Chân lý có tính khách quan.

Chân lý có tính tương đối.

Chân lý có tính trừu tượng.

Chân lý có tính cụ thể.

1- cảm giác của con người;      2- ý niệm tuyệt đối

: 1- Tri thức;  2- thực tiễn

1- ý kiến;  2- nhiều người

Thực tiễn không có lý luận là thực tiễn mù quáng.

Lý luận có thể phát triển không cần thực tiễn.

Lý luận không có thực tiễn là lý luận suông.

Phoi-ơ-bắc; chủ nghĩa duy vật siêu hình.

Lênin; chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Hêghen; chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Nhận thức cảm tính chưa phản ánh đầy đủ và sâu sắc sự vật.

Nhận thức lý tính phản ánh những mối liên hệ chung, bản chất của sự vật.

Nhận thức lý tính phản ánh sự vật sâu sắc, đầy đủ và chính xác hơn nhận thức cảm tính.

Nhận thức lý tính luôn đạt đến chân lý không mắc sai lầm.

Nhận thức cảm tính gắn liền với thực tiễn

Nhận thức cảm tính chưa phân biệt được cái bản chất với cái không bản chất.

Nhận thức cảm tính phản ánh sai sự vật.

Nhận thức cảm tính chưa phản ánh đầy đủ và sâu sắc sự vật.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Nhận thức lý tính.

Nhận thức kinh nghiệm.

Nhận thức cảm tính

Cảm giác, tri giác và biểu tượng

Khái niệm, phán đoán, suy luận

Tri giác, biểu tượng, khái niệm

Nhận thức cảm tính.

Nhận thức lý tính.

Nhận thức kinh nghiệm

Nhận thức khoa học

Khái niệm và phán đoán

Cảm giác, tri giác và khái niệm

Cảm giác, tri giác và biểu tượng

Nhận thức lý tính

Nhận thức khoa học

Nhận thức lý luận

Nhận thức cảm tính

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa duy vật siêu hình.

Chủ nghĩa duy vật đều thừa nhận nhận thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào đầu óc con người.

CNDV đều thừa nhận nhận thức là sự phản ánh sáng tạo hiện thực khách quan vào trong đầu óc con người dựa trên cơ sở thực tiễn.

CNDVBC thừa nhận nhận thức là quá trình phản ánh sáng tạo hiện thực khách quan vào trong đầu óc con người trên cơ sở thực tiễn.

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy vật biện chứng.

a.  Hoạt động

a.   Hoạt động vật chất

a.  Hoạt động có mục đích

Hoạt động vật chất có mục đích, mang tính lịch sử - xã hội.

Mọi hoạt động vật chất của con người.

Hoạt động tư duy sáng tạo ra các ý tưởng.

Hoạt động quan sát và thực nghiệm khoa học.

Hoạt động tinh thần

Hoạt động sản xuất vật chất.

Hoạt động chính trị xã hội.

Hoạt động quan sát và thực nghiệm khoa học.

Được nhiều người thừa nhận.

Đảm bảo không mâu thuẫn trong suy luận.

Thực tiễn.

Hiện thực

Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý có tính chất tương đối.

Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý có tính chất tuyệt đối.

Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý vừa có tính chất tương đối vừa có tính chất tuyệt đối.

Mâu thuẫn

Tồn tại

Phủ định

Vận động

1

2

3

4

Phủ định của phủ định kết thúc một chu kỳ phát triển của sự vật.

Phủ định của phủ định kết thúc sự phát triển của sự vật.

Phủ định của phủ định mở đầu một chu kỳ phát triển mới của sự vật.

Phủ định của phủ định có tính khách quan và kế thừa

Đường thẳng đi lên.

Đường tròn khép kín.

Đường xoáy ốc đi lên.

Phủ định của phủ định có tính khách quan và kế thừa

Phủ định của phủ định hoàn toàn lặp lại cái ban đầu.

Phủ định của phủ định lặp lại cái ban đầu trên cơ sở mới cao hơn.

Phủ định của phủ định kết thúc một chu kỳ phát triển của sự vật.

Phủ định biện chứng.

Phủ định của phủ định.

Chuyển hoá.

Quan điểm duy tâm siêu hình.

Quan điểm biện chứng duy vật.

Quan điểm biện chứng duy tâm.

Quan điểm siêu hình.

Quan điểm biện chứng duy vật.

Quan điểm biện chứng duy tâm.

Phủ định biện chứng xoá bỏ cái cũ hoàn toàn.

Phủ định biện chứng không đơn giản là xoá bỏ cái cũ.

Phủ định biện chứng loại bỏ những yếu tố không thích hợp của cái cũ.

Phủ định biện chứng giữ lại và cải biến những yếu tố còn thích hợp của cái cũ.

Cái mới giữ lại những nhân tố tích cực của cái bị phủ định.

Cái mới ra đời trên nền tảng tích cực của cái bị phủ định.

Giá trị của cái cũ thể hiện trong cái mới.

Tất cả đều đúng.

Phủ định biện chứng có tính khách quan.

Phủ định biện chứng là kết quả giải quyết những mâu thuẫn bên trong sự vật.

Phủ định biện chứng phụ thuộc vào ý thức của con người.

Phủ định biện chứng có tính kế thừa

Không

Phải

Vừa phải vừa không phải

Vận động.

Phủ định.

Phủ định biện chứng.

Phủ định của phủ định

Chỉ ra nguồn gốc của sự phát triển.

Chỉ ra cách thức của sự phát triển.

Chỉ ra xu hướng của sự phát triển.

Tất cả đều đúng

Mâu thuẫn chủ yếu.

. Mâu thuẫn đối kháng.

Mâu thuẫn bên ngoài.

Mâu thuẫn không đối kháng.

Mâu thuẫn bên ngoài.

Mâu thuẫn cơ bản

Mâu thuẫn không đối kháng.

Mâu thuẫn chủ yếu

Trong cả tự nhiên, xã hội và tư duy.

Trong mọi xã hội.

Trong xã hội có giai cấp đối kháng.

Sự phân biệt giữa mâu thuẫn bên trong và mâu thuẫn bên ngoài chỉ là tương đối

Giải quyết mâu thuẫn bên trong liên hệ chặt chẽ với việc giải quyết mâu thuẫn bên ngoài

Giải quyết mâu thuẫn bên trong không quan hệ với việc giải quyết mâu thuẫn bên ngoài.

Mâu thuẫn cơ bản.

Mâu thuẫn thứ yếu.

Mâu thuẫn chủ yếu.

Mâu thuẫn đối kháng.

Mâu thuẫn chủ yếu.

Mâu thuẫn bên trong.

Mâu thuẫn cơ bản.

Trong mâu thuẫn biện chứng thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập là không thể tách rời nhau.

Sự vận động và phát triển của sự vật chỉ do một mình sự đấu tranh của các mặt đối lập quyết định.

Sự vận động và phát triển của sự vật là do sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập quyết định.

Thống nhất của các mặt đối lập.

Đấu tranh của các mặt đối lập.

Tất cả đều đúng

Thống nhất của các mặt đối lập.

Đấu tranh của các mặt đối lập.

Tất cả đều đúng

Chỉ thống nhất với nhau.

Chỉ có mặt đấu tranh với nhau.

Vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau.

Mâu thuẫn tồn tại khách quan trong mọi sự vật, hiện tượng, quá trình của tự nhiên, xã hội và tư duy.

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong tư duy.

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong một số hiện tượng.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Chủ nghĩa duy vật siêu hình.

Chủ nghĩa duy vật siêu hình.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Chủ nghĩa duy vật biện chứng.

Ràng buộc nhau.

Nương tựa nhau.

Phủ định, bài trừ nhau.

Sự cùng tồn tại, nương tựa nhau.

Sự đồng nhất, có những điểm chung giữa hai mặt đối lập.

Sự tác động ngang bằng nhau.

Tất cả đều đúng

Sự đấu tranh của hai mặt đối lập.

Sự thống nhất của hai mặt đối lập.

Sự chuyển hoá của hai mặt đối lập.

Không có đáp án đúng.

Hai mặt đối lập biện chứng của sự vật liên hệ với nhau tạo thành mâu thuẫn biện chứng.

Ghép hai mặt đối lập lại với nhau là được mâu thuẫn biện chứng.

Không phải ghép bất kỳ hai mặt đối lập lại với nhau là được mâu thuẫn biện chứng

Các mặt đối lập liên hệ, tác động qua lại với nhau một cách khách qua

Các mặt đối lập nằm trong sự liên hệ với nhau, không có mặt đối lập nào tồn tại biệt lập.

Không phải lúc nào các mặt đối lập cũng liên hệ với nhau.

Các mặt đối lập liên hệ, tác động qua lại với nhau một cách khách quan

Do ý thức cảm giác của con người tạo ra.

Do ý niệm tuyệt đối sinh ra.

Vốn có của thế giới vật chất, không do ai sinh ra.

Mặt đối lập là những mặt có đặc điểm trái ngược nhau.

Mặt đối lập tồn tại khách quan trong các sự vật.

Mặt đối lập không nhất thiết phải gắn liền với sự vật.

Những thuộc tính.

Những sự vật.

Hai yếu tố.

Hai mặt đối lập.

Hai mặt.

Hai thuộc tính.

Hai mặt đối lập

Hai yếu tố.

Là hạt nhân của phép biện chứng duy vật, vạch ra nguồn gốc bên trong của sự vận động và phát triển.

Vạch ra xu hướng của sự phát triển.

Vạch ra cách thức của sự phát triển.

Quy luật mâu thuẫn.

Quy luật phủ định của phủ định.

Quy luật lượng - chất.

Quy luật mâu thuẫn.

Quy luật phủ định của phủ định.

Quy luật chuyển hoá từ những sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại.

Phát triển của sự vật chỉ bao hàm sự thay đổi về lượng.

Phát triển của sự vật chỉ bao hàm sự thay đổi về chất.

Quá trình phát triển của sự vật là quá trình chuyển hoá từ sự thay đổi dần dần về lượng sang sự thay đổi về chất và ngược lại.

Sự biến đổi về chất là kết quả sự biến đổi về lượng của sự vật.

Không phải sự biến đổi về chất nào cũng là kết quả của sự biến đổi về lượng.

Chất không có tác động gì đến sự thay đổi của lượng.

Phát triển của sự vật chỉ bao hàm sự thay đổi về chất

Chất

Lượng

Độ

Điểm nút

Độ

Bước nhảy

Chuyển hóa

Tiệm tiến

Độ là phạm trù chỉ sự biến đổi của lượng.

Độ là phạm trù chỉ sự biến đổi của chất.

Độ là phạm trù triết học chỉ giới hạn biến đổi của lượng, trong đó chưa làm thay đổi chất của sự vật.

Sự vật nào cũng là sự thống nhất giữa mặt chất và lượng.

Tính quy định về chất nào của sự vật cũng có tính quy định về lượng tương ứng.

Tính quy định về chất không có tính ổn định.

Tính quy định về lượng nói lên mặt thường xuyên biến đổi của sự vật.

Chất và lượng của sự vật đều tồn tại khách quan.

Không có chất lượng thuần tuý tồn tại bên ngoài sự vật.

Sự phân biệt giữa chất và lượng phụ thuộc vào ý chí của con người.

Sự phân biệt giữa chất và lượng của sự vật có tính chất tương đối.

Lượng là tính quy định vốn có của sự vật.

Lượng nói lên quy mô, trình độ phát triển của sự vật

Lượng phụ thuộc vào ý chí của con người.

Lượng tồn tại khách quan gắn liền với sự vật.

1- tính quy định vốn có,  2- số lượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu

1- mối liên hệ và phụ thuộc,  2- bản chất bên trong

1- mức độ quy mô,  2- chất lượng, phẩm chất

Chất của sự vật phụ thuộc vào số lượng các yếu tố tạo thành sự vật.

Chất của sự vật phụ thuộc vào phương thức kết hợp các yếu tố của sự vật.

Mọi sự thay đổi phương thức kết hợp các yếu tố của sự vật, đều không làm cho chất của sự vật thay đổi.

Chủ nghĩa duy tâm khách quan.

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan.

Chủ nghĩa duy vật siêu hình.

Chất của sự vật được biểu hiện thông qua thuộc tính của sự vật.

Mọi thuộc tính đều biểu hiện chất của sự vật.

Thuộc tính thay đổi, luôn làm cho chất của sự vật thay đổi.

Mỗi sự vật chỉ có một tính quy định về chất

Không có chất thuần tuý tồn tại bên ngoài sự vật.

Chỉ có sự vật có chất mới tồn tại.

Chỉ có sự vật có vô vàn chất mới tồn tại.

Sự vật và chất hoàn toàn đồng nhất với nhau.

Mỗi sự vật có nhiều thuộc tính.

Mỗi thuộc tính biểu hiện một mặt chất của sự vật.

Mỗi thuộc tính có thể đóng vai trò là tính quy định về chất trong một quan hệ nhất định.

Mỗi sự vật chỉ có một tính quy định về chất.

Chất tồn tại khách quan bên ngoài sự vật.

Chất tồn tại khách quan gắn liền với sự vật.

Chất là tính quy định vốn có của sự vật.

Không có chất thuần tuý bên ngoài sự vật.

Thuộc tính của sự vật là những đặc tính vốn có của sự vật.

Thuộc tính của sự vật bộc lộ thông qua sự tác động giữa các sự vật.

Thuộc tính của sự vật không phải là cái vốn có của sự vật.

Mỗi sự vật có nhiều thuộc tính.

Chất là tính quy định vốn có của sự vật.

Chất là tổng hợp hữu cơ các thuộc tính của sự vật nói lên sự vật là cái gì.

Chất đồng nhất với thuộc tính.

1- Tính quy định,  2- Vốn có của sự vật

1- Mối liên hệ,   2- Của các sự vật

1- Các nguyên nhân,  2- Của các sự vật

Trong hoạt động thực tiễn phải dựa vào khả năng.

Trong hoạt động thực tiễn phải dựa vào hiện thực, không cần tính đến khả năng.

Trong hoạt động thực tiễn phải dựa vào hiện thực, đồng thời phải tính đến khả năng.

Cùng một sự vật, trong những điều kiện nhất định tồn tại nhiều khả năng.

Một sự vật trong những điều kiện nhất định chỉ tồn tại một khả năng.

Hiện thực thay đổi khả năng cũng thay đổi.

Hiện thực nào cũng chứa đựng khả năng.

Khả năng luôn tồn tại trong hiện thực.

Khả năng chỉ tồn tại trong ý niệm, không tồn tại trong hiện thực.

Khả năng và hiện thực đều tồn tại khách quan.

Khả năng và hiện thực không tách rời nhau.

Chỉ có hiện thực tồn tại khách quan, khả năng chỉ là cảm giác của con người.

Cái hiện chưa có nhưng sẽ có là khả năng.

Cái hiện đang có là hiện thực.

Cái cảm nhận được là khả năng.