NEW
Font size
Worksheetsфизика рк1
Total questions: 51
Worksheet time: 26mins
«Санақ денесі» ұғымы:
қозғалыстағы денелердің жағдайын анықтау үшін, таңдап алынған дене
векторлық шама
хₒ(t):yₒ(t):zₒ(t):
координат басы
Орын ауыстыру дегеніміз:
дененің бастапқы және соңғы орнын қосатын түзудің бағытталған кесіндісі
жылдамдық векторы сипаттайтын түзу
дененің бастапқы және соңғы орнын қосатын түзу
дененің бастапқы және соңғы орнын қосатын кесінді
траекторияның ұзындығы
Материалдық нүктенің кеңістіктегі орнын координаталарының уақытқа байланысы арқылы анықталады:
x(t):y(t):z(t)
r̅(t)
S(t)
r̅(t) , S(t)
x(t):y(t):z(t) S(t)
Инерциалды санақ жүйе ұғымы:
Ньютон заңдары ақиқат болып есептелетін санақ жүйесі
декарт координат жүйесімен байланысқан санақ жүйесі
ілгерілемелі қозғалатын санақ жүйесі
айналмалы санақ жүйесі
күнмен байланысқан санақ жүйесі
Кеңістіктегі нүктенің орнын анықтау үшін неше координата қажет:
3
6
9
12
n(n-1)
«Еркіндік дәреже саны» ұғымы:
дене немесе денелер жүйесінің орнын анықтауға қажетті тәуелсіз координаталар саны
дене массасының оның жылдамдығына көбейтіндісі
Декарт жүйесіндегі координаттар саны
берілген процесс үшін сақталу заңдарын сипаттайтын теңдеулер саны
гироскоп осьтері
Айналмалы еркіндік дәрежелері ұғымы:
кеңістіктегі дененің қозғалысын сипаттайтын теңдеулер саны
ауырлық центрінің декарттық координаталары
жолдың уақыт бойынша туындысы
Эйлер бұрыштары
дененің кез келген нүктелер арасындағы қашықтықтың лездік мәндері
Ілгерілемелі қозғалыс:
дененің барлық нүктелері бірдей орын ауыстырса
егер де дененің қозғалысы кезінде, оның қандай да бір екі нүктелері қозғалыссыз қалса
дененің барлық нүктелері параллель кеңістікте орын ауыстырады
оське қатысты дененің қозғалысы
дененің қорытқы қозғалысы
Айналмалы қозғалыс:
дененің барлық нүктесі шеңбер бойымен қозғалғанда, центрі бір түзу бойында жатса
>дененің барлық нүктелері параллель кеңістікте орын ауыстырса
дененің барлық нүктелері бірдей орын ауыстырса
осьтің қозғалысы
қатты дененің күрделі қозғалысы
Ньютонның бірінші заңы:
егер де денеге ешқандай күш әсер етпесе, онда ол өзінің тыныштық күйін немесе бірқалыпты қозғалысын сақтайды
екі денеге әсер етуші күш сан жағынан тең, ал бағыты жағынан қарама-қарсы бағытталады
кез келген дене тыныштықта тұрғанда, оған әсер ететін күштің қосындысы нольге тең
дене массасының үдеуге көбейтіндісі күшке тең
F̅=ma̅
Арнайы салыстырмалық теорияның бірінші постулаты:
бір санақ жүйесінен екінші санақ жүйесіне өткенде табиғат заңдары инвариантты болады
> бос кеңістіктегі жарық жылдамдығы – тұрақты шама
эфир бар болмайды
абсолют қозғалыс жағдайын анықтау мүмкін емес
эфирдің бір уақытта барлық инерциалды санақ жүйелерімен байланыста болуы мүмкін емес
Арнайы салыстырмалық теорияның екінші постулаты
вакуумдағы жарық жылдамдығы барлық инерциалды санақ жүйесінде бағыттары жағынан бірдей, сонымен қатар жарық көзі мен бақалаушының жылдамдығына тәуелсіз
абсолют қозғалыс жағдайын анықтау мүмкін емес
бос кеңістіктегі жарық жылдамдығы – тұрақты шама
эфир бар болады
бастапқы шарттары бірдей болатын барлық физикалық құбылыстар бірдей жүреді
Лездік жылдамдық:
v =dtdS
v= t2+t1x2−x1
v=at
v=t1+t2..+tnS1+S2+..+Sn
v= 2v1+v2
Траектория ұғымы:
Материялық нүктенің өз қозғалысы кезінде сызатын сызығы
Жолдың басын және соңын қосатын шама
Координат басынан перпендикулярға дейінгі қашықтық
Координат басынан перпендикулярға дейінгі қашықтық
Векторлық қисық сызық
Қозғалыстың векторлық түрде анықталуы:
r̅(t)
x(t), y(t), z(t)
S(t)
r̅(t), S(t)
x(t), y(t), z(t) S(t)
Қорытқы жылдамдықтың модулі:
v=vx2+vy2+vz2
v=vxi+vyi+vzi
v=at
v=dtdS
v=ωR
Нормаль үдеу:
an=rv2
an=dtdv
an=a1
an=ΔtΔv
Ұзындықтың Лоренц қысқартулары:
координаталық жүйеде қозғалыста болатын стержень, тыныштық жүйеде тұрған стерженьге қарағанда әлдеқайда қысқа
координаталық жүйеде қозғалыста болатын стержень, тыныштық жүйеде тұрған стерженьге қарағанда әлдеқайда ұзынырақ
Лоренц түрлендірулеріне қатысты ұзындық инвариантты
Галилей түрлендірулеріне қатысты стержень ұзындығы инвариантты
Тұйықталған жүйе үшін импульстің сақталу заңы:
∑Mi=const
∑Mi=0
∑Li=const
L=0
Консервативтік емес күштер:
үйкеліс күші
серпімді күштер
жұмысы жолдың формасына тәуелсіз
тартылыс күші
Күш моменті:
M̅=[ F̅ r̅ ]
J=mr2
N̅=[ r̅ mv̅ ]
M̅=[ r̅ F̅x ]
Квазисерпімді күш:
Fx=-kx
Fx=kt
Fx=max
Fx=−γr2Mn
Гармониялық тербелістер кезінде материалдық нүкте қандай күштің әсерінен қозғалады:
Fx= -kx
Fx= kt
Fx= max
Fx=−γr2Mn
Ньютонның екінші заңының жалпы түрі:
F=dtdp
F =mdtdv
F =ma 2
F =dtdmv
Мещерский теңдеуі:
m dtdv=F+v′ dtdm
F =mv
m dtdv=F
F =dtdP
Абсолют қатты дене:
Деформациясын ескермеуге болатын дене
Өлшемдерін ескермеуге болатын дене
Дұрыс пішіндес дене
Дұрыс пішіндес дене
Материалдық нүктелер жүйесінің импульсі:
p=i=1∑n[ri,pi]
p=∑pi
F=dtdp
p=const
Массасы 100 кг адам, 6 м/с жылдамдықпен жағадағы қозғалыссыз қайыққа секіреді Қайық массасы 200 кг Қайық пен адам қандай жылдамдықпен қозғалар еді:
2 м/с
1,5 м/с
6 м/с
9 м/с
Қай санақ жүйесіне қатысты материалдық нүкте аз массаға ие:
нүктенің жылдамдығы максимал болатын жүйеге қатысты
нүкте бірқалыпты және түзу сызықты қозғалатын жүйеге қатысты
нүкте бірқалыпты үдемелі қозғалатын жүйеге қатысты
нүктенің жылдамдығы нөлге тең болатын жүйеге қатысты
Ауырлық күштің энергиясы:
U=mgh
U=2mv2
U=eEx
U=2kx2
Күш жұмысының ұғымы:
dA=(F⋅dS)
ΔA=FΔS
ΔA=(F⋅Δm)
ΔA=kxΔx
Дененің толық энергиясы:
E=1−c2v2m0c2
E=m0c21−c2v21−1
E=m0c2
E=2mv2
Маятниктің еркін тербелісі кезіндегі, оның максимал кинетикалық энергиясы 20 Дж Оның толық механикалық энергиясы қандай аралықтарда өзгереді:
-20-дан +20 Дж-ге дейін
0-ден 40 Дж-ге дейін
өзгермейді және ол 20 Дж-ге тең
өзгермейді және ол 40 Дж-ге тең
Айнымалы қозғалыс үшін динамиканың екінші заңы
mсырт=Iε
mсырт=Iϵy2
mсырт=Iϵz2
mсырт=Iϵx2
Штейнер теоремасы:
I=I0+ma2
I0=Δmiri2
I=∫r2dm
M=IB
Шардың инерция моменті:
J=52mR2
J=31mR2
J=43mR2
J=21mR2
Жазық қозғалыс кезіндегі дененің кинетикалық энергиясы:
Ek=2Jω2+2mv2
Ek=2Jω2
Ek=21(Jxωx2+Jyωy2+Jzωz2)
Ek=2mv2
Центрге тартқыш үдеу:
a=ω2r
a=rv2n+dtdvτ
a=mF
a=dtdvτ
Инерттілік анықтамасы:
дененің, тыныштық күйін немесе бірқалыптылығын және түзу сызықты қозғалысын сақтау қасиеті
дененің, басқа денеге әсерін білдіреді
дененің жылдамдығын, шамасын немесе бағытын өзгертуге жасалған жұмысқа кедергі көрсету
дененің, өзіне басқа денелерді тарту қасиеті
Айналмалы қозғалыстың кинетикалық энергиясы:
T=2Jω2
T=2mvc2+2Jcω2
T=2mv2
dA=dEk
Адиабаталық процесс кезінде:
Жылу алмасу болмайды, энтропия тұрақты.
Жүйе сыртқы ортамен жылу алмасады.
Жұмыс орындалмайды немесе нөлге тең.
А=0 немесе А=1.
Термодинамикалық параметрлерге ... жатады:
Температура
Бұрыштық үдеу.
Масса дефектісі.
Тербеліс жиілігі.
Материалдық нүктелер жүйесінің қозғалыс теңдеуі:
dtdp=0
dtdp=F,мұндағы F−
қорытқы ішкі күш
dtdp=F,мұндағы F−
қорытқы ішкі күш
M=dtdL
Сұйық ағынының үзіліссіздік теңдеуі:
vS=const
p+ρgh+2ρv2
=const
p+ρgh=const
p+2ρv2=const
Изохоралық процесс теңдеуі (m=const: V=const):
TP=const
VT=const
TV=const
P⋅T=const
МКТ растайтын кейбір тәжірибелер:
Броундық қозғалыс.
Френель тәжірибесі.
Кавендиш тәжірибесі.
Био-Савар тәжірибесі.
Молекулалардың микроскопиялық параметрлері:
Масса
Температура
Көлем
Концентрация
Үдемелі айнымалы қозғалыстың бұрыштық үдеуімен бұрыштық жылдамдығы қалай бағытталады:
аксиальды векторлар болғандықтан айналу өсінің кез келген нүктесінен салуға болады
троекторияға нормаль бағытымен
троекторияға 600 бұрыш жасай бағытталады
троекторияға жүргізілген жанаманың бағытымен
Адиабаталық деп өтетін процесті айтамыз:
жүйе мен сыртқы орта арасында жыду алмасуынсыз
тұрақты қысымда
тұрақты көлемде
тұрақты температурада
Газды идеал деп санауға болады, егер:
молекулалардың өлшемі, арақашықтағы өзара әсерлесуі ескерілмесе және молекулалар арасындағы соқтығыс серпімді болса
олардың арақашықтағы өзара әсерлесуін ескермеуге болатын болса
молекулалар арасындағы соқтығыс серпімді болатын болса
молекулалардың өлшемін ескермеуге болатын болса
Идеал газдың ішкі энергиясы мынаған тәуелді:
температураға
көлемге
көлем мен температураға
көлем мен температураға
