Tập hợp nhiều quần thể sinh vật

Tập hợp nhiều cá thể sinh vật

Gồm các sinh vật trong cùng một loài

Gồm các sinh vật khác loài

Quần xã sinh vật có cấu trúc động.

Trong lòng mỗi quần xã thường xuyên xảy ra các mối quan hệ: hỗ trợ, đối địch.

Cấu trúc thường gặp của quần xã sinh vật là kiểu phân tầng nằm ngang.

Khi điều kiện môi trường thuận lợi thì quần xã có nhiều quần thể khác nhau cùng tồn tại.

Các quần xã thường khác nhau về số lượng loài trong sinh cảnh mà chúng cư trú.

Rừng cây ngập mặn vườn quốc gia Xuân Thủy, Nam Định là một quần xã.

Quần xã là tập hợp các quần thể sinh vật cùng loài sống trong một không gian xác định, ở đó chúng có quan hệ chặt chẽ với nhau và với môi trường để tồn tại và phát triển ổn định theo thời gian.

Các loài sinh vật trong quần xã thường phân bố thành nhiều tầng theo chiều thẳng đứng hoặc tập trung ở những nơi thuận lợi theo mặt phẳng ngang.

Một khu rừng

Một hồ tự nhiên

Một đàn chuột đồng

Một ao cá

Sinh vật phân giải

Sinh vật tiêu thụ.

Sinh vật sản xuất.

Xác sinh vật, chất hữu cơ.

Số lượng các loài trong quần xã

Thành phần loài trong quần xã

Số lượng các cá thể của từng loài trong quần xã

Số lượng và thành phần loài trong quần xã

Một loài

Một quần thể

Một giới

Một quần xã

Kiểu tăng trưởng.

Nhóm tuổi.

Thành phần loài.

Mật độ cá thể.

Thành phần loài của quần xã biểu thị qua nhóm các loài ưu thế, loài đặc trưng, số lượng cá thể của mỗi loài.

Quan hệ của các loài luôn đối kháng.

Sự phân bố cá thể trong không gian của quần xã theo chiều thẳng đứng và chiều ngang.

Giữa các nhóm loài có quan hệ về mặt dinh dưỡng, trong quần xã các cá thể chia thành các nhóm: sinh vật sản xuất, sinh vật tiều thụ và sinh vật phân giải.

Các quần xã sinh vật khác nhau nhưng có độ đa dạng giống nhau.

Số lượng loài trong quần xã là một chỉ tiêu biểu thị độ đa dạng của quần xã đó.

Quần xã có độ đa dạng cao khi có số lượng loài lớn và số cá thể của mỗi loài thấp.

Mức độ đa dạng của quần xã không biểu thị sự ổn định hay suy thoái của quần xã.

Loài đặc trưng

Loài đặc hữu

Loài ưu thế

Loài ngẫu nhiên

giới động vật

giới thực vật

giới nấm

giới nhân sơ (vi khuẩn)

Có số lượng ít nhất trong quần xã

Có số lượng nhiều trong quần xã

Phân bố nhiều nơi trong quần xã

Có vai trò quan trọng trong quần xã

Độ nhiều, độ đa dạng, độ tập trung

Độ đa dạng, độ thường gặp, độ tập trung

Độ thường gặp, độ nhiều, độ tập trung

Độ đa dạng, độ thường gặp, độ nhiều

Độ đa dạng

Độ nhiều

Độ thường gặp

Độ tập trung

Độ đa dạng

Độ nhiều

Độ thường gặp

Độ tập trung

Theo chiều thẳng đứng và chiều ngang

Đồng đều và theo nhóm.

Ngẫu nhiên và đồng đều.

Theo chiều thẳng đứng và theo nhóm.

Do sự phân bố các nhân tố sinh thái không giống nhau, đồng thời mỗi loài thích nghi với các điều kiện sống khác nhau

Để tăng khả năng sử dụng nguồn sống, do các loài có nhu cầu ánh sáng khác nhau.

Để tiết kiệm diện tích, do các loài có nhu cầu nhiệt độ khác nhau và tăng không gian phân bố của các cá thể sinh vật.

Để giảm sự cạnh tranh nguồn sống, tiết kiệm diện tích và tạo ra sự giao thoa ổ sinh thái giữa các quần thể sinh vật.

Tăng hiệu quả sử dụng nguồn sống, tăng sự canh tranh giữa các quần thể.

Giảm mức độ canh tranh giữa các loài, giảm khả năng tận dụng nguồn sống.

Giảm khả năng tận dụng nguồn sống, tăng sự canh tranh giữa các quần thể.

Giảm mức độ canh tranh giữa các loài, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn sống.

Độ đa dạng của quần xã phụ thuộc vào điều kiện sống của môi trường.

Trong quá trình diễn thế nguyên sinh, độ đa dạng của quần xã tăng dần.

Quần xã có độ đa dạng càng cao thì thành phần loài càng dễ bị biến động.

Độ đa dạng của quần xã càng cao thì sự phân hóa ổ sinh thái càng mạnh.

Tận dụng diện tích rừng và tận dụng triệt để nguồn thức ăn trong rừng.

Sự thích nghi của thực vật với điều kiện chiếu sáng khác nhau.

Sự thích nghi của thực vật với điều kiện độ ẩm khác nhau.

Sự hỗ trợ nhau của các loài cây để cùng nhau lấy được nhiều chất dinh dưỡng và khoáng chất.

Môi trường thuận lợi.

Sự định cư của các quần thể tới vùng đệm.

Ngoài các loài vùng rìa còn có những loài đặc trưng.

Diện tích rộng.

Đều giảm.

Đều tăng.

Số lượng loài giảm, cá thể mỗi loài tăng.

Số lượng loài tăng, cá thể mỗi loài giảm.

2 loài.

1 loài.

3 loài.

Nhiều loài.

Quần thể sinh vật.

Quần xã sinh vật.

Đàn ốc.

Một nhóm hỗn hợp cũng không phải quần xã cũng không phải quần thể.

Sự cạnh tranh giữa các loài.

Kích thước cá thể của quần thể.

Mối quan hệ giữa con mồi và vật ăn thịt.

Mức độ thay đổi của các nhân tố vô sinh.

cỏ bợ

trâu, bò

sâu ăn cỏ

bướm

Vật ăn thịt con mồi

Ức chế - cảm nhiễm

Cạnh tranh

Kí sinh

Sinh vật này ăn sinh vật khác, ức chế cảm nhiễm

Kí sinh vật chủ, sinh vật này ăn sinh vật khác

Kí sinh vật chủ, ức chế cảm nhiễm

Ức chế cảm nhiễm, cạnh tranh

quan hệ hợp tác

quan hệ cộng sinh

quan hệ hội sinh

quan hệ kí sinh.

cạnh tranh.

ức chế - cảm nhiễm.

hội sinh.

hợp tác.

Hội sinh và ức chế cảm nhiễm

Ức chế cảm nhiễm và cạnh tranh

Hội sinh và hợp tác

Hội sinh và kí sinh

Quần thể ếch đồng và quần thể chim sẻ.

Quần thể cá chép và quần thể cá mè.

Quần thể chim sẻ và quần thể chim chào mào

Quần thể chim sâu và quần thể sâu đo

thuốc trừ sâu có nguồn gốc thực vật

thuốc trừ sâu hóa học

bẫy đèn

thiên địch

Nuôi cá để diệt bọ gậy

Dùng ong mắt đỏ để tiêu diệt sâu đục thân hại lúa

Cây bông mang gene kháng sâu bệnh của vi khuẩn

Nuôi mèo để diệt chuột

Trạng thái cân bằng sinh học trong quần xã.

Sự tiêu diệt của một loài nào đó trong quần xã.

Sự phát triển của một loài nào đó trong quần xã

Sự điều chỉnh khả năng cạnh tranh của các loài trong quần xã.

Thu nhặt, tiêu hủy càng nhiều ổ trứng của chúng càng tốt

Tìm kiếm và tiêu diệt ở tuổi trưởng thành

Nhân nuôi thiên địch (nếu có) và thả vào tự nhiên nơi có ốc bươu vàng sinh sống

Hạn chế nguồn thức ăn của chúng

tất cả các loài đều bị hại.

tất cả các loài đều không có lợi, cũng không bị hại gì.

ít nhất có một loài bị hại.

cả hai loài đều có lợi.

Hợp tác.

Hội sinh.

Cộng sinh.

Kí sinh.

Không theo chu kỳ.

Theo chu kỳ ngày đêm.

Theo chu kỳ mùa.

Theo chu kỳ nhiều năm.

Cây tầm gửi và cây thân gỗ.

Cá ép sống bám trên cá lớn.

Hải quỳ và cua.

Chim mỏ đỏ và linh dương.

Quan hệ giữa cây lúa và rong rêu trong ruộng lúa.

Quan hệ giữa loài thực vật với các loài vi khuẩn ký sinh trong quần thể sinh vật.

Quan hệ giữa tảo và nấm trong địa y.

Quan hệ giữa cây họ đậu và vi khuẩn trong nốt sần cây họ đậu.

Quan hệ hỗ trợ bao gồm quan hệ cộng sinh, hội sinh và hợp tác.

Quan hệ đối kháng, ít nhất một loài được lợi.

Quan hệ hỗ trợ đem lại lợi ích cho tất cả các loài.

Quan hệ đối kháng làm cho các loài đều bị hại.

Tăng vì cung cấp thêm nuồn thức ăn cho tảo.

Giảm vì làm ô nhiễm môi trường nước ao.

Giảm vì gây ra hiện tượng nước nở hoa.

Tăng vì cạnh tranh giữa động vật nổi ít khốc liệt hơn.

Hải quỳ và cua là mối quan hệ hợp tác.

Chim mỏ đỏ và linh dương là mối quan hệ cộng sinh.

Phong lan bám trên cây thân gỗ là mối quan hệ ký sinh.

Vi khuẩn và tảo đơn bào trong địa y là mối quan hệ cộng sinh.

Cỏ dại - lúa.

Dây tơ hồng - cây nhãn.

Tầm gửi - cây hồng xiêm.

Giun đũa - lợn.

Quan hệ ký sinh.

Quan hệ hội sinh.

Quan hệ con mồi - vật ăn thịt.

Quan hệ ức chế - cảm nhiễm.

Con mồi là loài ưu thế trong quần xã.

Nó cho phép các loài ăn thịt khác nhập cư.

Nó cạnh tranh loại trừ động vật ăn thịt khác.

Nó làm cho con mồi có số lượng tương đối ít trong quần xã.

Ký sinh.

Cộng sinh.

Hội sinh.

Hợp tác.

Một loài sống bình thường, nhưng gây hại cho loài khác.

Hai loài kiềm hãm sự phát triển của nhau.

Một loài bị hại thường có kích thước nhỏ, số lượng đông.

Một loài bị hại thường có kích thước lớn, số lượng ít.

quần xã sinh vật và môi trường vô sinh của quần xã

quần thể sinh vật và môi trường vô sinh của quần xã

quần xã sinh vật và môi trường hữu sinh của quần xã

quần thể sinh vật và môi trường hữu sinh của quần xã

Quần thể.

Quần xã.

Hệ sinh thái.

Cá thể.

sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải

sinh vật sản xuất, sinh vật ăn thực vật, sinh vật phân giải

sinh vật ăn thực vật, sinh vật ăn động vật, sinh vật phân giải

sinh vật sản xuất, sinh vật ăn động vật, sinh vật phân giải

phân giải vật chất (xác chết, chất thải) thành những chất vô cơ trả lại cho môi trường

động vật ăn thực vật và động vật ăn động vật

có khả năng tự tổng hợp nên các chất hữu cơ để tự nuôi sống bản thân

chỉ gồm các sinh vật có khả năng hóa tổng hợp

Nhân tố khí hậu

Động vật ăn thực vật và động vật ăn động vật.

Các nhân tố vô sinh và hữu sinh.

Cây xanh và nhóm sinh vật phân hủy.

Vùng nước khơi đại dương

Hệ Cửa sông

Đồng cỏ nhiệt đới

Rừng lá kim phương Bắc

hệ sinh thái trên cạn và hệ sinh thái dưới nước

hệ sinh thái tự nhiên và hệ sinh thái nhân tạo

hệ sinh thái nước mặn và hệ sinh thái nước ngọt

hệ sinh thái nước mặn và hệ sinh thái trên cạn

Rừng ngập mặn ven biển

Rừng nhiệt đới ẩm

Đồng cỏ nhiệt đới

Rừng lá kim phương Bắc

Không được con người bổ sung thêm nguồn năng lượng và vật chất.

Không trao đổi vật chất và năng lượng với môi trường bên ngoài.

Có thành phần loài ít, có năng suất sinh học cao.

Có năng suất sinh học thấp hơn nhiều so với hệ sinh thái tự nhiên.

số lượng loài nhiều, năng suất cao.

độ ổn định cao, chuỗi thức ăn ngắn.

chuỗi thức ăn ngắn, năng suất cao.

số lượng loài ít, năng suất thấp.

Hình thành do hoạt động của các quy luật tự nhiên

Đa dạng sinh học thấp, chuỗi thức ăn ít bậc dinh dưỡng

Có năng suất sinh học cao

Sinh vật dễ bị dịch bệnh

có đặc điểm chung về thành phần cấu trúc

có đặc điểm chung về thành phần loài trong hệ sinh thái

điều kiện môi trường vô sinh

tính ổn định của hệ sinh thái

Cây lúa.

Rắn.

Châu chấu.

Giun đất.

Hệ sinh thái nhân tạo thường kém ổn định hơn hệ sinh thái tự nhiên.

Hệ sinh thái nhân tạo thường có lưới thức ăn phức tạp hơn hệ sinh thái tự nhiên.

Hệ sinh thái nhân tạo thường có khả năng tự điều chỉnh cao hơn hệ sinh thái tự nhiên.

Hệ sinh thái nhân tạo thường có độ đa dạng sinh học cao hơn hệ sinh thái tự nhiên.

Giun đất.

Cá chép.

Thỏ.

Mèo rừng.

Mùn hữu cơ.

Nhiệt độ.

Ánh sáng.

Sâu ăn cỏ.

Rạn san hô.

Ao, hồ, sông, suối

Sa van đồng cỏ.

Rừng ngập mặn

Rạn san hô.

Ao, hồ, sông, suối

Sa van đồng cỏ.

Rừng ngập mặn

Rừng nguyên sinh

Hồ nuôi cá.

Đồng cỏ.

Đại dương.

Hệ sinh thái biển.

Hệ sinh thái thành phố.

Hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới.

Hệ sinh thái nông nghiệp.

Vi khuẩn, nấm, giun đất, sâu bọ.

Vi khuẩn, sâu bọ, virus, địa y.

Sinh vật ký sinh, giun đất, động vật.

Động vật, thực vật, vi khuẩn.

vì không có sinh vật sống ở đó.

vì không có đầy đủ các chất vô cơ và hữu cơ.

vì mặt trăng nhiệt độ thấp, quanh năm lạnh.

vì ở đó không có nước.

Ổ sinh thái của một loài là "không gian sinh thái" mà ở đó tất cả các nhân tố sinh thái của môi trường nằm trong giới hạn sinh thái cho phép loài đó tồn tại và phát triển.

Do nhu cầu về ánh sáng của các loài cây khác nhau dẫn đến hình thành các các ổ sinh thái về ánh sáng khác nhau.

Các quần thể động vật khác loài cùng sinh sống trong một sinh cảnh chắc chắn có ổ sinh thái về nhiệt độ trùng nhau hoàn toàn.

Các loài chim cùng sinh sống trên một loài cây chắc chắn sẽ có ổ sinh thái dinh dưỡng trùng nhau hoàn toàn.

Tỉ lệ giới tính của quần thể là đặc trưng quan trọng đảm bảo hiệu quả sinh sản của quần thể trong điều kiện môi trường thay đổi.

Tuổi sinh lí là thời gian sống thực tế của cá thể.

Tuổi sinh thái là thời gian sống có thể đạt tới của một cá thể trong quần thể.

Mật độ cá thể của quần thể không cố định mà thay đổi theo mùa, năm hoặc tùy điều kiện môi trường sống.

Các loài sinh vật phản ứng khác nhau trước nhiệt độ môi trường.

Chỉ có động vật mới nhạy cảm với nhiệt độ, còn thực vật thì ít phản ứng với nhiệt độ.

Động vật biến nhiệt thay đổi nhiệt độ cơ thể theo nhiệt độ môi trường nên dễ thích nghi hơn so với động vật đẳng nhiệt.

Động vật đẳng nhiệt có khả năng phân bố rộng hơn động vật biến nhiệt.

Quần thể tăng trưởng theo tiềm năng sinh học trong điều kiện môi trường hoàn toàn thuận lợi và tiềm năng sinh học của các cá thể cao.

Mức độ sinh sản của quần thể sinh vật chỉ phụ thuộc vào thức ăn có trong môi trường.

Mức độ tử vong là số lượng cá thể của quần thể bị chết trong một đơn vị thời gian.

Đường cong tăng trưởng kinh tế có hình chữ J.

Nhân tố sinh thái là tất cả những nhân tố môi trường có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp tới đời sống sinh vật.

Nơi ở chỉ nơi cư trú còn ổ sinh thái biểu hiện cách sống của loài đó.

Ánh sáng, nhiệt độ, nấm là các nhân tố vô sinh.

Giới hạn sinh thái của sinh vật càng rộng thì sinh vật phân bố càng hẹp.

Số lượng cá thể quá ít nên sự giao phối gần thường xảy ra, đe dọa sự tồn tại của quần thể.

Sự hỗ trợ giữa các cá thể bị giảm, quần thể không có khả năng chống chọi với những thay đổi của môi trường.

Khả năng sinh sản giảm do cá thể đực ít có cơ hội gặp nhau với cá thể cái.

Sự cạnh tranh cùng loài làm giảm số lượng cá thể của loài dẫn tới diệt vong.

Trong khoảng chống chịu, hoạt động sinh lí của sinh vật bị ức chế.

Giới hạn sinh thái về nhiệt độ của các loài đều giống nhau.

Trong khoảng thuận lợi, nhân tố sinh thái gây ức chế cho hoạt động sinh lí của sinh vật.

Ngoài giới hạn sinh thái, sinh vật sẽ không thể tồn tại được.

Người ta ứng dụng quan hệ hỗ trợ giữa các cá thể của quần thể trong việc phòng hộ, chắn cát.

Người ta ứng dụng mối quan hệ cạnh tranh giữa các cá thể của quần thể trong cả chăn nuôi và trồng trọt.

Các cây thông trong rừng thông, đàn bò rừng, các loài cây gỗ sống trong rừng có các kiểu phân bố cùng là phân bố theo nhóm.

Đặc điểm được xem là cơ bản nhất đối với quần thể là các cá thể cùng sinh sống trong một khoảng không gian xác định.