WorksheetsОРМАНШЫЛЫҚ 1
Total questions: 60
Worksheet time: 30mins
Басты пайдалану кесулерінің негізгі міндеттеріқандай?
1. Орманның өсіп-өнуін қамтамасыз ету; 2. Экономикалық пайда алу; 3. Орманның сапасын жақсарту.
….
Басты пайдалану кесулер жүйесі дегеніміз?
ұйымдастырушылық-техникалық көрсеткiштерi мен олардың орманның жаңаруына ықпал ету ерекшелiктерi бойынша өзара бір-біріне жақын кесу тәсiлдерi деп түсiнуқажет.
…..
Басты пайдалану кесулер жүйелерін қалай ажыратады?
Пісіп жетілген сүрекдіңдерді iрiктеп, жаппай және бiртiндеп кесулер.
……
Орманды кесуге байланысты табиғи жаңару санаттарын атаңыз:
Iрiктеп, жаппай және бiртiндеп кесулер.
……..
Іріктеп кесу жүйесінің қандай ерекше белгілері бар?
Басты мақсатқа пайдалану кесуi, ол арқылы ағаштардың белгiлi жастағы, мөлшердегi, сападағы немесе жағдайдағы бөлiгiн кезеңді кесіп алып отырады. Іріктеп кескенде орманның негiзгi элементтерi тұрақты сақталады. Мұндай кесу әр түрлi жастағы сүрекдіңдерде жүргiзiледi.
…..
Ерікті іріктеп кесулер деген не?
(Шаруашылық iрiктеп, ретті iрiктеп кесу) кезiнде ормандағы барлық ауру және жетiлiп келе жатқан ағаштар орманның табиғи жаңару барысын есепке ала отырып, кезеңді кесіліп отырады.
…..
Ерікті іріктеп кесу артықшылықтары қандай?
Іріктеп кесуде өсiп тұрған орманның пайдалы функциялары сақталады және артып отырады.
…….
Ерікті іріктеп кесудің қандай кемшіліктері бар?
Ағаш дайындау жұмыстарының кейбiр түрлерiн механизация күшiмен жүргiзу қиындайды.
……..
Қазiргi iрiктеп кесулер неше түрге бөлiнедi:
3
2
4
Ерікті іріктеп кесудің кемшіліктерін атаңыз:
Ағаш дайындау жұмыстарының кейбiр түрлерiн механизация күшiмен жүргiзу қиындайды, сүрекдiңнiң қалдырылған бөлiгi және өскiндер зақымданады, жарық сүйгiш ағаш түрлерінің табиғи жаңаруы нашарлайды.
.
Жаппай кесу жүйесі туралы түсінік және оның ерекше белгілері:
Белгiлi бір шектелген аумақта – кеспеағашта барлық ағаштар жаппай, әдетте, бiр жылда кесіп тасталатын, ұйымдастырылған кесудi және кесу техникасын атайды. Сүрекдiң кесудiң жалпы мерзiмi бiр жылмен шектеледi; кесiлетiн аудан кеспеағашпен шектеледi.
.
Жаппай кесулердiң неше негiзгi тәсiлi бар:
3
5
4
Жаппай кесу түрлері мен варианттарын сипаттаңыз:
Кесілетін орманды жаппай кесу, шоғырлап кесу және шартты жаппай кесу.
.
Орманның тұқыммен табиғи жаңару жағдайларын атаңыз:
Кесiлген жерлердiң табысты қайта жаңару жағдайларын қамтамасыз ететiн ережелердi сақтай отырып, кiшкене аудандарда (мiндеттi түрде 25 га дейiн) жүргізілетін кесулер жатады.
.
Басты мақсатқа пайдалану кесулерiнiң негiзгi мiндеттерi қандай?
Ормандардың су күзету, топырақ қорғау, санитарлық-гигиеналық, рекреациялық және басқа қасиеттерiн арттыруға жағдай жасау, қорғаныш қызметiн жоғалта бастаған алқа ағаштарды бiртiндеп осындай орман құрамындағы жас сүрекдiңдермен ауыстыруды қамтамасыз ету.
.
Жаппай жолақтап кесудің ұйымдастыру-техникалық элементтерін атаңыз:
Сүрекдiң кесудiң жалпы мерзiмi бiр жылмен шектеледi, кесiлетiн аудан кеспеағашпен шектеледi, қайта жаңару сипаты – өздігінен табиғи, көп жағдайда қажетсіз ағаш түрлерінің ауысуы байқалады, кейде, орман екпелерді қолдан отырғызу жүргізіледі.
.
Шоғырлап кесу дегеніміз не?
Транспорттық магистральдi жолдарына жақындау шоғырландырылып, үлкен ауданда (50 га–дан кем емес) жүргiзiлетiн жаппай кесу түрі.
.
Шартты жаппай (толық емес жаппай) дегеніміз не?
Сүрекдiң қорының 60-90 пайызы кесіледі және пайдалану жағынан төмен бағалы ағаштар қалдырылады.
.
Өскiндi сақтау дегеніміз не?
Егер орман шымылдығы астында басты ағаш түрлерінің өмiршең өскiнi болмаса, кесуден бiрнеше жыл бұрын оның шығуын мына шаралар көмегiмен жүзеге асыру қажет.
.
Өскінді сақтай отырып, кесілетін орманды дайындау технологиялық сұлбаларын атап беріңіз.
Екiншi сатыны (қабатты) пен орман астарын сирету және жоғарғы орман шымылдығындағы кемшілікті (минусты) ағаштарды кесіп тастау, тұқым жақсы беретiн жылы топырақ бетiн әртүрлі құрал-жабдықтармен минерализациялау, өсіп шыққан өскiндi күтiп-баптау (бәсекелес ағаш және бұта түрлерін кесіп тастау, шөптi ору, зақымданған көшеттерді ағаш түбiріне отырғызу және т.б.).
.
Біртіндеп кесу түсінігі мен оларды орындау жағдайларын сипаттаңыз.
Белгiлi бір ауданда (кесілетін орманда) орманшылыққа негiзделген уақыт аралығында бiрнеше амал қолдану арқылы сүрекдiңдер алып тасталатын орман ағаштарын кесуді ұйымдастыру мен кесу техникасын атайды.
.
Бiртiндеп кесу жүйесi неше түрлi болады?
2
3
5
Бiртiндеп кесу жүйесi екi түрлi болады:
Тізбекті, параллель біртіндеп кесу
.
Ормандар тобына, орман типiне, басты ағаш түрлерінің биологиялық ерекшелiктерiне, құрамына, пішініне, толымдылығына, бонитетiне, санитарлық және қайта жаңару жағдайларына байланысты бiртiндеп тұқымдық-кеспеағаштық кесулер жүргiзгенде, амалдар саны нешеу?
4,3 және 2
4,5және3
5
Тұқымдық-кеспеағаштық бiртiндеп кесулердiң негiзгi ұйымдастыру-техникалық элементтеріне мыналар жатады:
1. Тасымалдау жолдарын ұйымдастыру; 2. Кесу алаңшаларының белгіленуі; 3. Ағаштарды кесу тәртібі мен әдістері; 4. Технологиялық процестерді ұйымдастыру; 5. Өскіннің сақталуын қамтамасыз ету; 6. Қауіпсіздік шаралары.
.
Бiртiндеп тұқымдық-кеспеағаштық кесулердiң басты артықшылықтары қандай?
Орманның су мен топырақ қорғау, рекреациялық және басқа пайдалы функцияларын сақтау және арттыру, жақсы тұқым беру және орманның басты ағаш түрлерінің жаңаруы үшiн қолайлы жағдай жасау мүмкiндiгi.
ағаш кесіп құлату – пакеттеу машиналары жүйесі
Топтық таңдап кесудің ұйымдастыру-техникалық элементтерін сипаттаңыз.
Кесу амалдарының саны және қайталанылуы, әр кесу амалында таңдаудың пайызы, ағаштарды кесуге таңдап алудың ретi, 1 га-дағы «терезелер» (қайта жаңаратын ұялар) саны, «терезелер» мөлшерi.
ағаш кесіп құлату – пакеттеу машиналары жүйесі
Біртіндеп тұқымдық-кеспеағаштық кесудің басты кемшіліктері қандай?
Кесіп құлату және тасымалдау кезінде басты ағаш түрлері өскінінің зақымдануы және зор жойылу қауіп-қатерінің болуы, бағалы ағаш түрлерінің өскінін екінші дәрежелі ағаш–бұта түрлерінің және шөптесін өсімдіктердің басып кету қаупі.
сүрекдiңнiң қалдырылған бөлiгi және өскiндерзақымданады
ағаш дайындау жұмыстарының кейбiр түрлерiн механизация күшiмен жүргiзу қиындайды
Ағаш кесу жұмыстарының қандай сұлбалары пайдаланылады?
Ағашты кесіп құлату – тасымалдау – ағаштарды тиеу, ағашты кесіп құлату – тасымалдау – ағаштарды бұтақтардан тазарту – тазартылған ағаштарды тиеу, ағашты кесіп құлату – ағаштарды бұтақтардан тазарту – тасымалдау – тазартылған ағаштарды тиеу.
өскiннiң және топырақтың зақымдану деңгейi, көбiнесе, кесу өндiрiсінің процесін ұйымдастырылуына, ағаш өңдеу технологиясына байланысты
Ағаштарды кесіп құлату ретi мен бағыты негiзiнен омарталарды кесiп өңдеудің тәсiлiн
Ағаш кесу жұмыстарына арналған машиналар жүйесі толық қалай жіктеледі?
Бензинді-моторлы аралары жүйесі, ағаш кесіп құлату машиналары жүйесі, ағаш кесіп құлату – пакеттеу машиналары жүйесі, ағаш кесіп құлату – тасымалдау машиналары жүйесі.
бензинді-моторлы аралары жүйесі
ағаш кесіп құлату – пакеттеу машиналары жүйесі
Қазіргі уақытта қолданылатын машиналар жүйесін атап беріңіз:
Бірінші топта, ағаш кесіп құлату машиналары пайдаланылады, екінші, ағаш кесіп құлату-пакеттеу машиналары, үшінші, ағаш кесіп құлату-тасымалдау машиналары, төртіншіде, ағашты кесіп құлату жылжымалы моторлы саймандармен атқарылады.
екінші, агаш кесіп кулату-пакеттеу машиналары, ушінші, аташ кесіп кулату-тасымалдау машиналары
екінші, агаш кесіп кулату-пакеттеу машиналары
Ағаш кесу жұмыстары үшін арналған барлық машиналар жүйесін шартты түрде неше топқа бөлуге болады?
4 топқа
3 топқа
5топқа
Кесу омартасы дегеніміз не?
Машинаның немесе ағаш құлатушының бір рет өткенде кесіліп өңделетін кесу омартасының бөлігі.
агаштарды кесіп кулату реті мен багыты негізінен омарталарды кесіп өңдеудің тәсілін анықтайды
Кесу таспа дегеніміз не?
Ағаш діңдері немесе желегі бар кесілген ағаштар бір омарта сүйретпесімен трактор арқылы тасымалданатын, кеспеағаш (кесілетін орман) бөлігін атайды.
агаштарды кесіп кулату реті мен багыты негізінен
омарталарды кесіп ондеудін тэсілін аныктайды
Көлденең-таспа және тік-таспа тәсілдерінің айырмашылығы қандай?
Ағаш кесіп құлатушы таспа бойымен жүре отырып, бірден ағаштарды бірнеше омарталарда құлатады және олар сүйретпе маңында оған параллель құлайды, ол сүйретпеден ұзақтаған сайын бұрыш жасап құлайды. Мұның өзі өскіннің сақталуын және кеспеағаштағы жұмыстардың қауіпсіздігін төмендетеді.
кескенде, суйретпеге жакын жерде агаштар
уштарымен тасымалдау жолына карай
Өскіні бар кесілетін ормандарда ағаш кесу жұмыстарын ұйымдастыру қалай жүргізіледі?
Кеспеағаштарды кесіп, өңдеу жұмысы сүйретпелерді (волок), омарталарды, өңдеу және тиеу алаңшаларын белгілеп алған соң ғана жүргізіледі. Омартаның ені трактормен тасымалдағанда сүрекдіңнің бір жарым биіктігінен аспауы тиіс. Бұл ағаштарды ұшымен сүйретпеге 45°-тан асырмай бұрышпен құлатуды қамтамасыз етеді.
бензинді-моторлы аралары жуйесі
Орман ағаштарын машина арқылы кесіп құлату кезіндегі ағаш кесу жұмыстарының технологиясы туралы
Ағаштарды кесіп құлатуға, кесіп құлату-пакеттеуге және ағаштарды кесіп құлату-тасымалдауға арналған машиналардың жасалуы (ВМ-4, ВТМ-4А, ВТМ-4М, ЛП-2, ЛП-17, ЛП-19, ЛП-49) ағаш кесу жұмыстарының процестерін механикаландыруға мүмкіндік береді.
колданылып отырган жуйе барлык машиналар
ушін жумыс аукымын камтамасыз етеді
Кесілетін орманды ЛП-19 машиналарымен кесіп өңдеудің қандай сұлбаларын білесіз?
Ағаш кесіп құлату машинасымен өңдеу, тасымалдау жолына тік жасалған таспа арқылы, жолақтармен немесе таспалармен кесіп өңдеу, бұтақ кескіш машина, ағаш сүйрейтін трактор.
тасымалдау жолына тік жасалган таспа аркылы
Кесілетін орманды кесіп құлату-тасымалдау машиналарымен өңдеу туралы:
Манипуляторлық машиналар (ЛП-17, ЛП-19) және рычагтық машиналар (ВМ-4М, ВММА).
біркальшты сирету аркылы жузеге асырылатын іріктеп кесулерде кен алымды кесіп кулату- пакеттеу
машиналары Л1-19 пайдаланылады
Шартты жаппай кесу кезіндегі кеспеағаш жұмыстарының технологиясы қалай орындалады?
Іріктеп және біртіндеп кесулерді жүргізу жағдайлары біршама өзгеше, сондықтан кесілетін орман ортасын сақтауды қамтамасыз ететін технологиялық процестер мен машиналар пайдалану қажет.
Мунда кесілетін агаштар, кеуде тусы биіктігінде әртүрлі белгілермен таңдалады
Ағаш кесу жұмыстарының сұлбалары туралы мәлімет:
Ағашты кесіп құлату - ағаштарды бұтақтардан тазарту - тасымалдау - бөлішектеп кесу - сүріптау және текшелеп жинау - сортименттерді тиеу.
кеспеагаштарды kecin, ондеу
жумысы
суйретпелерді (волок), омарталарды, ондеу жоне тиеу аланшаларын белгілеп алган сон гана жургізіледі
Ағаш кесу жұмыстарын механикаландыру туралы:
Ағаш дайындау жұмыстары орман өсімдіктеріне күшті ықпал етеді: өскін мен орман астарының бөлігі жойылады немесе зақымданады, топырақ нығыздалады, орман жамылғысы сыдырылады, орманның су тұтыну және қорғаныш қасиеттері өзгереді.
Мундай технология кезінде эр жумыс амалында
омарта ортасынан технологиялык
доліз кесіліп
дайындалады жэне бір уакытта дэліздін екі жагынан белгілі бір каркынмен сурекдіндер сиретілед
Кесілген орманды тазалау міндеттерін орындау үшін неше тәсілге бөлінеді?
4
5
Кесілген орманды отсыз тазалау түрлерін сипаттаңыз:
Іріктеп, біртіндеп, құрамды кесулерде және кесілген орманның табиғи өсуі ескерілген күтін-баптау кесулерінде тиімді және оған үш вариант кіреді.
орманнын топырак коргау жэне су реттеу
кызметін сактау
Кесілген орманды тазалаудың құрама тәсілінің мәні мен ерекшеліктері:
Отты және отсыз тәсілдердің үйлестірілуі болып табылады.
Отты тәсілдің үйлестірілуі
Кесу қалдықтарын жату үшін қолайлы кезең:
Күз бен қыс айлары болып табылады.
кектем бен кыс айлары болып табылады
Кесілген орманды өртпен тазалау неше вариант қарастырылады?
2
3
Құрама тәсілді И.С. Мелехов қай жылы ұсынған?
1933ж
1943ж
Кесу қалдықтарын жағудың аса қауіпсіз уақыты:
Қыс кезеңі болып табылады.
кектем кезені болып табылады
Кесілген орманды отсыз тазалаудың артықшылықтары:
Кесу қалдықтарын технологиялық жанға өңдеу немесе отын ретінде пайдалану үшін жинап қою.
әр турлі топырактарда бірдей жалын мелшерінін
эсері эркилы болады
Отты тазалау тәсілінде екі вариант қарастырылған және оларды сипаттап беріңіз:
Алдын-ала үйіндіге жиналған кесу қалдықтарын жағу және жаппай өртету.
Ажер жамылысын жояды жэне топырактын
физикалык касиеттеріне серін тигізеді
Күтіп-баптау кесулеріне түсінік беріңіз:
Алқа ағаштарда басты ағаш түрлерінің өсуіне қолайлы жағдайлар жасауға, орманның пайдалы қызметін арттыруға және аташ сүрегін ұқытында пайдалану мақсатында батытталған кесулер болып саналады.
басты максаттагы пайдалану кесулері мелшерін кобейтпей-ак, аралык пайдалану есебінен суректі косымша пайдалану, кутіп-баптау кесулерінен алынган онімді откізудін нотижелі болуы, орманды ауданны 1 гектарынан мемлекетке тусетін кірісті кобейту
Күтіп-баптау кесулерінің экономикалық және биологиялық шарттары қандай?
Басты мақсаттағы пайдалану кесулерінің мөлшерін көбейтпей-ақ, аралық пайдалану есебінен сүректі қосымша пайдалану, күтім-баптау кесулерінен алынған өнімді өткізу нәтижелілігі, орманды ауданның 1 гектарынан мемлекетке түсетін кірісті көбейту.
тураралык катынастарды реттеу жене осіп-ону орны жадайларына аса бейім
Aғаш түрлерінің жасына және биологиялық ерекшеліктеріне қарай неше түрге бөлінеді?
4
3
Күтіп баптау кесу түрлерін атаңыз:
Жарықтандыру, тазартпалы, сиретпелі және отпелі кесулер.
Тазартпалы және жарықтандыру
Күтіп баптау кесу түрлері және оларды жүргізу уақыты: Жарықтандыру кесу жұмыстары, қылқан жапырақты ағаштарды қай жылға дейін жүргізілуі тиіс?
20жыл
40 жыл
Тазартпалы кесу жұмыстары, қылқан жапырақты ағаштарды қай жылға дейін жүргізілуі тиіс?
21-30жыл
31-40жыл
Сиретпелі кесу жұмыстары, қылқан жапырақты ағаштарды қай жылға дейін жүргізілуі тиіс?
21-40жыл
31-50жыл
Күтіп баптау кесулерінің түрлері және оларды жүргізу уақыты: Отпелі кесу жұмыстары, қылқан жапырақты ағаштарды қай жылдан жоғары жүргізілуі тиіс?
45жыл
30жыл
Күтіп баптау кесулері арқылы техникалық піскен сүректі өсіру мерзімін қысқарту үшін қолайлы жүргізілетін кесу түрі?
Өтпелі
Санитарлы
