Sự xung đột không liên quan giữa các sự vật

Mối liên hệ và tác động qua lại giữa các mặt đối lập

Sự đồng thuận hoàn toàn giữa các yếu tố

Sự tách biệt tuyệt đối giữa các mặt

Phụ thuộc vào ý thức con người

Tồn tại độc lập với ý chí con người

Chỉ xuất hiện khi được nhận thức

Do con người tạo ra

Mâu thuẫn chỉ tồn tại trong một lĩnh vực

Mâu thuẫn có mặt ở mọi sự vật và giai đoạn phát triển

Mâu thuẫn không liên quan đến sự phát triển

Mâu thuẫn chỉ xuất hiện khi có xung đột

Tuyệt đối và không thay đổi

Tương đối và tạm thời

Vĩnh viễn và cố định

Không liên quan đến đấu tranh

Khi mâu thuẫn phát triển đến mức độ nhất định

Khi không có sự đấu tranh

Khi sự thống nhất kéo dài mãi mãi

Khi các mặt đối lập tách rời nhau

Gây ra sự đình trệ

Là nguồn gốc của sự vận động và phát triển

Duy trì sự ổn định

Ngăn cản sự thay đổi

Vĩnh viễn

Tạm thời và có thể bị phá vỡ

Không liên quan đến sự phát triển

Tuyệt đối và bất biến

Vai trò đối với sự phát triển

Sự tồn tại khách quan

Tính phổ biến

Tính tương đối

Tránh né mâu thuẫn

Phát hiện và giải quyết mâu thuẫn một cách khoa học

Tạo ra mâu thuẫn không cần thiết

Bỏ qua sự đấu tranh

Tạm thời

Tuyệt đối và không ngừng

Chỉ xảy ra trong điều kiện cụ thể

Không liên quan đến sự thống nhất

Sự ổn định tuyệt đối

Sự đấu tranh của các mặt đối lập

Sự đồng nhất hoàn toàn

Sự tách biệt giữa các yếu tố

Sự mất đi của cái cũ và ra đời của cái mới

Sự duy trì trạng thái cũ mãi mãi

Sự ngừng phát triển

Sự tách rời các mặt đối lập

Nhìn nhận sự vật một cách phiến diện

Nhận thức biện chứng và thúc đẩy sự phát triển

Giữ nguyên trạng thái cũ

Loại bỏ sự đấu tranh

Học thuyết về sự ổn định

Học thuyết về sự thống nhất của các mặt đối lập

Học thuyết về sự tách biệt

Học thuyết về sự phát triển đơn chiều