ADN của các loài sinh vật đều được cấu tạo từ 4 loại nuclêôtit.

Mã di truyền của các loài sinh vật đều có đặc điểm giống nhau.

Các cơ thể sống đều được cấu tạo bởi tế bào

Prôtêin của các loài sinh vật đều cấu tạo từ 20 loại axit amin.

Xương tay của người tương đồng với cấu trúc chi trước của mèo

Tất cả các loài sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào.

Xác sinh vật sống trong các thời đại trước được bảo quản trong các lớp băng.

Các loài sinh vật hiện nay đã được tiến hoá từ một tổ tiên chung

Prôtêin của các loài sinh vật khác nhau đều giống nhau

Các gen của các loài sinh vật khác nhau đều giống nhau.

Tất cả các loài sinh vật hiện nay là kết quả của tiến hoá hội tụ.

I → III → II

II → III → I

I → II → III.

III → II → I.

trong ao, hồ nước ngọt

trong nước đại dương nguyên thuỷ.

trong lòng đất.

khí quyển nguyên thuỷ.

sự giống nhau về một số đặc điểm giải phẫu giữa các loài.

Tất cả các loài sinh vật hiện nay đều chung một bộ mã di truyền.

Sự tương đồng về quá trình phát triển phôi ở một số loài động vật có xương sống

Sự giống nhau về một số đặc điểm hình thái giữa các loài phân bố ở các vùng địa lý khác nhau.

đột biến gen

biến dị cá thể.

đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể.

đột biến số lượng nhiễm sắc thể.

Đacuyn

Pytago

Menđen

Lamac

thường biến

biến dị cá thể.

đột biến.

biến dị tổ hợp

Chọn lọc tự nhiên tác động thông qua đặc tính biến dị và di truyền của sinh vật

. Toàn bộ sinh giới ngày nay là kết quả quá trình tiến hóa từ một nguồn gốc chung

Ngoại cảnh thay đổi chậm chạp, sinh vật có khả năng thích ứng kịp thời.

Loài mới được hình thành dần dần qua nhiều dạng trung gian dưới tác dụng của chọn lọc tự nhiên theo con đường phân li tính trạng.

quần thể sâu ăn lá xuất hiện những biến dị màu xanh lục được chọn lọc tự nhiên giữ lại.

quần thể sâu ăn lá đa hình về kiểu gen và k.hình, ch.lọc tự nhiên đã tiến hành chọn lọc theo những hướng khác nhau

sâu ăn lá đã bị ảnh hưởng bởi màu sắc của lá cây có màu xanh lục

chọn lọc tự nhiên đã đào thải những cá thể mang biến dị có màu sắc khác màu xanh lục, tích lũy những cá thể mang biến dị màu xanh lục. Câu 19: Theo Đacuyn, đối tư

Các cá thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên các quần thể sinh vật có kiểu gen quy định kiểu hình thích nghi với môi trường.

Quần thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên các loài s.vật có sự phân hoá về mức độ thành đạt sinh sản

Các cá thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên loài sinh vật có các đặc điểm thích nghi với môi trường

Quần thể nhưng kết quả của chọn lọc tự nhiên lại tạo nên loài sinh vật có kiểu gen quy định các đặc điểm thích nghi với môi trường.

Kết quả của chọn lọc tự nhiên là tạo nên các quần thể sinh vật có kiểu gen quy định kiểu hình thích nghi với môi trường.

Chọn lọc tự nhiên đào thải các cá thể mang đột biến có hại.

Chọn lọc tự nhiên tác động lên cá thể nhưng kết quả là tạo nên loài sinh vật có các đặc điểm thích nghi với môi trường.

Nguyên liệu chủ yếu của chọn lọc tự nhiên là các đột biến gen.

Tế bào

Cá thể

Quần xã

. Quần thể

Duy trì ổn địnhthành phần kiểu gen của quần thể

Củngcố ngẫu nhiên những alen trung tính trong quần thể.

hình thành cácnhómphân loại trênloài.

Biến đổi thành phần kiểu gen của quần thể dẫn đến sự hình thành loài mới.

Làm thay đổi tần số alen từ đó hình thành loài mới

Tăng cường sự khác nhau về kiểu gen giữa các loài, các họ

Xóa nhòa những khác biệt về vốn gen giữa hai quần thể đã phân li

Góp phần thúc đẩy sự phân hoá kiểu gen của quần thể gốc.

Tiến hoá nhỏ là quá trình diễn ra trên quy mô của một quần thể và diễn biến không ngừng dưới tác động của các nhân tố tiến hoá.

Kết quả của tiến hoá nhỏ sẽ dẫn tới hình thành các nhóm phân loại trên loài.

Tiến hoá nhỏ là quá trình làm biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể (biến đổi về tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể) đưa đến sự hình thành loài mới

Sự biến đổi về tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể đến một lúc làm xuất hiện cách li sinh sản của quần thể đó với quần thể gốc mà nó được sinh ra thì loài mới xuất hiện

Tiến hoá nhỏ là quá trình biến đổi tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể qua các thế hệ.

Tiến hoá nhỏ là quá trình biến đổi vốn gen của quần thể qua thời gian

Tiến hoá nhỏ diễn ra trong thời gian địa chất lâu dài và chỉ có thể nghiên cứu gián tiếp

Tiến hoá nhỏ diễn ra trong thời gian lịch sử tương đối ngắn, phạm vi tương đối hẹp

Chọn lọc tự nhiên luôn làm thay đổi đột ngột tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể

Quá trình tiến hóa nhỏ diễn ra trên quy mô quần thể và diễn biến không ngừng dưới tác động của các nhân tố tiến hóa.

Các yếu tố ngẫu nhiên làm nghèo vốn gen quần thể, giảm sự đa dạng di truyền nên không có vai trò đối với tiến hóa.

Khi không có tác động của đột biến, chọn lọc tự nhiên và di - nhập gen thì tần số alen và thành phần kiểu gen của quần thể sẽ không thay đổi.

Tiến hoá sẽ không xảy ra nếu quần thể không có các biến dị di truyền.

Đột biến gen là nguyên liệu sơ cấp chủ yếu của quá trình tiến hoá

Nguồn biến dị của quần thể có thể được bổ sung bởi sự nhập cư

Mọi biến dị trong quần thể đều là nguyên liệu của quá trình tiến hoá.

(1) và (2).

(2) và (4).

(3) và (4).

(1) và (4).

(1) và (4)

(2) và (5)

(1) và (3)

.(3) và (4)

(2) và (4)

(2) và (3).

(1) và (4).

(3) và (4)

chúng sống trong cùng một môi trường

chúng sống trong những môi trường giống nhau.

chúng có chung một nguồn gốc

chúng sử dụng chung một loại thức ăn.

(1), (3), (4)

(2), (3), (4)

(1), (2), (4)

(1), (2), (3)

2

3

4

5

4

1

2

3

Nguồn nguyên liệu thứ cấp cho chọn lọc tự nhiên.

Các biến dị tổ hợp, làm tăng sự đa dạng di truyền của quần thể

Các alen mới, làm thay đổi tần số alen theo một hướng xác định.

Các alen mới, làm thay đổi tần số alen của quần thể một cách chậm chạp.

Đột biến điểm

Đột biến dị đa bội.

Đột biến tự đa bội.

Đột biến lệch bội.

Quy định chiều hướng tiến hóa

Làm thay đổi tần số alen mà không làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể

Tạo ra các alen mới làm phong phú vốn gen của quần thể.

Cung cấp nguồn nguyên liệu thứ cấp cho quá trình tiến hóa.

Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể góp phần hình thành loài mới

Đột biến NST thường gây chết cho thể đột biến, do đó không có ý nghĩa đối với quá trình tiến hóa

Đột biến đa bội đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiến hóa vì nó góp phần hình thành loài mới

Đột biến gen cung cấp nguyên liệu cho quá trình tiến hóa của sinh vật.

Giao phối ngẫu nhiên

Các yếu tố ngẫu nhiên

Chọn lọc tự nhiên

Đột biến

quy định chiều hướng tiến hoá.

tạo các alen mới làm phong phú vốn gen của quần thể.

làm thay đổi tần số các alen trong quần thể.

tạo biến dị tổ hợp là nguyên liệu cho quá trình tiến hoá

Giao phối làm trung hòa tính có hại của đột biến.

Giao phối tạo ra alen mới trong quần thể.

Giao phối góp phần làm tăng tính đa dạng di truyền.

Giao phối cung cấp nguyên liệu thứ cấp cho chọn lọc tự nhiên

Giao phối trung hoà tính có hại của đột biến.

Giao phối tạo alen mới trong quần thể.

. Giao phối tạo nguồn nguyên liệu thứ cấp cho tiến hoá

Giao phối phát tán đột biến trong quần thể.

Không làm thay đổi tần số alen của quần thể

Có thể làm xuất hiện các kiểu gen mới trong quần thể

Luôn làm tăng tần số kiểu gen dị hợp trong quần thể

Làm giảm tính đa dạng di truyền của quần thể.

Biến động di truyền

di - nhập gen.

giao phối không ngẫu nhiên

thoái hoá giống

Chọn lọc tự nhiên đào thải những kiểu hình có hại ra khỏi quần thể.

Các cá thể nhập cư mang đến quần thể những alen mới.

Thiên tai làm giảm kích thước của quần thể một cách đáng kể

. Sự giao phối của các cá thể có cùng huyết thống hoặc giao phối có chọn lọc.

làm thay đổi tần số các alen không theo một hướng xác định.

. không làm thay đổi tần số các alen của quần thể.

luôn làm tăng tần số kiểu gen đồng hợp tử và giảm tần số kiểu gen dị hợp tử.

luôn làm tăng tính đa dạng di truyền của quần thể

phân tử và tế bào.

quần xã và hệ sinh thái.

quần thể và quần xã.

cá thể và quần thể.

Chữ viết và tư duy trừu tượng.

Các cơ quan thoái hoá (ruột thừa, nếp thịt nhỏ ở khoé mắt)

Sự giống nhau về thể thức cấu tạo bộ xương của người và động vật có xương sống.

Sự giống nhau trong phát triển phôi của người và phôi của động vật có xương sống.

nhiễm sắc thể.

kiểu gen.

alen

kiểu hình.

Trực tiếp tạo ra các tổ hợp gen thích nghi trong quần thể.

Chống lại alen lặn sẽ nhanh chóng loại bỏ hoàn toàn các alen lặn ra khỏi quần thể.

Không tác động lên từng cá thể mà chỉ tác động lên toàn bộ quần thể

Vừa làm thay đổi tần số alen vừa làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể.